,,,,,👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇
#ABBUMMAA_MIRKANEESSUU
✅#Haala_Abbummaan_Daa'imaa Ittiin Beekamu:-
✔"Abbummaan Daa'imaa" karaalee sadiin beekama.Isaanis:-
#1ffaa,tilmaama seeraatiin.Abbaan Daa'ima dhalate tokko eenyu akka tilmaama seeraa fudhachuun beekuun ni danda'ama.
✔Daa'ima/mucaa fuudhaaf heeruma keessatti ulfaa'amee dhalateef abbaan dhiirsuma haadhaati.
✔Yeroo dubartiin takkaa fi dhiirri tokko fuudhaaf heerumaan waliin waliin jiraatanitti ilmi dhalate yeroo fuudhaaf heerumni cimaan jiru keessatti kan ulfaa'ame ta'uu yoo mirkanaa'e malee fuudhaa-heeruma keessatti dhalachuu qofti fayyadamaa tilmaama seeraa nama hin taasisu.
✔"Fuudhaaf heerumni erga raawwatame booda guyyoota 180 booda ykn fuudhaaf heerumni diigamee guyyoota 300 keessatti mucaan yoo dhalate mucichi fuudhaaf heeruma keessatti akka ulfaa'ametti lakkaa'ama," Seera Maatii Oromiyaa Labsii Lakkoofsa 69/1995 fi 83/1996 keewwata 145(1).
✔Osoo fuudhaaf heeruma hin raawwanne gaa'elaan alatti akka abbaa warraa fi haadha warraatti yeroo waliin jiraatanitti daa'imni ulfaa'ame yookiin dhalate kan nama haadha mucichaa waliin qunnamtii kanaan jiraatuuti.
✔Guyyaa walitti dhufeenyi,fi wajjiin jireenyi namoota akka dhirsaa fi niitiitti wajjiin jiraatan jalqabamee eegalee guyyoota 180 boodaa fi guyyoota walitti dhufeenyi isaanii addaan cite guyyoota 300 keessatti mucaan dhalate kan nama akka dhirsaatti haadha mucaa waliin jiraatu ykn jiraataa ture sanaati.
✔Namni tilmaama seeraatiin abbaa mucaa dhalateeti jedhame kun falmiin waakkachuun(daa'imni kiyya miti jechuun) kaasu haala qorannoo saayinsaawaa ta'een ragaa dhihaatuun(qorannoo dhiiga nama abbaadha jedhamee fi mucaa dhalate/DNA test) taasisuun abbaa daa'imaa miti jedhee haaluu danda'a.
#2ffaa,ilmummaa ofitti fudhachuun abbummaan Daa'imaa beekamuu danda'a.
✅"Sirnoonni ilmummaa ofitti fudhachuun ittiin raawwatamus namni fedhii isaatiin ani abbaadha jedhu:-
A.Itti Gaafatamaa Galmeessa Haala Hawaasummaa biratti dhihaachuun abbaa daa'imaa ta'uu ibsuudhaan,
B.Dhaamoo barreeffamaa kennuudhaan,
C.Sanada Abbaa Taayitaa aangoon kennameef biroo kamiinuu mirkanaa'een abbaa ta'uu ibsuudhaanidha.
✅"Nama ani abbaadha jedhee ilmummaa ofitti fudhatu haati mormuu dandeessi.Namni tokko mucaan ulfaa'ame ykn dhalate intala/ilma koodha jedhee jechi kenne bu'aa Kan argatu haati mucaa sanaa eeyyamamtuu yoo ta'eedha."SMO keewwata 153 fi 154.
✅'Mucaan ofitti fudhatames erga umriin isaa gaa'ila gahe namni jecha ofitti fudhachuu kenne kun abbaa koo miti jedhee mormii dhiheessuu danda'a."
✅"Mirgi mormii dhiheessuu kun gochi ilmummaa ofitti fudhachuu kun raawwatamuu isaa guyyaa beekamee eegalee ji'a tokko(1) keessatti kan hin dhihaanne yoo ta'e akka mormiin hin jirretti kan lakkaa'amuudha,"
✅"Namni tokko mucaan ulfaa'ame ykn dhalate kan kooti jechuun jechi kenne diigamuu hin danda'u," Seera Maatii Oromiyaa keewwata 157(1).
✅"Hambifannoon ykn haalota addaatiin jechi ilmummaa ofitti fudhachuun kenname ittiin diigamu danda'u:-
#A.Nama Daa'ima argachuu hin dandeenye:namni jecha ilmummaa ofitti fudhachuu kenne tokko uumamaan yookiin rakkina booda irra isa qunnameen Daa'ima #ulfeessuu kan hin dandeenye jiraachuun yoo mirkanaa'e jechi inni abbaadha jedhee kenne diigamuu danda'a.
#B.Namni jecha ilmummaa ofitti fudhachuu fedhiisaatiin ala dirqisiifamee/humnaan akka kennu taasifame jechi isaa diigamuu danda'a.
#C.Namni umriin isaa gaa'ela hin geenye(waggaa 18 hin guunne) tokko jecha isaan ilmummaa kan ofitti fudhate jecha isaa diiguu danda'a.
#3ffaa,abbummaa murtii Mana Murtiitiin himamu:-
☑"Osoo fuudhaa-heerumni hin jiraanne akka abbaa warraa fi haadha warraatti warra wajjiin jiraatan jidduutti ykn fuudhaa heeruma keessatti ykn walitti dhufeenya namoota dhiiraa fi dubartii tokkoon guyyoota 180(ji'a jaha) booda ykn diigamuu gaa'elaa,addaan citiinsa akka gaa'ilaan alatti akka abbaa warraa fi haadha warraatti waliin jiraachuu kaasee guyyoota 300(dhibba sadi) keessatti osoo hin taane kanaan alatti daa'ima/mucaa dhalate namni ani abbaadha jedhee ofitti fudhatu yoo hin jiraanne himata Mana Murtii idileetti dhiheessuun Murtii Mana Murtiin abbummaan beekamuu

#ABBUMMAA_MIRKANEESSUU
✅#Haala_Abbummaan_Daa'imaa Ittiin Beekamu:-
✔"Abbummaan Daa'imaa" karaalee sadiin beekama.Isaanis:-
#1ffaa,tilmaama seeraatiin.Abbaan Daa'ima dhalate tokko eenyu akka tilmaama seeraa fudhachuun beekuun ni danda'ama.
✔Daa'ima/mucaa fuudhaaf heeruma keessatti ulfaa'amee dhalateef abbaan dhiirsuma haadhaati.
✔Yeroo dubartiin takkaa fi dhiirri tokko fuudhaaf heerumaan waliin waliin jiraatanitti ilmi dhalate yeroo fuudhaaf heerumni cimaan jiru keessatti kan ulfaa'ame ta'uu yoo mirkanaa'e malee fuudhaa-heeruma keessatti dhalachuu qofti fayyadamaa tilmaama seeraa nama hin taasisu.
✔"Fuudhaaf heerumni erga raawwatame booda guyyoota 180 booda ykn fuudhaaf heerumni diigamee guyyoota 300 keessatti mucaan yoo dhalate mucichi fuudhaaf heeruma keessatti akka ulfaa'ametti lakkaa'ama," Seera Maatii Oromiyaa Labsii Lakkoofsa 69/1995 fi 83/1996 keewwata 145(1).
✔Osoo fuudhaaf heeruma hin raawwanne gaa'elaan alatti akka abbaa warraa fi haadha warraatti yeroo waliin jiraatanitti daa'imni ulfaa'ame yookiin dhalate kan nama haadha mucichaa waliin qunnamtii kanaan jiraatuuti.
✔Guyyaa walitti dhufeenyi,fi wajjiin jireenyi namoota akka dhirsaa fi niitiitti wajjiin jiraatan jalqabamee eegalee guyyoota 180 boodaa fi guyyoota walitti dhufeenyi isaanii addaan cite guyyoota 300 keessatti mucaan dhalate kan nama akka dhirsaatti haadha mucaa waliin jiraatu ykn jiraataa ture sanaati.
✔Namni tilmaama seeraatiin abbaa mucaa dhalateeti jedhame kun falmiin waakkachuun(daa'imni kiyya miti jechuun) kaasu haala qorannoo saayinsaawaa ta'een ragaa dhihaatuun(qorannoo dhiiga nama abbaadha jedhamee fi mucaa dhalate/DNA test) taasisuun abbaa daa'imaa miti jedhee haaluu danda'a.
#2ffaa,ilmummaa ofitti fudhachuun abbummaan Daa'imaa beekamuu danda'a.
✅"Sirnoonni ilmummaa ofitti fudhachuun ittiin raawwatamus namni fedhii isaatiin ani abbaadha jedhu:-
A.Itti Gaafatamaa Galmeessa Haala Hawaasummaa biratti dhihaachuun abbaa daa'imaa ta'uu ibsuudhaan,
B.Dhaamoo barreeffamaa kennuudhaan,
C.Sanada Abbaa Taayitaa aangoon kennameef biroo kamiinuu mirkanaa'een abbaa ta'uu ibsuudhaanidha.
✅"Nama ani abbaadha jedhee ilmummaa ofitti fudhatu haati mormuu dandeessi.Namni tokko mucaan ulfaa'ame ykn dhalate intala/ilma koodha jedhee jechi kenne bu'aa Kan argatu haati mucaa sanaa eeyyamamtuu yoo ta'eedha."SMO keewwata 153 fi 154.
✅'Mucaan ofitti fudhatames erga umriin isaa gaa'ila gahe namni jecha ofitti fudhachuu kenne kun abbaa koo miti jedhee mormii dhiheessuu danda'a."
✅"Mirgi mormii dhiheessuu kun gochi ilmummaa ofitti fudhachuu kun raawwatamuu isaa guyyaa beekamee eegalee ji'a tokko(1) keessatti kan hin dhihaanne yoo ta'e akka mormiin hin jirretti kan lakkaa'amuudha,"
✅"Namni tokko mucaan ulfaa'ame ykn dhalate kan kooti jechuun jechi kenne diigamuu hin danda'u," Seera Maatii Oromiyaa keewwata 157(1).
✅"Hambifannoon ykn haalota addaatiin jechi ilmummaa ofitti fudhachuun kenname ittiin diigamu danda'u:-
#A.Nama Daa'ima argachuu hin dandeenye:namni jecha ilmummaa ofitti fudhachuu kenne tokko uumamaan yookiin rakkina booda irra isa qunnameen Daa'ima #ulfeessuu kan hin dandeenye jiraachuun yoo mirkanaa'e jechi inni abbaadha jedhee kenne diigamuu danda'a.
#B.Namni jecha ilmummaa ofitti fudhachuu fedhiisaatiin ala dirqisiifamee/humnaan akka kennu taasifame jechi isaa diigamuu danda'a.
#C.Namni umriin isaa gaa'ela hin geenye(waggaa 18 hin guunne) tokko jecha isaan ilmummaa kan ofitti fudhate jecha isaa diiguu danda'a.

#3ffaa,abbummaa murtii Mana Murtiitiin himamu:-
☑"Osoo fuudhaa-heerumni hin jiraanne akka abbaa warraa fi haadha warraatti warra wajjiin jiraatan jidduutti ykn fuudhaa heeruma keessatti ykn walitti dhufeenya namoota dhiiraa fi dubartii tokkoon guyyoota 180(ji'a jaha) booda ykn diigamuu gaa'elaa,addaan citiinsa akka gaa'ilaan alatti akka abbaa warraa fi haadha warraatti waliin jiraachuu kaasee guyyoota 300(dhibba sadi) keessatti osoo hin taane kanaan alatti daa'ima/mucaa dhalate namni ani abbaadha jedhee ofitti fudhatu yoo hin jiraanne himata Mana Murtii idileetti dhiheessuun Murtii Mana Murtiin abbummaan beekamuu

🔜#DHIMMA_YAKKAA IRRATTI MORMII SADARKAA DURAA HIMATAMAAN KAASUU DANDA'U:
⚫🔴⚪⚫🔴⚪⚫🔴⚪⚫🔴⚪⚫🔴⚪
✅1️⃣.Himatamaan foormii himannaa,bifa, yookiin qabiyyee himannaa mormuun akka mormii sadarkaa duraatti kaasuu danda'a,sdfy keewwata 130(1).
✔#A.Himatamaan foormii fi qabiyyee himannaa irratti mormii dhiheessee Manni Murtii yoo fudhate akka haala dhimmichaatti himanni akka jijjiiramu yookiin akka dabalamu yookiin himannaa haaraa akka qopheessu ajajuu ni danda'a,sdfy keewwata 130(1) fi 119(1).
☑#B.Bu'uura Manni Murtii ajajeen Abbaan Alangaa yoo hin raawwanne,himatamaan yeroodhaaf too'annaa jalaa gadi lakkifama,sdfy keewwata 122.
☑#C.Himanni Abbaa Alangaa yoo jijjiirame,yoo dabalame yookiin himanni haaraa yeroo dhihaatu Manni Murtii himatamaaf dubbisuun akka hubatu ni taasisa,sdfy keewwata 119(2).
☑#D.Itti aansuunis himata jijjiirame,dabalame ykn haaraa banamee dhihaateef himatamaan dhagahuuf qophii ta'uu fi dhiisuu Manni Murtii himatamaa gaafachuu qaba,sdfy keewwata 120(1).
☑#E.Akkuma himanni himatamaaf qaqqabeen battalumatti himata dhagahuu yoo itti fufe mirga ofirraa ittisuu himatamaa kan hin sarbine ta'ee Mana Murtiitiif yoo mul'ate dhimmicha dhagahuu itti fufa.
☑#F.Manni Murtii dhimma battalumatti itti fufuun mirga ofirraa ittisuu kan himatamaa yookiin haala himannaa Abbaa Alangaa jijjiiru ta'ee yoo argame garuu,himata dhagahuuf beellama biraa kennuu qaba,sdfy keewwata 120(3).
✅2️⃣.Himatamaan darbiinsa yeroo akka mormii sadarkaa duraatti kaasuu danda'a.Himanni Abbaa Alangaa darbiinsa yerootiin kan daangeeffame yoo ta'e,himatamaan mormii kaasuu baatus Manni Murtii kaka'umsa isaatiin Galmee cufuu qaba.
✅3️⃣.Himatamaan gocha yakkaa raawwate jedhamee ittiin himatameef itti gaafatamaa ta'uu dhabuu ibsuun akka mormii sadarkaa duraatti kaasuu danda'a(criminal irresponsibility).
✔#Keessattuu,himatamtichi dhukkuba sammuu ykn gaggabdoon kan jeeqamu yoo ta'e waan gocha raawwatu beekuu fi dhiisuu isaa fi kan kana fakkaatan yaada ogeessa beekumsa addaa qabuun(Hospitaala dhimma kana adda baasuu danda'uun) qulqulleessuun dirqama.
✅4️⃣.Dhimmichi dursa Murtii kan argate yoo ta'e akka mormii sadarkaa duraatti kaasuu danda'a,sdfy keewwata 130(1)(b).
✅5️⃣.Dhimmichi dhiifamaan yookiin maaruudhaan/baraarsaan kan hafe yoo ta'e himatamaan akka mormii sadarkaa duraatti kaasuu danda'a.
✅6️⃣.Dhimmichi Mana Murtii birootti dhihaatee ilaalamaa kan jiru yoo ta'e akka mormii sadarkaa duraatti kaasuu danda'a.
✅7️⃣.Himanni dhihaate mirga ofirraa ittisuu himatamaa kan tuqu yoo ta'e himatamaan kanuma sababaan deeggaruun ibsuun akka mormii sadarkaa duraatti dhiheessuu danda'a.
✅8️⃣.Himatamaan akkuma himanni dubbifameefi hubateen booda mormii qabu duguugee kaasuu qaba.Yoo battalumatti mormii sadarkaa duraa qabu hin kaafne booda kaasuu hin danda'u.Garuu,murtii mormii irratti kennamu haqa kan daangeessu yoo ta'e(prohibit to give valid judgment) mormiin booda irratti ka'uu akka danda'u sdfy keewwata 130(3) jalatti ifa taasiseera.
#Mormiiwwan sadarkaa duraa seera deemsa falmii yakkaa keewwata 130 jalatti tumaman duguugamanii kan kaa'amanii miti.Mormii sadarkaa duraa seera kana jalatti hin tumamnes dhimmichaaf rogummaa qaba taanaan himatamaan mormii biraa kaasuu danda'a.
#Dhaddachi Ijibbaataa Mana Murtii Waliigalaa Federaalaa Jildii 14ffaa Lakkoofsa Galmee 73514 ta'een"himatamaan mormii sadarkaa duraa seera deemsa falmii yakkaa keewwata 130 jalatti hin tumamnes akka mormii sadarkaa duraatti kaasuu akka danda'u" hiikoo kennee ture.
https://t.me/Ijooseera

✔Himata dhaaltummaa ilaalchisee falmii dhaaltota jidduutti gaggeeffamuuf darbiinsi yeroo raawwatiinsa qabu waggaa sadii(3) dha.
✔Falmii qabeenya dhaalaa ilaalchisee falmiin dhaalaa fi dhaalaa hin taane(garee 3ffaa) jidduu ka'uuf raawwatiinsa kan qabu darbiinsa yeroo waggaa 10 dha,Kanas #Dhaddacha Ijibaataa Jildii 6ffaa Lakk.Galmee 38152 fi shh keewwata 1845 irraa hubachuun ni danda'ama.#Jildii 6ffaa Lakk.Galmee 25664 ilaaluu dandeessu.

🅱️. #Darbiinsa_yeroo qoodinsa qabeenya dhaalaa:-

Qoodinsi qabeenyaa kan ka'u bakka dhaaltonni baay'ee ta'anittiidha.Hanga addaan hin qoodaminitti qabeenyi dhaalaa qabeenya waliinii dhaaltotaa ta'ee tura.Dhaaltummaan yoo qulqullaa'e,achiin booda qoodinsi qabeenya dhaalaa yoomiyyuu gaafachuun ni danda'ama.
#Dhaddachi Ijibbaataa Federaalaa Jildii 10ffaa Lakk.Galmee 44237 ta'een "gareen waliin falmu dursee waraqaa ragaa dhaaltummaa fudhatanii jennaan,himannaa dhaalaa osoo hin taane,gaaffii qoodinsa qabeenyaa waan ta'uuf shh keewwata 1062 tiin yeroo kamiyyuu gaafachuun ni danda'ama" jechuun murteessee ture.
#Dhaddachi_Ijibbaataa Federaalaa Lakkoofsa Galmee 38533 ta'een himata qabeenya dhaalaa dhaaltonnii fi qabeenyi gaheen isaanii beekamee waliigalteen/fedhiin osoo hin qooddatin kan kaa'an yoo ta'e,yeroo kamittuu gaaffii dhihaachuu waan danda'uuf,darbiinsa yerootiin hin daangeeffamu jechuun murteessee ture,shh keewwata 1060 fi 1061.

#C.#Darbiinsa_yeroo mormii qoodinsa qabeenyaa dhaalaa:-

Waliigalteen qoodiinsaa bakka dhaaltuun tokko hin jirretti godhame tokko Mana Murtiitiin yoo mirkanaa'uu baate gaaffiin isa hin jirreen diigamuu danda'a,shh keewwata 1080.Gaaffiin kun guyyaa qoodinsi godhamuu beekee kaasee waggaa tokko(1) keessatti mormiin dhihaachuu akka qabu,haala biraatiin erga dhaalchisaan du'ee waggaa 10 keessatti yoo hin dhihaatin darbiinsa yerootiin hafaa ta'a,shh keewwata 1080(3).
#Dhaddachi_Ijibbaataa Federaalaa Jildii 10ffaa Lakk.Galmee 40418 ilaaluun ni danda'ama.

#D. #Darbiinsa_yeroo mormii dhaamoo irratti dhihaatu:-shh keewwattoota 973,974.

👉Darbiinsi yeroo dhaaltota gaafa dhaamoon dubbifamu jiran ilaallatu shh keewwata 973,himannaa dhiheessuuf yaada akka qaban guyyaa dhimmichi dubbifamee kaasee guyyoota 15 keessatti Qulqulleessituu dhaalaatiif barreeffamaan ibsuu qaba.Himannaan kunis guyyaa ibsi barreeffamaan dhihaatee kaasee hanga ji'a 3 tti Mana Murtiitti dhihaachuu qaba shh keewwata 973(3).
Namoota gaafa dhaamoon dubbifamu hin jirreef lakkaa'amuu kan eegalu gaafa Qulqulleessituun haala raawwii dhaalaa yaada qabu itti himeedha shh keewwata 974(1).Dhaamoon yoo jiraate erga dubbifamee,yoo hin jiraatin dhaalchisaan erga du'ee waggaa 5 booda mormiin gonkumaa hin dhihaatu,shh keewwata 974(2).
#Dhaddacha_Ijibbaataa Federaalaa Jildii 11ffaa Lakkoofsa Galmee 53223 ilaaluun ni danda'ama.
#Dhaamoon yeroo dubbifamu ykn bakka bu'aan isaanii kan jiran yoo ta'e guyyaa dubbifamee eegalee bultii 15 keessatti iyyannoo isaan qaama ilaallatutti Baatii sadi keessatti ibsuu baannaan dhiheessuu hin danda'u.Namni dhaaltuu hin taane bu'uura shh keewwata 974 tiin mormii dhiheessuu hin danda'u.

#E. #Darbiinsa_yeroo Sirna dhaaltummaa qulqulleessuu:-

♂️Sirna kana keessatti gaaffiiwwan qulqulleessituun dhaalaa naaf haa muudamu,qulqulleessituun dhaalaa naaf haa bu'u,dhaaltummaan naaf haa qulqullaa'u fi kan kana fakkaataniin dhihaataniidha.Darbiinsa yeroo isa qubee 'E' jalatti ibsame kana ilaalchisee ejjannoo 4tu jira:Isaanis:-
#A.Ejjannoo 1ffaa darbiinsi yeroo waliigaltee keessatti tumame waggaa 10 shh keewwata 1845 jalatti tumame raawwatiinsa qaba jedhu.
#B.Ejjannoo 2ffaaa shh keewwata 1052 raawwatiinsa qaba jedhu.
#C.Ejjannoo 3ffaa darbiinsa yeroo shh keewwata 874(2) jalatti tumame raawwatiinsa qaba jedhu.
#D.Ejjannoo 4ffaa shh keewwata 1000 raawwatiinsa qaba,sababni isaas bu'aan iyyata dhaaltummaan naaf haa qulqullaa'uu fi himata dhaaltummaa tokkuma waan ta'eef keewwatni kun Qulqulleessituu dhaalaa irratti raawwatiinsa qaba jedhu.Anis ejjannoo isa 4ffaa darbiinsi yeroo sirna Qulqulleessituu dhaalaa waggaa 3 kan jedhu kana deeggara.Dh.Ij.MMWF Jildii 11ffaa L.G.52407.

#F.

✅Waliigalteen qoodiinsaa bakka dhaaltuun tokko hin jirretti godhame tokko Mana Murtiitiin yoo mirkanaa'uu baate gaaffiin isa hin jirreen diigamuu danda'a,shh keewwata 1080.
✅Gaaffiin kun guyyaa qoodinsi godhamuu beekee kaasee waggaa tokko(1) keessatti mormiin dhihaachuu akka qabu,haala biraatiin erga dhaalchisaan du'ee waggaa 10 keessatti yoo hin dhihaatin darbiinsa yerootiin hafaa ta'a,shh keewwata 1080(3).
#Dhaddachi_Ijibbaataa Federaalaa Jildii 10ffaa Lakk.Galmee 40418 ilaaluun ni danda'ama.

#Afraffaa_darbiinsa_yeroo mormii dhaamoo irratti dhihaatu:-shh keewwattoota 973,974.

👉Darbiinsi yeroo dhaaltota gaafa dhaamoon dubbifamu jiran ilaallatu shh keewwata 973,himannaa dhiheessuuf yaada akka qaban guyyaa dhimmichi dubbifamee kaasee guyyoota 15 keessatti Qulqulleessituu dhaalaatiif barreeffamaan ibsuu qaba.Himannaan kunis guyyaa ibsi barreeffamaan dhihaatee kaasee hanga ji'a 3 tti Mana Murtiitti dhihaachuu qaba shh keewwata 973(3).
👉Namoota gaafa dhaamoon dubbifamu hin jirreef lakkaa'amuu kan eegalu gaafa Qulqulleessituun haala raawwii dhaalaa yaada qabu itti himeedha shh keewwata 974(1).
👉Dhaamoon yoo jiraate erga dubbifamee,yoo hin jiraatin dhaalchisaan erga du'ee waggaa 5 booda mormiin gonkumaa hin dhihaatu,shh keewwata 974(2).
👉#Dhaddacha_Ijibbaataa Federaalaa Jildii 11ffaa Lakkoofsa Galmee 53223 ilaaluun ni danda'ama.
👉#Dhaamoon yeroo dubbifamu ykn bakka bu'aan isaanii kan jiran yoo ta'e guyyaa dubbifamee eegalee bultii 15 keessatti iyyannoo isaan qaama ilaallatutti Baatii sadi keessatti ibsuu baannaan dhiheessuu hin danda'u.Namni dhaaltuu hin taane bu'uura shh keewwata 974 tiin mormii dhiheessuu hin danda'u.

#Shanaffaa_darbiinsa_yeroo Sirna dhaaltummaa qulqulleessuu:-

♂️Sirna kana keessatti gaaffiiwwan  qulqulleessituun dhaalaa naaf haa muudamu,qulqulleessituun dhaalaa naaf haa bu'u,dhaaltummaan naaf haa qulqullaa'u fi kan kana fakkaataniin dhihaataniidha.
♂️Darbiinsa yeroo isa 5ffaa kana ilaalchisee ejjannoo 4tu jira:isaanis:-
#A.Ejjannoo 1ffaa darbiinsi yeroo waliigaltee keessatti tumame waggaa 10 shh keewwata 1845 jalatti tumame raawwatiinsa qaba jedhu.
#B.Ejjannoo 2ffaaa shh keewwata 1052 raawwatiinsa qaba jedhu.
#C.Ejjannoo 3ffaa darbiinsa yeroo shh keewwata 874(2) jalatti tumame raawwatiinsa qaba jedhu.
#D.Ejjannoo 4ffaa shh keewwata 1000 raawwatiinsa qaba,sababni isaas bu'aan iyyata dhaaltummaan naaf haa qulqullaa'uu fi himata dhaaltummaa tokkuma waan ta'eef keewwatni kun Qulqulleessituu dhaalaa irratti raawwatiinsa qaba jedhu.Anis ejjannoo isa 4ffaa darbiinsi yeroo sirna Qulqulleessituu dhaalaa waggaa 3 kan jedhu kana deeggara.Dh.Ij.MMWF Jildii 11ffaa L.G.52407.

#Jahaffaa_darbiinsa_yeroo iyyata waraqaa ragaa dhaaltummaa:

➡️Waraqaan ragaa dhaaltummaa akka Murtiitti hin lakkaa'amu.Akka ragaatti kan lakkaa'amuu fi mormiin irratti yoo ka'e kan haqamuu,fi waraqaa ragichaa kennuun immoo yeroo dhumaatiif iyyata mirgaa kan gonfachiisuu fi nama biraa immoo kan dhabsiisu osoo hin taane mirga mirkaneeffachuuf adeemsa raawwatamuudha waan ta'eef,iyyata amala akkanaa qabu irratti seerichi darbiinsa yerootiin hin daangeesu
https://t.me/http_Ijooseeraa

DHIMMA_YAKKAA_IRRATTI_MORMII_SADARKAA_DURAA_HIMATAMAAN_KAASUU_DANDA'U:
==============================
✅1️⃣.Himatamaan foormii himannaa,bifa, yookiin qabiyyee himannaa mormuun akka mormii sadarkaa duraatti kaasuu danda'a,sdfy keewwata 130(1).

✔#A.Himatamaan foormii fi qabiyyee himannaa irratti mormii dhiheessee Manni Murtii yoo fudhate akka haala dhimmichaatti himanni akka jijjiiramu yookiin akka dabalamu yookiin himannaa haaraa akka qopheessu ajajuu ni danda'a,sdfy keewwata 130(1) fi 119(1).
☑#B.Bu'uura Manni Murtii ajajeen Abbaan Alangaa yoo hin raawwanne,himatamaan yeroodhaaf too'annaa jalaa gadi lakkifama,sdfy keewwata 122.
☑#C.Himanni Abbaa Alangaa yoo jijjiirame,yoo dabalame yookiin himanni haaraa yeroo dhihaatu Manni Murtii himatamaaf dubbisuun akka hubatu ni taasisa,sdfy keewwata 119(2).
☑#D.Itti aansuunis himata jijjiirame,dabalame ykn haaraa banamee dhihaateef himatamaan dhagahuuf qophii ta'uu fi dhiisuu Manni Murtii himatamaa gaafachuu qaba,sdfy keewwata 120(1).
☑#E.Akkuma himanni himatamaaf qaqqabeen battalumatti himata dhagahuu yoo itti fufe mirga ofirraa ittisuu himatamaa kan hin sarbine ta'ee Mana Murtiitiif yoo mul'ate dhimmicha dhagahuu itti fufa.
☑#F.Manni Murtii dhimma battalumatti itti fufuun mirga ofirraa ittisuu kan himatamaa yookiin haala himannaa Abbaa Alangaa jijjiiru ta'ee yoo argame garuu,himata dhagahuuf beellama biraa kennuu qaba,sdfy keewwata 120(3).
✅2️⃣.Himatamaan darbiinsa yeroo akka mormii sadarkaa duraatti kaasuu danda'a.Himanni Abbaa Alangaa darbiinsa yerootiin kan daangeeffame yoo ta'e,himatamaan mormii kaasuu baatus Manni Murtii kaka'umsa isaatiin Galmee cufuu qaba.
✅3️⃣.Himatamaan gocha yakkaa raawwate jedhamee ittiin himatameef itti gaafatamaa ta'uu dhabuu ibsuun akka mormii sadarkaa duraatti kaasuu danda'a(criminal irresponsibility).
✔#Keessattuu,himatamtichi dhukkuba sammuu ykn gaggabdoon kan jeeqamu yoo ta'e waan gocha raawwatu beekuu fi dhiisuu isaa fi kan kana fakkaatan yaada ogeessa beekumsa addaa qabuun(Hospitaala dhimma kana adda baasuu danda'uun) qulqulleessuun dirqama.
✅4️⃣.Dhimmichi dursa Murtii kan argate yoo ta'e akka mormii sadarkaa duraatti kaasuu danda'a,sdfy keewwata 130(1)(b).
✅5️⃣.Dhimmichi dhiifamaan yookiin maaruudhaan/baraarsaan kan hafe yoo ta'e himatamaan akka mormii sadarkaa duraatti kaasuu danda'a.
✅6️⃣.Dhimmichi Mana Murtii birootti dhihaatee ilaalamaa kan jiru yoo ta'e akka mormii sadarkaa duraatti kaasuu danda'a.
✅7️⃣.Himanni dhihaate mirga ofirraa ittisuu himatamaa kan tuqu yoo ta'e himatamaan kanuma sababaan deeggaruun ibsuun akka mormii sadarkaa duraatti dhiheessuu danda'a.
Himatamaan akkuma himanni dubbifameefi hubateen booda mormii qabu duguugee kaasuu qaba.Yoo battalumatti mormii sadarkaa duraa qabu hin kaafne booda kaasuu hin danda'u.Garuu,murtii mormii irratti kennamu haqa kan daangeessu yoo ta'e(prohibit to give valid judgment) mormiin booda irratti ka'uu akka danda'u sdfy keewwata 130(3) jalatti ifa taasiseera.
#Mormiiwwan sadarkaa duraa seera deemsa falmii yakkaa keewwata 130 jalatti tumaman duguugamanii kan kaa'amanii miti.Mormii sadarkaa duraa seera kana jalatti hin tumamnes dhimmichaaf rogummaa qaba taanaan himatamaan mormii biraa kaasuu danda'a.
#Dhaddachi Ijibbaataa Mana Murtii Waliigalaa Federaalaa Jildii 14ffaa Lakkoofsa Galmee 73514 ta'een"himatamaan mormii sadarkaa duraa seera deemsa falmii yakkaa keewwata 130 jalatti hin tumamnes akka mormii sadarkaa duraatti kaasuu akka danda'u" hiikoo kennee ture.
#Haalawwan hin adabsiisne(of irraa ittisuu seera qabeessa yookiin legitimate self-defense) Vs seeraa:
#Namni mirga isaa yookiin kan nama biroo miidhaa seeraan alaa irraa yookiin miidhaa seeraan alaa dhiheenyatti qaqqabu irraa oolchuuf miidhaan sun akka hin qaqqabne taasisuuf karaan biroo yoo hin jiraanne hamma haalichaa osoo hin darbin gochi raawwateef hin adabamu,seerri yakkaa bara 1996 bahe keewwatni 78 ifa taasisee jira.
Credit to Chala Abdurahiman
https://t.me/http_Ijooseeraa