«وقتی نیرومندی، خود را ضعیف نشان بده؛ و وقتی ضعیفی، نیرومند جلوه کن.»

📚 منبع:
هنر جنگ (The Art of War)، فصل اول: «برنامه‌ریزی» (Laying Plans).

وقتی مراسم ارائه تفنگ و تصویر اهدایی لوئی چهاردهم انجام گرفت شاه عباس دوم از نمایندگان پرسید فرانسه به کدامیک از ملل شرق بیشتر راغب است. فرانسویان پاسخ دادند: مطمئناً ایرانیان، شاه در جواب گفت فرانسویان حق دارند زیرا ایرانیان مانند آنان از نژاد سفیدند و ابداً ممکن نیست بتوان عاشق هندیان سیاه پوست شد.

📚منبع: ش‍اردن و ای‍ران، نوشتهٔ دی‍رک‌واندر ک‍روی‍س، ت‍رج‍م‍ه ح‍م‍زه اخ‍وان‌ت‍ق‍وی، فصل دوم ص۵۱

«نیرومندان آنچه را در توان دارند انجام می‌دهند و ضعیفان آنچه را ناگزیرند تحمل می‌کنند.»

📚 منبع:
تاریخ جنگ پلوپونز، کتاب پنجم، گفت‌وگوی ملوسیان و آتنیان.

به نظر من، ملی‌گرایی چیزی بیش از یک توجیه آرمان‌گرایانه برای نظامی‌گری و تجاوز نیست؛ اگر خطر جنگ از بین برود، ملی‌گرایی به‌زودی محو خواهد شد.

—آلبرت اینشتین

📚منبع:کتاب نقل‌قول‌های اینشتین، ص ۲۹۴ و ۲۹۶.

«ترجیح می‌دهم سه یا چهار دندانم را بکشند تا اینکه دوباره جلسه‌ای مانند دیدار اوندای را تحمل کنم.»

❈اروپاییها و روسها از کلمات شكيدا شكودا و حتى شکینز بکار برده اند که در واقع نشان دهنده اقوام وابسته به ایشغوزها هستند دیاکونف کلمه اشکیتا را در مورد آنها بکار برده و ریشه آن را نا معلوم دانسته است، اما پان آریاییست ها نامهای اشکناز اشکوز اشکوزا سیت، سارمد بکار برده اند و تلاش کرده اند این کلمات را به شکل و شمایل فارسی در آورده و در این زبان معنی کنند البته اگر دیاکونف و بعضی از این مورخین به مقدار خیلی کمی زبان ترکی می دانستند و تاریخ دولت‌ها و طوایف ترک را میشناختند مسلما به اشتباهات این چنینی دچار نمی شدند.

❈حال اگر به کلمه ایشغوز نگاه کنیم در کتاب دیوان لغات ترک محمود کاشغری آمده است که اوغوزها به دو شاخه بزرگ تقسیم میشوند: اوغوزهای داخلی و یا ایچ اوغوز و اوغوزهای خارجی یا دیش اوغوز مینامند، میدانیم که در دوره های قدیمی در منابع مختلف به اوغوزها نام غوز و غز را بکار می بردند یعنی حرف "او" در ابتدای کلمه حذف شده و قسمت دوم کلمه را استفاده می کردند به این سبب کلمه ایچ اوغوز در این منابع به شکل ایچ غز در آمده و نهایتا به شکل ایشقوز نوشته شده است.

❈ اگر به کلمه ایسپاک و یا ایشپاکا بپردازیم باید بگوییم که در حال حاضر نیز در بین ملتهای ترک: باشقورد، قاراچای‌، کلمه ایسپاک به عنوان نام شخص بکار برده میشود و این کلمه در واقع شکل تغییر یافته ای از واژه های زیر است:
ایز باخ، ایسباخ، ایسپاک و معنی آن تعقیب کننده و از پی اثر و بوی رونده است و به این خاطر است دیاکونف نیز در کتاب تاریخ ماد اشاره میکند که ساباکا به معنی سگ در زبانهای اسلاو ریشه ای ندارد و بدین ترتیب میتوان گفت که کلمه ساباکا از زبان ترکی وارد زبان اسلاو شده و در زبان اسلاو کوتی به معنی سگ است که در واقع همان کلمه کوپک ترکی است و در واقع مجموعه دلایل فوق است که سبب شده است محققینی مثل وامبری، گنزا، گوون ،پیلینی ، پومپونیملا، سیمو کات زوزيما، زکی ولیدی توغان اقوام ایشغوز و کیمر را از ترکان می دانند و همچنین مورخ گوتشمید نیز وقتی از ساکاهای آسیا در زمان اسکندر مقدونی صحبت میکند از فرمانده آنها با نام کارتاسیس و یا کارتاس یاد میکند که به علت نبودن حرف ش در زبان یونانی آن را همان کارتاش و یا قارداش ترکی می‌داند.

❈ضمنا یادآور میشود آنهایی که ساکاها را غیر ترک میدانند نمی توانند کلمات به جا مانده از اسامی ساکاها را ایضاح نمایند این نامهای ساکایی بصورت زیر است " آلپاتای=آلپ آتا، غوزاتای=غوز آتا، اکتابای= اوخ آتا بگ، بوغاتای، آلپ ارتونقا(افراسیاب)، آتاساس، ساراقاس تارگیتای، قارا بالیق (شهر بزرگ)، بودین، بودی(قوم)، آلپ اکای، یونانی ها نام بزرگان ساکا را به شکل لیتوس کای، آرپوس کای، کول اکای ثبت کرده کلمه آکای حرف آقا در ترکی را تداعی می کند و در واقع این کلمات شکل یونانی شده کلمات ترکی هستند.

❈تجارت: پیش از آنکه نام سکاها در منابع تاریخی ظاهر شود، یونانیان میسِنی برای تجارت به شمال دریای سیاه سفر می‌کردند. هومر نیز در دو اثر خود، ایلیاد و اودیسه، به این رفت‌وآمدها اشاره کرده است. با این حال، به نظر می‌رسد حجم این تجارت، پیش از استقرار سکاها در آن مناطق، بسیار محدود بوده است.
مهم‌ترین و بزرگ‌ترین شرکای تجاری سکاها، دولت‌شهرهای یونانی بودند. مهم‌ترین کالایی که سکاها به یونانیان صادر می‌کردند، گندم بود. این محصول تا سده‌های چهارم و سوم پیش از میلاد همچنان مهم‌ترین کالای صادراتی آنان به شمار می‌رفت، اما با ورود مصر به بازار تجارت غلات و افزایش رقابت، صادرات گندم سکاها کاهش یافت.

❈دیگر کالاهای مهم صادراتی سکاها شامل دام زنده، پوست، خز و بردگان بود. بردگان معمولاً در نتیجهٔ جنگ‌ها و یورش‌ها از میان قبایلی مانند سرمتی‌ها و گوت‌ها به دست می‌آمدند. همچنین منابع تاریخی نشان می‌دهند که گاهی برخی از خود سکاها نیز توسط پادشاهانشان به عنوان برده فروخته می‌شدند؛ از سوی دیگر، مهم‌ترین کالایی که یونانیان به سکاها می‌فروختند شراب بود. شواهد نشان می‌دهد که این تجارت از همان آغاز شکل‌گیری جامعهٔ سکایی وجود داشته است. سکاها به شراب علاقه‌مند بودند و آن را در فرهنگ خود پذیرفته بودند. بنا بر روایت هرودوت، سکاها هنگام بستن پیمان و سوگند، مقداری خون را با شراب مخلوط می‌کردند و از آن می‌نوشیدند.
علاوه بر شراب، روغن زیتون، ظروف سفالی و آمفوراها (خمره‌های بزرگ مخصوص نگهداری و حمل مایعات) نیز از دیگر کالاهای مهمی بودند که یونانیان به سکاها صادر می‌کردند.

✵سربازان چپ‌دست باید در جناح چپ مستقر شوند تا بتوانند به هر دو سو تیراندازی کنند. سواران معمولاً در صف مقدم می‌جنگند، مگر در حملات متقابل یا مانورهای جناحی. قلب سپاه نیز باید بر زمینی مرتفع قرار گیرد، زیرا تا زمانی که دو بخش اصلی مقاومت کنند، جناح‌های راست و چپ نیز پابرجا می‌مانند؛ اما با شکست قلب سپاه، مقاومت جناح‌ها بی‌فایده خواهد شد. هنگام ضعف لشکر، جناح راست و دو بخش اصلی حمله می‌کنند، در حالی که جناح چپ تا زمانی که با تهدید جدی روبه‌رو نشود وارد نبرد نمی‌شود و وظیفه‌اش دفع حمله دشمن است. در این حالت، نیروهای جناح راست و قلب سپاه می‌توانند پس از درگیری به صفوف خود بازگردند و دوباره بجنگند، اما نیروهای جناح چپ تنها هنگام عقب‌نشینی چنین امکانی دارند و پس از بازگشت دیگر قادر به شرکت مجدد در نبرد نیستند.

📚منبع : کنستانتین اینوسترانتسف، مطالعاتی درباره ساسانیان، ترجمه کاظم کاظم زاده صفحه ۵۴

«انسان‌ها زودتر مرگ پدر خود را فراموش می‌کنند تا از دست رفتن دارایی‌شان.»

📚 منبع: نیکولو ماکیاولی، شهریار، فصل هفدهم.

✙اسقف وینچستر در جواب کمک خواستن اسماعیلیان چنین گفت: بگذارید این سگان همدیگر را بدرند و نسل هم را کاملا بر اندازند آنوقت ما بر خرابه های بلاد ایشان بنیان آیین کاتولیک را استوار سازیم، در آن صورت دنیا یک چوپان و یک گله بیش نخواهد داشت.

📚منبع: تاریخ ایران تالیف سرپرسی سایکس ،جلد دوم ،ص ۱۳۳ همچنین تاریخ ادبی برون (از سعدی تا جامی) صفحه ۵

❊اندیشهٔ شکل‌گیری جنگ‌های صلیبی، در واقع ریشه در جنبشی داشت که با عنوان رکونکیستا (بازپس‌گیری یا بازفتح) شناخته می‌شود. این جنبش با هدف بیرون راندن مسلمانان از شبه‌جزیره ایبری، به‌ویژه اسپانیا و پرتغال، آغاز شد. مسلمانان در آن زمان بر بخش‌های مهمی از اسپانیا و همچنین سیسیل تسلط یافته بودند. پادشاهی‌های مسیحی واقع در شبه‌جزیره ایبری، با اتحاد در برابر دشمن مشترک خود، یعنی مسلمانان، تلاش برای بازپس‌گیری شهرهای تحت کنترل آنان و نیز تصرف شهر مقدس اورشلیم (قدس) را آغاز کردند. این روند از سده نهم میلادی آغاز شد و تا پایان سده پانزدهم ادامه یافت.

❊در حقیقت، پاپ گریگوری هفتم در سال ۱۰۸۶ میلادی قصد داشت لشکرکشی بزرگی به شرق ترتیب دهد، اما اجرای این طرح به جانشین او، پاپ اوربان دوم، واگذار شد. پس از پیروزی سلجوقیان در نبرد ملازگرد (۱۰۷۱)، بخش عمده‌ای از آناتولی به تصرف ترکان درآمد و سلجوقیان توانستند قدرتی چشمگیر در منطقه برقرار کنند. گسترش نفوذ آنان تا سوریه و فلسطین نیز ادامه یافت؛ رخدادی که نگرانی عمیقی در جهان مسیحیت ایجاد کرد.

❊در چنین شرایطی، امپراتور الکسیوس یکم کومننوس، که به مهارت‌های سیاسی خود شهرت داشت، از پاپ درخواست کمک نظامی برای مقابله با ترکان کرد. پاپ با این درخواست موافقت نمود، اما اهداف او فراتر از یاری رساندن به امپراتوری بیزانس بود. وی در پی آن بود که سرزمین‌های شرقی، به‌ویژه اورشلیم، را به تصرف درآورد، مسیحیان شرقی را که آموزه‌های کلیسای روم را نمی‌پذیرفتند و از سوی کلیسا «بدعت‌گذار» شمرده می‌شدند، تحت سلطه خود قرار دهد و همچنین راه‌حلی برای بحران‌های اقتصادی و اجتماعی اروپا بیابد.

❊در سال ۱۰۹۴ میلادی، اروپا با مشکلاتی همچون خشکسالی شدید، قحطی، فقر، شیوع بیماری‌های واگیردار و افزایش جمعیت روبه‌رو بود. این شرایط باعث شده بود که سرزمین‌های شرق، در نگاه بسیاری از اروپاییان، به سرزمینی آباد و سرشار از فرصت و ثروت تبدیل شوند.

❊یک سال بعد، در شورای کلرمون (۱۰۹۵)، پاپ اوربان دوم از مسیحیان خواست تا برای بازپس‌گیری اورشلیم و دیگر سرزمین‌های مقدس شرق، به‌ویژه مکان‌های منسوب به حواریون و آثار مقدس آنان که به گفته او در اختیار مسلمانان قرار داشت، در جنگی مقدس شرکت کنند. او با وعده‌های فراوان، هم در زمینه پاداش‌های دنیوی و هم رستگاری اخروی، توانست شمار زیادی از مردم و اشراف اروپایی را به شرکت در این لشکرکشی ترغیب کند.

❊در آن دوران، کلیسا تنها یک نهاد مذهبی نبود، بلکه قدرتی سیاسی و مالک سرزمین‌های گسترده نیز به شمار می‌رفت. جامعه اروپا نیز درگیر بحران‌های عمیقی بود؛ از یک سو خاندان‌های فئودالی پیوسته با یکدیگر می‌جنگیدند و از سوی دیگر، شوالیه‌ها با اقدامات خشونت‌آمیز خود امنیت عمومی را مختل کرده بودند. برای بسیاری از کنت‌ها و دوک‌هایی که به این لشکرکشی پیوستند، انگیزه اصلی نه مسائل مذهبی، بلکه دستیابی به غنایم، ثروت و سرزمین‌های جدید بود.

❊بدین ترتیب، سپاهی سازمان‌یافته متشکل از اقوام مختلف، از جمله فرانسوی‌ها، نورمان‌ها و لومباردها، شکل گرفت و در سال ۱۰۹۷ میلادی به قسطنطنیه رسید. مشاهده این نیروی عظیم، امپراتور الکسیوس یکم را به‌شدت نگران کرد. او در آغاز اجازه عبور آزادانه سپاه صلیبی را از قلمرو بیزانس نداد و اعلام کرد: «اگر سوگند نخورید که انطاکیه را به من واگذار خواهید کرد، اجازه نخواهم داد از تنگه عبور کرده و به سرزمین‌های اسلامی بروید.» هدف واقعی او آن بود که ضمن هدایت صلیبیان به سوی سرزمین‌های اسلامی، بازپس‌گیری مناطق از دست‌رفته امپراتوری از ترکان را نیز تضمین کند.

❊جنگ‌های صلیبی تنها ریشه‌ای مذهبی نداشتند؛ بلکه عوامل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی نیز در شکل‌گیری آن‌ها نقش داشتند. گسترش سلجوقیان، درخواست کمک امپراتوری بیزانس، جاه‌طلبی پاپ، مشکلات اقتصادی اروپا و تمایل اشراف به کسب ثروت و سرزمین، از مهم‌ترین دلایل آغاز این جنگ‌ها بودند. از همین رو، این لشکرکشی‌ها در کنار شعار آزادسازی اورشلیم، به ابزاری برای گسترش نفوذ و تأمین منافع قدرت‌های اروپایی نیز تبدیل شدند.

«آنچه تجربه و تاریخ به ما می‌آموزد این است که ملت‌ها و حکومت‌ها هرگز از تاریخ چیزی نیاموخته‌اند و هرگز بر اساس درس‌های آن عمل نکرده‌اند.»

📚 منبع: گئورگ ویلهلم فریدریش هگل، درس‌گفتارهایی دربارهٔ فلسفهٔ تاریخ (Lectures on the Philosophy of History).