4_5769673978125748257.amr
1.9 MB
شێعری ئاوایی خانای جووجوو و بەنداوی ئازاد
تۆفێق ڕەحیمی، زمسانی ۱۳٨٨
@irajmoradi
@kelaterzankon
@dastkhatkurdistan
تۆفێق ڕەحیمی، زمسانی ۱۳٨٨
@irajmoradi
@kelaterzankon
@dastkhatkurdistan
Forwarded from ChrikayKurd.com
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Forwarded from کتێبخانەی کوردیکا
بۆ_ئەمیری_حەسەنپوور_لە_هەر_کوێیەک.pdf
953.9 KB
📚بۆ #ئەمیر_حەسەنپوور لە هەر کوێیەک بێت
📚نووسەر: #مەسعوود_محەمەد
📚زمان: #کوردی
📚چاپ:
📚شوێن:
📚ساڵ:
📚بابەت: #نامە #زمان
🆔 @kurdica
📚نووسەر: #مەسعوود_محەمەد
📚زمان: #کوردی
📚چاپ:
📚شوێن:
📚ساڵ:
📚بابەت: #نامە #زمان
🆔 @kurdica
تکایە هاوڕێیان با تەنیا جارێکیش بووە ئەم کتێبە بخوێنینەوە.
فەیلەسووفی گەورە مەسعوود موحەمەد لە نامەکەیدا بۆ پڕۆفیسۆر ئەمیری حەسەنپوور، چۆناهی هەموو تان و پۆیەک و هەودایەک دەکاتەوە و چی بە هزری تاکی کورد دەکا.
بەڕاستی ئەو کتێبە بۆخۆی کتێبخانەیەکە.
زۆر بابەت هەڵدەگرێ ئەگەر پشوودرێژ بین لەسەر خوێندنەوەی.
ئەوانەی ئاسوودەیی کەشی عیرفانیان دەوێ با نەیخوێننەوە. چونکا جیا لە هەموو بیرۆکە و ئایین و باوەڕێ، مەسعوود موحەمەد هەڵدەشاخێ بە باڵای درۆیینەی هەندێ ڕێچکە و ڕێباز و بیر و باوەڕدا.
من بۆخۆم خۆشم دێ لە کەسێ خۆڕسک بیر دەکاتەوە و خۆڕسکانە بیر و باوەڕ دەبەخشێ. مەسعوود موحەمەد کوڕی زانای ناسراوە مەلای گەورە قووڵتر لە ڕەگی بەڕوار و مەلەگەوێ خاکی کوردەواری، چووەتە ناخی فەلسەفە و هەست و هزری کورددا.
فەیلەسووفی گەورە مەسعوود موحەمەد لە نامەکەیدا بۆ پڕۆفیسۆر ئەمیری حەسەنپوور، چۆناهی هەموو تان و پۆیەک و هەودایەک دەکاتەوە و چی بە هزری تاکی کورد دەکا.
بەڕاستی ئەو کتێبە بۆخۆی کتێبخانەیەکە.
زۆر بابەت هەڵدەگرێ ئەگەر پشوودرێژ بین لەسەر خوێندنەوەی.
ئەوانەی ئاسوودەیی کەشی عیرفانیان دەوێ با نەیخوێننەوە. چونکا جیا لە هەموو بیرۆکە و ئایین و باوەڕێ، مەسعوود موحەمەد هەڵدەشاخێ بە باڵای درۆیینەی هەندێ ڕێچکە و ڕێباز و بیر و باوەڕدا.
من بۆخۆم خۆشم دێ لە کەسێ خۆڕسک بیر دەکاتەوە و خۆڕسکانە بیر و باوەڕ دەبەخشێ. مەسعوود موحەمەد کوڕی زانای ناسراوە مەلای گەورە قووڵتر لە ڕەگی بەڕوار و مەلەگەوێ خاکی کوردەواری، چووەتە ناخی فەلسەفە و هەست و هزری کورددا.
Forwarded from ChrikayKurd.com
ئیشت بە دەست بێ هیوات لێ دەکەن
دار کە بەری گرت پەڵی پیا دەدەن
#تۆفیق_پیرەمێرد
╭━⊰✨🌸✨⊱━╮
@Chrikay_Kurd
╰━⊰✨🌸✨⊱━╯
دار کە بەری گرت پەڵی پیا دەدەن
#تۆفیق_پیرەمێرد
╭━⊰✨🌸✨⊱━╮
@Chrikay_Kurd
╰━⊰✨🌸✨⊱━╯
Forwarded from اتچ بات
خاتوو شەرافەت خودامورادی خەڵکی ئاوایی سیاسەران سەربە ناوچەی لەیلاخ و کوێخای ئاوایی نەجەف ئاوای سەربەشاری بیجاڕ ،
ئەم خاتوونە دوهەمین ژنێک بوون کە بووە کوێخای ئاوایی یان بەخشێک ،
ژنی حاجی فەتحوڵڵای میروەندی نەجەف ئاوا بوون .
خاتوو شەرافەت میروەندی (دولتشاهی) مەنمی ساڵ 1339 وەکوو ژنێک پایەبەرز و سەروک هۆزی مەنمی لە کۆبوونەوەیەک بە نێوی" اجتماع
ملی اقوام و قبایل ایران " کە هەموو هۆزەکان و عەشیرەتەکان لە تاران کۆ ئەبنەوە کە خاتوو شەرافەت مەنمی لە سوخەنڕانییەک داوای مافی دەنگدان بۆ ژنان لە حکومەنی ئاریامێهر ئەکات .
ژن لە ئێران یانێ 1341 بۆ یەکەم جار حەقی هەڵبژاردنی پێدرا ، تا پێش ئەوە زۆر کەس مەوافق و موخاڵێف ئەم حەقە بوون.
ئەم فیلمە لە دانیشتنی سەرۆک هۆزەکان بەنێو بانگی ئێران سەبارەت بە کێشەکان و یەکگرتوویی کە لە ساڵی 1339 لە شاری تاران بەڕێووە چووە.
شەرافەت خاتوو دەولەتشاهیی مەنمی تاکە ژنێک بووە کە مافی( جەواز) چوونە ژووری کۆبوونەوەی عەشیرەتەکانیی بووە و توانیویە لەگەڵ خۆدی شاهیی ئێران دانیشتنی تایبەتیی بەدەست بێنێ.
ئەمەش بۆ ئاماژە ئەمە کە نووسراوە وەرزشگای ئاریامێهر درووست نییە چۆن ئەم وەرزشگایە لە ساڵی 1349 دەسپێکی بینای بووە.
ئەم خاتوونە دوهەمین ژنێک بوون کە بووە کوێخای ئاوایی یان بەخشێک ،
ژنی حاجی فەتحوڵڵای میروەندی نەجەف ئاوا بوون .
خاتوو شەرافەت میروەندی (دولتشاهی) مەنمی ساڵ 1339 وەکوو ژنێک پایەبەرز و سەروک هۆزی مەنمی لە کۆبوونەوەیەک بە نێوی" اجتماع
ملی اقوام و قبایل ایران " کە هەموو هۆزەکان و عەشیرەتەکان لە تاران کۆ ئەبنەوە کە خاتوو شەرافەت مەنمی لە سوخەنڕانییەک داوای مافی دەنگدان بۆ ژنان لە حکومەنی ئاریامێهر ئەکات .
ژن لە ئێران یانێ 1341 بۆ یەکەم جار حەقی هەڵبژاردنی پێدرا ، تا پێش ئەوە زۆر کەس مەوافق و موخاڵێف ئەم حەقە بوون.
ئەم فیلمە لە دانیشتنی سەرۆک هۆزەکان بەنێو بانگی ئێران سەبارەت بە کێشەکان و یەکگرتوویی کە لە ساڵی 1339 لە شاری تاران بەڕێووە چووە.
شەرافەت خاتوو دەولەتشاهیی مەنمی تاکە ژنێک بووە کە مافی( جەواز) چوونە ژووری کۆبوونەوەی عەشیرەتەکانیی بووە و توانیویە لەگەڵ خۆدی شاهیی ئێران دانیشتنی تایبەتیی بەدەست بێنێ.
ئەمەش بۆ ئاماژە ئەمە کە نووسراوە وەرزشگای ئاریامێهر درووست نییە چۆن ئەم وەرزشگایە لە ساڵی 1349 دەسپێکی بینای بووە.
Telegram
attach 📎
Forwarded from مێژووی ناوچەی لەیلاخ
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
فیلمی تاریخی از
سخنرانی شرافت خانم خدامرادی ( میروندی ) دهکدە المپیک
سالن ورزشی آریامهر تهران
دهه ۴۰
______________________________
شرافت خان همسر حاج فتح الله میروندی می باشد
که در قدیم ساکن و اهل روستای اقبلاق لیلاخ بودند
بعد به روستای سیاسران در شمال لیلاخ کوچ کردند و در نهایت این خاندان در روستای نجف آباد گروس ساکن شدند
https://t.me/saeed_abad
https://Telegram.me/joinchat/AAAAAEQQ3CAfzriOgltDlg
🌺🌺 مێژووی ناوچەی بان لەیلاخ🌺🌺
سخنرانی شرافت خانم خدامرادی ( میروندی ) دهکدە المپیک
سالن ورزشی آریامهر تهران
دهه ۴۰
______________________________
شرافت خان همسر حاج فتح الله میروندی می باشد
که در قدیم ساکن و اهل روستای اقبلاق لیلاخ بودند
بعد به روستای سیاسران در شمال لیلاخ کوچ کردند و در نهایت این خاندان در روستای نجف آباد گروس ساکن شدند
https://t.me/saeed_abad
https://Telegram.me/joinchat/AAAAAEQQ3CAfzriOgltDlg
🌺🌺 مێژووی ناوچەی بان لەیلاخ🌺🌺
Forwarded from Farzin Pirveisy
شرافت خانم دولتشاهي از بزرگان مەمنمی، در کنگرە سالانە عشایر در تهران تنها زنی کە جواز ورودبە این همایش ملی راداشت ومستقیما میتوانست باشاە دیدارداشتە باشد،این شیر زن مەمنمی بودند.
✅ @Mezhoo_Divandareh
✅ @Mezhoo_Divandareh
Forwarded from Farzin Pirveisy
گذری بر تقویم زمان
۲۹ اسفند سالروز ملی شدن صنعت نفت
و
اعلام هم پیمانی، میرزا حبیب پیرویسی شێرکۆژ سرایل مەنمی از ملی شدن صنعت نفت در روزنامەی سراسری ترقی
این عکس نشان ازحمایت شجاعانە و عالمانەی عشایر کورد از جامعە نخبەی کشور را دارد.
@Mezhoo_Divandareh
۲۹ اسفند سالروز ملی شدن صنعت نفت
و
اعلام هم پیمانی، میرزا حبیب پیرویسی شێرکۆژ سرایل مەنمی از ملی شدن صنعت نفت در روزنامەی سراسری ترقی
این عکس نشان ازحمایت شجاعانە و عالمانەی عشایر کورد از جامعە نخبەی کشور را دارد.
@Mezhoo_Divandareh
Forwarded from Farzin Pirveisy
کۆبوونەوەی عشایر کوردستان لە پارێزگای شاری سنە
ڕێزی یەکووم لەڕاستەوە
1 ــ محەممە بیک مستەفا سوڵتانی،
2 ــ سیف وڵا خان پیروەیسی،
3 ــ بورهان الدین فخر العلمایی،
4 ــ سیف الدین نقشبندی،
5 ــ سێ حسن ئەشرافی،
6 ــ مستەفا خان ڕەزایی،
7 ــ فەتحوڵا خان ڕەشیدی،
8 ــ سەرهنگ مهران،
9 ــ محەممەد عەلی بیک تفلی،
10ــ سەرتیپ بهار مەست،
11ــ سێ حسین حسینی،
12ــ حاجی سەید شەهاب الدین نقشبندی،
13ــ سێ خالید نقشبندی،
14ــ نەبی خان اردڵان
(فەرماندارکول کوردستان)
15ــ سەرتیپ قلعە جی،
16ــ میرزا حەبیب خان پیروەیسی،
17ــ فەرەج خان زەنوری (کوماسی)،
18ــ محەممەد شەریف بیک مستەفا
سوڵتانی ئاڵمانە،
19 ــ میرزا مەحموود خان پیروەیسی
(بشێ خان )،
20 ــ سەرهنگ عبادی،
ڕێزی دووم لە ڕاستەوە
1ــ چەند کەسێکی نە ناسراو،
2 ــ سێ ڕەشید ئەلیاسی،
3 ــ سێ کماڵ نقشبندی،
4 ــ مزەفەرخان ڕەزایی،
5 ــ سێ عابد نقشبندی،
6 ــ کەسێکی نەناسراو،
7 ــ ستارخان زەنوری،
8 ــ سێ کماڵ نقشبندی،
9 ــ میرزا فەرەج،
10ــ کەسێکی نەناسراو،
11ــ سەید هاشم ئەڵیاسی،
12ــ سێ شمسە الدین حسینی،
13ــ سێ عەلی ئەڵیاسی،
14ــ سێ زاهد نقشبندی،
باشگاە سنە سالی 1330
ڕێزی یەکووم لەڕاستەوە
1 ــ محەممە بیک مستەفا سوڵتانی،
2 ــ سیف وڵا خان پیروەیسی،
3 ــ بورهان الدین فخر العلمایی،
4 ــ سیف الدین نقشبندی،
5 ــ سێ حسن ئەشرافی،
6 ــ مستەفا خان ڕەزایی،
7 ــ فەتحوڵا خان ڕەشیدی،
8 ــ سەرهنگ مهران،
9 ــ محەممەد عەلی بیک تفلی،
10ــ سەرتیپ بهار مەست،
11ــ سێ حسین حسینی،
12ــ حاجی سەید شەهاب الدین نقشبندی،
13ــ سێ خالید نقشبندی،
14ــ نەبی خان اردڵان
(فەرماندارکول کوردستان)
15ــ سەرتیپ قلعە جی،
16ــ میرزا حەبیب خان پیروەیسی،
17ــ فەرەج خان زەنوری (کوماسی)،
18ــ محەممەد شەریف بیک مستەفا
سوڵتانی ئاڵمانە،
19 ــ میرزا مەحموود خان پیروەیسی
(بشێ خان )،
20 ــ سەرهنگ عبادی،
ڕێزی دووم لە ڕاستەوە
1ــ چەند کەسێکی نە ناسراو،
2 ــ سێ ڕەشید ئەلیاسی،
3 ــ سێ کماڵ نقشبندی،
4 ــ مزەفەرخان ڕەزایی،
5 ــ سێ عابد نقشبندی،
6 ــ کەسێکی نەناسراو،
7 ــ ستارخان زەنوری،
8 ــ سێ کماڵ نقشبندی،
9 ــ میرزا فەرەج،
10ــ کەسێکی نەناسراو،
11ــ سەید هاشم ئەڵیاسی،
12ــ سێ شمسە الدین حسینی،
13ــ سێ عەلی ئەڵیاسی،
14ــ سێ زاهد نقشبندی،
باشگاە سنە سالی 1330
Forwarded from Farzin Pirveisy
کوبونەوی گەۆرە پیاوانی هۆزی مەنمی لە سالی 1343/5/28 مانگی لە شاری بیجار
کانال هۆزی مەنمی
@mezhoo_Hozi_manmi
گروپی هۆزی مەنمی
https://t.me/joinchat/HeSvmT7V1beFagf9y0rzwA
کانال هۆزی مەنمی
@mezhoo_Hozi_manmi
گروپی هۆزی مەنمی
https://t.me/joinchat/HeSvmT7V1beFagf9y0rzwA
Forwarded from دەستنووسخانەی دیجیتاڵی باقلاوا (ایرج مرادی. سنه)
Forwarded from دەستنووسخانەی دیجیتاڵی باقلاوا (ایرج مرادی. سنه)
مەڵا مستەفا بێسارانی
(دۆزینەوەی هەندێ بەڵگە و زانیاری نوێ)
.
هەموو سەرچاوەکان تا وەکوو ئێستە وا باس دەکەن کە مەڵا مستەفا بێسارانی کوڕی مەڵا قطب الدین (ناسراوە بە قطب الدین عەرەبی) کوڕی مەڵا شمس الدین ساڵی ۱۰۵۳ کۆچی لە بێساران لەدایک بووە و ساڵی ۱۱۱۳ کۆچی دوایی کردووە و لە گۆڕستانی مەڵەهوو ناسراو بە پیرە هەژارە بەرامبەر کێوی کۆساڵان و نزیک گوندی مەحموواوا نێژراوە. پیرە هەژارە مەبەست هەمان مەڵا مستەفایە و گوایە پێشتر لەوێ دێکۆنی مەڵەهوو(؟) بووە و دواتر زیارەتانەکە بە پیرە هەژارە ناسراوە.
یەکەم جار بەهاری ۱۳۹٦ پاڵپشت بە خوێندنەوەی وتارێکی گۆڤاری سروە سەبارەت بە مەڵا مستەفای بێسارانی پرسیارم لە مەڵا ئەحمەدی نەزیری (توێژەری ناسراوی مێژووی هەورامان و مەریوان) کرد. کاک مۆسلێم فەخری خەڵکی جوانڕۆ کە خۆیان و بنەماڵەی قاضی زادە لەو ناوچەیە بە وەچەی مەڵا مستەفا ئەزانن، ئەو وتارەیان بۆ گۆڤاری سروە نووسیوە. مەڵا ئەحمەدی نەزیری باسی لە دێکۆنی پاڵ گۆڕستانی پیرە هەژارە کرد و وتی باوک و باوای مەڵا مستەفا لە زیارەتانی مەڵا قووبی بالک نێژراون و لەوێ ژیاون. دواتر لە کاک ئیبراهیم مەردۆخی توێژەری مێژووی ناوچەی مەریوان پرسیار کرد ئەویش هەمان قسەی دووپات کردەوە. گوایە مەڵا باقری بالکیش هەمان قسەی کردووە کە کاتی خۆی هەڵۆخانی ئەردەڵان چەندین مامۆستای لە دەوری خۆی کۆ کردووەتەوە وەکوو مەڵا یەعقووبی سوورکەوڵ، مەڵا عبدالغفار مەردۆخی دەگاشێخانی، مەڵا ئەبووبەکری موسەنفی چۆڕی و مەڵا قوتبەدینی عەرەبی. هەڵۆخان مڵکی ئێستەی بالک و کانی دینار و دەری و نشکاشی بە مەڵا قوتبەدین داوە. مەڵا قوتبەدین و باوکی لە داوێنی دارستانی پشت زیارەتانی مەڵا قووبی لە شوێنی ئێستەی دێکۆن یا بالکە کۆن ئاواییەک بنیات دەنن و لەسەر زەوی و زاری ئەوێ دەبن. بەپێی ئەم گێڕانەوەیە دەبێ مەڵا مستەفا لەو دێکۆنەی بالک لەدایک بووبێ و دواتر بە مەلایەتی چووەتە بێساران. هەر بۆیە بە بێسارانی ناسراوە. وەک چۆن مەڵا ئەبووبەکر لە ئاوایی پیرخێران لەدایک بووە و دوایی لە مزگەوتی مووشڵە (وشکێن) و مزگەوتەسوورە مەلایەتی کردووە و دواجار ئاوایی چۆڕی بنیات ناوە و ئێستە بە مەڵا ئەبووبەکری چۆڕ دەناسرێتەوە.
گوایە پیر موحەمەد لە زیارەتانی بالک و پیر یۆسف لە ئاوایی نشکاش کوڕی مەڵا قوتبەدین، واتا برای مەڵا مستەفا بێسارانین. لە کتێبی (تاریخی بەنرخ) مەڵا عارف مودەڕسی کوڕی مەڵا باقری بالک ئاماژەی بەوە کردووە کە مەزاری مەڵا قطب الدین و مەڵا شمس الدین باب و باپیری مەڵا مستەفا بێسارانی لە زیارەتانی مەڵا قووبی ئاوایی بالکە. لە پێوەندیەک لەگەڵ بەڕێز باباشێخ کوڕی مەڵا عارف بۆ پشتڕاستکردنەوەی ئەو زانیاریانە، دیسانەوە ئەو بەڕێزە لە باوکی تەمەن ۹٨ ساڵەیانی پرسی و هەمان زانیاری دووپات کردەوە.
یەکەم جار مامۆستا سەید تاهیری هاشمی لە دەوڵەتاوای ڕەوانسەر هەندێ پەراوێزی سەبارەت بە مێژووی لەدایکبوون و مردن و بەسەرهات و وەچەی لە دەستنووسی شێعرەکانی بێسارانیدا نووسیوە. یەکەم جار کاک کەیۆمەرس نیک ڕەفتار (دانیشتووی وڵاتی کانادا) دیوانی بێسارانی کۆ کردووەتەوە و ۱۹٨۳ چاپی کردووە. لە پێوەندیەک لەگەڵ کاک کەیۆمەرس ئاماژەی بەوە کرد کە ئەو زانیاریانە لە پێشەکی دیوانی بێسارانی نووسیومە زۆربەی لە مامۆستا سەید تاهیر و کتێبی مێژووی ئەدەبی کوردی مامۆستا عەلائەدین سەجادی وەرگرتووە. ئەڵبەت مامۆستا سەجادی نووسیویە کە مەڵا مستەفا ژنی نەهێناوە و مناڵی نەبووە. دیارە مامۆستا سەجادی ئاگەداری وەچەی مەڵا مستەفا لە ئاوایی یاری و شاری جوانڕۆ نەبووە.
دواتر کە ۱۹۹٨ کاک ئەنوەری سوڵتانی (دانیشتووی لەندەن) کەشکۆڵی شێخ عبدالمومنی مەردۆخی چاپ کرد. لەو کەشکۆڵە شێعرەکانی بێسارانی کە بە ناوی مەحزوونی هاتووە سەرچاوەی زانیاریەکانی لەسەر مامۆستا بێسارانی دیوانی چاپکراوی بێسارانی و وتارەکەی مامۆستا قەرەداغی بووە. (ئەو کەشکۆڵەی شێخ عبدالمومن ۱۱۹٦ـ۱۱۹٨ کۆچی نووسراوەتەوە.)
لە پێوەندیەک لەگەڵ کاک ئەنوەری سوڵتانی ئەویش ئەوەی پشتڕاست کردەوە کە کاتێ وتارەکەی مامۆستا عەلی قەرەداغی بە دەستم گەیشت، گومانی ئەوەم لە ژیان و بەسەرهاتی بێسارانیدا کرد، بەڵام من دامنا بۆ توێژینەوەی دواتر.
لە پێوەندیەک لەگەڵ مامۆستا قەرەداغی، بەڕێزیان ناونیشانی وتارەکەیان بۆ ناردم و خوێندمەوە. مامۆستا قەرەداغی کۆنترین دەستنووسی شێعری بێسارانی لە کتێبخانەی بەغداد دۆزیوەتەوە کە ساڵی ۱۰۹۰ کۆچی نووسراوەتەوە و وتاری لەسەری نووسیوە.
بەپێی ئەو کەشکۆڵەی بەغداد و زانیاریەکانی پێشوو لەسەر ژیاننامەی بێسارانی، کاتێ ئەو دەستنووسە نووسراوە کە بێسارانی تەمەنی ۳۷ ساڵان بووە. ئەمە بۆخۆی لە ئەزموونی مێژووی شێعر و شاعێری کورددا دەگمەنە.
(دۆزینەوەی هەندێ بەڵگە و زانیاری نوێ)
.
هەموو سەرچاوەکان تا وەکوو ئێستە وا باس دەکەن کە مەڵا مستەفا بێسارانی کوڕی مەڵا قطب الدین (ناسراوە بە قطب الدین عەرەبی) کوڕی مەڵا شمس الدین ساڵی ۱۰۵۳ کۆچی لە بێساران لەدایک بووە و ساڵی ۱۱۱۳ کۆچی دوایی کردووە و لە گۆڕستانی مەڵەهوو ناسراو بە پیرە هەژارە بەرامبەر کێوی کۆساڵان و نزیک گوندی مەحموواوا نێژراوە. پیرە هەژارە مەبەست هەمان مەڵا مستەفایە و گوایە پێشتر لەوێ دێکۆنی مەڵەهوو(؟) بووە و دواتر زیارەتانەکە بە پیرە هەژارە ناسراوە.
یەکەم جار بەهاری ۱۳۹٦ پاڵپشت بە خوێندنەوەی وتارێکی گۆڤاری سروە سەبارەت بە مەڵا مستەفای بێسارانی پرسیارم لە مەڵا ئەحمەدی نەزیری (توێژەری ناسراوی مێژووی هەورامان و مەریوان) کرد. کاک مۆسلێم فەخری خەڵکی جوانڕۆ کە خۆیان و بنەماڵەی قاضی زادە لەو ناوچەیە بە وەچەی مەڵا مستەفا ئەزانن، ئەو وتارەیان بۆ گۆڤاری سروە نووسیوە. مەڵا ئەحمەدی نەزیری باسی لە دێکۆنی پاڵ گۆڕستانی پیرە هەژارە کرد و وتی باوک و باوای مەڵا مستەفا لە زیارەتانی مەڵا قووبی بالک نێژراون و لەوێ ژیاون. دواتر لە کاک ئیبراهیم مەردۆخی توێژەری مێژووی ناوچەی مەریوان پرسیار کرد ئەویش هەمان قسەی دووپات کردەوە. گوایە مەڵا باقری بالکیش هەمان قسەی کردووە کە کاتی خۆی هەڵۆخانی ئەردەڵان چەندین مامۆستای لە دەوری خۆی کۆ کردووەتەوە وەکوو مەڵا یەعقووبی سوورکەوڵ، مەڵا عبدالغفار مەردۆخی دەگاشێخانی، مەڵا ئەبووبەکری موسەنفی چۆڕی و مەڵا قوتبەدینی عەرەبی. هەڵۆخان مڵکی ئێستەی بالک و کانی دینار و دەری و نشکاشی بە مەڵا قوتبەدین داوە. مەڵا قوتبەدین و باوکی لە داوێنی دارستانی پشت زیارەتانی مەڵا قووبی لە شوێنی ئێستەی دێکۆن یا بالکە کۆن ئاواییەک بنیات دەنن و لەسەر زەوی و زاری ئەوێ دەبن. بەپێی ئەم گێڕانەوەیە دەبێ مەڵا مستەفا لەو دێکۆنەی بالک لەدایک بووبێ و دواتر بە مەلایەتی چووەتە بێساران. هەر بۆیە بە بێسارانی ناسراوە. وەک چۆن مەڵا ئەبووبەکر لە ئاوایی پیرخێران لەدایک بووە و دوایی لە مزگەوتی مووشڵە (وشکێن) و مزگەوتەسوورە مەلایەتی کردووە و دواجار ئاوایی چۆڕی بنیات ناوە و ئێستە بە مەڵا ئەبووبەکری چۆڕ دەناسرێتەوە.
گوایە پیر موحەمەد لە زیارەتانی بالک و پیر یۆسف لە ئاوایی نشکاش کوڕی مەڵا قوتبەدین، واتا برای مەڵا مستەفا بێسارانین. لە کتێبی (تاریخی بەنرخ) مەڵا عارف مودەڕسی کوڕی مەڵا باقری بالک ئاماژەی بەوە کردووە کە مەزاری مەڵا قطب الدین و مەڵا شمس الدین باب و باپیری مەڵا مستەفا بێسارانی لە زیارەتانی مەڵا قووبی ئاوایی بالکە. لە پێوەندیەک لەگەڵ بەڕێز باباشێخ کوڕی مەڵا عارف بۆ پشتڕاستکردنەوەی ئەو زانیاریانە، دیسانەوە ئەو بەڕێزە لە باوکی تەمەن ۹٨ ساڵەیانی پرسی و هەمان زانیاری دووپات کردەوە.
یەکەم جار مامۆستا سەید تاهیری هاشمی لە دەوڵەتاوای ڕەوانسەر هەندێ پەراوێزی سەبارەت بە مێژووی لەدایکبوون و مردن و بەسەرهات و وەچەی لە دەستنووسی شێعرەکانی بێسارانیدا نووسیوە. یەکەم جار کاک کەیۆمەرس نیک ڕەفتار (دانیشتووی وڵاتی کانادا) دیوانی بێسارانی کۆ کردووەتەوە و ۱۹٨۳ چاپی کردووە. لە پێوەندیەک لەگەڵ کاک کەیۆمەرس ئاماژەی بەوە کرد کە ئەو زانیاریانە لە پێشەکی دیوانی بێسارانی نووسیومە زۆربەی لە مامۆستا سەید تاهیر و کتێبی مێژووی ئەدەبی کوردی مامۆستا عەلائەدین سەجادی وەرگرتووە. ئەڵبەت مامۆستا سەجادی نووسیویە کە مەڵا مستەفا ژنی نەهێناوە و مناڵی نەبووە. دیارە مامۆستا سەجادی ئاگەداری وەچەی مەڵا مستەفا لە ئاوایی یاری و شاری جوانڕۆ نەبووە.
دواتر کە ۱۹۹٨ کاک ئەنوەری سوڵتانی (دانیشتووی لەندەن) کەشکۆڵی شێخ عبدالمومنی مەردۆخی چاپ کرد. لەو کەشکۆڵە شێعرەکانی بێسارانی کە بە ناوی مەحزوونی هاتووە سەرچاوەی زانیاریەکانی لەسەر مامۆستا بێسارانی دیوانی چاپکراوی بێسارانی و وتارەکەی مامۆستا قەرەداغی بووە. (ئەو کەشکۆڵەی شێخ عبدالمومن ۱۱۹٦ـ۱۱۹٨ کۆچی نووسراوەتەوە.)
لە پێوەندیەک لەگەڵ کاک ئەنوەری سوڵتانی ئەویش ئەوەی پشتڕاست کردەوە کە کاتێ وتارەکەی مامۆستا عەلی قەرەداغی بە دەستم گەیشت، گومانی ئەوەم لە ژیان و بەسەرهاتی بێسارانیدا کرد، بەڵام من دامنا بۆ توێژینەوەی دواتر.
لە پێوەندیەک لەگەڵ مامۆستا قەرەداغی، بەڕێزیان ناونیشانی وتارەکەیان بۆ ناردم و خوێندمەوە. مامۆستا قەرەداغی کۆنترین دەستنووسی شێعری بێسارانی لە کتێبخانەی بەغداد دۆزیوەتەوە کە ساڵی ۱۰۹۰ کۆچی نووسراوەتەوە و وتاری لەسەری نووسیوە.
بەپێی ئەو کەشکۆڵەی بەغداد و زانیاریەکانی پێشوو لەسەر ژیاننامەی بێسارانی، کاتێ ئەو دەستنووسە نووسراوە کە بێسارانی تەمەنی ۳۷ ساڵان بووە. ئەمە بۆخۆی لە ئەزموونی مێژووی شێعر و شاعێری کورددا دەگمەنە.
Forwarded from دەستنووسخانەی دیجیتاڵی باقلاوا (ایرج مرادی. سنه)
دواتر پەیجۆری بنەماڵەی فەخری و قازیزادە بووم لە جوانڕۆ. بەڕێز کاک غەفاری ئیبراهیمی کە توێژەرێکە لە بواری دەستنووس، قەباڵە کۆنێکی ساڵی ۱۰۰۵ کۆچی بۆ ناردم کە ناوی مەڵا مستەفا بێسارانی وەک شاهێد تێدایە. لە شێعرەکانی بێسارانی ئاماژە بە شاری دڕنە کراوە لە سەردەمی مەڵا مستەفا. کاک غەفار زەحمەتی کێشا و هەندێ زانیاریشی لەسەر کۆنەشاری دڕنە لە نێوان جوانڕۆ و دەشتی زەهاو بۆ ناردم. گوایە مەڵا مستەفا ماوەیەک لەوێ بووە و خۆشەویستی میری دڕنەیش بووە.
دواتر توانیمان ژمارەی پێوەندی کاک مۆسلێم فەخری وەربگرین. لە ئەرشیڤی کاک مۆسلێم و هەروەها ئەرشیڤی بنەماڵەی ئیمام جومعەی جوانڕۆ دوو قەباڵەی دیکە هەبوون و ئەوانیشم دەست کەوت و دیارە ساڵی ۱۰۰۰ و ۱۰۲۱ هێشتا مەڵا قوتبەدین لە ژیاندا بووە. ساڵی ۱۰۰۰ مەڵا مستەفا وەک مەلایەکی گەورە ئاماژەی پێ کراوە. ئیمام جومعەی ئێستەی جوانڕۆ وەچەی مەڵا مستەفا بێسارانییە و لە نامیلکەیەکدا بەتەسەل باسی باب و باپیران وشەجەرەنامەی خۆی تا مەڵا قاسم کوڕی مەڵا مستەفا نووسیوە.
ئەنجام:
بەپێی ئەو بەڵگە و زانیاریانەی سەرەوە مەڵا مستەفا کوڕی مەڵا قوتبەدین کوڕی مەڵا شەمسەدین بووە. مەڵا شەمسەدین کاتی خۆی لەگەڵ پیر سەفا و پیر یۆنسی هەنجیران شاگردی کابلەسوورە مامۆستا مزگەوتی ئاوایی کانی با بوون. پێشتر سەدەی ٨ کۆچی میر حەمزەی بابان و دوانگزە سوارەی مەریوان لە لووتکەی پشت کانی با قەڵا و بارەگایان دامەزراندووە و میر حەمزە، ئیمام ئەحمەدی ئەنباری کردووەتە مەڵا مزگەوتی کانی با. دواتر سەردەمی سوڵتان عەلی باوکی هەڵۆخان دیسانەوە کراوەتە پایتەختی حوکمڕانی. هەر بۆیە ئێستا هەم بە قەڵای ئیمام یا قەڵای هەڵۆخان دەناسرێتەوە.
مەڵا بێسارانی دوو برای دیکەی بە ناوی پیر موحەمەد و پیر یۆسف و کوڕێکی بە ناوی مەڵا قاسم بووە. بەپێی شێعرێک کە یۆسفی یاسکە (مردن ۱۰٤۰ کۆچی) بۆ مەڵا مستەفای نووسیوە و بە مەولا و میرزا ناوی هێناوە، هەروەها قەباڵەکانی دیکەی بەردەست، دەبێ مەڵا مستەفا ساڵەکانی ۹۵۰ کۆچی لەدایک بووبێ و هەتا ۱۰۵۰ کۆچی لە ژیاندا بووە. لە کەشکۆڵی شێخ عبدالمومن مەردۆخی شێعرێکی دەردین هاتووە کە بۆ مەڵا مستەفای ناردووە و بە پیرزادە ناوی هێناوە. کەواتە مەڵا قوتبەدین کەسایەتیەکی دانا و زانای سەردەمی خۆی بووە. وەک سەرچاوەکان باسی دەکەن مەڵا قوتبەدین هێندە لە بواری شەرع و فێقه و زمانی عەرەبیدا شارەزا بووە نازناوی عەرەبی پێ دراوە. لە ناوچەی مەریوان سەردانکردنی زیارەتی مەڵا قووبی لە کۆنەوە باو بووە. بەتایبەت لە مانگی گوڵان ڕۆژانەی چوارشەمە خەڵک چوونەتە زیارەتی مەڵا قووبی. باوڕی خەڵک وایە کە مەڵا قووبی بە هەموو بێ ئەدەبی و بێڕێزیەک ناڕەحەت دەبێ و هەمیشە لە قەبرەکەیدا ناڕەحەتە، بەڵام مەڵا شەمسەدین ئارامە و وا نییە. لە لیستی شوێنەوار و شوێنە گەشتیاریەکانی مەریوان ناوی مەڵا قووبی هاتووە.
بە هەر حاڵ هێشتا ئەم زانیاریانە تەواو نیین و ئەگەر قەباڵە و پەراوێزی دیکە دەست بکەون، تەمی زیاتر لەسەر ژیانی ئەو شاعێرە لا دەچێ.
براتان
ئیرەج مورادی
@dastkhatkurdistan
@kelaterzankon
@irajmoradi
دواتر توانیمان ژمارەی پێوەندی کاک مۆسلێم فەخری وەربگرین. لە ئەرشیڤی کاک مۆسلێم و هەروەها ئەرشیڤی بنەماڵەی ئیمام جومعەی جوانڕۆ دوو قەباڵەی دیکە هەبوون و ئەوانیشم دەست کەوت و دیارە ساڵی ۱۰۰۰ و ۱۰۲۱ هێشتا مەڵا قوتبەدین لە ژیاندا بووە. ساڵی ۱۰۰۰ مەڵا مستەفا وەک مەلایەکی گەورە ئاماژەی پێ کراوە. ئیمام جومعەی ئێستەی جوانڕۆ وەچەی مەڵا مستەفا بێسارانییە و لە نامیلکەیەکدا بەتەسەل باسی باب و باپیران وشەجەرەنامەی خۆی تا مەڵا قاسم کوڕی مەڵا مستەفا نووسیوە.
ئەنجام:
بەپێی ئەو بەڵگە و زانیاریانەی سەرەوە مەڵا مستەفا کوڕی مەڵا قوتبەدین کوڕی مەڵا شەمسەدین بووە. مەڵا شەمسەدین کاتی خۆی لەگەڵ پیر سەفا و پیر یۆنسی هەنجیران شاگردی کابلەسوورە مامۆستا مزگەوتی ئاوایی کانی با بوون. پێشتر سەدەی ٨ کۆچی میر حەمزەی بابان و دوانگزە سوارەی مەریوان لە لووتکەی پشت کانی با قەڵا و بارەگایان دامەزراندووە و میر حەمزە، ئیمام ئەحمەدی ئەنباری کردووەتە مەڵا مزگەوتی کانی با. دواتر سەردەمی سوڵتان عەلی باوکی هەڵۆخان دیسانەوە کراوەتە پایتەختی حوکمڕانی. هەر بۆیە ئێستا هەم بە قەڵای ئیمام یا قەڵای هەڵۆخان دەناسرێتەوە.
مەڵا بێسارانی دوو برای دیکەی بە ناوی پیر موحەمەد و پیر یۆسف و کوڕێکی بە ناوی مەڵا قاسم بووە. بەپێی شێعرێک کە یۆسفی یاسکە (مردن ۱۰٤۰ کۆچی) بۆ مەڵا مستەفای نووسیوە و بە مەولا و میرزا ناوی هێناوە، هەروەها قەباڵەکانی دیکەی بەردەست، دەبێ مەڵا مستەفا ساڵەکانی ۹۵۰ کۆچی لەدایک بووبێ و هەتا ۱۰۵۰ کۆچی لە ژیاندا بووە. لە کەشکۆڵی شێخ عبدالمومن مەردۆخی شێعرێکی دەردین هاتووە کە بۆ مەڵا مستەفای ناردووە و بە پیرزادە ناوی هێناوە. کەواتە مەڵا قوتبەدین کەسایەتیەکی دانا و زانای سەردەمی خۆی بووە. وەک سەرچاوەکان باسی دەکەن مەڵا قوتبەدین هێندە لە بواری شەرع و فێقه و زمانی عەرەبیدا شارەزا بووە نازناوی عەرەبی پێ دراوە. لە ناوچەی مەریوان سەردانکردنی زیارەتی مەڵا قووبی لە کۆنەوە باو بووە. بەتایبەت لە مانگی گوڵان ڕۆژانەی چوارشەمە خەڵک چوونەتە زیارەتی مەڵا قووبی. باوڕی خەڵک وایە کە مەڵا قووبی بە هەموو بێ ئەدەبی و بێڕێزیەک ناڕەحەت دەبێ و هەمیشە لە قەبرەکەیدا ناڕەحەتە، بەڵام مەڵا شەمسەدین ئارامە و وا نییە. لە لیستی شوێنەوار و شوێنە گەشتیاریەکانی مەریوان ناوی مەڵا قووبی هاتووە.
بە هەر حاڵ هێشتا ئەم زانیاریانە تەواو نیین و ئەگەر قەباڵە و پەراوێزی دیکە دەست بکەون، تەمی زیاتر لەسەر ژیانی ئەو شاعێرە لا دەچێ.
براتان
ئیرەج مورادی
@dastkhatkurdistan
@kelaterzankon
@irajmoradi
Forwarded from دەستنووسخانەی دیجیتاڵی باقلاوا (ایرج مرادی. سنه)
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دەنگی ڕەسەن
مامۆستا حەسەن زیرەک
مامۆستا حەسەن زیرەک
Forwarded from 📡📟 ندای روشنفکران کورد/دەنگ ڕووشن هۊرەیل کورد
🔴 کوردهای آفریقا
تاریخ کوردها در سودان
بر اساس برخی آمار، جمعیت کوردها 68 میلیون نفر میباشد ، اما به علل و عوامل مختلف آنها از هم جدا شده اند و در سراسر جهان پحش شده اند و در حال حاضر در بسیاری از نقاط مختلف جهان زندگی می کنند.
جلال جوهر یکی از کوردهای سودان میباشد که کارشناسی ارشد خود را در دانشگاه Neelain در سودان به پایان رسانده است. او در مورد تاریخ کوردها در سودان و از وضعیت کنونی مردم کورد در این کشور صحبت میگوید.
جلال معتقد است که کوردها برای اولین بار در سودان حدود 800 سال پیش به ویژه در 1172 ، زمانی که برادر صلاح الدین ایوبی ، به نام پادشاه توران که سودان را فتح نمود یک فرمانده کورد را به نام ابراهیم بن کوردی را برای اداره کشور فرستاد و از آنزمان کوردها وارد سودان شدند، . ابراهیم پس از مدتی فوت نمود اما خواهر و برادران او در سودان مستقر شدند.
با توجه به شهرت کوردها در سودان ، جلال میگوید: " زمانی که شما از یک فرد سودانی در کوردها بپرسید ، او پاسخ حواهد: که کوردها شجاع، عادل، مهربان و مهمان نواز هستند. "
در مورد شرکت کوردها در قدرت و سیاست در سودان ، جلال میگوید: " کوردها نقش مهمی در تاریخ سیاسی سودان بازی کرده اند . در گذشته یکی از پادشاهان سودان یک کورد به نام عثمان دینگان ، که در اصل اهل دیاربکر در ترکیه بود.
او اولین کسی بود که با جنگ ارتش بریتانیا را شکست داد و تکنیک های نظامی او را بعدها در آکادمی بریتانیا آموزش داده شده بود.
کوردها هنوز هم موقعیت های مهم در دولت حاضر دارند. به عنوان مثال، دکتر علی محمد علی کوردی یک افسر عالی رتبه نظامی و سیاستمدار در وزارت كشور است . "
جلال اظهار میگوید: که یک استان مرکزی در سودان به نام کوردوان Kurdufan است که در حال حاضر به دو ایالت فدرال تقسیم شده است و بنامهای کوردوان Kurdufan شمال و کوردوان جنوب Kurdufan نامیده میشوند.
همچنین یک روستا به نام آل کوردی و بسیاری از سالن های غذاخوری ، مغازه ها ، دانشگاه ها، رستوران ها و بازارها از نامهای کورد استفاده میکنند.
" در حدود 100،000 نفر کورد در سودان امروزی زندگی میکنند ، بیشتر در شرق کشور سودان ساکن هستند.
جلال میگوید: متاسفانه آنها فرهنگ و زبان کوردی خود را فراموش کرده اند و هیچ یک از آنها هم اکنون نمیتواند کوردی صحبت کند . قبلا جشن نوروز را جشن میگرفتند اما اکنون کم رنگ شده است.
کوردها سودان افراد مرفه هستند که در تجارت و کسب و کار فعال هستند اغلب یک کسب و کار معروف به نام صابون پارچه صابون آل کوردی وجود دارد که بازرگانان آن با کردها شناخته می شوند ، اولین کسانی که ابزار کشاورزی به سودان به ارمغان آوردند کوردها بودند .
جلال در مورد دین مردم کورد در سودان میکوید: " کردها که قبلا به تعدادی از ادیان مختلف تعلق داشتند، اما در حال حاضر همه آنها مسلمان هستند. "
جلال پیشنهاد میکند که باید یک مرکز فکری در سودان برای کردها که در آن بتوانند به زبان کوردی خواندن و نوشتن را یاد بگیرند دایر شود.
ندای روشنفکران کورد
@radioro_kurdestan
تاریخ کوردها در سودان
بر اساس برخی آمار، جمعیت کوردها 68 میلیون نفر میباشد ، اما به علل و عوامل مختلف آنها از هم جدا شده اند و در سراسر جهان پحش شده اند و در حال حاضر در بسیاری از نقاط مختلف جهان زندگی می کنند.
جلال جوهر یکی از کوردهای سودان میباشد که کارشناسی ارشد خود را در دانشگاه Neelain در سودان به پایان رسانده است. او در مورد تاریخ کوردها در سودان و از وضعیت کنونی مردم کورد در این کشور صحبت میگوید.
جلال معتقد است که کوردها برای اولین بار در سودان حدود 800 سال پیش به ویژه در 1172 ، زمانی که برادر صلاح الدین ایوبی ، به نام پادشاه توران که سودان را فتح نمود یک فرمانده کورد را به نام ابراهیم بن کوردی را برای اداره کشور فرستاد و از آنزمان کوردها وارد سودان شدند، . ابراهیم پس از مدتی فوت نمود اما خواهر و برادران او در سودان مستقر شدند.
با توجه به شهرت کوردها در سودان ، جلال میگوید: " زمانی که شما از یک فرد سودانی در کوردها بپرسید ، او پاسخ حواهد: که کوردها شجاع، عادل، مهربان و مهمان نواز هستند. "
در مورد شرکت کوردها در قدرت و سیاست در سودان ، جلال میگوید: " کوردها نقش مهمی در تاریخ سیاسی سودان بازی کرده اند . در گذشته یکی از پادشاهان سودان یک کورد به نام عثمان دینگان ، که در اصل اهل دیاربکر در ترکیه بود.
او اولین کسی بود که با جنگ ارتش بریتانیا را شکست داد و تکنیک های نظامی او را بعدها در آکادمی بریتانیا آموزش داده شده بود.
کوردها هنوز هم موقعیت های مهم در دولت حاضر دارند. به عنوان مثال، دکتر علی محمد علی کوردی یک افسر عالی رتبه نظامی و سیاستمدار در وزارت كشور است . "
جلال اظهار میگوید: که یک استان مرکزی در سودان به نام کوردوان Kurdufan است که در حال حاضر به دو ایالت فدرال تقسیم شده است و بنامهای کوردوان Kurdufan شمال و کوردوان جنوب Kurdufan نامیده میشوند.
همچنین یک روستا به نام آل کوردی و بسیاری از سالن های غذاخوری ، مغازه ها ، دانشگاه ها، رستوران ها و بازارها از نامهای کورد استفاده میکنند.
" در حدود 100،000 نفر کورد در سودان امروزی زندگی میکنند ، بیشتر در شرق کشور سودان ساکن هستند.
جلال میگوید: متاسفانه آنها فرهنگ و زبان کوردی خود را فراموش کرده اند و هیچ یک از آنها هم اکنون نمیتواند کوردی صحبت کند . قبلا جشن نوروز را جشن میگرفتند اما اکنون کم رنگ شده است.
کوردها سودان افراد مرفه هستند که در تجارت و کسب و کار فعال هستند اغلب یک کسب و کار معروف به نام صابون پارچه صابون آل کوردی وجود دارد که بازرگانان آن با کردها شناخته می شوند ، اولین کسانی که ابزار کشاورزی به سودان به ارمغان آوردند کوردها بودند .
جلال در مورد دین مردم کورد در سودان میکوید: " کردها که قبلا به تعدادی از ادیان مختلف تعلق داشتند، اما در حال حاضر همه آنها مسلمان هستند. "
جلال پیشنهاد میکند که باید یک مرکز فکری در سودان برای کردها که در آن بتوانند به زبان کوردی خواندن و نوشتن را یاد بگیرند دایر شود.
ندای روشنفکران کورد
@radioro_kurdestan
Forwarded from کەڵاتەرزان وکۆماسی 🆕 (˙·٠•●♥کورد♥●•٠·˙)
Forwarded from دەستنووسخانەی دیجیتاڵی باقلاوا (ایرج مرادی. سنه)