Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
I qism
Yo’qolgan ota
-Otajonim, mehribonim, qaydasiz? - deya hovjiga Halima dodlab kirdi. Uni koʻrgan Malika xola yugirib borib, “Jim, qizim, hali otang tirik, faqat bedarak yoʻqolgan. Uyat boʻladi, qizim dodlama." deb ovutib, quchoqlab oldi. Indamasa Malika xola ham yigʻlagudek edi, faqat dilidagi ishonch uni bu holatdan uzoq tutardi. Boʻronda hech narsa koʻrinmas, uchayotgan qor parchalari yuzlariga qum zarrasidek urilardi. Sovuq etni junjiktirar, uzoq turish azobli edi. Hovliga birin-ketin qizlari Umida va Guloyim kirib keldi. Qizlari bejirim kiyingan, ayniqsa Umidaning kiyimi juda zamonaviy edi. Quloqlarida tilla zirak, qoʻllari tilla uzukka toʻlib toshgandi. Xullas, qizlari xushbichim koʻrinishda hovliga kirib keldi. Ulardan keyin kuyovlari va shafyor yigit ogʻir sumkalarni koʻtarib kirishdi.
Kichkina hovli birdan toʻlib qoldi, goʻyo. Malika xola ular bilan koʻrishib, uyga taklif qildi. Ular kichkina yogʻoch eshikni ochib dahlizga kirishdi. Dahliz oppoq ohaklangan, yerga gulli namat toʻshalgan, burchakda oyoq kiyimlar uchun yogʻochdan ishlangan stol bor edi. Dahlizda ustilaridagi qorni qoqishdi. Ichkaridan issiq hovur chiqib, ajib koʻrkamlik bagʻishlab huzur berardi. Hamma kichkina xonali shinam uyga kirishgach, Malika xola duo oʻqidi. Hol-ahvol soʻrashishib, dasturxon yozilib, choy damlandi. Uyda kichkina kitob javoni, yonida sandiq va ustiga koʻrpa hamda yostiqlar taxlab qoʻyilgan. Deraza yonida kichik stolda turli gullar ochilib, kishiga bahoriy kayfiyat bagʻishlaydi. Uy oppoq ohaklangan, fayzli xonadon edi. Toʻrda sandiq, uning ustiga koʻrpalar did bilan taxlab qoʻyilgan. Yonida kichkina taxta stol, ustiga katta televizor qoʻyilgan va usti chiroyli mato bilan oʻralgan. Aftidan bu televizor koʻp koʻrilmagan, shunchaki turgandek tuyulardi. Bu televizorni ham qizlari sovgʻa qilgandi. Xullas uy fayzli xonadon edi. Faqat egasiz qolganligi yomon edida. - Oʻzi, nima boʻldi?- hech narsadan xabari yoʻqdek soʻradi katta kuyovi Gʻaybulla, choydan hoʻplab. “Hammasiga oʻzim aybdorman,” - dedi, Malika xola yigʻlamsirab. “Oʻtgan kuni tushdan keyin hovlida ishlab yursam, targʻil sigirimiz koʻrinmay qolganini sezdim. Keyin otangga “Qarang!” dedim. Sigirimiz bolalashi kerak edi. “Qaydadir ketgandir”- deb otang, izlashga tushdi. Ancha izlab topolmay qaytdi va qari eshagini egarlab izlashga ketdi . Havo salqin edi. Nomozshomdan oldin qor yogʻa boshladi. Shunda shamol turib, boʻron boshlandi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
I qism
Yo’qolgan ota
-Otajonim, mehribonim, qaydasiz? - deya hovjiga Halima dodlab kirdi. Uni koʻrgan Malika xola yugirib borib, “Jim, qizim, hali otang tirik, faqat bedarak yoʻqolgan. Uyat boʻladi, qizim dodlama." deb ovutib, quchoqlab oldi. Indamasa Malika xola ham yigʻlagudek edi, faqat dilidagi ishonch uni bu holatdan uzoq tutardi. Boʻronda hech narsa koʻrinmas, uchayotgan qor parchalari yuzlariga qum zarrasidek urilardi. Sovuq etni junjiktirar, uzoq turish azobli edi. Hovliga birin-ketin qizlari Umida va Guloyim kirib keldi. Qizlari bejirim kiyingan, ayniqsa Umidaning kiyimi juda zamonaviy edi. Quloqlarida tilla zirak, qoʻllari tilla uzukka toʻlib toshgandi. Xullas, qizlari xushbichim koʻrinishda hovliga kirib keldi. Ulardan keyin kuyovlari va shafyor yigit ogʻir sumkalarni koʻtarib kirishdi.
Kichkina hovli birdan toʻlib qoldi, goʻyo. Malika xola ular bilan koʻrishib, uyga taklif qildi. Ular kichkina yogʻoch eshikni ochib dahlizga kirishdi. Dahliz oppoq ohaklangan, yerga gulli namat toʻshalgan, burchakda oyoq kiyimlar uchun yogʻochdan ishlangan stol bor edi. Dahlizda ustilaridagi qorni qoqishdi. Ichkaridan issiq hovur chiqib, ajib koʻrkamlik bagʻishlab huzur berardi. Hamma kichkina xonali shinam uyga kirishgach, Malika xola duo oʻqidi. Hol-ahvol soʻrashishib, dasturxon yozilib, choy damlandi. Uyda kichkina kitob javoni, yonida sandiq va ustiga koʻrpa hamda yostiqlar taxlab qoʻyilgan. Deraza yonida kichik stolda turli gullar ochilib, kishiga bahoriy kayfiyat bagʻishlaydi. Uy oppoq ohaklangan, fayzli xonadon edi. Toʻrda sandiq, uning ustiga koʻrpalar did bilan taxlab qoʻyilgan. Yonida kichkina taxta stol, ustiga katta televizor qoʻyilgan va usti chiroyli mato bilan oʻralgan. Aftidan bu televizor koʻp koʻrilmagan, shunchaki turgandek tuyulardi. Bu televizorni ham qizlari sovgʻa qilgandi. Xullas uy fayzli xonadon edi. Faqat egasiz qolganligi yomon edida. - Oʻzi, nima boʻldi?- hech narsadan xabari yoʻqdek soʻradi katta kuyovi Gʻaybulla, choydan hoʻplab. “Hammasiga oʻzim aybdorman,” - dedi, Malika xola yigʻlamsirab. “Oʻtgan kuni tushdan keyin hovlida ishlab yursam, targʻil sigirimiz koʻrinmay qolganini sezdim. Keyin otangga “Qarang!” dedim. Sigirimiz bolalashi kerak edi. “Qaydadir ketgandir”- deb otang, izlashga tushdi. Ancha izlab topolmay qaytdi va qari eshagini egarlab izlashga ketdi . Havo salqin edi. Nomozshomdan oldin qor yogʻa boshladi. Shunda shamol turib, boʻron boshlandi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍1
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
II qism
Qish boʻyi yogʻmagan qor, fevralning oxirgi kuni ham yogʻadimi? Ertaga birinchi mart boʻlsa, e, xudoning kunida bolalarim. Aytganday bugun birinchi mart, bahor keldi, qaranglar. Otang sigirni kecha izlab ketuvdiya. Shundan soʻng otang ham, sigir ham yoʻqda, bolalarim.
-Ha, qiyin boʻlibdi, qaynotamizga! - dedi tomdan tarasha tushganday gʻoʻldiradi, oʻrtancha kuyovi Akbar. Boboy zoʻr, "mirovoy" edi. Topiladi, boboy boshqa qishloqqa oʻtib ketgan. Erta tong otsin, boʻron toʻxtaydi. Oʻzi uyga sigirini boshlab keladi, koʻrasizlar. Mabodo, ochiq arogʻidan qolmaganmi? Boʻlsa, olib keling, qaynonajon! - dedi kayfi borligini bildirdi. Akbar oʻzi shunaqa ichmasa ham yarim mast boʻlib yuradi. Hammadan Guloyimga qiyin. Shu erga chidab yashab yurganining oʻzi buyuk ish edi. Guloyim eriga qarab kulib qoʻydi, lekin hech narsa deyolmadi. Malika xola oʻrnidan turib nargi xonadan aroq olib kelib, oʻrtaga qoʻydi. Oraga ogʻir jimlik choʻkdi, birozdan soʻng bu koʻngilsizlikni Malika xola buzdi.
-Olinglar, bolalarim. Bu otalaring sizlarni yigʻib ziyofat berishi uchun olgan aroq edi. Yaxshilikka xizmat qilsin, olinglar. Kuyovlarni hatto paygʻambarlar ham siylagan. Olib oʻtiringlar, men ovqatga harakat qilay, deb oʻrnidan turdi. Qizlari hech narsa koʻrmaganday yeb- ichib oʻtirishar, otalarini butkul unitgandek edi, goʻyo. Faqat Halima biroz otasini oʻylar, yuragi siqilardi. Lekin ilojsiz opalariga qoʻshilib kular, lekin ichi yigʻlar edi.
Halima kichik qiz boʻlsada, oilada erkalanmadi. Doimo otasiga yordamchi boʻlib, xuddi oʻgʻil boladek boʻlib ulgʻaydi. Maktabda yaxshi bilim olgani tufayli oliygohga davlat granti bilan kirib oʻqidi. Oʻqishni tugatib, qoʻshni qishloqqa kelin boʻlib tushdi. Eri ishsiz boʻlsada, Halimani yaxshi koʻrar, doimo yonida yaqin yordamchi edi. Ikkalasi bolalari uchun ishlab roʻzgʻorni butlab yashardi. Eri Nazar oʻzi ichmas, lekin bojalariga qoʻshilsa ichib qoʻyardi. Keyin mast boʻlib oʻzini bilmay qiynalardi. Ichmayman deb tursa ham bojalariga yoʻq deyolmasdi, xullas koʻngli boʻsh edi.
Katta kuyov Gʻaybulla oliy maʼlumotli, tumanda sudya boʻlib ishlardi. Bu katta qizi Umidaning eri va oilaning katta kuyovi edi. Oʻziga toʻq, shu sababli ham mashinasiga shaxsiy haydovchi yoʻllab yurardi. Ikki oʻgʻli ham oʻzidek dimogʻdor edi, shu sababli ular qishloqqa koʻp kelmasdi. Mabodo kelsa ham qishloqdan bezor boʻlib tezda ketib qolardi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
II qism
Qish boʻyi yogʻmagan qor, fevralning oxirgi kuni ham yogʻadimi? Ertaga birinchi mart boʻlsa, e, xudoning kunida bolalarim. Aytganday bugun birinchi mart, bahor keldi, qaranglar. Otang sigirni kecha izlab ketuvdiya. Shundan soʻng otang ham, sigir ham yoʻqda, bolalarim.
-Ha, qiyin boʻlibdi, qaynotamizga! - dedi tomdan tarasha tushganday gʻoʻldiradi, oʻrtancha kuyovi Akbar. Boboy zoʻr, "mirovoy" edi. Topiladi, boboy boshqa qishloqqa oʻtib ketgan. Erta tong otsin, boʻron toʻxtaydi. Oʻzi uyga sigirini boshlab keladi, koʻrasizlar. Mabodo, ochiq arogʻidan qolmaganmi? Boʻlsa, olib keling, qaynonajon! - dedi kayfi borligini bildirdi. Akbar oʻzi shunaqa ichmasa ham yarim mast boʻlib yuradi. Hammadan Guloyimga qiyin. Shu erga chidab yashab yurganining oʻzi buyuk ish edi. Guloyim eriga qarab kulib qoʻydi, lekin hech narsa deyolmadi. Malika xola oʻrnidan turib nargi xonadan aroq olib kelib, oʻrtaga qoʻydi. Oraga ogʻir jimlik choʻkdi, birozdan soʻng bu koʻngilsizlikni Malika xola buzdi.
-Olinglar, bolalarim. Bu otalaring sizlarni yigʻib ziyofat berishi uchun olgan aroq edi. Yaxshilikka xizmat qilsin, olinglar. Kuyovlarni hatto paygʻambarlar ham siylagan. Olib oʻtiringlar, men ovqatga harakat qilay, deb oʻrnidan turdi. Qizlari hech narsa koʻrmaganday yeb- ichib oʻtirishar, otalarini butkul unitgandek edi, goʻyo. Faqat Halima biroz otasini oʻylar, yuragi siqilardi. Lekin ilojsiz opalariga qoʻshilib kular, lekin ichi yigʻlar edi.
Halima kichik qiz boʻlsada, oilada erkalanmadi. Doimo otasiga yordamchi boʻlib, xuddi oʻgʻil boladek boʻlib ulgʻaydi. Maktabda yaxshi bilim olgani tufayli oliygohga davlat granti bilan kirib oʻqidi. Oʻqishni tugatib, qoʻshni qishloqqa kelin boʻlib tushdi. Eri ishsiz boʻlsada, Halimani yaxshi koʻrar, doimo yonida yaqin yordamchi edi. Ikkalasi bolalari uchun ishlab roʻzgʻorni butlab yashardi. Eri Nazar oʻzi ichmas, lekin bojalariga qoʻshilsa ichib qoʻyardi. Keyin mast boʻlib oʻzini bilmay qiynalardi. Ichmayman deb tursa ham bojalariga yoʻq deyolmasdi, xullas koʻngli boʻsh edi.
Katta kuyov Gʻaybulla oliy maʼlumotli, tumanda sudya boʻlib ishlardi. Bu katta qizi Umidaning eri va oilaning katta kuyovi edi. Oʻziga toʻq, shu sababli ham mashinasiga shaxsiy haydovchi yoʻllab yurardi. Ikki oʻgʻli ham oʻzidek dimogʻdor edi, shu sababli ular qishloqqa koʻp kelmasdi. Mabodo kelsa ham qishloqdan bezor boʻlib tezda ketib qolardi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍1
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
III qism
Umida ham oliy maʼlumotli boʻlsada, ishlamay uyida oʻtirardi. Erining topgani oilaga toʻliq yetar va ortardi. Umida ham oʻzicha dimogʻdor boʻlib, singillarini oʻzidan past sanardi. Ayniqsa Guloyimning eri Akbarni juda past sanar va koʻp jerkib berardi. Guloyimni ham boʻshangsan deb aytardi. Oʻzidan boyvachcha yasab olgan zamonaviy xonim edi. Umida koʻpincha bu uyga yolgʻiz kelar va tezda ketishga tushib qolardi.
Akbar ishsiz yurar, baʼzan bozorda dallollik qilardi. Guloyim shifokorlikka oʻqigan va tumandagi shifoxonada ishlar edi. Ikki qiz va bir oʻgʻil sohibi boʻlgan oila tinch va baxtli edi.
Malika xola oshxonada kuymalanar, tashqarida boʻron guvillar, oʻziga-oʻzi nimadir der edi. Xayolida "Safar oʻgʻlim boʻlganda otasini toparmidi? Afsuski, umri qisqa ekan. Joying jannatda boʻlsin, bolam, joyingda tinch yot. Otang tirik topilsin, ilohim. Olloh oʻzi qoʻllasin, bizni sharmanda qilmasin. Ishqilib oʻlik yo tirigi topilsinda." Shu kabi xayollar oʻtar, baʼzan nima qilayotganini bilmay qolardi. Tashqaridagi eshik ochilib qoʻshni juvon Farida kirib keldi. Mardon boboni soʻragach, oʻzining dardini dasturxon qildi. - Momo, menga iningiz kun bermaydi. Har kuni uyda janjal. Hamma narsamiz bor, lekin baxt yoʻq. Avvallari biroz yaxshi edi. Roʻzgʻorga ul-bul olib kelardi. Hozir aynigan, ichadi. Choʻntagidagi pulini ham yoʻq qiladi. Bolalariga ham pul bermaydi. Bor tashvish menda, momo. Aytgancha, uyda shakar tugab qolibdi, kenjam yigʻlab balo boʻlyapti. Ozgina shakar berib turing. Dadasi ikki kundirki yoʻq. Kelib qolar. Ertalab otimiz boʻronda kelib qoldi. Bolalar kiritib otxonaga bogʻlashdi. Dadasi bir goʻrda qolgandirda deb qoʻyaman. Bilasizki, yurishini, momo! - deb dardini dasturxon qildi Farida
- Bilasan, Ermat oʻzi shunaqa, bir-ikki kunda kelib qoladi. Yomon boʻlsa ham, bolalaringning otasi. Xudo oʻzi insof berarda, chidaysan endi. Hayot shunaqa, bizni sinaydi, oʻrgilay. Taqdir bu, uning baland-pasti, achchiq-shirini, yaxshi-yomon kunlari bor, chidaymiz. Xudoga shukur qilib yashaymizda, qarogʻim, - deya ovutdi qoʻshnisini Malika xola. Farida omonlashib, sabr tilab, ketishga tutundi. Farida eshikdan chiqar-chiqmas, Tursunboy kirib keldi. Salomlashib, Mardon bobo qolib, “Gʻaybulla pochcha keldimi?”- deb soʻradi. Tasdiq ishorasini olgach shoshib uyga oʻzini urdi. Turdiboy oʻzi shunaqa, ishi tushadigan odamni izzatlaydi, hatto sizlab oyogʻini oʻpishga tayyor turadi. Oʻzi quv ayyor, faqat topsam, oʻzim boʻlsam deydi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
III qism
Umida ham oliy maʼlumotli boʻlsada, ishlamay uyida oʻtirardi. Erining topgani oilaga toʻliq yetar va ortardi. Umida ham oʻzicha dimogʻdor boʻlib, singillarini oʻzidan past sanardi. Ayniqsa Guloyimning eri Akbarni juda past sanar va koʻp jerkib berardi. Guloyimni ham boʻshangsan deb aytardi. Oʻzidan boyvachcha yasab olgan zamonaviy xonim edi. Umida koʻpincha bu uyga yolgʻiz kelar va tezda ketishga tushib qolardi.
Akbar ishsiz yurar, baʼzan bozorda dallollik qilardi. Guloyim shifokorlikka oʻqigan va tumandagi shifoxonada ishlar edi. Ikki qiz va bir oʻgʻil sohibi boʻlgan oila tinch va baxtli edi.
Malika xola oshxonada kuymalanar, tashqarida boʻron guvillar, oʻziga-oʻzi nimadir der edi. Xayolida "Safar oʻgʻlim boʻlganda otasini toparmidi? Afsuski, umri qisqa ekan. Joying jannatda boʻlsin, bolam, joyingda tinch yot. Otang tirik topilsin, ilohim. Olloh oʻzi qoʻllasin, bizni sharmanda qilmasin. Ishqilib oʻlik yo tirigi topilsinda." Shu kabi xayollar oʻtar, baʼzan nima qilayotganini bilmay qolardi. Tashqaridagi eshik ochilib qoʻshni juvon Farida kirib keldi. Mardon boboni soʻragach, oʻzining dardini dasturxon qildi. - Momo, menga iningiz kun bermaydi. Har kuni uyda janjal. Hamma narsamiz bor, lekin baxt yoʻq. Avvallari biroz yaxshi edi. Roʻzgʻorga ul-bul olib kelardi. Hozir aynigan, ichadi. Choʻntagidagi pulini ham yoʻq qiladi. Bolalariga ham pul bermaydi. Bor tashvish menda, momo. Aytgancha, uyda shakar tugab qolibdi, kenjam yigʻlab balo boʻlyapti. Ozgina shakar berib turing. Dadasi ikki kundirki yoʻq. Kelib qolar. Ertalab otimiz boʻronda kelib qoldi. Bolalar kiritib otxonaga bogʻlashdi. Dadasi bir goʻrda qolgandirda deb qoʻyaman. Bilasizki, yurishini, momo! - deb dardini dasturxon qildi Farida
- Bilasan, Ermat oʻzi shunaqa, bir-ikki kunda kelib qoladi. Yomon boʻlsa ham, bolalaringning otasi. Xudo oʻzi insof berarda, chidaysan endi. Hayot shunaqa, bizni sinaydi, oʻrgilay. Taqdir bu, uning baland-pasti, achchiq-shirini, yaxshi-yomon kunlari bor, chidaymiz. Xudoga shukur qilib yashaymizda, qarogʻim, - deya ovutdi qoʻshnisini Malika xola. Farida omonlashib, sabr tilab, ketishga tutundi. Farida eshikdan chiqar-chiqmas, Tursunboy kirib keldi. Salomlashib, Mardon bobo qolib, “Gʻaybulla pochcha keldimi?”- deb soʻradi. Tasdiq ishorasini olgach shoshib uyga oʻzini urdi. Turdiboy oʻzi shunaqa, ishi tushadigan odamni izzatlaydi, hatto sizlab oyogʻini oʻpishga tayyor turadi. Oʻzi quv ayyor, faqat topsam, oʻzim boʻlsam deydi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍2
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
IV qism
Maktab direktori boʻlib ishlaganiga koʻp boʻlmadi. Hammadan yulaverib, yaqinda mashina oldi. Xullas, omadini bersin, xudoning oʻzi gunohlarini kechirsin. Turdiboy xonaga salom berib kirdi va Gʻaybulla bilan quchoqlashib koʻrishdi, qolganlar bilan qoʻl berishib koʻrishdi. Oʻtirib duo qilishgach hamma bilan soʻrashdi. Yoshi katta boʻlsa ham Umidani opay deydi, Gʻaybullani pochcha deb ataydi. Qolganlarni kuyov, singlim deb qoʻya qoldi.
-Bu, Mardon bobo xoʻp insonda, mana bizga aytmaydimi? Oʻzimiz koʻplashib topib kelardik, oʻsha sigirini. Mana endi oʻzi ham yoʻq, omon boʻlsinlar. Aksiga olib bugun boʻron ham toʻxtamadi. Bilasiz, meni bugun tumanda yigʻilishga chaqirgandi. Malika xola ertalab taksiga chiqib qoldi. “Shahargami desam, cholim yoʻqolib qoldi. Shuni Gʻaybulla pochchangga ayt!”- dedi. Men yigʻilishga bormay siznikiga borib aytdim. Xullas, pochcha, tong otsa butun qishloq izlaymiz. Hammaga aytdim, boʻronda yurishning oʻzi boʻladimi? - yaltoqlandi Tursunboy labini yalab. Bu, pochcha, men Ermatdan gumon qilayapmanda. Qurgʻurning qoʻli sal anaqada. Gumon iymondan ayiradi, pochcha, yana bilmadim.
-Agar, Ermat qilgan boʻlsa, umrini turmada chiritaman, kasofatni. Hali meni bilmabdi, yaramas,-deb oʻdagʻayladi toʻrda yotgan Gʻaybulla, qornini qashlab.
- Bu Ermat haqida gapirmanglar, oyim xafa boʻladi, - dedi Umida, dahlizga qarab qoʻyib. Birozdan keyin Malika xola kirib keldi.
-Ovqat tayyor, qizlarim, yordam beringlar. Qani, dasturxonga yaqin oʻtiringlar! -dedi. Keyin dahlizga orqasi bilan chiqib ketdi.
Ovqat suzilgach, hamma ovqatlandi. Faqat Malika xolaga taom botmadi. Qoʻl uchida yegandek boʻldi. Taomdan soʻng suhbat qizidi. Malika xola idishlarni yigʻishtirib olib yuvishga tutundi. Halima pechkaga oʻtin qaladi, olov gurullab yondi. Tashqarida boʻron guvillardi. Anchagina suhbatlashib oʻtirishgach, Tursunboy ketishga harakat qilib qoldi. Oʻrnidan turib “Ertaga Gʻaybulla pochcha, bojalaringizni olib biznikidan choy ichib keting!” - deya yaltoqlandi. Tasdiq ishorasini olgach, shoshib uydan chiqib ketdi. Qizlar uxlash uchun qoʻshni uyga oʻtishdi. Kuyovlar va shafyor yigitga shu uydan joy solishdi. Kuyovlar yechinib yotishdi. Umida chiroqni oʻchirib chiqib ketdi. Qoʻshni xonaga qizlar va Malika xola uchun joy solishdi. Endi yotishmiqchi edi, tashqarida kimdir chaqirgandek boʻldi. Malika xola tashqariga tezlik bilan chiqdi. Xayolida choli kelgandek boʻldida. Qizlari ham dahlizga chiqishdi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
IV qism
Maktab direktori boʻlib ishlaganiga koʻp boʻlmadi. Hammadan yulaverib, yaqinda mashina oldi. Xullas, omadini bersin, xudoning oʻzi gunohlarini kechirsin. Turdiboy xonaga salom berib kirdi va Gʻaybulla bilan quchoqlashib koʻrishdi, qolganlar bilan qoʻl berishib koʻrishdi. Oʻtirib duo qilishgach hamma bilan soʻrashdi. Yoshi katta boʻlsa ham Umidani opay deydi, Gʻaybullani pochcha deb ataydi. Qolganlarni kuyov, singlim deb qoʻya qoldi.
-Bu, Mardon bobo xoʻp insonda, mana bizga aytmaydimi? Oʻzimiz koʻplashib topib kelardik, oʻsha sigirini. Mana endi oʻzi ham yoʻq, omon boʻlsinlar. Aksiga olib bugun boʻron ham toʻxtamadi. Bilasiz, meni bugun tumanda yigʻilishga chaqirgandi. Malika xola ertalab taksiga chiqib qoldi. “Shahargami desam, cholim yoʻqolib qoldi. Shuni Gʻaybulla pochchangga ayt!”- dedi. Men yigʻilishga bormay siznikiga borib aytdim. Xullas, pochcha, tong otsa butun qishloq izlaymiz. Hammaga aytdim, boʻronda yurishning oʻzi boʻladimi? - yaltoqlandi Tursunboy labini yalab. Bu, pochcha, men Ermatdan gumon qilayapmanda. Qurgʻurning qoʻli sal anaqada. Gumon iymondan ayiradi, pochcha, yana bilmadim.
-Agar, Ermat qilgan boʻlsa, umrini turmada chiritaman, kasofatni. Hali meni bilmabdi, yaramas,-deb oʻdagʻayladi toʻrda yotgan Gʻaybulla, qornini qashlab.
- Bu Ermat haqida gapirmanglar, oyim xafa boʻladi, - dedi Umida, dahlizga qarab qoʻyib. Birozdan keyin Malika xola kirib keldi.
-Ovqat tayyor, qizlarim, yordam beringlar. Qani, dasturxonga yaqin oʻtiringlar! -dedi. Keyin dahlizga orqasi bilan chiqib ketdi.
Ovqat suzilgach, hamma ovqatlandi. Faqat Malika xolaga taom botmadi. Qoʻl uchida yegandek boʻldi. Taomdan soʻng suhbat qizidi. Malika xola idishlarni yigʻishtirib olib yuvishga tutundi. Halima pechkaga oʻtin qaladi, olov gurullab yondi. Tashqarida boʻron guvillardi. Anchagina suhbatlashib oʻtirishgach, Tursunboy ketishga harakat qilib qoldi. Oʻrnidan turib “Ertaga Gʻaybulla pochcha, bojalaringizni olib biznikidan choy ichib keting!” - deya yaltoqlandi. Tasdiq ishorasini olgach, shoshib uydan chiqib ketdi. Qizlar uxlash uchun qoʻshni uyga oʻtishdi. Kuyovlar va shafyor yigitga shu uydan joy solishdi. Kuyovlar yechinib yotishdi. Umida chiroqni oʻchirib chiqib ketdi. Qoʻshni xonaga qizlar va Malika xola uchun joy solishdi. Endi yotishmiqchi edi, tashqarida kimdir chaqirgandek boʻldi. Malika xola tashqariga tezlik bilan chiqdi. Xayolida choli kelgandek boʻldida. Qizlari ham dahlizga chiqishdi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍3
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
V qism
Uy oldida qadam tovushi eshitildi. Eshik ochilib oppoq qorga belangan, qoshlariga muz qoʻngan odam kirib keldi. Bu Ahmadjon edi. U kun boʻyi tentirab Mardon boboni izlagan, topolmay qaytgan edi. Bir umidi oʻzi uyiga kelgandir deb soʻrashga kelgandi. Vaziyatni bilgach xomush boʻlib qoldi. Malika xolaning “Uyga kir!” deyishiga qaramay iziga qaytdi. "Qarzdorman qarzdorman, oldingda Safar aka!" deya oʻzicha gʻoʻldirab uyi tomon ketdi, Ahmadjon. Ortidan Malika xola uzoq duo oʻqidi. Sekin tun choʻkib, hamma uyquda yotdi. Hamma uxladi, faqat Malika xola bedor boʻlib tongni orttirdi. Tongda boʻron ancha tingan, atrofni koʻrsa boʻladigan darajada kelgan edi. Uy sovib qolibdi, Malika xola pechkaning kulini katta togʻoraga oldi. Tashqaridan oʻtin olib kelib, pechkaga olov yoqdi. Pechkada olov yondi, uy qizib qoldi. Malika xola tahorat olib kelib, joynomozini yozdi va nomoz oʻqiy boshladi. Kuyovlari va qizlari ham turib, tashqarida chiqib kelishdi. Sovuqdan bezillab oʻzlarini uyga urishdi. Hamma nonushta uchun yigʻilishdi va dasturxon atrofini toʻldirishdi. Ular bugun qayerni axtarish haqida suhbatlashardi. Malika xola kuyovlariga “Sizlar bu joylarni yaxshi bilmaysizlar, qoʻshnilar oʻzlari izlashadi.”- dedi. Kuyovlari qo’shnilarga qoʻshilib izlashga ketmoqchi boʻlishdi. Nonushta qilib boʻlishgach tashqarida otning bezovta kishnashi eshitildi. Hamma yugirib tashqariga chiqishdi. Hammaning nazarida xuddi Ahmadjon Mardon otani topgandek tuyildi. Hatto shoshganidan Malika xola dahlizda yuqilishiga bir bahya qoldi. Qizlari yonidan tutib qoldi. “Ehtiyot boʻling, oyijon!”, deb chuvillashdi qizlari. Malika xola shoshganidan kalishini kiyolmay, mahsichan chiqdi. Orqadan kuyovlari ham chiqishdi. Hovli jim, hech zogʻ yoʻq edi. Boʻron pasayib qolgan, lekin shamol hali tinmagandi. Hamma alanglab atrofga qaradi. Malika xola hovli darvozasiga tez-tez qadam bosib bordi va darvozani ochib tashqariga alanglab qaradi. Ot ovozi qoʻshni hovlidan eshitildi. Ketidan ayol kishining chinqirib yigʻlagan ovozi butun qishloqqa eshitildi. Ortidan yosh bolalarning "Dadajonim" degan nolasi uzuq-yuluq boʻlib hammaga eshitildi. Hamma hayron boʻlib, qoʻshni hovliga qarab joʻnashdi. Uyum gurtukda oyoqlariga qor kirib, qiynalib qoʻshni hovliga yaqinlashdi. Akbar kechagi kayfi bilan zoʻrgʻa yurardi, baʼzan oyogʻi toyib yiqilardi. Bojalari yordam qilib turgʻizardi. Ovozlar ayanchli yangrar, odamning dilini gʻashlardi. Oldinda Malika xola hovliga kirib angrayib qoldi. Qizlari ham yoqa ushlab, nima qilishini bilmasdi. Kuyovlarning koʻzlari bejo boʻlib, shoshib qoldi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
V qism
Uy oldida qadam tovushi eshitildi. Eshik ochilib oppoq qorga belangan, qoshlariga muz qoʻngan odam kirib keldi. Bu Ahmadjon edi. U kun boʻyi tentirab Mardon boboni izlagan, topolmay qaytgan edi. Bir umidi oʻzi uyiga kelgandir deb soʻrashga kelgandi. Vaziyatni bilgach xomush boʻlib qoldi. Malika xolaning “Uyga kir!” deyishiga qaramay iziga qaytdi. "Qarzdorman qarzdorman, oldingda Safar aka!" deya oʻzicha gʻoʻldirab uyi tomon ketdi, Ahmadjon. Ortidan Malika xola uzoq duo oʻqidi. Sekin tun choʻkib, hamma uyquda yotdi. Hamma uxladi, faqat Malika xola bedor boʻlib tongni orttirdi. Tongda boʻron ancha tingan, atrofni koʻrsa boʻladigan darajada kelgan edi. Uy sovib qolibdi, Malika xola pechkaning kulini katta togʻoraga oldi. Tashqaridan oʻtin olib kelib, pechkaga olov yoqdi. Pechkada olov yondi, uy qizib qoldi. Malika xola tahorat olib kelib, joynomozini yozdi va nomoz oʻqiy boshladi. Kuyovlari va qizlari ham turib, tashqarida chiqib kelishdi. Sovuqdan bezillab oʻzlarini uyga urishdi. Hamma nonushta uchun yigʻilishdi va dasturxon atrofini toʻldirishdi. Ular bugun qayerni axtarish haqida suhbatlashardi. Malika xola kuyovlariga “Sizlar bu joylarni yaxshi bilmaysizlar, qoʻshnilar oʻzlari izlashadi.”- dedi. Kuyovlari qo’shnilarga qoʻshilib izlashga ketmoqchi boʻlishdi. Nonushta qilib boʻlishgach tashqarida otning bezovta kishnashi eshitildi. Hamma yugirib tashqariga chiqishdi. Hammaning nazarida xuddi Ahmadjon Mardon otani topgandek tuyildi. Hatto shoshganidan Malika xola dahlizda yuqilishiga bir bahya qoldi. Qizlari yonidan tutib qoldi. “Ehtiyot boʻling, oyijon!”, deb chuvillashdi qizlari. Malika xola shoshganidan kalishini kiyolmay, mahsichan chiqdi. Orqadan kuyovlari ham chiqishdi. Hovli jim, hech zogʻ yoʻq edi. Boʻron pasayib qolgan, lekin shamol hali tinmagandi. Hamma alanglab atrofga qaradi. Malika xola hovli darvozasiga tez-tez qadam bosib bordi va darvozani ochib tashqariga alanglab qaradi. Ot ovozi qoʻshni hovlidan eshitildi. Ketidan ayol kishining chinqirib yigʻlagan ovozi butun qishloqqa eshitildi. Ortidan yosh bolalarning "Dadajonim" degan nolasi uzuq-yuluq boʻlib hammaga eshitildi. Hamma hayron boʻlib, qoʻshni hovliga qarab joʻnashdi. Uyum gurtukda oyoqlariga qor kirib, qiynalib qoʻshni hovliga yaqinlashdi. Akbar kechagi kayfi bilan zoʻrgʻa yurardi, baʼzan oyogʻi toyib yiqilardi. Bojalari yordam qilib turgʻizardi. Ovozlar ayanchli yangrar, odamning dilini gʻashlardi. Oldinda Malika xola hovliga kirib angrayib qoldi. Qizlari ham yoqa ushlab, nima qilishini bilmasdi. Kuyovlarning koʻzlari bejo boʻlib, shoshib qoldi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍2
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
VI qism
Ahmadjon
Ahmadjon Mardon boboning yaqin qarindoshi boʻlmasada oʻgʻlidek gap edi. U yoshligidan Mardon boboning yolgʻiz oʻgʻli Safar bilan ogʻa-ini tutundi. Ahmadjon oilada yolgʻiz farzand edi. Otasi nogiron, onasi kasalmand edi. Ahmadjon Safarni akasidek yaxshi koʻrardi. Birga oʻynab, sirdosh boʻlib ulgʻaydi. Safar Ahmadjondan atiga ikki yosh katta boʻlsada, sirdosh edi. Nodirani ham Safarga yaqin qilgan shu Ahmadjon edida. Nodira Safardan bir sinf past oʻqirdi. Safarning koʻnglida Nodiraga nisbatan iliqlik bor edi. Buni Ahmadjonga aytgandi, “xat yozish kerak” deb qoldi. Safar xat yozdi, Ahmadjon eltib berdi. Xullas ikki dil bir-biriga bog’landi. Endi ular uchta sirdoshga aylanishgandi. Yillar oʻtib Safar harbiy xizmatga ketdi. Oradan bir yarim yil oʻtib Ahmadjon ham harbiyga joʻnab ketdi. Ular Afgʻoniston zaminida xizmatni oʻtashdi. Suronli janglardan soʻng, shirin suhbat qilishar, kelajak haqida suhbatlashardi. Kunlar ketidan kunlar oʻtdi. Harbiy hayot davom etardi. Bir kuni Ahmadjon sheriklari bilan togʻga safarga joʻnashi aniq boʻldi. Buni eshitgan Safar kamandirga iltimos qilib Ahmadjonning oʻrniga oʻzi borishini aytadi. Kamandir rozi boʻlgach, askarlar bilan Samad bir haftaga togʻga joʻnab ketadi. Bu qishloqda jangarilar oʻta vahshiyligini hamma bilardi. Oradan uch kun oʻtgach barcha askarlar halok boʻlgani haqida xabar keldi. Buni eshitgan Ahmadjon oʻrnidan turolmay qoldi. Quloqlari shangʻillab hech narsa eshitilmay qoldi. Oʻr-nidan turayotib yiqilib, hushini yoʻqotdi. Harbiy qism shifokorlari tibbiy yordam koʻrsatishib, uni palataga yotqizishdi. Ahmadjon shiftga termulib hech narsani sezmay yotardi. Ertasi kuni palataga bir yarador askarni keltirishdi. Qoʻllari kesilgan, oyoqlari sindirilgan, quloqlari kesilib, yuzlari nimtalangan edi. Askar nimadir der edi. Uning ovozi Ahmadjonga tanish eshitildi. Ahmadjon asta oʻrnidan turib nargi karavatdagi askarning oldiga borib engashib qaradi, va yigʻlab yubordi. Safar asta "Yigʻlama, inim yigʻlama" dedi. Keyin " Uka men tush koʻrgandim, tushimda sen shu holga tushgan ekansan. Bu urush seni, meni, hech kimni ayamaydi. Oʻzingni ehtiyot qil, otang oldida omon borishing kerak. Uyga qaytsang Nodirani yolgʻiz qoʻyma. Unga uylan, men sendan rozi boʻlaman. Yigʻlama, boshing omon boʻlsin. Ota- onamga qarab tur. Ehtiyot boʻl, ruhing bu yerda qolib ketmasin. Mendan rozi boʻl." deya jim boʻlib qoldi. Shifokor kelib –“Tinch boʻldi, endi qiynalmaydi. Joni uzildi, morgga eltinglar.”- degan gapini eshitgan Ahmadjon hushini yoʻqotdi. Qancha yotganini bilmaydi, koʻzini ochsa shinam xonada yotardi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
VI qism
Ahmadjon
Ahmadjon Mardon boboning yaqin qarindoshi boʻlmasada oʻgʻlidek gap edi. U yoshligidan Mardon boboning yolgʻiz oʻgʻli Safar bilan ogʻa-ini tutundi. Ahmadjon oilada yolgʻiz farzand edi. Otasi nogiron, onasi kasalmand edi. Ahmadjon Safarni akasidek yaxshi koʻrardi. Birga oʻynab, sirdosh boʻlib ulgʻaydi. Safar Ahmadjondan atiga ikki yosh katta boʻlsada, sirdosh edi. Nodirani ham Safarga yaqin qilgan shu Ahmadjon edida. Nodira Safardan bir sinf past oʻqirdi. Safarning koʻnglida Nodiraga nisbatan iliqlik bor edi. Buni Ahmadjonga aytgandi, “xat yozish kerak” deb qoldi. Safar xat yozdi, Ahmadjon eltib berdi. Xullas ikki dil bir-biriga bog’landi. Endi ular uchta sirdoshga aylanishgandi. Yillar oʻtib Safar harbiy xizmatga ketdi. Oradan bir yarim yil oʻtib Ahmadjon ham harbiyga joʻnab ketdi. Ular Afgʻoniston zaminida xizmatni oʻtashdi. Suronli janglardan soʻng, shirin suhbat qilishar, kelajak haqida suhbatlashardi. Kunlar ketidan kunlar oʻtdi. Harbiy hayot davom etardi. Bir kuni Ahmadjon sheriklari bilan togʻga safarga joʻnashi aniq boʻldi. Buni eshitgan Safar kamandirga iltimos qilib Ahmadjonning oʻrniga oʻzi borishini aytadi. Kamandir rozi boʻlgach, askarlar bilan Samad bir haftaga togʻga joʻnab ketadi. Bu qishloqda jangarilar oʻta vahshiyligini hamma bilardi. Oradan uch kun oʻtgach barcha askarlar halok boʻlgani haqida xabar keldi. Buni eshitgan Ahmadjon oʻrnidan turolmay qoldi. Quloqlari shangʻillab hech narsa eshitilmay qoldi. Oʻr-nidan turayotib yiqilib, hushini yoʻqotdi. Harbiy qism shifokorlari tibbiy yordam koʻrsatishib, uni palataga yotqizishdi. Ahmadjon shiftga termulib hech narsani sezmay yotardi. Ertasi kuni palataga bir yarador askarni keltirishdi. Qoʻllari kesilgan, oyoqlari sindirilgan, quloqlari kesilib, yuzlari nimtalangan edi. Askar nimadir der edi. Uning ovozi Ahmadjonga tanish eshitildi. Ahmadjon asta oʻrnidan turib nargi karavatdagi askarning oldiga borib engashib qaradi, va yigʻlab yubordi. Safar asta "Yigʻlama, inim yigʻlama" dedi. Keyin " Uka men tush koʻrgandim, tushimda sen shu holga tushgan ekansan. Bu urush seni, meni, hech kimni ayamaydi. Oʻzingni ehtiyot qil, otang oldida omon borishing kerak. Uyga qaytsang Nodirani yolgʻiz qoʻyma. Unga uylan, men sendan rozi boʻlaman. Yigʻlama, boshing omon boʻlsin. Ota- onamga qarab tur. Ehtiyot boʻl, ruhing bu yerda qolib ketmasin. Mendan rozi boʻl." deya jim boʻlib qoldi. Shifokor kelib –“Tinch boʻldi, endi qiynalmaydi. Joni uzildi, morgga eltinglar.”- degan gapini eshitgan Ahmadjon hushini yoʻqotdi. Qancha yotganini bilmaydi, koʻzini ochsa shinam xonada yotardi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍2
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
VII qism
Hamshira yugirib kelib, “Koʻzini ochdi!”- deb kimgadir aytdi. Oppoq xalatli yoshi katta ayol shifokor kelib "- Xavotir olma, Toshkentda yotibsan. Uch oy ham uxlaydimi, odam ham. Endi uyingga ketasan, bolam. Seni oilang kutmoqda"- dedi. Bir necha kundan soʻng uyiga javob berildi. Xizmatga noloyiq deb topilibdi. Ahmadjon qishloqqa qanday qaytishini oʻyladi va jonim omon qoldiku deb oʻziga tasalli berdi.
Ahmadjon xizmatdan qaytdi va Nodira bilan uchrashdi. Bor gapni aytgach, ular turmush qurishdi. Hozir toʻrtta oʻgʻilning ota-onasi. Kattasini Safarjon deb nomlashgan. U hozir maktabni tamomlash arafasida turibdi. Bolalari ham Ahmadjon kabi Mardon boboni yaxshi koʻradi. Holidan xabar olib turadi, baʼzan uyida yotib ham qoladi. Oʻsha kuni ham Ahmadjon oʻgʻli Safarni joʻnatgan edi. Uy ishlariga yordam berib kel deb tayinlagandi. Kechqurun boʻron aralash uyiga qaytgan Safar Mardon boboning yoʻqolib qolganini aytib keldi. Ikkinchi oʻgʻli “Bobomni qirda koʻrdim, sigirini izlab Qoratepa tomonga ketdi. Men oʻzim koʻrdim”- deb aytdi. Shundan buyon Ahmadjon otda Mardon boboni izlab yuribdi. Tun boʻyi tentirab yurgan Ahmadjon tongda Malika xolaning uyga kirib, hol soʻradi. Keyin uyiga kirib biroz nonushta qilib olgach yana izlashga tushdi. Ot jonivor boʻronda yurishga qiynalar, egasidan hayiqib zoʻrgʻa yurardi. Ahmadjon esa boʻronda sovqotganiga ham parvo qilmay, tinimsiz qichqirib yoʻlida davom etardi. Tushga yaqin jarlikda bir narsaning qorasini koʻrib, quvonib ketdi. Otini tezlab borsa, qora narsa katta to’nka ekan. Selda oqib kelgan boʻlsa kerak deb oʻyladi. Haytovur boshqa narsa ekan, Mardon bobo boʻlganda nima qilardim deb oʻylandi. Yana otining egarini toʻgʻirlab ayilini tortdi. Otiga ichi achindi. Sen jonivor ham kun boʻyi ochsan, charchading. Boboni topaylik dam olasan. Ishqilib bobo tirik boʻlsin. Mabodo oʻlgan boʻlsa, xudo saqlasiney, boʼri, shoqollar uchramasinda. Ahmadjon shu kabi oʻylar bilan uzoq vaqt otini yetaklab yurdi. Harakatda bir qarich joy qoldirmay izgʻidi. Boʻron va sovuqni pisand qilmas, faqat qichqirib yurardi. Nazarida Mardon bobo uni eshitar va javob qaytarishini umid bilan kutardi. Qoʻlidagi soatiga tez-tez qarar, xayolida vaqt tez oʻtayotgandek tuyulardi. Tushdan soʻng otini minib olib yana ko’rgan joylarini axtara ketdi. Bu yurishidan samara chiqmagach oʻzini- oʻzi koyiy boshlardi. Baʼzan, jahlini otidan olar, jahl bilan qanchilab qolardi. Soʻng otiga achinib, boʻynini, yoʻlini qashlab qoʻyardi. Kun boʻyi tentirab yurgan Ahmadjon yana topolmay, otaning uyiga bordi. Vaziyatni bilib iziga uyiga qaytdi
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
VII qism
Hamshira yugirib kelib, “Koʻzini ochdi!”- deb kimgadir aytdi. Oppoq xalatli yoshi katta ayol shifokor kelib "- Xavotir olma, Toshkentda yotibsan. Uch oy ham uxlaydimi, odam ham. Endi uyingga ketasan, bolam. Seni oilang kutmoqda"- dedi. Bir necha kundan soʻng uyiga javob berildi. Xizmatga noloyiq deb topilibdi. Ahmadjon qishloqqa qanday qaytishini oʻyladi va jonim omon qoldiku deb oʻziga tasalli berdi.
Ahmadjon xizmatdan qaytdi va Nodira bilan uchrashdi. Bor gapni aytgach, ular turmush qurishdi. Hozir toʻrtta oʻgʻilning ota-onasi. Kattasini Safarjon deb nomlashgan. U hozir maktabni tamomlash arafasida turibdi. Bolalari ham Ahmadjon kabi Mardon boboni yaxshi koʻradi. Holidan xabar olib turadi, baʼzan uyida yotib ham qoladi. Oʻsha kuni ham Ahmadjon oʻgʻli Safarni joʻnatgan edi. Uy ishlariga yordam berib kel deb tayinlagandi. Kechqurun boʻron aralash uyiga qaytgan Safar Mardon boboning yoʻqolib qolganini aytib keldi. Ikkinchi oʻgʻli “Bobomni qirda koʻrdim, sigirini izlab Qoratepa tomonga ketdi. Men oʻzim koʻrdim”- deb aytdi. Shundan buyon Ahmadjon otda Mardon boboni izlab yuribdi. Tun boʻyi tentirab yurgan Ahmadjon tongda Malika xolaning uyga kirib, hol soʻradi. Keyin uyiga kirib biroz nonushta qilib olgach yana izlashga tushdi. Ot jonivor boʻronda yurishga qiynalar, egasidan hayiqib zoʻrgʻa yurardi. Ahmadjon esa boʻronda sovqotganiga ham parvo qilmay, tinimsiz qichqirib yoʻlida davom etardi. Tushga yaqin jarlikda bir narsaning qorasini koʻrib, quvonib ketdi. Otini tezlab borsa, qora narsa katta to’nka ekan. Selda oqib kelgan boʻlsa kerak deb oʻyladi. Haytovur boshqa narsa ekan, Mardon bobo boʻlganda nima qilardim deb oʻylandi. Yana otining egarini toʻgʻirlab ayilini tortdi. Otiga ichi achindi. Sen jonivor ham kun boʻyi ochsan, charchading. Boboni topaylik dam olasan. Ishqilib bobo tirik boʻlsin. Mabodo oʻlgan boʻlsa, xudo saqlasiney, boʼri, shoqollar uchramasinda. Ahmadjon shu kabi oʻylar bilan uzoq vaqt otini yetaklab yurdi. Harakatda bir qarich joy qoldirmay izgʻidi. Boʻron va sovuqni pisand qilmas, faqat qichqirib yurardi. Nazarida Mardon bobo uni eshitar va javob qaytarishini umid bilan kutardi. Qoʻlidagi soatiga tez-tez qarar, xayolida vaqt tez oʻtayotgandek tuyulardi. Tushdan soʻng otini minib olib yana ko’rgan joylarini axtara ketdi. Bu yurishidan samara chiqmagach oʻzini- oʻzi koyiy boshlardi. Baʼzan, jahlini otidan olar, jahl bilan qanchilab qolardi. Soʻng otiga achinib, boʻynini, yoʻlini qashlab qoʻyardi. Kun boʻyi tentirab yurgan Ahmadjon yana topolmay, otaning uyiga bordi. Vaziyatni bilib iziga uyiga qaytdi
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍2
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
VIII qism
Otini otxonaga bogʻladi, egar-jabdugʻini almashtirdi. Oldida bir bog’ beda tashladi. “Ol, jonivor yeb ol, yana yoʼlga chiqamiz”, -deb otini qashlab qoʻydi.
Otxonadan chiqib hovliga kirdi. Kichkina hovli koʻziga yanada torroq koʻrinib ketdi. Uyiga yaqin kelib kirgisi kelmay uzoq vaqt turdi, goʻyo Mardon bobo eshikdan kirib keladigandek boʻlaverdi. Supaga yaqinlashib bordi. Supa ustiga boʻron ishini koʻrsatib ancha qorni uyib ketibdi. Uyum qor, gurtuk ustidan sekin oʻtdi va dahlizning eshigini asta ochdi. Eshik gʻirchillab ochildi, bu shovqinni eshitgan Bolalari dahlizga yugirib chiqdi. Otam keldi deyishib boʻyniga osilishdi va “Bobomni topdingizmi?”- deya chuvillashdi. Nodira chiqib bolalarini uyga kiritdi. Erining sovuqda muzlab qolgan kiyimlarini yechishga yordamlashdi. Nodira Mardon boboni topolmaganini erining avzoyidan bilib oldi. Indamay muzlagan kiyimlarini pechka oldiga quritish uchun olib kirib ketdi. Ahmadjon dahlizdagi aftobani olib, qoʻllarini togʻoraga yuvdi. Katta oʻgʻli olib chiqqan sochiqqa artib, oʻgʻliga etikni tort dedi. Sovuqda qotgan etikni zoʻrgʻa yechshib ota-bola uyga kirishdi. Bolalari bilan uchrashib ovqatlanishdi. Bolalari bilan ozroq suhbatlashib, dili yayradi. Issiq uy, issiq taomdan soʻng taniga iliqlik yugurdi. Kun boʻyi chekkan zahmatlari bolalari davrasida unutildi. Lekin, xayolidan yoʻqolgan Mardon bobo ketmadi. Yana izlashga ketmoqchi boʻlgan edi, Nodira “Ozroq dam oling, keyin izlaysiz”- deya koʻndirdi. Nodira bolalarini ichki uyga uxlash uchun yotqizib chiqdi. Keyin Ahmadjonning oldiga keldi. Eridan bugungi kun haqida soʻradi. Ahmadjon kun boʻyi tentirab yurganini, Mardon boboni topolmaganini aytib oʻkindi
“Qarzdorman, Safar akaning oldida katta qarzim bor!”- deb takrorlayverdi. Nodira tinchlantirishga qancha harakat qilmasin ilojini topolmay qiynalardi. Keyin biroz dam oling deya Ahmadjonni zoʻrgʻa joyiga yotqizdi. Ahmadjon uxlab uxlolmadi, u yoqdan bu yoqqa agʻdarilib, ilondek toʻlgʻonib yotdi.Tun yarmida uygʻongan Ahmadjon yana otlanib izlashga joʻnadi. Ustiga qalin kiyimlarini kiydi, oyogʻiga paytava oʻrab etigini kiydi. Dam olgani yaxshi boʻlibdi, etigi ancha qurib qolibdi. Boʻyniga eski onasining shol roʻmolini oʻradi. Oʻzi bilan non, choy, spirt, kiyim olib uyidan chiqdi. Nodiraga “Xavotir olma”- deb tayinladi. “Malika xolaning qizlari va kuyovlari kelibdi. Ertalab xabar olib qoʻy!”- deya qayta-qayta tayinladi. Otxonaga borib otini egarladi. “Yana yuramizmi?” - deganday oti yer depsindi. Ahmadjon parvo qilmay otini hovlidan yetaklab chiqib sakrab minib oldi va otini qanchilab yurgazdi. Atrof qorongʻu, boʻron kuchaygandan kuchaydi. Hech narsa koʻrinmas, faqat boʻron guvillardi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
VIII qism
Otini otxonaga bogʻladi, egar-jabdugʻini almashtirdi. Oldida bir bog’ beda tashladi. “Ol, jonivor yeb ol, yana yoʼlga chiqamiz”, -deb otini qashlab qoʻydi.
Otxonadan chiqib hovliga kirdi. Kichkina hovli koʻziga yanada torroq koʻrinib ketdi. Uyiga yaqin kelib kirgisi kelmay uzoq vaqt turdi, goʻyo Mardon bobo eshikdan kirib keladigandek boʻlaverdi. Supaga yaqinlashib bordi. Supa ustiga boʻron ishini koʻrsatib ancha qorni uyib ketibdi. Uyum qor, gurtuk ustidan sekin oʻtdi va dahlizning eshigini asta ochdi. Eshik gʻirchillab ochildi, bu shovqinni eshitgan Bolalari dahlizga yugirib chiqdi. Otam keldi deyishib boʻyniga osilishdi va “Bobomni topdingizmi?”- deya chuvillashdi. Nodira chiqib bolalarini uyga kiritdi. Erining sovuqda muzlab qolgan kiyimlarini yechishga yordamlashdi. Nodira Mardon boboni topolmaganini erining avzoyidan bilib oldi. Indamay muzlagan kiyimlarini pechka oldiga quritish uchun olib kirib ketdi. Ahmadjon dahlizdagi aftobani olib, qoʻllarini togʻoraga yuvdi. Katta oʻgʻli olib chiqqan sochiqqa artib, oʻgʻliga etikni tort dedi. Sovuqda qotgan etikni zoʻrgʻa yechshib ota-bola uyga kirishdi. Bolalari bilan uchrashib ovqatlanishdi. Bolalari bilan ozroq suhbatlashib, dili yayradi. Issiq uy, issiq taomdan soʻng taniga iliqlik yugurdi. Kun boʻyi chekkan zahmatlari bolalari davrasida unutildi. Lekin, xayolidan yoʻqolgan Mardon bobo ketmadi. Yana izlashga ketmoqchi boʻlgan edi, Nodira “Ozroq dam oling, keyin izlaysiz”- deya koʻndirdi. Nodira bolalarini ichki uyga uxlash uchun yotqizib chiqdi. Keyin Ahmadjonning oldiga keldi. Eridan bugungi kun haqida soʻradi. Ahmadjon kun boʻyi tentirab yurganini, Mardon boboni topolmaganini aytib oʻkindi
“Qarzdorman, Safar akaning oldida katta qarzim bor!”- deb takrorlayverdi. Nodira tinchlantirishga qancha harakat qilmasin ilojini topolmay qiynalardi. Keyin biroz dam oling deya Ahmadjonni zoʻrgʻa joyiga yotqizdi. Ahmadjon uxlab uxlolmadi, u yoqdan bu yoqqa agʻdarilib, ilondek toʻlgʻonib yotdi.Tun yarmida uygʻongan Ahmadjon yana otlanib izlashga joʻnadi. Ustiga qalin kiyimlarini kiydi, oyogʻiga paytava oʻrab etigini kiydi. Dam olgani yaxshi boʻlibdi, etigi ancha qurib qolibdi. Boʻyniga eski onasining shol roʻmolini oʻradi. Oʻzi bilan non, choy, spirt, kiyim olib uyidan chiqdi. Nodiraga “Xavotir olma”- deb tayinladi. “Malika xolaning qizlari va kuyovlari kelibdi. Ertalab xabar olib qoʻy!”- deya qayta-qayta tayinladi. Otxonaga borib otini egarladi. “Yana yuramizmi?” - deganday oti yer depsindi. Ahmadjon parvo qilmay otini hovlidan yetaklab chiqib sakrab minib oldi va otini qanchilab yurgazdi. Atrof qorongʻu, boʻron kuchaygandan kuchaydi. Hech narsa koʻrinmas, faqat boʻron guvillardi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍3
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
IX qism
Ahmadjonning yuziga muzdek qor parchalari urilardi. Qoshlari muz bilan qoplangan edi. Ahmadjon besamar kezar, umid bilan jarliklarni izlardi. Bu jarliklarni qayta-qayta koʻrsa ham umid bilan yana izlardi. Keksalardan boʻronda qolgan odam chuqurlikda jon saqlaydi deb eshitgan joyi bor edida. Tongga yaqin boʻron pasaydi. Ancha joyni bemalol koʻrsa boʻladigan darajada boʻlib qoldi. Ahmadjon tongni tezroq otishini sabrsizlik bilan kuta boshladi. Nihoyat tong otdi. Ahmadjon bir izlamaganim shu Quriqsoy qoldi, chiqmagan jondan umid deb, shu tomonga otini burib yoʻl oldi. Ahmadjon qishloq ortidagi Quriqsoy jarligida ketarkan, uzoqdan bir eski daraxt kundasida oʻtirgan odamni koʻrgandek boʻldi. Koʻzlariga ishonmadi. Otini jadallab borib qarasa kunda ustida bir odam borligini koʻrdi. Ishqilib Mardon bobo boʻlmasin deb xudoga zorlandi. Borib qarasa muzlab qolgan odam Ermat ekan. Tezda otdan tushib, boyagi kishini turtib koʻrdi. Muzlagan tanadan joni allaqachon chiqib bandalikni bajo keltirib boʻlgandi, shoʻrlik. Muzlagan tanani kundadan ajratib olib otiga yaqinlashtirdi. Ko’tarish qiyin edi. Bir amallab murdani otiga ortdi. Ermat qirqdan oshgan, gavdali kishi edi. Egar ustida murda turmadi, sababi marhum muzlab qotib qolgan edi. Ahmadjon bir amallab murdani otiga bogʻladi va otini yetaklab yoʻlga tushdi. Oti sekin yurar, Ahmadjonning xayoli chilparchin edi. Chunki, hech kim kutmagan Ermat oʻlib qolsayu, birov bilmasa. Tavba nimalar boʻlyapti. Ermat oilasiga kun bermas, aksiga olib uch-toʻrt yilki qoʻshnilari bilan ham kelishmasdi. Hammaning bezorini olgan bu kimsa mana jonsiz ot ustida borar, odamlarga endi yomonlik qilolmasdi.
Ahmadjon bundan ikki yil oldin hovlisiga beda ekdi. Uni sugʻorish uchun ariq qazmoqchi boʻldi. Ariq Ermatning hovlisidan oʻtishi kerak edi. Avval borib Ermatdan soʻradi. Ermat “Qazisang qazi, menga ham suv berasan” - deb kuldi. Ahmadjon ancha urinib bir haftadan ortiq ishlab ariqni tayyor qildi. Suv haydagan kuni Ermat uyida yoʻq ekan. Ahmadjon hovlisini sugʻorib olib, ortgan suvni Ermatga bermoqchi boʻldi. Borsa Ermat uyida yoʻq ekan, xotini suvni hovlidagi suvsizlikdan qaqragan daraxtlar ostida burib yubordi. Hammasi shundan boshlandi. Ertasi kuni Ermat suvni hovlisidan chiqarmay qoʻydi. Ahmadjon shuncha yalinsa ham koʻnmadi. Boshqa yerdan suv oʻtkazishning iloji yoʻq, hovli suvsiz qaqrab qolaverdi. Ahmadjon yalindi, oʻrtaga odam qoʻydi, natija boʻlmadi. Ermat koʻnmadi. Aksiga olib uchastka noziri bilan til biriktirib, Ahmadjonni aybladi. Emishki, Ermatning uyida yoʻq payti, Ahmadjon xotiniga koʻzini suzganmish. Avval Farida tan olmadi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
IX qism
Ahmadjonning yuziga muzdek qor parchalari urilardi. Qoshlari muz bilan qoplangan edi. Ahmadjon besamar kezar, umid bilan jarliklarni izlardi. Bu jarliklarni qayta-qayta koʻrsa ham umid bilan yana izlardi. Keksalardan boʻronda qolgan odam chuqurlikda jon saqlaydi deb eshitgan joyi bor edida. Tongga yaqin boʻron pasaydi. Ancha joyni bemalol koʻrsa boʻladigan darajada boʻlib qoldi. Ahmadjon tongni tezroq otishini sabrsizlik bilan kuta boshladi. Nihoyat tong otdi. Ahmadjon bir izlamaganim shu Quriqsoy qoldi, chiqmagan jondan umid deb, shu tomonga otini burib yoʻl oldi. Ahmadjon qishloq ortidagi Quriqsoy jarligida ketarkan, uzoqdan bir eski daraxt kundasida oʻtirgan odamni koʻrgandek boʻldi. Koʻzlariga ishonmadi. Otini jadallab borib qarasa kunda ustida bir odam borligini koʻrdi. Ishqilib Mardon bobo boʻlmasin deb xudoga zorlandi. Borib qarasa muzlab qolgan odam Ermat ekan. Tezda otdan tushib, boyagi kishini turtib koʻrdi. Muzlagan tanadan joni allaqachon chiqib bandalikni bajo keltirib boʻlgandi, shoʻrlik. Muzlagan tanani kundadan ajratib olib otiga yaqinlashtirdi. Ko’tarish qiyin edi. Bir amallab murdani otiga ortdi. Ermat qirqdan oshgan, gavdali kishi edi. Egar ustida murda turmadi, sababi marhum muzlab qotib qolgan edi. Ahmadjon bir amallab murdani otiga bogʻladi va otini yetaklab yoʻlga tushdi. Oti sekin yurar, Ahmadjonning xayoli chilparchin edi. Chunki, hech kim kutmagan Ermat oʻlib qolsayu, birov bilmasa. Tavba nimalar boʻlyapti. Ermat oilasiga kun bermas, aksiga olib uch-toʻrt yilki qoʻshnilari bilan ham kelishmasdi. Hammaning bezorini olgan bu kimsa mana jonsiz ot ustida borar, odamlarga endi yomonlik qilolmasdi.
Ahmadjon bundan ikki yil oldin hovlisiga beda ekdi. Uni sugʻorish uchun ariq qazmoqchi boʻldi. Ariq Ermatning hovlisidan oʻtishi kerak edi. Avval borib Ermatdan soʻradi. Ermat “Qazisang qazi, menga ham suv berasan” - deb kuldi. Ahmadjon ancha urinib bir haftadan ortiq ishlab ariqni tayyor qildi. Suv haydagan kuni Ermat uyida yoʻq ekan. Ahmadjon hovlisini sugʻorib olib, ortgan suvni Ermatga bermoqchi boʻldi. Borsa Ermat uyida yoʻq ekan, xotini suvni hovlidagi suvsizlikdan qaqragan daraxtlar ostida burib yubordi. Hammasi shundan boshlandi. Ertasi kuni Ermat suvni hovlisidan chiqarmay qoʻydi. Ahmadjon shuncha yalinsa ham koʻnmadi. Boshqa yerdan suv oʻtkazishning iloji yoʻq, hovli suvsiz qaqrab qolaverdi. Ahmadjon yalindi, oʻrtaga odam qoʻydi, natija boʻlmadi. Ermat koʻnmadi. Aksiga olib uchastka noziri bilan til biriktirib, Ahmadjonni aybladi. Emishki, Ermatning uyida yoʻq payti, Ahmadjon xotiniga koʻzini suzganmish. Avval Farida tan olmadi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍3
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
X qism
Erining mushtlaridan soʻng, koʻkargan koʻzlari bilan shikoyat xati yozib berdi. Sud Ahmadjonni, oʻn besh sutkalik qamoqqa buyurdi. Sudiya ham Ermat tomonda boʻldi. Shu-shu ular yuz koʻrmas boʻlishgan edi. Toʻy-marakada ham ular yuzma-yuz kelishsa Ahmadjon qoʻlini koʻrishish uchun choʻzardi. Lekin Ermat qurgʻur ters qarab ketardi. Oralarida iliqlik boʻlmadi. Mana endi Ahmadjon uning murdasiga egalik qilmoqda, uyiga olib bormoqda. Ha taqdir qursin, insofni har kimsaning oʻziga bersin. Ahmadjon qishloqqa yaqinlashib qolgan chogʻi, tong otgan, boʻron tingandi. Endi nima boʻladi, murdani qanday qilib egasiga topshiradi. Xotini va bolalari qoʻrqmaydimi? Qoʻshnilarni chaqirish kerakmi? Ahmadjon shu oʻylar bilan borar ekan, oqsoqol Jalil boboni koʻrib, tilla topgandek quvonib ketdi. Jalil otaga borini aytib berdi. Oqsoqol vaziyatni bilib oldinda Ermatning hovlisiga kirib bordi. Sekin Faridani chaqirib, asta borini tushintirdi. Faridaga bolalaring qoʻrqmasin ehtiyot boʻl deb tayinladi. Keyin koʻchaga chiqib, Ahmadjonni chaqirdi. Ahmadjon sekin hovliga yaqinlashib keldi. Yuragi tez-tez urar, nima qilishini bilmas edi. Otini Ermatning hovlisiga yetaklab kirdi. Keyin asta oqsoqol bilan birga Farida yangani chaqirdi. Farida uyiga kirib bolalarini uygʻotib, kiyintirish bilan band edi. Hovlidan oqsoqolning ovozini eshitib, yuragi gʻalati boʻlib ketdi.Hovliga chiqqan Farida avval shoshib qoldi. Keyin oʻziga kelib vaziyatni bilgach, dodlab yigʻlay boshladi. Ortidan tushunib-tushunmay bolalari qoʻshilib yigʻlay boshladi. Ahmadjon murdani otdan tushirganda Malika xola, qizlari va kuyovlari hovliga kirib keldi. Hovli yigʻi-sigʻiga toʻldi. Koʻplashib Ermatning murdasini uyiga olib kirdi. Uy oʻrtasiga sim karovatni olib keltirib, ustiga murdani bir amallab yotqizishdi. Muzlagan tana boʻysunmas, bir tekis yotqizishning ilojini topisholmadi. Marhumning jasadi oʻrtada doʻmpayib xunuk koʻrinib qoldi. Oqsoqol ilojini topolmay qiynalganlarga, tinch qoʻyinglar, ruhi bezovta boʻlmasin dedi. Feruza oʻzini bilmay qolar, eriga achinib yigʻlardi. Bolalarini Malika xola uyiga boshlab ketdi. Ularga ertalabki nonushtani qilib berdi. “Uyda oʻtirib turinglar, bolalarim!”-deb Malika xola qoʻshnisining uyiga shoshib qaytdi. Borsa hovlida oqsoqol taʼziyani oʻtkazish boʻyicha kengash oʻtkazayotgan edi. Janaza tushdan keyin soat birga belgilandi. Kimnidir goʻr kovlashga Abdullani, Qobilni, Obidni chaqirib kelishga joʻnatdi. Bir-bir qoʻshnilar ham kela boshladi. Oqsoqoldan Ahmadjon ruxsat soʻradi. “Oqsoqol odam qoʻshamiz, koʻplashib izlaymiz, mana shu janazani oʻtkazaylik “ - deganiga ham unamadi. Sekin odamlardan ajralib koʻchaga chiqdi, ogʻir xoʻrsindi va osmonga umid bilan tikilib ancha turdi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
X qism
Erining mushtlaridan soʻng, koʻkargan koʻzlari bilan shikoyat xati yozib berdi. Sud Ahmadjonni, oʻn besh sutkalik qamoqqa buyurdi. Sudiya ham Ermat tomonda boʻldi. Shu-shu ular yuz koʻrmas boʻlishgan edi. Toʻy-marakada ham ular yuzma-yuz kelishsa Ahmadjon qoʻlini koʻrishish uchun choʻzardi. Lekin Ermat qurgʻur ters qarab ketardi. Oralarida iliqlik boʻlmadi. Mana endi Ahmadjon uning murdasiga egalik qilmoqda, uyiga olib bormoqda. Ha taqdir qursin, insofni har kimsaning oʻziga bersin. Ahmadjon qishloqqa yaqinlashib qolgan chogʻi, tong otgan, boʻron tingandi. Endi nima boʻladi, murdani qanday qilib egasiga topshiradi. Xotini va bolalari qoʻrqmaydimi? Qoʻshnilarni chaqirish kerakmi? Ahmadjon shu oʻylar bilan borar ekan, oqsoqol Jalil boboni koʻrib, tilla topgandek quvonib ketdi. Jalil otaga borini aytib berdi. Oqsoqol vaziyatni bilib oldinda Ermatning hovlisiga kirib bordi. Sekin Faridani chaqirib, asta borini tushintirdi. Faridaga bolalaring qoʻrqmasin ehtiyot boʻl deb tayinladi. Keyin koʻchaga chiqib, Ahmadjonni chaqirdi. Ahmadjon sekin hovliga yaqinlashib keldi. Yuragi tez-tez urar, nima qilishini bilmas edi. Otini Ermatning hovlisiga yetaklab kirdi. Keyin asta oqsoqol bilan birga Farida yangani chaqirdi. Farida uyiga kirib bolalarini uygʻotib, kiyintirish bilan band edi. Hovlidan oqsoqolning ovozini eshitib, yuragi gʻalati boʻlib ketdi.Hovliga chiqqan Farida avval shoshib qoldi. Keyin oʻziga kelib vaziyatni bilgach, dodlab yigʻlay boshladi. Ortidan tushunib-tushunmay bolalari qoʻshilib yigʻlay boshladi. Ahmadjon murdani otdan tushirganda Malika xola, qizlari va kuyovlari hovliga kirib keldi. Hovli yigʻi-sigʻiga toʻldi. Koʻplashib Ermatning murdasini uyiga olib kirdi. Uy oʻrtasiga sim karovatni olib keltirib, ustiga murdani bir amallab yotqizishdi. Muzlagan tana boʻysunmas, bir tekis yotqizishning ilojini topisholmadi. Marhumning jasadi oʻrtada doʻmpayib xunuk koʻrinib qoldi. Oqsoqol ilojini topolmay qiynalganlarga, tinch qoʻyinglar, ruhi bezovta boʻlmasin dedi. Feruza oʻzini bilmay qolar, eriga achinib yigʻlardi. Bolalarini Malika xola uyiga boshlab ketdi. Ularga ertalabki nonushtani qilib berdi. “Uyda oʻtirib turinglar, bolalarim!”-deb Malika xola qoʻshnisining uyiga shoshib qaytdi. Borsa hovlida oqsoqol taʼziyani oʻtkazish boʻyicha kengash oʻtkazayotgan edi. Janaza tushdan keyin soat birga belgilandi. Kimnidir goʻr kovlashga Abdullani, Qobilni, Obidni chaqirib kelishga joʻnatdi. Bir-bir qoʻshnilar ham kela boshladi. Oqsoqoldan Ahmadjon ruxsat soʻradi. “Oqsoqol odam qoʻshamiz, koʻplashib izlaymiz, mana shu janazani oʻtkazaylik “ - deganiga ham unamadi. Sekin odamlardan ajralib koʻchaga chiqdi, ogʻir xoʻrsindi va osmonga umid bilan tikilib ancha turdi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍3
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
XI qism
Ahmadjon yana otini minib Mardon boboni izlashga ketdi. Havo ancha ochilgan, faqat sovuq shamol kishiga yoqmas edi. Ahmadjon otida Qoratepa tomonga umid bilan yoʻlga tushdi.
Mardon bobo
Mardon bobo yoshligida alp kelbatli yigit edi. Toʻylarda kurash tushar, elning nazariga tushgan yigit edi. Otadan erta ayrilgan Mardon oqkoʻngil yigit edi. Topagini el bilan baham koʻrib, hamisha el xizmatida edi. Toʻylarning birida Malikani koʻrib ishqi tushgan edi. Oʻsha paytlarda qizlarga gapirish mumkin emas edi. Oʻrtaga qoʻshni kampirni qoʻyib dil izhorini oldi. Butun qishloq, qon- qarindoshlar yigʻilishdi. Hamma topganini to’yga atadi. Kimdir qoʻy beradi, boshqasi qand- qurs beradigan boʻlishdi. Toʻplab-yigʻnab toʻy boshlandi. Kunlar oʻtib, toʻy qilib Malikaga uylandi. Ular baxtli edi Xudo baxt berdi-yu, farzand bermadi. Uzoq yillar sabr bilan yashadi, umidini soʻndirmadi. Ajrashinglar deyishsa ham bir-biridan voz kechmadilar. Oradan. oʻn yil oʻtib farzand ko’rishdi. Mardon bobo va Malika xola baxtning yettinchi osmonida ichishadi. Chaqaloq oilaga quvonch olib keldi. Qizaloq, ismini umidimiz soʻnmasin deya Umida deb qoʻyishdi. Keyin oʻgʻli Safar koʻchib yurganda tugʻildi. Soʻngra Guloyim va Halima qizlari tugʻildi. Qizlarini oʻqitdi, turmushga berdi. Yolgʻiz oʻgʻli Safar xudoga kerak ekan, umri qisqa boʻldi. Chol-kampirni kuydirib u dunyoga ketdi. Mardon bobo qizlari uchun yashadi. Kampiri bilan hovlida bir sigir olib boqdi. Sutini, qatigʻini har kuni shahardagi qizlariga yuboradi. Har yilgi buzogʻini sotib puliga nabiralariga narsa olib beradi. Qizlari “Shaharga olib ketamiz, qariganda tinch yashaysizlar,” - deyishsa ham rozi boʻlishmaydi. “Tugʻilib oʻsgan joyimni tashlab ketmaymiz, bu joyda ota-bobolarimiz yotishibdi. Qolaversa oʻgʻlimiz Safar bu yerda yotibdi. Uning ruhi bezovta boʻlmasin” - deb unashmadi. Taqdirga tan berib bu joylarda chol-kampir bir-biriga suyanib yashamoqda.
Oʻsha kuni havo bulutli, shamol turib avzoyi buzuq edi. Mardon bobo ogʻriyotgan oyogʻini pechkaga bosib yotgan edi. Kampiri chaqirib, sigiri yoʻqligini aytdi. Mardon bobo mahsisini paytava oʻrab kiydi. Kamzulini kiyib oynaga qaradi. Odati shunaqa kiyinib olib oynaga qaramasa boʻlmaydi. Uzun, oppoq soqolini bir siladi va yuzini burib yoqasini toʻgʻirladi. Ustiga choʻponini kiyib tashqariga chiqib, uyoq-buyoqqa qarab koʻrdi. Sigir oʻlgir yoʻq. Qirga chiqib ketgandir deb, eshagini minib yoʻlga tushdi. Qirga chiqsa yoʻq, atrofni kuzatdi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
XI qism
Ahmadjon yana otini minib Mardon boboni izlashga ketdi. Havo ancha ochilgan, faqat sovuq shamol kishiga yoqmas edi. Ahmadjon otida Qoratepa tomonga umid bilan yoʻlga tushdi.
Mardon bobo
Mardon bobo yoshligida alp kelbatli yigit edi. Toʻylarda kurash tushar, elning nazariga tushgan yigit edi. Otadan erta ayrilgan Mardon oqkoʻngil yigit edi. Topagini el bilan baham koʻrib, hamisha el xizmatida edi. Toʻylarning birida Malikani koʻrib ishqi tushgan edi. Oʻsha paytlarda qizlarga gapirish mumkin emas edi. Oʻrtaga qoʻshni kampirni qoʻyib dil izhorini oldi. Butun qishloq, qon- qarindoshlar yigʻilishdi. Hamma topganini to’yga atadi. Kimdir qoʻy beradi, boshqasi qand- qurs beradigan boʻlishdi. Toʻplab-yigʻnab toʻy boshlandi. Kunlar oʻtib, toʻy qilib Malikaga uylandi. Ular baxtli edi Xudo baxt berdi-yu, farzand bermadi. Uzoq yillar sabr bilan yashadi, umidini soʻndirmadi. Ajrashinglar deyishsa ham bir-biridan voz kechmadilar. Oradan. oʻn yil oʻtib farzand ko’rishdi. Mardon bobo va Malika xola baxtning yettinchi osmonida ichishadi. Chaqaloq oilaga quvonch olib keldi. Qizaloq, ismini umidimiz soʻnmasin deya Umida deb qoʻyishdi. Keyin oʻgʻli Safar koʻchib yurganda tugʻildi. Soʻngra Guloyim va Halima qizlari tugʻildi. Qizlarini oʻqitdi, turmushga berdi. Yolgʻiz oʻgʻli Safar xudoga kerak ekan, umri qisqa boʻldi. Chol-kampirni kuydirib u dunyoga ketdi. Mardon bobo qizlari uchun yashadi. Kampiri bilan hovlida bir sigir olib boqdi. Sutini, qatigʻini har kuni shahardagi qizlariga yuboradi. Har yilgi buzogʻini sotib puliga nabiralariga narsa olib beradi. Qizlari “Shaharga olib ketamiz, qariganda tinch yashaysizlar,” - deyishsa ham rozi boʻlishmaydi. “Tugʻilib oʻsgan joyimni tashlab ketmaymiz, bu joyda ota-bobolarimiz yotishibdi. Qolaversa oʻgʻlimiz Safar bu yerda yotibdi. Uning ruhi bezovta boʻlmasin” - deb unashmadi. Taqdirga tan berib bu joylarda chol-kampir bir-biriga suyanib yashamoqda.
Oʻsha kuni havo bulutli, shamol turib avzoyi buzuq edi. Mardon bobo ogʻriyotgan oyogʻini pechkaga bosib yotgan edi. Kampiri chaqirib, sigiri yoʻqligini aytdi. Mardon bobo mahsisini paytava oʻrab kiydi. Kamzulini kiyib oynaga qaradi. Odati shunaqa kiyinib olib oynaga qaramasa boʻlmaydi. Uzun, oppoq soqolini bir siladi va yuzini burib yoqasini toʻgʻirladi. Ustiga choʻponini kiyib tashqariga chiqib, uyoq-buyoqqa qarab koʻrdi. Sigir oʻlgir yoʻq. Qirga chiqib ketgandir deb, eshagini minib yoʻlga tushdi. Qirga chiqsa yoʻq, atrofni kuzatdi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍4
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
XII qism
Shu yoshda ham koʻzi oʻtkir, ko’rishidan nolimas edi. Qirga chiqib qishloqqa qaradi. Qorabuloq qishlogʻi yastanib yotibdi. Qishloqda qirqdan ortiq xoʻjalik istiqomat qiladi. Pastqam-pastak uylar bir-biriga yaqin qurilgan. Birining tomiga chiqsang qishloq oxirigagi uyning tomidan tushasan. Shifersiz uylar, xomsuvoq devorlar qishloqqa oʻzgacha fayz berib turibdi. Qishloq oʻrtasida maktab joylashgan. Yonida kichkina kasalxona bor. Qishloq oʻrtasidan soy kesib oʻtgan. Undan bir ariq suv oqib turadi. Qishloqning eng chekkasida Ahmadjonning uyi bor. Sal berida Ermatning uyi, uning yonida oʻzining jonajon uyi bor. Qishloqqa o’zgacha mehr bilan qaragan Mardon bobo ortga boqib sigirini izlay boshladi.Qarasa uzoqdan choʻpon bolalar molni haydab kelardi. Ularning orasida Ahmadjonning ikkinchi oʻgʻli Sattor ham bor edi. U akasi Safarning velosipedini haydab kelardi. Mardon bobo oʻtgan yili pensiyasidan toʻplab, Safarga sovgʻa qilgan edi. Oʻshanda bolakaylarning quvonganini bir koʻrsangiz edi. Ularga qoʻshilib oʻzi ham quvongan edi. Ulardan soʻrash uchun bolalarga yaqinlashib, sigirini soʻroqladi. Bolalar tushlikda “Qoratepa ortida sayxonlikda bir sigir koʻrindi”, deyishdi. “Bir otliq ham koʻrindi, bobo”, deyishdi. Mardon bobo bir orqaga qaytar boʻldi, bir borar. Oʻylay-oʻylay Qoratepa tomonga yoʻl oldi. Tavakkal qilib kechgacha sigirini topsa, qorongʻuda boʻlsa ham haydab kelaveraman deb eshagini nuqtab yoʻl oldi. Yoʻl qabriston yonidan oʻtardi, u eshakning ustida duo oʻqib bordi. Savobini oʻtganlarga baxshida qildi. Xudodan sigirini omon-eson topishini soʻradi. Keyin yoʻlida davom etdi. Bu joylarda u koʻp yurgan adashmasdan yoʻlni topa oladi. Ancha yurgan edi, havo ayniy boshladi. Qoratepa ustiga chiqqanida maydalab qor yogʻa boshladi. Shamol kuchayib, kech yaqinlashib qoldi. Mardon bobo eshagini tezlab haydab sayxonlikka tushdi. Sayxonlikda oʻtgan yilgi xashak va mayda qoldiqlari serob edi. Sayxonlikda biroz yurgach, togʻ bagʻrida soy yonida qorayib bir narsa koʻrindi. Ha, sigir jonivor bolalabdida, deya jadallashdi. Soy yaqiniga borganida sigiri bogʻliqday tuyildi, yonida katta ho’kiz ham bogʻlangan, shekilli. Eshagini ura-ura Mardon bobo soyga tushdi. Borsa, haqiqatdan ham sigiri va hoʻkiz bogʻlangan. Yonida ancha qoziqlar, eski mollarning tezagi ham bor. Mardon bobo ajablanib sigirini yecha boshladi. Bu paytda shamol kuchayib boʻron boshlangan edi. Sigirini tayyor ipi bilan eshakning boʻyniga bogʻladi. Bu havoda hoʻkiz ham qolmasin deb uni ham ipini eshakning boʻyniga bogʻladi. Yoʻlga tushar chogʻi togʻ yonida ikki otliq koʻringanday boʻldi. “Ha, meni koʻrib, yordamga kelar!” - deb umid bilan yoʻlga tushdi. Soydan chiqqan mahal boʻron kuchayib, yurgizmay qoʻydi. Bir qadam narini koʻrishning imkoni yoʻqoldi. Yuzi aralash burunlari qor parchalari bilan qoplandi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
XII qism
Shu yoshda ham koʻzi oʻtkir, ko’rishidan nolimas edi. Qirga chiqib qishloqqa qaradi. Qorabuloq qishlogʻi yastanib yotibdi. Qishloqda qirqdan ortiq xoʻjalik istiqomat qiladi. Pastqam-pastak uylar bir-biriga yaqin qurilgan. Birining tomiga chiqsang qishloq oxirigagi uyning tomidan tushasan. Shifersiz uylar, xomsuvoq devorlar qishloqqa oʻzgacha fayz berib turibdi. Qishloq oʻrtasida maktab joylashgan. Yonida kichkina kasalxona bor. Qishloq oʻrtasidan soy kesib oʻtgan. Undan bir ariq suv oqib turadi. Qishloqning eng chekkasida Ahmadjonning uyi bor. Sal berida Ermatning uyi, uning yonida oʻzining jonajon uyi bor. Qishloqqa o’zgacha mehr bilan qaragan Mardon bobo ortga boqib sigirini izlay boshladi.Qarasa uzoqdan choʻpon bolalar molni haydab kelardi. Ularning orasida Ahmadjonning ikkinchi oʻgʻli Sattor ham bor edi. U akasi Safarning velosipedini haydab kelardi. Mardon bobo oʻtgan yili pensiyasidan toʻplab, Safarga sovgʻa qilgan edi. Oʻshanda bolakaylarning quvonganini bir koʻrsangiz edi. Ularga qoʻshilib oʻzi ham quvongan edi. Ulardan soʻrash uchun bolalarga yaqinlashib, sigirini soʻroqladi. Bolalar tushlikda “Qoratepa ortida sayxonlikda bir sigir koʻrindi”, deyishdi. “Bir otliq ham koʻrindi, bobo”, deyishdi. Mardon bobo bir orqaga qaytar boʻldi, bir borar. Oʻylay-oʻylay Qoratepa tomonga yoʻl oldi. Tavakkal qilib kechgacha sigirini topsa, qorongʻuda boʻlsa ham haydab kelaveraman deb eshagini nuqtab yoʻl oldi. Yoʻl qabriston yonidan oʻtardi, u eshakning ustida duo oʻqib bordi. Savobini oʻtganlarga baxshida qildi. Xudodan sigirini omon-eson topishini soʻradi. Keyin yoʻlida davom etdi. Bu joylarda u koʻp yurgan adashmasdan yoʻlni topa oladi. Ancha yurgan edi, havo ayniy boshladi. Qoratepa ustiga chiqqanida maydalab qor yogʻa boshladi. Shamol kuchayib, kech yaqinlashib qoldi. Mardon bobo eshagini tezlab haydab sayxonlikka tushdi. Sayxonlikda oʻtgan yilgi xashak va mayda qoldiqlari serob edi. Sayxonlikda biroz yurgach, togʻ bagʻrida soy yonida qorayib bir narsa koʻrindi. Ha, sigir jonivor bolalabdida, deya jadallashdi. Soy yaqiniga borganida sigiri bogʻliqday tuyildi, yonida katta ho’kiz ham bogʻlangan, shekilli. Eshagini ura-ura Mardon bobo soyga tushdi. Borsa, haqiqatdan ham sigiri va hoʻkiz bogʻlangan. Yonida ancha qoziqlar, eski mollarning tezagi ham bor. Mardon bobo ajablanib sigirini yecha boshladi. Bu paytda shamol kuchayib boʻron boshlangan edi. Sigirini tayyor ipi bilan eshakning boʻyniga bogʻladi. Bu havoda hoʻkiz ham qolmasin deb uni ham ipini eshakning boʻyniga bogʻladi. Yoʻlga tushar chogʻi togʻ yonida ikki otliq koʻringanday boʻldi. “Ha, meni koʻrib, yordamga kelar!” - deb umid bilan yoʻlga tushdi. Soydan chiqqan mahal boʻron kuchayib, yurgizmay qoʻydi. Bir qadam narini koʻrishning imkoni yoʻqoldi. Yuzi aralash burunlari qor parchalari bilan qoplandi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍3
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
XIII qism
Mollar ham boʻronga qarshi yurolmay qiynaldi. Sigir va hoʻkiz eshakni ortga tortib, sal qolsa Mardon boboni eshagiga qoʻshib yiqitayozdi. Mardon bobo uyida yetolmasligini bilib, orqaga eshagini burdi. “Endi shu boʻronda oʻlib ketmasam goʻrga” - deb oʻziga-oʻzi toʻngʻilladi. Esiga gʻor tushib qolgach, biroz oʻzini bosib oldi. “Togʻ bagʻrida eski gʻor bor, unda tunni oʻtkazamiz, jonivorlarim”, deya oʻziga dalda berdi. Boʻronda ancha yurgach gʻorni topdi. Topmay boʻladimi, axir bu yerlarni besh qoʻlday biladi. Chunki bu yerda umrining yarmi oʻtgan joylar edida. Davlat xoʻjaligi qoʻylarini bu togʻda salkam oʻttiz yildan ortiq boqdi. Qishini-yozini koʻrib, issiq-sovugʻini koʻrib, chidab yashadi.
Mardon bobo gʻorga avval hoʻkizni, keyin sigir va eshagini kirgizdi. Ularni bir- biriga bogʻlab boʻlib qarasa, gʻor toʻrida allaqanday sandiq koʻrindi. Astagʻfirulloh, bu nima gap deb sandiqqa yaqinlashdi. Sandiq yonida gilam, koʻrpa-toʻshak bor edi. Burchakda chiroq va gugurt ham bor ekan. Mardon bobo gʻor qorongʻulashayotganini koʻrib, chiroqni yoqdi. Gʻor yorugʻlashgach, gilamni yoydi. Ichidan ikki shisha aroq ham chiqdi. Mardon bobo shu yoshga kirib aroq ichish u yoqda tursin, birovga aroq quyib bermagan ham. Qurgʻur odamlar buni qanday ichishadi. Shishada tinch yotadi, odamning ichiga kirib oʻyin qiladigan bu battol. Aroqlarni chetga olib, koʻrpalarni olib to’shadi. Sandiq orqasida dasturxon, ichida to’rt dona non, konfetlar ham bor ekan. Ajablangan, Mardon bobo biror choʻpon bu gʻorda yashar ekanda deb oʻylandi. Tashqarida boʻron guvillardi. Mardon bobo sekin gʻor burchagida yarim qop yem va uch bog’ xashak borligini koʻrdi. “Egasi meni urishmas, yem- xashagidan ishlatsam?”- deb qoʻydi. Keyin mollarga ozroq xashak tashladi. Eshagining egarini olib, ayilini boʻshroq qilib qoʻydi. Oʻtirib dasturxonni yozib, ozroq tamaddi qildi. Tashqariga quloq solar, egasi kelar deb umid qilardi. Vaqt allamahal boʻldi, lekin boʻron toʻxtamasdi. Gʻorning egasi ham kelmadi, “Ha koʻchib ketgan, yoki endi kunlar isigach koʻchib keladi, chogʻi” - deb qoʻydi. Egasi kelsa, yoki sharifini eshitsam rozi qilaman. Kampirimga “Bir osh qildirib mehmon qilaman, rozichiligini olaman!”, dedi. Keyin kampirini oʻylay boshladi. “Kampirim meni izlab uydan chiqib ketmasa gorga edi”- deya gʻoʻldirab-gʻoʻldirab uxlashga yotdi. Biroz oppoq,uzun soqolini silab, oʻzini ovutib, xayolga berildi. Uxlashga harakat qilib ancha qiynalib yotdi. Uxlab uxlolmadi, tashqarida otning kishnagani eshitildi. Ajabo, bu yana nimasi ekan, deb Mardon bobo sekin tashqariga chiqdi. Gʻor ogʻzida ot va ustida bir odam borligini koʻrdi. Tezda otdan odamni tushirib oldi va ichkariga tortdi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
XIII qism
Mollar ham boʻronga qarshi yurolmay qiynaldi. Sigir va hoʻkiz eshakni ortga tortib, sal qolsa Mardon boboni eshagiga qoʻshib yiqitayozdi. Mardon bobo uyida yetolmasligini bilib, orqaga eshagini burdi. “Endi shu boʻronda oʻlib ketmasam goʻrga” - deb oʻziga-oʻzi toʻngʻilladi. Esiga gʻor tushib qolgach, biroz oʻzini bosib oldi. “Togʻ bagʻrida eski gʻor bor, unda tunni oʻtkazamiz, jonivorlarim”, deya oʻziga dalda berdi. Boʻronda ancha yurgach gʻorni topdi. Topmay boʻladimi, axir bu yerlarni besh qoʻlday biladi. Chunki bu yerda umrining yarmi oʻtgan joylar edida. Davlat xoʻjaligi qoʻylarini bu togʻda salkam oʻttiz yildan ortiq boqdi. Qishini-yozini koʻrib, issiq-sovugʻini koʻrib, chidab yashadi.
Mardon bobo gʻorga avval hoʻkizni, keyin sigir va eshagini kirgizdi. Ularni bir- biriga bogʻlab boʻlib qarasa, gʻor toʻrida allaqanday sandiq koʻrindi. Astagʻfirulloh, bu nima gap deb sandiqqa yaqinlashdi. Sandiq yonida gilam, koʻrpa-toʻshak bor edi. Burchakda chiroq va gugurt ham bor ekan. Mardon bobo gʻor qorongʻulashayotganini koʻrib, chiroqni yoqdi. Gʻor yorugʻlashgach, gilamni yoydi. Ichidan ikki shisha aroq ham chiqdi. Mardon bobo shu yoshga kirib aroq ichish u yoqda tursin, birovga aroq quyib bermagan ham. Qurgʻur odamlar buni qanday ichishadi. Shishada tinch yotadi, odamning ichiga kirib oʻyin qiladigan bu battol. Aroqlarni chetga olib, koʻrpalarni olib to’shadi. Sandiq orqasida dasturxon, ichida to’rt dona non, konfetlar ham bor ekan. Ajablangan, Mardon bobo biror choʻpon bu gʻorda yashar ekanda deb oʻylandi. Tashqarida boʻron guvillardi. Mardon bobo sekin gʻor burchagida yarim qop yem va uch bog’ xashak borligini koʻrdi. “Egasi meni urishmas, yem- xashagidan ishlatsam?”- deb qoʻydi. Keyin mollarga ozroq xashak tashladi. Eshagining egarini olib, ayilini boʻshroq qilib qoʻydi. Oʻtirib dasturxonni yozib, ozroq tamaddi qildi. Tashqariga quloq solar, egasi kelar deb umid qilardi. Vaqt allamahal boʻldi, lekin boʻron toʻxtamasdi. Gʻorning egasi ham kelmadi, “Ha koʻchib ketgan, yoki endi kunlar isigach koʻchib keladi, chogʻi” - deb qoʻydi. Egasi kelsa, yoki sharifini eshitsam rozi qilaman. Kampirimga “Bir osh qildirib mehmon qilaman, rozichiligini olaman!”, dedi. Keyin kampirini oʻylay boshladi. “Kampirim meni izlab uydan chiqib ketmasa gorga edi”- deya gʻoʻldirab-gʻoʻldirab uxlashga yotdi. Biroz oppoq,uzun soqolini silab, oʻzini ovutib, xayolga berildi. Uxlashga harakat qilib ancha qiynalib yotdi. Uxlab uxlolmadi, tashqarida otning kishnagani eshitildi. Ajabo, bu yana nimasi ekan, deb Mardon bobo sekin tashqariga chiqdi. Gʻor ogʻzida ot va ustida bir odam borligini koʻrdi. Tezda otdan odamni tushirib oldi va ichkariga tortdi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍2
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
XIV qism
Qariligi sababli zoʻrgʻa sudrar, tez-tez nafas olar, yuragi hayqirib urardi. Ancha uringach gʻor ogʻzidan ancha ichkariga tortib kirdi. Orqadan jonivor ot ergashdi. Ot avvaldan bu joyga kirib yurgandrk kirib kelardi. Ot yondan aylanib oʻtib, mollarning oldiga borib qoʻshildi. Bobo “Sen jonivor ham qadringni bilasan?” - deb miyigʻida kulimsiradi. Bobo bir amallab haligi odamni gilamgacha olib bordi. Tomirini ushlab koʻrdi, “Tirik ekan, bechora”. Darrov ustiga koʻrpa yopib, olov yoqmoqchi boʻldi. Tezda gʻor ogʻzidagi tezaklarni toʻplab olov yoqdi. Nam tortgan tezaklar sekin yona boshladi. Birozdan soʻng olov gurullab yondi. Undan chiqqan tutun gʻor ogʻzidan chiqib ketardi. Boyagi odam isimas edi, Mardon ota ilojini topolmay qiynalardi. Keyin esiga aroq keldi va tezda olib qopqogʻini ochib piyola topib quydi. Boyagi odamning oʻzini ochib sekin quya boshladi. Mardon bobo qarasa bu xushbichim yigit ekan. Qoshlari qora, xuddi kamondek ingichka edi. Yuzida kichik chandiq o’rni bor edi. Qora, ensiz mo’ylovli , o;ttizdan oshgan, xushbichim yigit edi. Birozdan soʻng, yigit tamshanib ogʻzidagi aroqni icha boshladi. Mardon bobo piyolaga yana aroq quyib, yigitning ogʻziga quya boshladi. Yigit tamshanib icha boshladi. “Boʻldi, oʻzingga kelasan, koʻpi mast qiladi, bolam”, deb qoʻydi. Yigitning butun badaniga aroq surtib ishqaladi. Kiyimlarini toʻgʻirlab, ustini qalin qilib oʻradi. Boshidagi ivib ketgan telpagini yechib, yonidan belbogʻini olib mahkam qilib boshini oʻradi. Yigitning qoshlaridagi muzlarni olib tashladi. Sovuqda muzlab qolgan yigitning choponini olovga yaqin qoʻydi, muzi erib quruqlashsin deya. Olovga tezak keltirib tashladi. Mardon bobo sherik koʻpayganidan xursand edi. Asta borib otning ayilini yechdi. Egar-jabdugʻini ustidan olib, qashladi. Bog’lamda qolgan xashakni toʻplab ularning oldiga tashladi. Jonivorlarning xashakni yeyishini kulib tomosha qilib turdi. Orada boyagi yigitning holidan xabar olib qoʻyadi. Yuzlariga iliqlik kirganini koʻrib ancha quvonadi, ustiga choponini ham yopib oʻrab qoʻyadi. Olovga tappi tashlab gurillatib yoqadi. Ancha vaqt shular bilan ovundi. Shu bahonada, kampirini ham biroz unitgandek boʻldi.
Tun yarmida Mardon boboning sigiri tugʻa boshladi. Mardon bobo hamma narsani unutib, sigiriga parvona boʻldi. Birozdan soʻng sigiri bolaladi. Kichkina qashqali erkak buzoqcha tugʻildi. Ona sigir qizgʻanib oʻrnidan turdi va buzoqchani yalay ketdi. Buzoqcha oʻrnidan turolmay uzoqqa yumalab ketdi. Buni koʻrib Mardon bobo yosh boladek qiqirlab kuldi. Buzoqchani onasining bagʻriga qo’yib asta joyiga oʻtirdi.
- Buzoqcha qara, ertaga ertalab uyga boramiz. Kampirim bir quvonsin, seni koʻrib. Mendan xavotir olayotgan boʻlsa kerak, kampirim qurmagur
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
XIV qism
Qariligi sababli zoʻrgʻa sudrar, tez-tez nafas olar, yuragi hayqirib urardi. Ancha uringach gʻor ogʻzidan ancha ichkariga tortib kirdi. Orqadan jonivor ot ergashdi. Ot avvaldan bu joyga kirib yurgandrk kirib kelardi. Ot yondan aylanib oʻtib, mollarning oldiga borib qoʻshildi. Bobo “Sen jonivor ham qadringni bilasan?” - deb miyigʻida kulimsiradi. Bobo bir amallab haligi odamni gilamgacha olib bordi. Tomirini ushlab koʻrdi, “Tirik ekan, bechora”. Darrov ustiga koʻrpa yopib, olov yoqmoqchi boʻldi. Tezda gʻor ogʻzidagi tezaklarni toʻplab olov yoqdi. Nam tortgan tezaklar sekin yona boshladi. Birozdan soʻng olov gurullab yondi. Undan chiqqan tutun gʻor ogʻzidan chiqib ketardi. Boyagi odam isimas edi, Mardon ota ilojini topolmay qiynalardi. Keyin esiga aroq keldi va tezda olib qopqogʻini ochib piyola topib quydi. Boyagi odamning oʻzini ochib sekin quya boshladi. Mardon bobo qarasa bu xushbichim yigit ekan. Qoshlari qora, xuddi kamondek ingichka edi. Yuzida kichik chandiq o’rni bor edi. Qora, ensiz mo’ylovli , o;ttizdan oshgan, xushbichim yigit edi. Birozdan soʻng, yigit tamshanib ogʻzidagi aroqni icha boshladi. Mardon bobo piyolaga yana aroq quyib, yigitning ogʻziga quya boshladi. Yigit tamshanib icha boshladi. “Boʻldi, oʻzingga kelasan, koʻpi mast qiladi, bolam”, deb qoʻydi. Yigitning butun badaniga aroq surtib ishqaladi. Kiyimlarini toʻgʻirlab, ustini qalin qilib oʻradi. Boshidagi ivib ketgan telpagini yechib, yonidan belbogʻini olib mahkam qilib boshini oʻradi. Yigitning qoshlaridagi muzlarni olib tashladi. Sovuqda muzlab qolgan yigitning choponini olovga yaqin qoʻydi, muzi erib quruqlashsin deya. Olovga tezak keltirib tashladi. Mardon bobo sherik koʻpayganidan xursand edi. Asta borib otning ayilini yechdi. Egar-jabdugʻini ustidan olib, qashladi. Bog’lamda qolgan xashakni toʻplab ularning oldiga tashladi. Jonivorlarning xashakni yeyishini kulib tomosha qilib turdi. Orada boyagi yigitning holidan xabar olib qoʻyadi. Yuzlariga iliqlik kirganini koʻrib ancha quvonadi, ustiga choponini ham yopib oʻrab qoʻyadi. Olovga tappi tashlab gurillatib yoqadi. Ancha vaqt shular bilan ovundi. Shu bahonada, kampirini ham biroz unitgandek boʻldi.
Tun yarmida Mardon boboning sigiri tugʻa boshladi. Mardon bobo hamma narsani unutib, sigiriga parvona boʻldi. Birozdan soʻng sigiri bolaladi. Kichkina qashqali erkak buzoqcha tugʻildi. Ona sigir qizgʻanib oʻrnidan turdi va buzoqchani yalay ketdi. Buzoqcha oʻrnidan turolmay uzoqqa yumalab ketdi. Buni koʻrib Mardon bobo yosh boladek qiqirlab kuldi. Buzoqchani onasining bagʻriga qo’yib asta joyiga oʻtirdi.
- Buzoqcha qara, ertaga ertalab uyga boramiz. Kampirim bir quvonsin, seni koʻrib. Mendan xavotir olayotgan boʻlsa kerak, kampirim qurmagur
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍2
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
XV qism
Xoʻp, mehribonda, meni oʻtqazishga joy topolmay qoladi. Sen katta boʻlsang, nabiralarimga xizmat qilasanda. Ajab ishlar boʻldi. Aytsam, hech kim ishonmaydi. Ayniqsa oqsoqol doʻstim Jalil, oʻlib qolsa ham ishonmaydi. Ishonmasa ishonmas, menga nima. Lekin qishloqda yoʻqolib qolganini rosa hangoma boʻladida. Boʻlsa nima qilibdi, el ogʻziga elak tutilmaymanku. Nima dedilaring, ha aytgancha manavi yigit borku. Oʻziga kelsin tanishib, balki ota-bola tutinarmiz. Balki, ogʻa-ini degandek. Jalilning oʻziga shu yigit isbot boʻlib uradi. Keyin ishonadida, xumpar.
Mardon bobo gʻoʻldirab ancha oʻtirdi. Yonida yotgan yigitning yuzini ushlab “Isib qolibsanku, jigarim. Endi tongda oʻzingga kelasan. Yaxshi, yaxshi!” - deb qoʻydi. Sekin yoniga dumalab yotdi. Qancha yotdi bilmadi, bir amallab uxlab qoldi. Uyqusida tush koʻribdi. Tushida uyiga qaytgan emish. Kampiri yigʻlarmish. Qizlari otasini quchoqlash uchun kelsa, yoniga yetolmasmish. Kuyovlari qizlarini ushlab orqaga tortarmish. Mardon bobo gapirsa ovozi chiqmasdi. Faqat qoʻshnisi Ermat oppoq kiyimda kularmish. Mardon bobo qancha baland baqirsa ham, hech kim eshitmasdi. Ermat Mardon boboning qoʻlidan tutib, qayergadir boshlarmish. Malika xola dodlab cholini qaytararmish. Uy oldida eshagi va targʻil sigir turgan emish. Yonida buzoqcha ham bor emish. Mardon bobo qichqira-qichqira uyidan uzoqlashar, lekin kimdir orqaga uyiga itararmish. Mardon bobo choʻchib uygʻondi. Qarasa hamon gʻorda yotar, yonida yigit uxlar, mollar kavsh qaytarib yotardi.
Tashqarida boʻron guvillardi. Erinibgina koʻzini uyqudan ochdi. Uyqudan uygʻonsa, tong otib qolibdi. Buzoqcha onasini miriqib emmoqda edi. Mardon bobo yoniga qarasa, boyagi yigit oʻziga kelgan pishillab uxlardi. Oʻrnidan turib mollarga, otga bir-bir qaradi. Belbogʻi yoyib xaltadagi yemdan jonivorlarning oldiga toʻkdi. Qaytib joyiga oʻtirib kiyimlarini tartibga keltirdi. Sekin turib gʻor ogʻziga tomon yoʻl oldi. Tashqariga qarab boʻron toʻxtamaganini koʻrdi. Qaytib kirib, kulni surib choʻgʻini topdi. Choʻgʻ ustiga tezak tashlab qoʻydi. Yonishini tezlanish uchun oʻtirib pufladi. Tezak yoqmoqchi boʻlib tutay boshlagach, koʻzi tutundan achishdi. Mardon bobo koʻzini ishqalab biroz yoshlab oldi. Yigit qimirlab ustidagi koʻrpani tushirib yubordi. Buni koʻrgan Mardon bobo kuldi va “O’zingga kelib qilibsan, endi hammasi yaxshi boʻladi!” - deb qoʻydi. Sekin borib yigitning ustidan koʻrpani oldi. Yigit oʻziga kelgan, asta turib salom berdi. Mardon bobodan qayerdaligini soʻradi. Javobini eshitib jilmayib qoʻydi. Oʻrnidan zoʻrgʻa turib, qomatini rostlab oldi. Bobo “Dasturxon yozib, biror narsa yeb ol, ichingga issiq yuguradi”, dedi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
XV qism
Xoʻp, mehribonda, meni oʻtqazishga joy topolmay qoladi. Sen katta boʻlsang, nabiralarimga xizmat qilasanda. Ajab ishlar boʻldi. Aytsam, hech kim ishonmaydi. Ayniqsa oqsoqol doʻstim Jalil, oʻlib qolsa ham ishonmaydi. Ishonmasa ishonmas, menga nima. Lekin qishloqda yoʻqolib qolganini rosa hangoma boʻladida. Boʻlsa nima qilibdi, el ogʻziga elak tutilmaymanku. Nima dedilaring, ha aytgancha manavi yigit borku. Oʻziga kelsin tanishib, balki ota-bola tutinarmiz. Balki, ogʻa-ini degandek. Jalilning oʻziga shu yigit isbot boʻlib uradi. Keyin ishonadida, xumpar.
Mardon bobo gʻoʻldirab ancha oʻtirdi. Yonida yotgan yigitning yuzini ushlab “Isib qolibsanku, jigarim. Endi tongda oʻzingga kelasan. Yaxshi, yaxshi!” - deb qoʻydi. Sekin yoniga dumalab yotdi. Qancha yotdi bilmadi, bir amallab uxlab qoldi. Uyqusida tush koʻribdi. Tushida uyiga qaytgan emish. Kampiri yigʻlarmish. Qizlari otasini quchoqlash uchun kelsa, yoniga yetolmasmish. Kuyovlari qizlarini ushlab orqaga tortarmish. Mardon bobo gapirsa ovozi chiqmasdi. Faqat qoʻshnisi Ermat oppoq kiyimda kularmish. Mardon bobo qancha baland baqirsa ham, hech kim eshitmasdi. Ermat Mardon boboning qoʻlidan tutib, qayergadir boshlarmish. Malika xola dodlab cholini qaytararmish. Uy oldida eshagi va targʻil sigir turgan emish. Yonida buzoqcha ham bor emish. Mardon bobo qichqira-qichqira uyidan uzoqlashar, lekin kimdir orqaga uyiga itararmish. Mardon bobo choʻchib uygʻondi. Qarasa hamon gʻorda yotar, yonida yigit uxlar, mollar kavsh qaytarib yotardi.
Tashqarida boʻron guvillardi. Erinibgina koʻzini uyqudan ochdi. Uyqudan uygʻonsa, tong otib qolibdi. Buzoqcha onasini miriqib emmoqda edi. Mardon bobo yoniga qarasa, boyagi yigit oʻziga kelgan pishillab uxlardi. Oʻrnidan turib mollarga, otga bir-bir qaradi. Belbogʻi yoyib xaltadagi yemdan jonivorlarning oldiga toʻkdi. Qaytib joyiga oʻtirib kiyimlarini tartibga keltirdi. Sekin turib gʻor ogʻziga tomon yoʻl oldi. Tashqariga qarab boʻron toʻxtamaganini koʻrdi. Qaytib kirib, kulni surib choʻgʻini topdi. Choʻgʻ ustiga tezak tashlab qoʻydi. Yonishini tezlanish uchun oʻtirib pufladi. Tezak yoqmoqchi boʻlib tutay boshlagach, koʻzi tutundan achishdi. Mardon bobo koʻzini ishqalab biroz yoshlab oldi. Yigit qimirlab ustidagi koʻrpani tushirib yubordi. Buni koʻrgan Mardon bobo kuldi va “O’zingga kelib qilibsan, endi hammasi yaxshi boʻladi!” - deb qoʻydi. Sekin borib yigitning ustidan koʻrpani oldi. Yigit oʻziga kelgan, asta turib salom berdi. Mardon bobodan qayerdaligini soʻradi. Javobini eshitib jilmayib qoʻydi. Oʻrnidan zoʻrgʻa turib, qomatini rostlab oldi. Bobo “Dasturxon yozib, biror narsa yeb ol, ichingga issiq yuguradi”, dedi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍3
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
XVI qism
Ular birga notanish dasturxon ustiga oʻtirib, nonushta qilishdi va bir- biriga termuldi. Tanish va notanish chehralar toʻqnashardi.
Ermat
Ermat bu qishloqda tugʻilib oʻsgan. Ota-onasining yolgʻiz bolasi boʻlib, erkalanib oʻsdi. Maktabda oʻqib yurgan vaqtida ham oʻzidan katta bolalarni bemalol urardi. Oʻqituvchilar tergasa bezrayib turardi. Maktabni amallab tugatdi. Harbiy xizmatni o’tab ham o’zgarmadi. Ko’chada uchib-chakib yurishni odat qildi. Koʻchadan kelmay qoʻyganini koʻrgan ota-onasi uni uylab qoʻymoqchi bo’lishdi. Ermatga aytishgan edi, u xursand boʻlib ketdi. Qoʻshni qishloqdan bir muallimning qizini olib berishdi. Toʻy oʻtgach Ermatning qilig’i yanada koʻpaydi. Har kuni ichib keladigan, yosh kelinchakni doʻposlaydigan odat chiqardi. Otasi ulfatlaridan bir kun ayirdi, ikki kun ayirdi, natija boʻlmadi. Ermat kundan-kunga qutirar, xotinining sog’ joyini qoldirmay urardi. Momataloq boʻlgan bechora kelinchak oxiri ota-onasini oʻylab, oʻzini quduqqa tashlab, joniga qasd qildi. Shundan keyin Ermat uzoq yilga qamalib ketdi. Qamoqdan kelib, uyiga qaytsa otasi oʻtib ketgan, onasi mungʻayib qolgan edi. Onasi bolasini yoʻqotishdan qoʻrqardi, Ermatga tayinli gap ayta olmasdi. Qarindoshlar Ermatning hovlisiga toʻplanishdi. Qarindoshlar maslahatni bir joyga qoʻyib, Ermatni uylantirib qoʻyishmoqchi boʻlishdi. Otasining jiyani Faridani olib bermoqchi boʻlishdi. Faridani kelin qilib shu uyga olib kelishganida endi oʻn sakkiz yoshda edi. Avval tinch yashay boshlashdi. Orada farzandlar tugʻildi. Ermat avvalgidek ichkilikka berilib ketdi. Qishloqda odam borki, Ermat bilan urishmagan, arazlashmagan. Ermat oldidan chiqqan odam bilan aytishib qolardi va uni yoqasidan olardi. Keyin uni sudga berib, haqqini ajratib oladi. Shundan soʻng u bilan yuz koʻrmas boʻlib ketadi. Tumanning bor kattalari, sudya, militsiya boshligʻi, soliq boshligʻi kabilar bilan yaqin boʻlib ketgan. Har yili bahorda ularni togʻga olib kelib, ov ovlaydi. Ular bu yerda ikki -uch kunlab qolib ketadi va dam olib ketishadi. Ular orasida Mardon boboning kuyovi Gʻaybulla sudya ham bor. U ham kelib dam olib ketardi. Gʻaybulla bu haqda hech kimga aytmaydi, hatto xotini Umidaga ham aytmasdi. Ermat shaharga tushsa ham quruq bormaydi. Sut, qatiq, qurt olib boradi. Akaxonlari ham yegan ogʻiz uyalar deganidek, Ermatning ishini bitirib berardi. Shu sababli Ermatning aytgani aytgan, yegani yegan edi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
XVI qism
Ular birga notanish dasturxon ustiga oʻtirib, nonushta qilishdi va bir- biriga termuldi. Tanish va notanish chehralar toʻqnashardi.
Ermat
Ermat bu qishloqda tugʻilib oʻsgan. Ota-onasining yolgʻiz bolasi boʻlib, erkalanib oʻsdi. Maktabda oʻqib yurgan vaqtida ham oʻzidan katta bolalarni bemalol urardi. Oʻqituvchilar tergasa bezrayib turardi. Maktabni amallab tugatdi. Harbiy xizmatni o’tab ham o’zgarmadi. Ko’chada uchib-chakib yurishni odat qildi. Koʻchadan kelmay qoʻyganini koʻrgan ota-onasi uni uylab qoʻymoqchi bo’lishdi. Ermatga aytishgan edi, u xursand boʻlib ketdi. Qoʻshni qishloqdan bir muallimning qizini olib berishdi. Toʻy oʻtgach Ermatning qilig’i yanada koʻpaydi. Har kuni ichib keladigan, yosh kelinchakni doʻposlaydigan odat chiqardi. Otasi ulfatlaridan bir kun ayirdi, ikki kun ayirdi, natija boʻlmadi. Ermat kundan-kunga qutirar, xotinining sog’ joyini qoldirmay urardi. Momataloq boʻlgan bechora kelinchak oxiri ota-onasini oʻylab, oʻzini quduqqa tashlab, joniga qasd qildi. Shundan keyin Ermat uzoq yilga qamalib ketdi. Qamoqdan kelib, uyiga qaytsa otasi oʻtib ketgan, onasi mungʻayib qolgan edi. Onasi bolasini yoʻqotishdan qoʻrqardi, Ermatga tayinli gap ayta olmasdi. Qarindoshlar Ermatning hovlisiga toʻplanishdi. Qarindoshlar maslahatni bir joyga qoʻyib, Ermatni uylantirib qoʻyishmoqchi boʻlishdi. Otasining jiyani Faridani olib bermoqchi boʻlishdi. Faridani kelin qilib shu uyga olib kelishganida endi oʻn sakkiz yoshda edi. Avval tinch yashay boshlashdi. Orada farzandlar tugʻildi. Ermat avvalgidek ichkilikka berilib ketdi. Qishloqda odam borki, Ermat bilan urishmagan, arazlashmagan. Ermat oldidan chiqqan odam bilan aytishib qolardi va uni yoqasidan olardi. Keyin uni sudga berib, haqqini ajratib oladi. Shundan soʻng u bilan yuz koʻrmas boʻlib ketadi. Tumanning bor kattalari, sudya, militsiya boshligʻi, soliq boshligʻi kabilar bilan yaqin boʻlib ketgan. Har yili bahorda ularni togʻga olib kelib, ov ovlaydi. Ular bu yerda ikki -uch kunlab qolib ketadi va dam olib ketishadi. Ular orasida Mardon boboning kuyovi Gʻaybulla sudya ham bor. U ham kelib dam olib ketardi. Gʻaybulla bu haqda hech kimga aytmaydi, hatto xotini Umidaga ham aytmasdi. Ermat shaharga tushsa ham quruq bormaydi. Sut, qatiq, qurt olib boradi. Akaxonlari ham yegan ogʻiz uyalar deganidek, Ermatning ishini bitirib berardi. Shu sababli Ermatning aytgani aytgan, yegani yegan edi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍3
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
XIII qism
Mollar ham boʻronga qarshi yurolmay qiynaldi. Sigir va hoʻkiz eshakni ortga tortib, sal qolsa Mardon boboni eshagiga qoʻshib yiqitayozdi. Mardon bobo uyida yetolmasligini bilib, orqaga eshagini burdi. “Endi shu boʻronda oʻlib ketmasam goʻrga” - deb oʻziga-oʻzi toʻngʻilladi. Esiga gʻor tushib qolgach, biroz oʻzini bosib oldi. “Togʻ bagʻrida eski gʻor bor, unda tunni oʻtkazamiz, jonivorlarim”, deya oʻziga dalda berdi. Boʻronda ancha yurgach gʻorni topdi. Topmay boʻladimi, axir bu yerlarni besh qoʻlday biladi. Chunki bu yerda umrining yarmi oʻtgan joylar edida. Davlat xoʻjaligi qoʻylarini bu togʻda salkam oʻttiz yildan ortiq boqdi. Qishini-yozini koʻrib, issiq-sovugʻini koʻrib, chidab yashadi.
Mardon bobo gʻorga avval hoʻkizni, keyin sigir va eshagini kirgizdi. Ularni bir- biriga bogʻlab boʻlib qarasa, gʻor toʻrida allaqanday sandiq koʻrindi. Astagʻfirulloh, bu nima gap deb sandiqqa yaqinlashdi. Sandiq yonida gilam, koʻrpa-toʻshak bor edi. Burchakda chiroq va gugurt ham bor ekan. Mardon bobo gʻor qorongʻulashayotganini koʻrib, chiroqni yoqdi. Gʻor yorugʻlashgach, gilamni yoydi. Ichidan ikki shisha aroq ham chiqdi. Mardon bobo shu yoshga kirib aroq ichish u yoqda tursin, birovga aroq quyib bermagan ham. Qurgʻur odamlar buni qanday ichishadi. Shishada tinch yotadi, odamning ichiga kirib oʻyin qiladigan bu battol. Aroqlarni chetga olib, koʻrpalarni olib to’shadi. Sandiq orqasida dasturxon, ichida to’rt dona non, konfetlar ham bor ekan. Ajablangan, Mardon bobo biror choʻpon bu gʻorda yashar ekanda deb oʻylandi. Tashqarida boʻron guvillardi. Mardon bobo sekin gʻor burchagida yarim qop yem va uch bog’ xashak borligini koʻrdi. “Egasi meni urishmas, yem- xashagidan ishlatsam?”- deb qoʻydi. Keyin mollarga ozroq xashak tashladi. Eshagining egarini olib, ayilini boʻshroq qilib qoʻydi. Oʻtirib dasturxonni yozib, ozroq tamaddi qildi. Tashqariga quloq solar, egasi kelar deb umid qilardi. Vaqt allamahal boʻldi, lekin boʻron toʻxtamasdi. Gʻorning egasi ham kelmadi, “Ha koʻchib ketgan, yoki endi kunlar isigach koʻchib keladi, chogʻi” - deb qoʻydi. Egasi kelsa, yoki sharifini eshitsam rozi qilaman. Kampirimga “Bir osh qildirib mehmon qilaman, rozichiligini olaman!”, dedi. Keyin kampirini oʻylay boshladi. “Kampirim meni izlab uydan chiqib ketmasa gorga edi”- deya gʻoʻldirab-gʻoʻldirab uxlashga yotdi. Biroz oppoq,uzun soqolini silab, oʻzini ovutib, xayolga berildi. Uxlashga harakat qilib ancha qiynalib yotdi. Uxlab uxlolmadi, tashqarida otning kishnagani eshitildi. Ajabo, bu yana nimasi ekan, deb Mardon bobo sekin tashqariga chiqdi. Gʻor ogʻzida ot va ustida bir odam borligini koʻrdi. Tezda otdan odamni tushirib oldi va ichkariga tortdi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
XIII qism
Mollar ham boʻronga qarshi yurolmay qiynaldi. Sigir va hoʻkiz eshakni ortga tortib, sal qolsa Mardon boboni eshagiga qoʻshib yiqitayozdi. Mardon bobo uyida yetolmasligini bilib, orqaga eshagini burdi. “Endi shu boʻronda oʻlib ketmasam goʻrga” - deb oʻziga-oʻzi toʻngʻilladi. Esiga gʻor tushib qolgach, biroz oʻzini bosib oldi. “Togʻ bagʻrida eski gʻor bor, unda tunni oʻtkazamiz, jonivorlarim”, deya oʻziga dalda berdi. Boʻronda ancha yurgach gʻorni topdi. Topmay boʻladimi, axir bu yerlarni besh qoʻlday biladi. Chunki bu yerda umrining yarmi oʻtgan joylar edida. Davlat xoʻjaligi qoʻylarini bu togʻda salkam oʻttiz yildan ortiq boqdi. Qishini-yozini koʻrib, issiq-sovugʻini koʻrib, chidab yashadi.
Mardon bobo gʻorga avval hoʻkizni, keyin sigir va eshagini kirgizdi. Ularni bir- biriga bogʻlab boʻlib qarasa, gʻor toʻrida allaqanday sandiq koʻrindi. Astagʻfirulloh, bu nima gap deb sandiqqa yaqinlashdi. Sandiq yonida gilam, koʻrpa-toʻshak bor edi. Burchakda chiroq va gugurt ham bor ekan. Mardon bobo gʻor qorongʻulashayotganini koʻrib, chiroqni yoqdi. Gʻor yorugʻlashgach, gilamni yoydi. Ichidan ikki shisha aroq ham chiqdi. Mardon bobo shu yoshga kirib aroq ichish u yoqda tursin, birovga aroq quyib bermagan ham. Qurgʻur odamlar buni qanday ichishadi. Shishada tinch yotadi, odamning ichiga kirib oʻyin qiladigan bu battol. Aroqlarni chetga olib, koʻrpalarni olib to’shadi. Sandiq orqasida dasturxon, ichida to’rt dona non, konfetlar ham bor ekan. Ajablangan, Mardon bobo biror choʻpon bu gʻorda yashar ekanda deb oʻylandi. Tashqarida boʻron guvillardi. Mardon bobo sekin gʻor burchagida yarim qop yem va uch bog’ xashak borligini koʻrdi. “Egasi meni urishmas, yem- xashagidan ishlatsam?”- deb qoʻydi. Keyin mollarga ozroq xashak tashladi. Eshagining egarini olib, ayilini boʻshroq qilib qoʻydi. Oʻtirib dasturxonni yozib, ozroq tamaddi qildi. Tashqariga quloq solar, egasi kelar deb umid qilardi. Vaqt allamahal boʻldi, lekin boʻron toʻxtamasdi. Gʻorning egasi ham kelmadi, “Ha koʻchib ketgan, yoki endi kunlar isigach koʻchib keladi, chogʻi” - deb qoʻydi. Egasi kelsa, yoki sharifini eshitsam rozi qilaman. Kampirimga “Bir osh qildirib mehmon qilaman, rozichiligini olaman!”, dedi. Keyin kampirini oʻylay boshladi. “Kampirim meni izlab uydan chiqib ketmasa gorga edi”- deya gʻoʻldirab-gʻoʻldirab uxlashga yotdi. Biroz oppoq,uzun soqolini silab, oʻzini ovutib, xayolga berildi. Uxlashga harakat qilib ancha qiynalib yotdi. Uxlab uxlolmadi, tashqarida otning kishnagani eshitildi. Ajabo, bu yana nimasi ekan, deb Mardon bobo sekin tashqariga chiqdi. Gʻor ogʻzida ot va ustida bir odam borligini koʻrdi. Tezda otdan odamni tushirib oldi va ichkariga tortdi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍2
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
XIV qism
Qariligi sababli zoʻrgʻa sudrar, tez-tez nafas olar, yuragi hayqirib urardi. Ancha uringach gʻor ogʻzidan ancha ichkariga tortib kirdi. Orqadan jonivor ot ergashdi. Ot avvaldan bu joyga kirib yurgandrk kirib kelardi. Ot yondan aylanib oʻtib, mollarning oldiga borib qoʻshildi. Bobo “Sen jonivor ham qadringni bilasan?” - deb miyigʻida kulimsiradi. Bobo bir amallab haligi odamni gilamgacha olib bordi. Tomirini ushlab koʻrdi, “Tirik ekan, bechora”. Darrov ustiga koʻrpa yopib, olov yoqmoqchi boʻldi. Tezda gʻor ogʻzidagi tezaklarni toʻplab olov yoqdi. Nam tortgan tezaklar sekin yona boshladi. Birozdan soʻng olov gurullab yondi. Undan chiqqan tutun gʻor ogʻzidan chiqib ketardi. Boyagi odam isimas edi, Mardon ota ilojini topolmay qiynalardi. Keyin esiga aroq keldi va tezda olib qopqogʻini ochib piyola topib quydi. Boyagi odamning oʻzini ochib sekin quya boshladi. Mardon bobo qarasa bu xushbichim yigit ekan. Qoshlari qora, xuddi kamondek ingichka edi. Yuzida kichik chandiq o’rni bor edi. Qora, ensiz mo’ylovli , o;ttizdan oshgan, xushbichim yigit edi. Birozdan soʻng, yigit tamshanib ogʻzidagi aroqni icha boshladi. Mardon bobo piyolaga yana aroq quyib, yigitning ogʻziga quya boshladi. Yigit tamshanib icha boshladi. “Boʻldi, oʻzingga kelasan, koʻpi mast qiladi, bolam”, deb qoʻydi. Yigitning butun badaniga aroq surtib ishqaladi. Kiyimlarini toʻgʻirlab, ustini qalin qilib oʻradi. Boshidagi ivib ketgan telpagini yechib, yonidan belbogʻini olib mahkam qilib boshini oʻradi. Yigitning qoshlaridagi muzlarni olib tashladi. Sovuqda muzlab qolgan yigitning choponini olovga yaqin qoʻydi, muzi erib quruqlashsin deya. Olovga tezak keltirib tashladi. Mardon bobo sherik koʻpayganidan xursand edi. Asta borib otning ayilini yechdi. Egar-jabdugʻini ustidan olib, qashladi. Bog’lamda qolgan xashakni toʻplab ularning oldiga tashladi. Jonivorlarning xashakni yeyishini kulib tomosha qilib turdi. Orada boyagi yigitning holidan xabar olib qoʻyadi. Yuzlariga iliqlik kirganini koʻrib ancha quvonadi, ustiga choponini ham yopib oʻrab qoʻyadi. Olovga tappi tashlab gurillatib yoqadi. Ancha vaqt shular bilan ovundi. Shu bahonada, kampirini ham biroz unitgandek boʻldi.
Tun yarmida Mardon boboning sigiri tugʻa boshladi. Mardon bobo hamma narsani unutib, sigiriga parvona boʻldi. Birozdan soʻng sigiri bolaladi. Kichkina qashqali erkak buzoqcha tugʻildi. Ona sigir qizgʻanib oʻrnidan turdi va buzoqchani yalay ketdi. Buzoqcha oʻrnidan turolmay uzoqqa yumalab ketdi. Buni koʻrib Mardon bobo yosh boladek qiqirlab kuldi. Buzoqchani onasining bagʻriga qo’yib asta joyiga oʻtirdi.
- Buzoqcha qara, ertaga ertalab uyga boramiz. Kampirim bir quvonsin, seni koʻrib. Mendan xavotir olayotgan boʻlsa kerak, kampirim qurmagur
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
XIV qism
Qariligi sababli zoʻrgʻa sudrar, tez-tez nafas olar, yuragi hayqirib urardi. Ancha uringach gʻor ogʻzidan ancha ichkariga tortib kirdi. Orqadan jonivor ot ergashdi. Ot avvaldan bu joyga kirib yurgandrk kirib kelardi. Ot yondan aylanib oʻtib, mollarning oldiga borib qoʻshildi. Bobo “Sen jonivor ham qadringni bilasan?” - deb miyigʻida kulimsiradi. Bobo bir amallab haligi odamni gilamgacha olib bordi. Tomirini ushlab koʻrdi, “Tirik ekan, bechora”. Darrov ustiga koʻrpa yopib, olov yoqmoqchi boʻldi. Tezda gʻor ogʻzidagi tezaklarni toʻplab olov yoqdi. Nam tortgan tezaklar sekin yona boshladi. Birozdan soʻng olov gurullab yondi. Undan chiqqan tutun gʻor ogʻzidan chiqib ketardi. Boyagi odam isimas edi, Mardon ota ilojini topolmay qiynalardi. Keyin esiga aroq keldi va tezda olib qopqogʻini ochib piyola topib quydi. Boyagi odamning oʻzini ochib sekin quya boshladi. Mardon bobo qarasa bu xushbichim yigit ekan. Qoshlari qora, xuddi kamondek ingichka edi. Yuzida kichik chandiq o’rni bor edi. Qora, ensiz mo’ylovli , o;ttizdan oshgan, xushbichim yigit edi. Birozdan soʻng, yigit tamshanib ogʻzidagi aroqni icha boshladi. Mardon bobo piyolaga yana aroq quyib, yigitning ogʻziga quya boshladi. Yigit tamshanib icha boshladi. “Boʻldi, oʻzingga kelasan, koʻpi mast qiladi, bolam”, deb qoʻydi. Yigitning butun badaniga aroq surtib ishqaladi. Kiyimlarini toʻgʻirlab, ustini qalin qilib oʻradi. Boshidagi ivib ketgan telpagini yechib, yonidan belbogʻini olib mahkam qilib boshini oʻradi. Yigitning qoshlaridagi muzlarni olib tashladi. Sovuqda muzlab qolgan yigitning choponini olovga yaqin qoʻydi, muzi erib quruqlashsin deya. Olovga tezak keltirib tashladi. Mardon bobo sherik koʻpayganidan xursand edi. Asta borib otning ayilini yechdi. Egar-jabdugʻini ustidan olib, qashladi. Bog’lamda qolgan xashakni toʻplab ularning oldiga tashladi. Jonivorlarning xashakni yeyishini kulib tomosha qilib turdi. Orada boyagi yigitning holidan xabar olib qoʻyadi. Yuzlariga iliqlik kirganini koʻrib ancha quvonadi, ustiga choponini ham yopib oʻrab qoʻyadi. Olovga tappi tashlab gurillatib yoqadi. Ancha vaqt shular bilan ovundi. Shu bahonada, kampirini ham biroz unitgandek boʻldi.
Tun yarmida Mardon boboning sigiri tugʻa boshladi. Mardon bobo hamma narsani unutib, sigiriga parvona boʻldi. Birozdan soʻng sigiri bolaladi. Kichkina qashqali erkak buzoqcha tugʻildi. Ona sigir qizgʻanib oʻrnidan turdi va buzoqchani yalay ketdi. Buzoqcha oʻrnidan turolmay uzoqqa yumalab ketdi. Buni koʻrib Mardon bobo yosh boladek qiqirlab kuldi. Buzoqchani onasining bagʻriga qo’yib asta joyiga oʻtirdi.
- Buzoqcha qara, ertaga ertalab uyga boramiz. Kampirim bir quvonsin, seni koʻrib. Mendan xavotir olayotgan boʻlsa kerak, kampirim qurmagur
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍2
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
XV qism
Xoʻp, mehribonda, meni oʻtqazishga joy topolmay qoladi. Sen katta boʻlsang, nabiralarimga xizmat qilasanda. Ajab ishlar boʻldi. Aytsam, hech kim ishonmaydi. Ayniqsa oqsoqol doʻstim Jalil, oʻlib qolsa ham ishonmaydi. Ishonmasa ishonmas, menga nima. Lekin qishloqda yoʻqolib qolganini rosa hangoma boʻladida. Boʻlsa nima qilibdi, el ogʻziga elak tutilmaymanku. Nima dedilaring, ha aytgancha manavi yigit borku. Oʻziga kelsin tanishib, balki ota-bola tutinarmiz. Balki, ogʻa-ini degandek. Jalilning oʻziga shu yigit isbot boʻlib uradi. Keyin ishonadida, xumpar.
Mardon bobo gʻoʻldirab ancha oʻtirdi. Yonida yotgan yigitning yuzini ushlab “Isib qolibsanku, jigarim. Endi tongda oʻzingga kelasan. Yaxshi, yaxshi!” - deb qoʻydi. Sekin yoniga dumalab yotdi. Qancha yotdi bilmadi, bir amallab uxlab qoldi. Uyqusida tush koʻribdi. Tushida uyiga qaytgan emish. Kampiri yigʻlarmish. Qizlari otasini quchoqlash uchun kelsa, yoniga yetolmasmish. Kuyovlari qizlarini ushlab orqaga tortarmish. Mardon bobo gapirsa ovozi chiqmasdi. Faqat qoʻshnisi Ermat oppoq kiyimda kularmish. Mardon bobo qancha baland baqirsa ham, hech kim eshitmasdi. Ermat Mardon boboning qoʻlidan tutib, qayergadir boshlarmish. Malika xola dodlab cholini qaytararmish. Uy oldida eshagi va targʻil sigir turgan emish. Yonida buzoqcha ham bor emish. Mardon bobo qichqira-qichqira uyidan uzoqlashar, lekin kimdir orqaga uyiga itararmish. Mardon bobo choʻchib uygʻondi. Qarasa hamon gʻorda yotar, yonida yigit uxlar, mollar kavsh qaytarib yotardi.
Tashqarida boʻron guvillardi. Erinibgina koʻzini uyqudan ochdi. Uyqudan uygʻonsa, tong otib qolibdi. Buzoqcha onasini miriqib emmoqda edi. Mardon bobo yoniga qarasa, boyagi yigit oʻziga kelgan pishillab uxlardi. Oʻrnidan turib mollarga, otga bir-bir qaradi. Belbogʻi yoyib xaltadagi yemdan jonivorlarning oldiga toʻkdi. Qaytib joyiga oʻtirib kiyimlarini tartibga keltirdi. Sekin turib gʻor ogʻziga tomon yoʻl oldi. Tashqariga qarab boʻron toʻxtamaganini koʻrdi. Qaytib kirib, kulni surib choʻgʻini topdi. Choʻgʻ ustiga tezak tashlab qoʻydi. Yonishini tezlanish uchun oʻtirib pufladi. Tezak yoqmoqchi boʻlib tutay boshlagach, koʻzi tutundan achishdi. Mardon bobo koʻzini ishqalab biroz yoshlab oldi. Yigit qimirlab ustidagi koʻrpani tushirib yubordi. Buni koʻrgan Mardon bobo kuldi va “O’zingga kelib qilibsan, endi hammasi yaxshi boʻladi!” - deb qoʻydi. Sekin borib yigitning ustidan koʻrpani oldi. Yigit oʻziga kelgan, asta turib salom berdi. Mardon bobodan qayerdaligini soʻradi. Javobini eshitib jilmayib qoʻydi. Oʻrnidan zoʻrgʻa turib, qomatini rostlab oldi. Bobo “Dasturxon yozib, biror narsa yeb ol, ichingga issiq yuguradi”, dedi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
XV qism
Xoʻp, mehribonda, meni oʻtqazishga joy topolmay qoladi. Sen katta boʻlsang, nabiralarimga xizmat qilasanda. Ajab ishlar boʻldi. Aytsam, hech kim ishonmaydi. Ayniqsa oqsoqol doʻstim Jalil, oʻlib qolsa ham ishonmaydi. Ishonmasa ishonmas, menga nima. Lekin qishloqda yoʻqolib qolganini rosa hangoma boʻladida. Boʻlsa nima qilibdi, el ogʻziga elak tutilmaymanku. Nima dedilaring, ha aytgancha manavi yigit borku. Oʻziga kelsin tanishib, balki ota-bola tutinarmiz. Balki, ogʻa-ini degandek. Jalilning oʻziga shu yigit isbot boʻlib uradi. Keyin ishonadida, xumpar.
Mardon bobo gʻoʻldirab ancha oʻtirdi. Yonida yotgan yigitning yuzini ushlab “Isib qolibsanku, jigarim. Endi tongda oʻzingga kelasan. Yaxshi, yaxshi!” - deb qoʻydi. Sekin yoniga dumalab yotdi. Qancha yotdi bilmadi, bir amallab uxlab qoldi. Uyqusida tush koʻribdi. Tushida uyiga qaytgan emish. Kampiri yigʻlarmish. Qizlari otasini quchoqlash uchun kelsa, yoniga yetolmasmish. Kuyovlari qizlarini ushlab orqaga tortarmish. Mardon bobo gapirsa ovozi chiqmasdi. Faqat qoʻshnisi Ermat oppoq kiyimda kularmish. Mardon bobo qancha baland baqirsa ham, hech kim eshitmasdi. Ermat Mardon boboning qoʻlidan tutib, qayergadir boshlarmish. Malika xola dodlab cholini qaytararmish. Uy oldida eshagi va targʻil sigir turgan emish. Yonida buzoqcha ham bor emish. Mardon bobo qichqira-qichqira uyidan uzoqlashar, lekin kimdir orqaga uyiga itararmish. Mardon bobo choʻchib uygʻondi. Qarasa hamon gʻorda yotar, yonida yigit uxlar, mollar kavsh qaytarib yotardi.
Tashqarida boʻron guvillardi. Erinibgina koʻzini uyqudan ochdi. Uyqudan uygʻonsa, tong otib qolibdi. Buzoqcha onasini miriqib emmoqda edi. Mardon bobo yoniga qarasa, boyagi yigit oʻziga kelgan pishillab uxlardi. Oʻrnidan turib mollarga, otga bir-bir qaradi. Belbogʻi yoyib xaltadagi yemdan jonivorlarning oldiga toʻkdi. Qaytib joyiga oʻtirib kiyimlarini tartibga keltirdi. Sekin turib gʻor ogʻziga tomon yoʻl oldi. Tashqariga qarab boʻron toʻxtamaganini koʻrdi. Qaytib kirib, kulni surib choʻgʻini topdi. Choʻgʻ ustiga tezak tashlab qoʻydi. Yonishini tezlanish uchun oʻtirib pufladi. Tezak yoqmoqchi boʻlib tutay boshlagach, koʻzi tutundan achishdi. Mardon bobo koʻzini ishqalab biroz yoshlab oldi. Yigit qimirlab ustidagi koʻrpani tushirib yubordi. Buni koʻrgan Mardon bobo kuldi va “O’zingga kelib qilibsan, endi hammasi yaxshi boʻladi!” - deb qoʻydi. Sekin borib yigitning ustidan koʻrpani oldi. Yigit oʻziga kelgan, asta turib salom berdi. Mardon bobodan qayerdaligini soʻradi. Javobini eshitib jilmayib qoʻydi. Oʻrnidan zoʻrgʻa turib, qomatini rostlab oldi. Bobo “Dasturxon yozib, biror narsa yeb ol, ichingga issiq yuguradi”, dedi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍2
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
XVI qism
Ular birga notanish dasturxon ustiga oʻtirib, nonushta qilishdi va bir- biriga termuldi. Tanish va notanish chehralar toʻqnashardi.
Ermat
Ermat bu qishloqda tugʻilib oʻsgan. Ota-onasining yolgʻiz bolasi boʻlib, erkalanib oʻsdi. Maktabda oʻqib yurgan vaqtida ham oʻzidan katta bolalarni bemalol urardi. Oʻqituvchilar tergasa bezrayib turardi. Maktabni amallab tugatdi. Harbiy xizmatni o’tab ham o’zgarmadi. Ko’chada uchib-chakib yurishni odat qildi. Koʻchadan kelmay qoʻyganini koʻrgan ota-onasi uni uylab qoʻymoqchi bo’lishdi. Ermatga aytishgan edi, u xursand boʻlib ketdi. Qoʻshni qishloqdan bir muallimning qizini olib berishdi. Toʻy oʻtgach Ermatning qilig’i yanada koʻpaydi. Har kuni ichib keladigan, yosh kelinchakni doʻposlaydigan odat chiqardi. Otasi ulfatlaridan bir kun ayirdi, ikki kun ayirdi, natija boʻlmadi. Ermat kundan-kunga qutirar, xotinining sog’ joyini qoldirmay urardi. Momataloq boʻlgan bechora kelinchak oxiri ota-onasini oʻylab, oʻzini quduqqa tashlab, joniga qasd qildi. Shundan keyin Ermat uzoq yilga qamalib ketdi. Qamoqdan kelib, uyiga qaytsa otasi oʻtib ketgan, onasi mungʻayib qolgan edi. Onasi bolasini yoʻqotishdan qoʻrqardi, Ermatga tayinli gap ayta olmasdi. Qarindoshlar Ermatning hovlisiga toʻplanishdi. Qarindoshlar maslahatni bir joyga qoʻyib, Ermatni uylantirib qoʻyishmoqchi boʻlishdi. Otasining jiyani Faridani olib bermoqchi boʻlishdi. Faridani kelin qilib shu uyga olib kelishganida endi oʻn sakkiz yoshda edi. Avval tinch yashay boshlashdi. Orada farzandlar tugʻildi. Ermat avvalgidek ichkilikka berilib ketdi. Qishloqda odam borki, Ermat bilan urishmagan, arazlashmagan. Ermat oldidan chiqqan odam bilan aytishib qolardi va uni yoqasidan olardi. Keyin uni sudga berib, haqqini ajratib oladi. Shundan soʻng u bilan yuz koʻrmas boʻlib ketadi. Tumanning bor kattalari, sudya, militsiya boshligʻi, soliq boshligʻi kabilar bilan yaqin boʻlib ketgan. Har yili bahorda ularni togʻga olib kelib, ov ovlaydi. Ular bu yerda ikki -uch kunlab qolib ketadi va dam olib ketishadi. Ular orasida Mardon boboning kuyovi Gʻaybulla sudya ham bor. U ham kelib dam olib ketardi. Gʻaybulla bu haqda hech kimga aytmaydi, hatto xotini Umidaga ham aytmasdi. Ermat shaharga tushsa ham quruq bormaydi. Sut, qatiq, qurt olib boradi. Akaxonlari ham yegan ogʻiz uyalar deganidek, Ermatning ishini bitirib berardi. Shu sababli Ermatning aytgani aytgan, yegani yegan edi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
XVI qism
Ular birga notanish dasturxon ustiga oʻtirib, nonushta qilishdi va bir- biriga termuldi. Tanish va notanish chehralar toʻqnashardi.
Ermat
Ermat bu qishloqda tugʻilib oʻsgan. Ota-onasining yolgʻiz bolasi boʻlib, erkalanib oʻsdi. Maktabda oʻqib yurgan vaqtida ham oʻzidan katta bolalarni bemalol urardi. Oʻqituvchilar tergasa bezrayib turardi. Maktabni amallab tugatdi. Harbiy xizmatni o’tab ham o’zgarmadi. Ko’chada uchib-chakib yurishni odat qildi. Koʻchadan kelmay qoʻyganini koʻrgan ota-onasi uni uylab qoʻymoqchi bo’lishdi. Ermatga aytishgan edi, u xursand boʻlib ketdi. Qoʻshni qishloqdan bir muallimning qizini olib berishdi. Toʻy oʻtgach Ermatning qilig’i yanada koʻpaydi. Har kuni ichib keladigan, yosh kelinchakni doʻposlaydigan odat chiqardi. Otasi ulfatlaridan bir kun ayirdi, ikki kun ayirdi, natija boʻlmadi. Ermat kundan-kunga qutirar, xotinining sog’ joyini qoldirmay urardi. Momataloq boʻlgan bechora kelinchak oxiri ota-onasini oʻylab, oʻzini quduqqa tashlab, joniga qasd qildi. Shundan keyin Ermat uzoq yilga qamalib ketdi. Qamoqdan kelib, uyiga qaytsa otasi oʻtib ketgan, onasi mungʻayib qolgan edi. Onasi bolasini yoʻqotishdan qoʻrqardi, Ermatga tayinli gap ayta olmasdi. Qarindoshlar Ermatning hovlisiga toʻplanishdi. Qarindoshlar maslahatni bir joyga qoʻyib, Ermatni uylantirib qoʻyishmoqchi boʻlishdi. Otasining jiyani Faridani olib bermoqchi boʻlishdi. Faridani kelin qilib shu uyga olib kelishganida endi oʻn sakkiz yoshda edi. Avval tinch yashay boshlashdi. Orada farzandlar tugʻildi. Ermat avvalgidek ichkilikka berilib ketdi. Qishloqda odam borki, Ermat bilan urishmagan, arazlashmagan. Ermat oldidan chiqqan odam bilan aytishib qolardi va uni yoqasidan olardi. Keyin uni sudga berib, haqqini ajratib oladi. Shundan soʻng u bilan yuz koʻrmas boʻlib ketadi. Tumanning bor kattalari, sudya, militsiya boshligʻi, soliq boshligʻi kabilar bilan yaqin boʻlib ketgan. Har yili bahorda ularni togʻga olib kelib, ov ovlaydi. Ular bu yerda ikki -uch kunlab qolib ketadi va dam olib ketishadi. Ular orasida Mardon boboning kuyovi Gʻaybulla sudya ham bor. U ham kelib dam olib ketardi. Gʻaybulla bu haqda hech kimga aytmaydi, hatto xotini Umidaga ham aytmasdi. Ermat shaharga tushsa ham quruq bormaydi. Sut, qatiq, qurt olib boradi. Akaxonlari ham yegan ogʻiz uyalar deganidek, Ermatning ishini bitirib berardi. Shu sababli Ermatning aytgani aytgan, yegani yegan edi.
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
👍2
Gʻordagi tavba yoxud taqdir chiziqlari
XVII qism
Qishloq oqsoqoli ham undan hayiqadi. Ermatni hurmatlab uyiga tez-tez chaqirib turadi. Ermat bilan maslahatlashib ish qiladi. Garchi ichida oʻl desa ham, tashqarida kulib turadi. Ermat barcha qoʻshnilarining asabiga tegib boʻlgandi.
Yaqini boʻlgan togʻasini ham tinch yashashga qoʻymadi. Togʻasi zoʼrgʻa orttirib eski " Moskvich" mashinasini oldi. Mashinaga ozroq yetmay jiyani Ermatdan bir qoʻyning pulini qarzga oldi, baloga qoldi. Ermat togʻasidan mashinasini qoʻshni qishloqqa toʻyga minishga soʻrab bordi va rad javobini oldi. Togʻasini haqoratlab, rosa baqir-chaqir qildi. Orada tushgan togʻasining xotinini ham turtib soʻkib yubordi. Togʻasi bilan arazlashiga shu sabab boʻldi. Togʻasi bir kuni qoʻshni qishloqdan toʻydan qaytarkan, Ermatning uyi oldidan oʻtishiga toʻgʻri keldi. Nargi yoʻlni sel olib ketgan edi. Ertalab tinch oʻtgandi. Qaytishida jiyani yoʻlga mix qoqib qoʻydi va uyida poylab yotdi. Togʻasi toʻydan sarxush boʻlib qaytdi. Jiyanining uyi oldiga kelib birin ketin mashinasining g’ildiraklari yorildi. Asabi buzilgan togʻasi mashinadan tushiboq jiyanini soʻka ketdi. Ermat uyidan hech narsa koʻrmaganday uyqusirab chiqib keldi. Togʻasi bilan sen- menga borib arazlashdi. Rosa uch qoʻyning pulini qarz olgansan, topib berasan deb turib oldi. Togʻasi shuncha bir qoʻyning pulini olganman deb qasam ichsa ham jiyani koʻnmadi. Togʻasiga nomozshomgacha uch qoʻyning pulini topasan, topmasang mashinangga oʻt qoʻyaman deb shart qoʻydi. Agar yoqmasam yuzimga tupir deb sensirab yubordi. Togʻasi senga pul yoʻq, yoqsang yoq deb arazlab ketib qoldi. Hammasi togʻasi ketgandan keyin boʻldi. Ermat mashinaga uyalmay olov yoqdi. Bus-butun mashina yonib ketdi. Togʻasi yuragini changallab yiqildi va insult oldi. Oʻng qoʻli ishlamay qoldi, oyogʻi oqsoq boʻlib qoldi. Shu-shu togʻa-jiyan yuz-koʻrmas boʻlib ketdi.
Ermatning dastidan dod demagan odam qolmadi. Oʻtganning oʻrogʻini, ketganning ketmonini olib yuraverdi. Aql oʻrgatgan odam borki, Ermatning mushti taʼmini totib koʻrardi. Hamma undan bezor boʻldi. Toʻyga borsa toʻyni, azaga borsa azani buzib, hech narsa koʻrmaganday boʻlib yuraverdi, bu Ermat deganlari. Ulfatlari bilan ichar, qimir oʻynardi. U qoʻshni qishloqlarga ham borib qimor oʻynashni odat qildi. Agar kimdir kattaroq narsa yutqazsayu, toʻlay olmasa uyiga kirib yotib olardi, bu Ermat qurmagur. Qani toʻlamay koʻrsinchi el oldida sharmanda qilib, uyida qo’lga ilingulik borini olib ketardi. Yana ketar chogʻi baqirib ‘Toʻlolmasang nima qilarding oʻynab, ey sen ham erkakmisan?” - deya baqirib ketardi. Lekin, bir tomoni yaxshi edi, koʻplar uyalib qimorni bir umrga tashlab ketishardi. Ayniqsa, tuman markazidan mehmonga kelgan Qosim muallimga qiyin boʻldi
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
XVII qism
Qishloq oqsoqoli ham undan hayiqadi. Ermatni hurmatlab uyiga tez-tez chaqirib turadi. Ermat bilan maslahatlashib ish qiladi. Garchi ichida oʻl desa ham, tashqarida kulib turadi. Ermat barcha qoʻshnilarining asabiga tegib boʻlgandi.
Yaqini boʻlgan togʻasini ham tinch yashashga qoʻymadi. Togʻasi zoʼrgʻa orttirib eski " Moskvich" mashinasini oldi. Mashinaga ozroq yetmay jiyani Ermatdan bir qoʻyning pulini qarzga oldi, baloga qoldi. Ermat togʻasidan mashinasini qoʻshni qishloqqa toʻyga minishga soʻrab bordi va rad javobini oldi. Togʻasini haqoratlab, rosa baqir-chaqir qildi. Orada tushgan togʻasining xotinini ham turtib soʻkib yubordi. Togʻasi bilan arazlashiga shu sabab boʻldi. Togʻasi bir kuni qoʻshni qishloqdan toʻydan qaytarkan, Ermatning uyi oldidan oʻtishiga toʻgʻri keldi. Nargi yoʻlni sel olib ketgan edi. Ertalab tinch oʻtgandi. Qaytishida jiyani yoʻlga mix qoqib qoʻydi va uyida poylab yotdi. Togʻasi toʻydan sarxush boʻlib qaytdi. Jiyanining uyi oldiga kelib birin ketin mashinasining g’ildiraklari yorildi. Asabi buzilgan togʻasi mashinadan tushiboq jiyanini soʻka ketdi. Ermat uyidan hech narsa koʻrmaganday uyqusirab chiqib keldi. Togʻasi bilan sen- menga borib arazlashdi. Rosa uch qoʻyning pulini qarz olgansan, topib berasan deb turib oldi. Togʻasi shuncha bir qoʻyning pulini olganman deb qasam ichsa ham jiyani koʻnmadi. Togʻasiga nomozshomgacha uch qoʻyning pulini topasan, topmasang mashinangga oʻt qoʻyaman deb shart qoʻydi. Agar yoqmasam yuzimga tupir deb sensirab yubordi. Togʻasi senga pul yoʻq, yoqsang yoq deb arazlab ketib qoldi. Hammasi togʻasi ketgandan keyin boʻldi. Ermat mashinaga uyalmay olov yoqdi. Bus-butun mashina yonib ketdi. Togʻasi yuragini changallab yiqildi va insult oldi. Oʻng qoʻli ishlamay qoldi, oyogʻi oqsoq boʻlib qoldi. Shu-shu togʻa-jiyan yuz-koʻrmas boʻlib ketdi.
Ermatning dastidan dod demagan odam qolmadi. Oʻtganning oʻrogʻini, ketganning ketmonini olib yuraverdi. Aql oʻrgatgan odam borki, Ermatning mushti taʼmini totib koʻrardi. Hamma undan bezor boʻldi. Toʻyga borsa toʻyni, azaga borsa azani buzib, hech narsa koʻrmaganday boʻlib yuraverdi, bu Ermat deganlari. Ulfatlari bilan ichar, qimir oʻynardi. U qoʻshni qishloqlarga ham borib qimor oʻynashni odat qildi. Agar kimdir kattaroq narsa yutqazsayu, toʻlay olmasa uyiga kirib yotib olardi, bu Ermat qurmagur. Qani toʻlamay koʻrsinchi el oldida sharmanda qilib, uyida qo’lga ilingulik borini olib ketardi. Yana ketar chogʻi baqirib ‘Toʻlolmasang nima qilarding oʻynab, ey sen ham erkakmisan?” - deya baqirib ketardi. Lekin, bir tomoni yaxshi edi, koʻplar uyalib qimorni bir umrga tashlab ketishardi. Ayniqsa, tuman markazidan mehmonga kelgan Qosim muallimga qiyin boʻldi
✍ Zafar Muminov
Qo‘shrabot tumani
Qizilbuloq qishlog‘i
Bizning telegram kanalimiz
👉@zafarmuminovijodi
❤2