Forwarded from "O‘zlikka qaytish" tanlovi by @hasanhusayn
4 kunda 1-1,5 soatli audio-suhbat eshita olasizmi? Allohning izni bilan "HA", menimcha ✨
Ushbu xabarda sanab o‘tilgan Hasanxon va Husaynxon Yahyo Abdulmajid ustozlarning suhbatlarini eshitib chiqing hamda tanlovda ham qatnashib, yutuqlarga ham erishing 🏆
https://t.me/hasanhusayntanlov/5
Ushbu xabarda sanab o‘tilgan Hasanxon va Husaynxon Yahyo Abdulmajid ustozlarning suhbatlarini eshitib chiqing hamda tanlovda ham qatnashib, yutuqlarga ham erishing 🏆
https://t.me/hasanhusayntanlov/5
Telegram
"O‘zlikka qaytish" tanlovi by @hasanhusayn
🎉 «OʻZLIKKA QAYTISH» tanlovini kutib oling!
Ortda qolgan mavlid oyi munosabati bilan oʻtkazilgan tanlovdan soʻng koʻplab muxlislar tanlov yana davom ettirilishini soʻrashdi.
🥳 Ushbu soʻrovlarni eʼtiborga olgan holda bir yil davom etadigan «Oʻzlikka qaytish»…
Ortda qolgan mavlid oyi munosabati bilan oʻtkazilgan tanlovdan soʻng koʻplab muxlislar tanlov yana davom ettirilishini soʻrashdi.
🥳 Ushbu soʻrovlarni eʼtiborga olgan holda bir yil davom etadigan «Oʻzlikka qaytish»…
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Forwarded from Hasanxon, Husaynxon Yahyo Abdulmajid
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Forwarded from Ikrom Sharif
Ҳаётимизда рўй бераётган деярли ҳар бир ҳолат — яхшиликка хизмат қилади.
Баъзан ҳамма нарса тугагандек, умидлар пучга чиққандек, йўлни топа олмаётгандек туюлади. Дилда изтироб, бошда минг савол, қалбда бўшлик…
Аммо билиб-билмаймизки, бу — тўсиқ эмас, балки бошқа йўлнинг бошланиши, бошқа эшик очилиши. Бу — ҳаётнинг охири эмас, балки янги саҳифа, янги нафас.
Энг оғир синовлар, аламли кунлар ҳам бир куни шодликка, бахтли дамларга айланади.
Ва бир кун келиб, инсон тушунади:
Ҳаммаси яхши бўлади ёки яхшиликка бўлади..
@IkromSharif
Баъзан ҳамма нарса тугагандек, умидлар пучга чиққандек, йўлни топа олмаётгандек туюлади. Дилда изтироб, бошда минг савол, қалбда бўшлик…
Аммо билиб-билмаймизки, бу — тўсиқ эмас, балки бошқа йўлнинг бошланиши, бошқа эшик очилиши. Бу — ҳаётнинг охири эмас, балки янги саҳифа, янги нафас.
Энг оғир синовлар, аламли кунлар ҳам бир куни шодликка, бахтли дамларга айланади.
Ва бир кун келиб, инсон тушунади:
Ҳаммаси яхши бўлади ёки яхшиликка бўлади..
@IkromSharif
Forwarded from Ikrom Sharif
Инсон қачон ўзини ёлғиз ҳис қилади?
Қачонки уни эшитадиган, тушунадиган, ҳис қиладиган бири бўлмаса, ўзини тамоман ёлғиз ҳис қилади.
Ўйлаб қарасам, инсон ҳеч қачон ёлғиз қолмас экан. Чунки бизни доим кузатиб, эшитиб, ўзимиздан ҳам яхши тушуниб турган Ҳай ва Қайюм Роббимиз бор.
@IkromSharif
Қачонки уни эшитадиган, тушунадиган, ҳис қиладиган бири бўлмаса, ўзини тамоман ёлғиз ҳис қилади.
Ўйлаб қарасам, инсон ҳеч қачон ёлғиз қолмас экан. Чунки бизни доим кузатиб, эшитиб, ўзимиздан ҳам яхши тушуниб турган Ҳай ва Қайюм Роббимиз бор.
@IkromSharif
Forwarded from 1% Bilim
Qahva ichish umrni uzaytiradimi?
Amerikalik olimlar 46 000 dan ortiq kishi ishtirokida 10 yillik katta tadqiqot o‘tkazdi. Asosiy maqsad qahva iste’moli va o‘lim xavfi o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlash edi.
Tadqiqotning muhim natijalari quyidagicha:
- Muntazam qahva ichish haqiqatan ham erta o‘lim xavfini kamaytiradi.
- Bu foyda asosan oddiy, qora qahva (americano, espresso…) ichadiganlarda kuzatilgan.
- Qahvaga shakar yoki yog‘li sut qo‘shish uning himoya xususiyatini yo‘qqa chiqaradi. Shakar va to‘yingan yog‘lar qahvaning sog‘liq uchun foydasini "yuvib ketadi".
Siz o‘z sog‘ligingizni o‘ylasangiz, qahvani shirinliksiz va ortiqcha qo‘shimchalarsiz ichishga odatlaning.
@birfoizbilim
Bek Olimjon sahifasida Milliy Salomatlik Instituti tomonidan o’tkazilgan tadqiqotga ko’zim tushib qoldi.
Amerikalik olimlar 46 000 dan ortiq kishi ishtirokida 10 yillik katta tadqiqot o‘tkazdi. Asosiy maqsad qahva iste’moli va o‘lim xavfi o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlash edi.
Tadqiqotning muhim natijalari quyidagicha:
- Muntazam qahva ichish haqiqatan ham erta o‘lim xavfini kamaytiradi.
- Bu foyda asosan oddiy, qora qahva (americano, espresso…) ichadiganlarda kuzatilgan.
- Qahvaga shakar yoki yog‘li sut qo‘shish uning himoya xususiyatini yo‘qqa chiqaradi. Shakar va to‘yingan yog‘lar qahvaning sog‘liq uchun foydasini "yuvib ketadi".
Siz o‘z sog‘ligingizni o‘ylasangiz, qahvani shirinliksiz va ortiqcha qo‘shimchalarsiz ichishga odatlaning.
@birfoizbilim
Forwarded from Ikrom Sharif
Хоҳ эркак бўлсин, хоҳ аёл, одам иффати билан мафтун қилади. Чунки иффатда покизалик бор, сақланиш бор.
Одам фитрати билан покликни, тоза нарсани яхши кўради.
Юзга суртилган бўёқлар, баданнинг очилган жойлари ва ҳар хил шаҳвоний илмоқли гаплар нафсни фақат бир муддат алдаши мумкин. Бундай нарсаларни кўрган ва истеъмол қилган нафс энди бу билан қониқмайди.
Шу сабабли ким кўзини асраса ва ўзини ҳам кўзлардан асраса, ана ўша тоифа ҳақиқий ором ва сакинат топади. Энг ширин неъматлар ҳам уларга насиб этади.
Одам фитрати билан покликни, тоза нарсани яхши кўради.
Юзга суртилган бўёқлар, баданнинг очилган жойлари ва ҳар хил шаҳвоний илмоқли гаплар нафсни фақат бир муддат алдаши мумкин. Бундай нарсаларни кўрган ва истеъмол қилган нафс энди бу билан қониқмайди.
Шу сабабли ким кўзини асраса ва ўзини ҳам кўзлардан асраса, ана ўша тоифа ҳақиқий ором ва сакинат топади. Энг ширин неъматлар ҳам уларга насиб этади.
Forwarded from Dr. Muslim Solih
#Мақолат
• Тайм-менежмент бомдоддан бошланади
Киши бомдод пайтида ўзининг Қуръон вирдини — хоҳ ёд олиш, хоҳ тиловат қилиш бўлсин — тонги зикрларини адо этмасдан туриб, телефон, ижтимоий тармоқлар ёки интернетни очмасликка ўзини одатлантириши — энг устувор амаллар фиқҳидан ҳисобланади.
Яъни, бу — ҳаётда устувор амалларни тўғри белгилаш, вақтни энг муҳим ишдан бошлаш маданиятидир. Кунимиз тили билан айтганда, бу — онгли тайм-менежмент ва диққатни бошқариш санъатидир.
Чунки бомдоддан кейинги вақт — энг баракали, энг серҳосил ва энг таъсирли фурсатдир. Бу пайтда қалб тиниқ, зеҳн равшан, руҳ қабулчан бўлади. Ана шу қимматли дақиқаларни чалғитувчи воситаларга бой бермаган инсоннинг вақти ҳам, қалби ҳам барака топади. Бу вақтда инсон ўз руҳиятини экранларга эмас, ички маънавий оламига, Қуръонга ва зикрга боғласа, куннинг қолган қисми ҳам изчиллик ва барокат билан давом этади.
Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:
• Тонгнинг Қуръони (бомдод намози ва тиловати) — албатта, гувоҳ қилингандир.
Исро сураси, 78-оят.
Яъни, бомдод вақтидаги ибодатга фаришталар гувоҳ бўладиган улуғ амалдир.
Бу оят бомдод вақтидаги ибодатнинг Аллоҳ ҳузурида алоҳида қийматга эга эканини очиқ ифода қилади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам шундай марҳамат қилганлар:
• Аллоҳ умматимнинг тонг вақтига барака берди.
Термизий ривояти.
Демак, бомдоддан кейинги дақиқаларни телефонга эмас, Қуръонга, зикрга ва тафаккурга бағишлаш — нафақат одоб, балки онгли мўминнинг ҳаётий танловидир.
Шунинг учун бомдоддан кейин телефонни эмас, Қуръонни очиш — нафақат диний тарбия, балки ақлли ҳаёт стратегиясидир. Бу одат инсоннинг вақтини эмас, балки бутун куннинг сифатини белгилайди.
© Др. Муслим Солиҳ
• Тайм-менежмент бомдоддан бошланади
Киши бомдод пайтида ўзининг Қуръон вирдини — хоҳ ёд олиш, хоҳ тиловат қилиш бўлсин — тонги зикрларини адо этмасдан туриб, телефон, ижтимоий тармоқлар ёки интернетни очмасликка ўзини одатлантириши — энг устувор амаллар фиқҳидан ҳисобланади.
Яъни, бу — ҳаётда устувор амалларни тўғри белгилаш, вақтни энг муҳим ишдан бошлаш маданиятидир. Кунимиз тили билан айтганда, бу — онгли тайм-менежмент ва диққатни бошқариш санъатидир.
Чунки бомдоддан кейинги вақт — энг баракали, энг серҳосил ва энг таъсирли фурсатдир. Бу пайтда қалб тиниқ, зеҳн равшан, руҳ қабулчан бўлади. Ана шу қимматли дақиқаларни чалғитувчи воситаларга бой бермаган инсоннинг вақти ҳам, қалби ҳам барака топади. Бу вақтда инсон ўз руҳиятини экранларга эмас, ички маънавий оламига, Қуръонга ва зикрга боғласа, куннинг қолган қисми ҳам изчиллик ва барокат билан давом этади.
Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:
• Тонгнинг Қуръони (бомдод намози ва тиловати) — албатта, гувоҳ қилингандир.
Исро сураси, 78-оят.
Яъни, бомдод вақтидаги ибодатга фаришталар гувоҳ бўладиган улуғ амалдир.
Бу оят бомдод вақтидаги ибодатнинг Аллоҳ ҳузурида алоҳида қийматга эга эканини очиқ ифода қилади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам шундай марҳамат қилганлар:
• Аллоҳ умматимнинг тонг вақтига барака берди.
Термизий ривояти.
Демак, бомдоддан кейинги дақиқаларни телефонга эмас, Қуръонга, зикрга ва тафаккурга бағишлаш — нафақат одоб, балки онгли мўминнинг ҳаётий танловидир.
Шунинг учун бомдоддан кейин телефонни эмас, Қуръонни очиш — нафақат диний тарбия, балки ақлли ҳаёт стратегиясидир. Бу одат инсоннинг вақтини эмас, балки бутун куннинг сифатини белгилайди.
© Др. Муслим Солиҳ
Forwarded from AlQuranuz-Shayx Alijon qori
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
#Мақом
Бир одам деди:
• Қори ҳам бошқаларга ўхшаган оддий бир инсон-да!
• Қуръонни ёдлаб олиб, шариллатиб ўқигандан нима фойда, агар унга амал қилмаса!?
Бу гапларни эшитиб турган Шайх Абдуллоҳ Комил раҳимаҳуллоҳ шундай дедилар:
• Қори қиёмат куни пайғамбарлар, сиддиқлар, шаҳидлар билан бир мақомда турадиган валийюллоҳ зотларнинг энг афзалидир.
• Аллоҳнинг каломини бехато ёдлаганининг ўзи буюк кароматдир, амал қилмаганига Аллоҳнинг Ўзи ҳисобчидир.
• Сен эса, на ёдлай олдинг ва на амал қилдинг...
• Сен ўзингни ислоҳ қилиб ол, ҳой йигитча!
Шайх Абдуллоҳ Комил раҳимаҳуллоҳ
• Шунинг учун ҳам зар қадрига заргар етади, дейди доно халқимиз.
• Оддий темирчи эса, зар ҳам оддий темирдан бошқа нарса эмас, деб ўйлайди.
• Ҳатто, Расулуллоҳдек Зарни жинни, сеҳргар, қулоқ, қўрқоқ, шоир, бўҳтончи (!), дейишди.
• Қаранг, кимлар Кимни нималар, деди.
Ўша гап:
• Қуш осмонга, балиқ сувга тортаркан.
• Агар Аллоҳ сизга дин, миллат хизматида туришни насиб қилган бўлса, билингки — бу танлов эмас, Раббоний розилик.
• Камчиликсиз ҳаёт қабристонда бўлади, ўша ердагилар хато қилишмайди, шу сабабдан ушбу қоидани ҳар доим ёдда тутинг ва олий мақсадларингиз томон равона бўлаверинг:
• Бизни билган билади, билмаган ўзи билади.
Мавлоно Румий раҳимаҳуллоҳ
• Шунақа.
© Др. Муслим Солиҳ
Бир одам деди:
• Қори ҳам бошқаларга ўхшаган оддий бир инсон-да!
• Қуръонни ёдлаб олиб, шариллатиб ўқигандан нима фойда, агар унга амал қилмаса!?
Бу гапларни эшитиб турган Шайх Абдуллоҳ Комил раҳимаҳуллоҳ шундай дедилар:
• Қори қиёмат куни пайғамбарлар, сиддиқлар, шаҳидлар билан бир мақомда турадиган валийюллоҳ зотларнинг энг афзалидир.
• Аллоҳнинг каломини бехато ёдлаганининг ўзи буюк кароматдир, амал қилмаганига Аллоҳнинг Ўзи ҳисобчидир.
• Сен эса, на ёдлай олдинг ва на амал қилдинг...
• Сен ўзингни ислоҳ қилиб ол, ҳой йигитча!
Шайх Абдуллоҳ Комил раҳимаҳуллоҳ
• Шунинг учун ҳам зар қадрига заргар етади, дейди доно халқимиз.
• Оддий темирчи эса, зар ҳам оддий темирдан бошқа нарса эмас, деб ўйлайди.
• Ҳатто, Расулуллоҳдек Зарни жинни, сеҳргар, қулоқ, қўрқоқ, шоир, бўҳтончи (!), дейишди.
• Қаранг, кимлар Кимни нималар, деди.
Ўша гап:
• Қуш осмонга, балиқ сувга тортаркан.
• Агар Аллоҳ сизга дин, миллат хизматида туришни насиб қилган бўлса, билингки — бу танлов эмас, Раббоний розилик.
• Камчиликсиз ҳаёт қабристонда бўлади, ўша ердагилар хато қилишмайди, шу сабабдан ушбу қоидани ҳар доим ёдда тутинг ва олий мақсадларингиз томон равона бўлаверинг:
• Бизни билган билади, билмаган ўзи билади.
Мавлоно Румий раҳимаҳуллоҳ
• Шунақа.
© Др. Муслим Солиҳ
Forwarded from Hilol Nashr
1. «Иймон» (кирилл алифбосида) – 48 000 сўм (41 600 та)
2. «Бахтиёр оила» (кирилл алифбосида) – 78 000 сўм (41 203 та)
3. «Араб адабий тили. Биринчи китоб» (қоида ва машқлар) – 35 000 сўм (36 797 та)
4. «Араб адабий тили» (Алифбо ва ҳуснихат китоби) (лотин алифбосида) – 31 500 сўм (21 605 та)
5. «Араб адабий тили» (Алифбо ва ҳуснихат китоби) (кирилл алифбосида) – 31 500 сўм (20 338 та)
6. «Араб адабий тили. Иккинчи китоб» (қоида ва машқлар) – 40 000 сўм (18 314 та)
7. «Қуръони Карим – Мадина мусҳафи» (Тажвидли, катта ҳажмда: 25x35) – 150 000 сўм (18 234 та)
8. «Қуръони Карим – Мадина мусҳафи» (тажвидли) – 75 000 сўм (17 265 та)
9. «Амаллар ниятга боғлиқдир» – 26 000 сўм (15 972 та)
10. «Руҳий тарбия» – 235 000 сўм (15 301 та)
11. «Тафсири Ҳилол» – 760 000 сўм (14 965 та)
12. «Мўминнинг меърожи» – (муфассал намоз китоби) – 29 000 сўм (14 151 ta)
13. «Бахтиёр оила» (лотин алифбосида) – 78 000 сўм (14 151 та)
14. «Мўминнинг қалқони» – (муфассал рўза китоби) – 25 000 сўм (11 852 та)
15. «Иймон» (лотин алифбосида) – 52 000 сўм (11 508 та)
16. «Ижтимоий одоблар» – 70 000 сўм (10 429 та)
@hilolnashr
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Forwarded from Hilol dasturlari
📊 2025-yilda eng koʻp xarid qilingan 10 ta kitob
1. «Tafsiri Hilol» - 9 827 ta
2. «Tafsir Hilol» (tafsir audiosi) - 6 617 ta
3. «Qurʼon oʻqitish va yodlash usullari» - 2 008 ta
4. «Sahihul Buxoriy» - 1937 ta
5. «Tafsiri Hilol» (maʼnolar tarjimasi audiosi) - 1681 ta
6. «Baxtiyor oila» - 1 435 ta
7. «Kifoya» (1-juz) - 1 240 ta
8. «Ruhiy tarbiya» (1-juz) - 1 161 ta
9. «Moʻminning meʼroji» - mufassal namoz kitobi - 1 087 ta
10. «Baxtiyor oila» (audio) - 996 ta
2026-yilni qaysi kitob mutolaasi bilan boshladingiz? Izohda yozib qoldiring.
@hiloldasturlari
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Forwarded from 1% Bilim
Diqqat — bu yangi neft. Silicon Valleydagi minglab muhandislar sizning diqqatingizni o'g'irlash uchun maosh oladi. Ularga qarshi turish uchun iroda yetmaydi, tizim kerak.
Yohan Hari,
«O’g’irlangan Diqqat»
(Stolen Focus) kitobidan
Nega namozda «zerikib» qolamiz?
Miyamizdagi dopamin — bu zavq gormoni emas, bu "izlanish" gormoni. Siz har safar yangi Reels yoki TikTok videosini ko‘rganingizda, miyangiz "voy, yangi narsa!" deb dopamin chiqaradi. Bu jarayon sekundiga bir necha marta takrorlansa, miya shunaqa yuqori doza dopaminga o‘rganib qoladi. Keyin esa kitob o‘qish, dars qilish yoki eng muhimi — namozda turish zerikarli ko‘rina boshlaydi. Chunki u yerda har 3 soniyada "kadr" almashmaydi. «Kadr almashsa ham» bu miyada sodir bo’ladi. Natijada huddi eslolmagan reelsimiz kabi, 10 daqiqadan so’ng qaysi surani o’qiganimizni ham eslolmaymiz.
Shaxsan o‘zim kuzatganman: miyasi "chirigan" (brain rot) odam uchun 10 daqiqalik namoz — go‘yoki bir umrlik qamoqdek tuyuladi. Tana sajda va rukuda, lekin miya hali ham o‘sha boshqa narsalar ichida aylanib yuradi.
Xushu — bu shunchaki "taqvo" emas, bu kognitiv nazorat
Bizda xushuni faqat diniy termin deb tushunishadi. Lekin ilmiy tilda bu — "Deep focus" (chuqur diqqat) va "Mindfulness" (onglilik) tushunchalarining eng cho‘qqisi.
Keling, raqamlarga qaraymiz. Microsoft o‘tkazgan tadqiqotlarga ko‘ra, insonning o‘rtacha diqqatni ushlab turish vaqti 8 soniyagacha tushib ketgan. Bu akvariumdagi guppi balig’idan ham kamroq (ularniki 9 soniya)! Endi tasavvur qiling, 8 soniyalik diqqat bilan qanday qilib 10-15 daqiqalik ibodatda "hushu"ga erishish mumkin?
Manimcha xushu — bu shunchaki qalbning yumshoqligi emas, bu miyani tarbiyalash natijasidir. Agar siz kun bo‘yi "scroll" qilib, miyangizni axlatga to‘ldirsangiz, namozga kirganingizda u "axlatxona" siz bilan birga kiradi. Bu fizik qonuniyat. Dars qilasizmi, sportmi, ahamiyatsiz.
Nima qilish kerak?
Dopamin dietasi: Hech bo‘lmasa, bomdoddan keyin va shomdan keyin 1 soat telefonni uzoqroqqa qo‘ying. Miya "zerikishni" o‘rgansin. Zerikmagan odam tafakkur qilolmaydi.
Kichik fokuslar: O’qiyotgan darsingiz, masalan kitobdagi har bir so’zga diqqat qarating. Yoki namozda o‘qilayotgan suralarning ma’nosini tushunishga harakat qiling. Miyamiz shunaqa tuzilganki, u bo‘shliqni yoqtirmaydi. Nimaiki qilayotgan bo’lsangiz, masalan ovqat yeyapsizmi, miyani o’sha narsaga qaratishga harakat qiling. Agar siz uni ma’no bilan band qilmasangiz, u o‘zini nima bilandir band qiladi. Ma’no qidirasiz, YouTubeni ochasiz.
Xushu — bu mashq: Uni bir kunda sotib olib bo‘lmaydi. Bu xuddi zalga borib mushak chiqarishdek gap. Har kuni diqqatni oz-ozdan jamlashni mashq qilish kerak.
Qisqasi... Odamlar "namozimda halovat yo‘q" deb noliydi. Aslida halovatni biz o‘zimiz, o‘sha cheksiz videolar va keraksiz ma’lumotlar bilan o‘ldirib bo‘lganmiz. Miya chirishi — bu shunchaki ijtimoiy tarmoq muammosi emas, bu bizning ma’naviyatimizga, ibodatimiz, qilayotgan ishlarimiz sifatiga berilayotgan yaxshigina zarba.
Bilmadim hayolimda "Brain rot" holatidagi miya bilan jannatga intilish — o'chiq motorli mashinada perevaldan o’tishga urinishdek gapga o’xshayapti. Avval motorni tuzatish kerak.
Xulosa o‘zingizga havola.
Xurshid Maroziqov.
Qo’qon
04.01.2026
@birfoizbilim
Yohan Hari,
«O’g’irlangan Diqqat»
(Stolen Focus) kitobidan
Nega namozda «zerikib» qolamiz?
Miyamizdagi dopamin — bu zavq gormoni emas, bu "izlanish" gormoni. Siz har safar yangi Reels yoki TikTok videosini ko‘rganingizda, miyangiz "voy, yangi narsa!" deb dopamin chiqaradi. Bu jarayon sekundiga bir necha marta takrorlansa, miya shunaqa yuqori doza dopaminga o‘rganib qoladi. Keyin esa kitob o‘qish, dars qilish yoki eng muhimi — namozda turish zerikarli ko‘rina boshlaydi. Chunki u yerda har 3 soniyada "kadr" almashmaydi. «Kadr almashsa ham» bu miyada sodir bo’ladi. Natijada huddi eslolmagan reelsimiz kabi, 10 daqiqadan so’ng qaysi surani o’qiganimizni ham eslolmaymiz.
Shaxsan o‘zim kuzatganman: miyasi "chirigan" (brain rot) odam uchun 10 daqiqalik namoz — go‘yoki bir umrlik qamoqdek tuyuladi. Tana sajda va rukuda, lekin miya hali ham o‘sha boshqa narsalar ichida aylanib yuradi.
Xushu — bu shunchaki "taqvo" emas, bu kognitiv nazorat
Bizda xushuni faqat diniy termin deb tushunishadi. Lekin ilmiy tilda bu — "Deep focus" (chuqur diqqat) va "Mindfulness" (onglilik) tushunchalarining eng cho‘qqisi.
Keling, raqamlarga qaraymiz. Microsoft o‘tkazgan tadqiqotlarga ko‘ra, insonning o‘rtacha diqqatni ushlab turish vaqti 8 soniyagacha tushib ketgan. Bu akvariumdagi guppi balig’idan ham kamroq (ularniki 9 soniya)! Endi tasavvur qiling, 8 soniyalik diqqat bilan qanday qilib 10-15 daqiqalik ibodatda "hushu"ga erishish mumkin?
Manimcha xushu — bu shunchaki qalbning yumshoqligi emas, bu miyani tarbiyalash natijasidir. Agar siz kun bo‘yi "scroll" qilib, miyangizni axlatga to‘ldirsangiz, namozga kirganingizda u "axlatxona" siz bilan birga kiradi. Bu fizik qonuniyat. Dars qilasizmi, sportmi, ahamiyatsiz.
Nima qilish kerak?
Dopamin dietasi: Hech bo‘lmasa, bomdoddan keyin va shomdan keyin 1 soat telefonni uzoqroqqa qo‘ying. Miya "zerikishni" o‘rgansin. Zerikmagan odam tafakkur qilolmaydi.
Kichik fokuslar: O’qiyotgan darsingiz, masalan kitobdagi har bir so’zga diqqat qarating. Yoki namozda o‘qilayotgan suralarning ma’nosini tushunishga harakat qiling. Miyamiz shunaqa tuzilganki, u bo‘shliqni yoqtirmaydi. Nimaiki qilayotgan bo’lsangiz, masalan ovqat yeyapsizmi, miyani o’sha narsaga qaratishga harakat qiling. Agar siz uni ma’no bilan band qilmasangiz, u o‘zini nima bilandir band qiladi. Ma’no qidirasiz, YouTubeni ochasiz.
Xushu — bu mashq: Uni bir kunda sotib olib bo‘lmaydi. Bu xuddi zalga borib mushak chiqarishdek gap. Har kuni diqqatni oz-ozdan jamlashni mashq qilish kerak.
Qisqasi... Odamlar "namozimda halovat yo‘q" deb noliydi. Aslida halovatni biz o‘zimiz, o‘sha cheksiz videolar va keraksiz ma’lumotlar bilan o‘ldirib bo‘lganmiz. Miya chirishi — bu shunchaki ijtimoiy tarmoq muammosi emas, bu bizning ma’naviyatimizga, ibodatimiz, qilayotgan ishlarimiz sifatiga berilayotgan yaxshigina zarba.
Bilmadim hayolimda "Brain rot" holatidagi miya bilan jannatga intilish — o'chiq motorli mashinada perevaldan o’tishga urinishdek gapga o’xshayapti. Avval motorni tuzatish kerak.
Xulosa o‘zingizga havola.
Xurshid Maroziqov.
Qo’qon
04.01.2026
@birfoizbilim
Forwarded from Dr. Muslim Solih
#Мазмун
• Мусулмон инсон ҳар он, машаққатли кунларда ҳам, фараҳбахш вақтларида ҳам охират учун яшайди.
• Шунақа.
• Мусулмон инсон ҳар он, машаққатли кунларда ҳам, фараҳбахш вақтларида ҳам охират учун яшайди.
• Шунақа.
❤1
Forwarded from Ikrom Sharif
Эй ёшлар!
Одамлар орасида яхши ном қозонган бўлсангиз ҳам хилватда ёлғиз қола кўрманг. Ишончли улфатларингиз орасида бўлишингиз мубоҳ ишлар билан бўлса ҳам ёлғиз қолгандан яхши. Бекорчилик ва ёлғиз қолиш кўп ёмонликлар дарвозасидир. Бўри ҳам ёлғиз қўйга ҳамла қилади. Бу замонда ёлғиз қолиб Аллоҳ таолога муножот қилиш мушкул. Инсон ёлғиз қолди дегунча ёнига шайтон келади.
Абдулазиз Шойеъ.
┉┅━❀🍃🍁🍃❀━┅┉
t.me/IkromSharif
Одамлар орасида яхши ном қозонган бўлсангиз ҳам хилватда ёлғиз қола кўрманг. Ишончли улфатларингиз орасида бўлишингиз мубоҳ ишлар билан бўлса ҳам ёлғиз қолгандан яхши. Бекорчилик ва ёлғиз қолиш кўп ёмонликлар дарвозасидир. Бўри ҳам ёлғиз қўйга ҳамла қилади. Бу замонда ёлғиз қолиб Аллоҳ таолога муножот қилиш мушкул. Инсон ёлғиз қолди дегунча ёнига шайтон келади.
Абдулазиз Шойеъ.
┉┅━❀🍃🍁🍃❀━┅┉
t.me/IkromSharif
🔥1💯1
Forwarded from Dr. Muslim Solih
#Мақолат
Бисмилаҳ.
• Илм йўлида вақт омонати: уни бошқариш ва ҳимоя қилиш қоидалари
Илм аҳли учун вақт оддий кунлар кетма-кетлиги эмас. У — натижа туғадиган сармоя, ҳисоб бериладиган омонат ва барча муваффақиятларнинг асосидир.
Илм талабида бўлган инсон вақтга бепарво бўлса, унинг заковати, иқтидори ва меҳнати ҳам баракасиз қолади. Шу боис, уламолар илмнинг бошида истеъдодни эмас, балки вақтни бошқаришни қўйганлар.
Кўпчилик илм йўлида “мен бандман” деган ҳолатда яшайди. Аммо ҳақиқий савол шу: бандлик натижа беряптими ёки йўқ?
Вақтни кўп сарфлаш билан вақтни тўғри сарфлаш ўртасида жуда катта фарқ бор. Илм аҳли айнан шу фарқни англаган пайтдан бошлаб ўсади.
Аллоҳ таоло Ўз каломида шундай марҳамат қилади:
• Қачонки, (бир ишдан) фориғ бўлсангиз, туринг ва Раббингиз сари рағбат қилинг.
Шарҳ сураси, 7-8-оятлар.
Бу оят илм аҳли учун ҳаётий дастурдир. Унда “дам ол” дейилмаган, балки “бир иш тугаса, иккинчисига ўт” дейилган.
Демак, илм йўлида бўшлиқ қолдириш йўқ. Аммо бу узлуксиз чарчаш дегани ҳам эмас. Балки ҳар бир пайтни энг фойдали иш билан тўлдиришдир.
Илм аҳли учун вақтни йўқотиш — фақат бекор юриш билан бўлмайди. Кўпинча натижасиз мутолаа, режасиз ўқиш, ҳаддан ортиқ баҳслар ҳам вақтни еб қўяди.
Оят бизга шунга ишора қилади: ҳар бир “фориғ бўлиш” янги маънавий ёки илмий кўтарилишга олиб бориши керак.
Аллоҳ таоло яна шундай дейди:
• Аср билан қасам. Албатта, инсон зиёндадир.
Аср сураси, 1-2-оятлар.
Бу оят вақт масаласини қасам билан очади. Инсон зиёнда экани унинг кам имкониятли экани учун эмас, балки вақтини тўғри баҳоламагани учундир.
Илм аҳли бу оятни оддий ўқувчи сифатида эмас, балки ўз умрини илмга бағишлаган инсон сифатида ўқиши керак. Чунки у зиёндан қутулиш учун энг катта имкониятга эга қатламдир.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай деганлар:
• Икки неъмат борки, одамларнинг кўпчилиги уларнинг қадрини билмайди: соғлиқ ва бўш вақт.
Бухорий ривояти.
Бу ҳадис илм аҳли учун қаттиқ огоҳлантиришдир. Чунки илм талабида бўлган инсон кўпинча “ҳали вақт бор” деб ўйлайди.
Аммо илмда “кейин” деган сўз жуда қимматга тушади. Кечиктирилган мутолаа, орқага сурилган ёдлаш, қолдирилган машқ — йиллар ўтиб катта бўшлиқка айланади.
Ҳаётдан мисол: бир толиби илм кунига бир соатни тартибли мутолаага ажратса, йил охирида у минглаб саҳифаларни пухта ўзлаштирган бўлади.
Лекин шу соатни телефон, режасиз ўқиш ёки бефойда машғулотлар олиб қўйса, йил охирида афсус, надоматда қолади, холос.
Уламолардан бири шундай деган:
• Вақт қиличдир: сен уни кесмасанг, у сени кесади.
Илм аҳли учун бу гап рамз эмас, реал ҳақиқатдир. Вақтини бошқара олмаган толиби илмни вақтнинг ўзи бошқара бошлайди. У ҳолда инсон илмда эмас, илм унинг устида бўлади.
Илм аҳли учун вақт — қайта тикланмайдиган сармоядир. Уни фақат тўлдириш эмас, мақсад билан йўналтириш муҳим.
Кўп ўқиш эмас, тўғри ўқиш; узоқ ўтириш эмас, унумли машғул бўлиш — илмий камолотнинг асосидир.
Ким вақтни қадрласа, унга илм очилади. Ким вақтни енгил олса, унинг қўлидаги китоблар кўпайиши мумкин, аммо қалбида илм оғирлашмайди.
Илм йўлида юрган инсон ўзидан ҳар куни битта савол сўраши керак:
• Бугун вақтим менга хизмат қилдими ё мен вақтимни йўқотдимми?
Шу саволга рост жавоб берилган кундан бошлаб илмда барака топади.
Сўнги сўз ўрнида илм аҳли учун вақтни баракасини оширадиган қисқа 5 амалий қоидани ўртоқлашмоқчиман:
1-қоида: Вақтни режалаштиришдан олдин устуворликни аниқлаб олинг.
Илм аҳлининг энг катта хатоси — “ҳамма ишни қилиш”га уринишдир. Вақт етишмаётганининг сабаби ишлар кўплиги эмас, балки устуворлик йўқлигидир.
Шунинг учун ҳар кун бошида ўзингиздан битта савол сўранг:
• Бугун қайси иш қолса, энг катта йўқотиш бўлади?
Ана шу иш — биринчи навбатда бажарилиши шарт.
Қолган ишлар шу асосда жойлаштирилади. Устуворликсиз режа қоғозда қолади, устуворлик билан қилинган режа эса вақтни тарбиялайди.
2-қоида: Камроқ бўлсада, лекин доимий амални одатга айлантиринг.
Илмда барқарорлик — миқдордан устун. Бир кунда ўн соат ўқиб, кейин бир ҳафта китоб очмаслик илмга хизмат қилмайди. Аксинча, ҳар куни қисқа, лекин узлуксиз мутолаа илмни мустаҳкамлайди.
Бисмилаҳ.
• Илм йўлида вақт омонати: уни бошқариш ва ҳимоя қилиш қоидалари
Илм аҳли учун вақт оддий кунлар кетма-кетлиги эмас. У — натижа туғадиган сармоя, ҳисоб бериладиган омонат ва барча муваффақиятларнинг асосидир.
Илм талабида бўлган инсон вақтга бепарво бўлса, унинг заковати, иқтидори ва меҳнати ҳам баракасиз қолади. Шу боис, уламолар илмнинг бошида истеъдодни эмас, балки вақтни бошқаришни қўйганлар.
Кўпчилик илм йўлида “мен бандман” деган ҳолатда яшайди. Аммо ҳақиқий савол шу: бандлик натижа беряптими ёки йўқ?
Вақтни кўп сарфлаш билан вақтни тўғри сарфлаш ўртасида жуда катта фарқ бор. Илм аҳли айнан шу фарқни англаган пайтдан бошлаб ўсади.
Аллоҳ таоло Ўз каломида шундай марҳамат қилади:
• Қачонки, (бир ишдан) фориғ бўлсангиз, туринг ва Раббингиз сари рағбат қилинг.
Шарҳ сураси, 7-8-оятлар.
Бу оят илм аҳли учун ҳаётий дастурдир. Унда “дам ол” дейилмаган, балки “бир иш тугаса, иккинчисига ўт” дейилган.
Демак, илм йўлида бўшлиқ қолдириш йўқ. Аммо бу узлуксиз чарчаш дегани ҳам эмас. Балки ҳар бир пайтни энг фойдали иш билан тўлдиришдир.
Илм аҳли учун вақтни йўқотиш — фақат бекор юриш билан бўлмайди. Кўпинча натижасиз мутолаа, режасиз ўқиш, ҳаддан ортиқ баҳслар ҳам вақтни еб қўяди.
Оят бизга шунга ишора қилади: ҳар бир “фориғ бўлиш” янги маънавий ёки илмий кўтарилишга олиб бориши керак.
Аллоҳ таоло яна шундай дейди:
• Аср билан қасам. Албатта, инсон зиёндадир.
Аср сураси, 1-2-оятлар.
Бу оят вақт масаласини қасам билан очади. Инсон зиёнда экани унинг кам имкониятли экани учун эмас, балки вақтини тўғри баҳоламагани учундир.
Илм аҳли бу оятни оддий ўқувчи сифатида эмас, балки ўз умрини илмга бағишлаган инсон сифатида ўқиши керак. Чунки у зиёндан қутулиш учун энг катта имкониятга эга қатламдир.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай деганлар:
• Икки неъмат борки, одамларнинг кўпчилиги уларнинг қадрини билмайди: соғлиқ ва бўш вақт.
Бухорий ривояти.
Бу ҳадис илм аҳли учун қаттиқ огоҳлантиришдир. Чунки илм талабида бўлган инсон кўпинча “ҳали вақт бор” деб ўйлайди.
Аммо илмда “кейин” деган сўз жуда қимматга тушади. Кечиктирилган мутолаа, орқага сурилган ёдлаш, қолдирилган машқ — йиллар ўтиб катта бўшлиқка айланади.
Ҳаётдан мисол: бир толиби илм кунига бир соатни тартибли мутолаага ажратса, йил охирида у минглаб саҳифаларни пухта ўзлаштирган бўлади.
Лекин шу соатни телефон, режасиз ўқиш ёки бефойда машғулотлар олиб қўйса, йил охирида афсус, надоматда қолади, холос.
Уламолардан бири шундай деган:
• Вақт қиличдир: сен уни кесмасанг, у сени кесади.
Илм аҳли учун бу гап рамз эмас, реал ҳақиқатдир. Вақтини бошқара олмаган толиби илмни вақтнинг ўзи бошқара бошлайди. У ҳолда инсон илмда эмас, илм унинг устида бўлади.
Илм аҳли учун вақт — қайта тикланмайдиган сармоядир. Уни фақат тўлдириш эмас, мақсад билан йўналтириш муҳим.
Кўп ўқиш эмас, тўғри ўқиш; узоқ ўтириш эмас, унумли машғул бўлиш — илмий камолотнинг асосидир.
Ким вақтни қадрласа, унга илм очилади. Ким вақтни енгил олса, унинг қўлидаги китоблар кўпайиши мумкин, аммо қалбида илм оғирлашмайди.
Илм йўлида юрган инсон ўзидан ҳар куни битта савол сўраши керак:
• Бугун вақтим менга хизмат қилдими ё мен вақтимни йўқотдимми?
Шу саволга рост жавоб берилган кундан бошлаб илмда барака топади.
Сўнги сўз ўрнида илм аҳли учун вақтни баракасини оширадиган қисқа 5 амалий қоидани ўртоқлашмоқчиман:
1-қоида: Вақтни режалаштиришдан олдин устуворликни аниқлаб олинг.
Илм аҳлининг энг катта хатоси — “ҳамма ишни қилиш”га уринишдир. Вақт етишмаётганининг сабаби ишлар кўплиги эмас, балки устуворлик йўқлигидир.
Шунинг учун ҳар кун бошида ўзингиздан битта савол сўранг:
• Бугун қайси иш қолса, энг катта йўқотиш бўлади?
Ана шу иш — биринчи навбатда бажарилиши шарт.
Қолган ишлар шу асосда жойлаштирилади. Устуворликсиз режа қоғозда қолади, устуворлик билан қилинган режа эса вақтни тарбиялайди.
2-қоида: Камроқ бўлсада, лекин доимий амални одатга айлантиринг.
Илмда барқарорлик — миқдордан устун. Бир кунда ўн соат ўқиб, кейин бир ҳафта китоб очмаслик илмга хизмат қилмайди. Аксинча, ҳар куни қисқа, лекин узлуксиз мутолаа илмни мустаҳкамлайди.
🔥1
Forwarded from Dr. Muslim Solih
Илм аҳли ўзини чарчатиш билан эмас, ўзини тарбиялаш билан ўсади. Шунинг учун бажара оладиган меъёрни белгилаб, шу меъёрга содиқ қолиш — вақт баракасининг калитидир.
3-қоида: Натижасиз машғулотларни кескин қисқартиринг.
Ҳар бир вақт йўқотиш ҳар доим ҳам бекор юриш билан бўлмайди.
Кўпинча: режасиз мутолаа, мақсадсиз баҳс, ҳаддан ортиқ маълумот истеъмоли илм аҳлининг вақтини сездирмасдан еб қўяди.
Шунинг учун ҳар бир машғулотдан сўнг ўзингиздан сўранг:
• Бу иш менга (риал) қандай фойда берди?
Агар жавоб ноаниқ бўлса, у машғулотни қайта кўриб чиқиш керак.
4-қоида: Вақтни ҳолатга қараб эмас, қарорга қараб бошқаринг.
Кўпчилик илмни “кайфият бўлса” қилади. Аммо илм — интизом билан ўсади.
Вақтни ҳолат бошқарса, инсон сусаяди, қарор бошқарса, инсон ўсади.
Илм аҳли ўзини қачон ўқишни хоҳлашига эмас, қачон ўқиши кераклигига қараб ҳаракат қилиши лозим.
Бу аввал оғир туюлиши мумкин, аммо вақт ўтиб у табиатга айланади.
5-қоида: Ҳар кунни ҳисоб-китоб билан якунланг.
Илм аҳли учун кун охири — дам олиш эмас, таҳлил пайтидир. Кечқурун 3 дақиқа ўзингиз билан холис ҳисоб қилинг:
• Бугун нима қилдим?
• Қайси пайт зое кетди?
• Эртага нимани тузатаман?
Бу ҳисоб-китоб инсонни ўзини камситиш учун эмас, ўзини тарбиялаш учун қилинади.
Ҳисоб бўлмаган вақт — назоратсиз сарфланган вақтдир.
Асосийси шулар эди. Лекин шу ўринда яна бир мулоҳазани ҳам қўшгим келди: илм аҳлини чалғитадиган омиллардан ҳимояланиш — ҳам масъулият, ҳам ибодатдир.
Яъни, илм аҳли учун вақтнинг душмани фақат бекорчилик эмас, балки бошқалар томонидан келадиган доимий чалғитишлардир. Ҳар бир кераксиз суҳбат, ҳар бир қўнғироқ, ҳар бир ортиқча мулоқот, баҳс-мунозалар ёмон ният билан бўлмаслиги мумкин, аммо уларнинг натижаси кўпинча бир хил — диққатнинг парокандалиги билан тугайди.
Илм диққат талаб қилади. Диққат эса энг нозик неъматлардан бири. Уни ҳар ким хоҳлаган пайтда бўлиб олишига рухсат бериш — илмга нисбатан беэътиборликдир.
Шу боис, илм аҳли ўз вақтини ҳимоя қилишни ўрганиши керак. Айниқса бунга унинг оиласи ҳам қаттиқ эътибор бериши лозим.
Бу ерда муҳим бир нуқта бор:
чалғитмасликни талаб қилиш — кибр эмас, интизомдир.
Илм аҳли ҳар бир чақирувга жавоб бериши шарт эмас. Ҳар бир гапни тинглаши, ҳар бир баҳсга кириши ҳам лозим эмас.
Чунки ҳар бир “ҳа” деган жавоб ортида кўпинча бир неча соатлик йўқотиш яширинган бўлади.
Амалий жиҳатдан илм билан машғул вақтингизда ўзингизга чегара қўйинг.
Ҳаммага очиқ бўлишни эмас, зарур пайтда мавжуд бўлишни одат қилинг.
Илм вақтини ҳурмат қилмайдиган муҳитдан имкони борича узоқ бўлинг.
Илм аҳли учун энг катта йўқотиш — китоб ёки дарсни қолдириш эмас, балки диққатни йўқотишдир.
Диққат йўқолган жойда илм чуқурлашмайди, фақат юзада қолади.
Хулоса:
Илм аҳли учун вақтни қадрлаш фақат режа тузиш билан чекланмайди. У:
устуворликни билиш,
барқарор амал,
натижасиз ишларни қисқартириш,
интизомли қарор,
кунлик ҳисоб
ва чалғитувчи омиллардан ҳимояланиш орқали амалга ошади.
Ким ўз вақтини ҳимоя қилса, унинг илми ҳам уни ҳимоя қилади.
Ким ҳар кимга, ҳар гапга ва ҳар чақирувга вақт ажратса, охирида илмга ажратадиган вақтни тополмай қолади.
Илм аҳли учун вақт — энг ноёб сармоядир. Уни кўп иш билан эмас, тўғри иш билан қадрлаш мумкин.
Вақтни режалаштирган эмас, унга ҳурмат қилган инсон илмда барака топади.
Вассалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва барокатуҳ.
© «Ҳадис илми мактаби» номидаги Самарқанд Ислом институти, «Ислом илмлари» кафедраси устози Асадуллоҳ Қудратуллоҳ
3-қоида: Натижасиз машғулотларни кескин қисқартиринг.
Ҳар бир вақт йўқотиш ҳар доим ҳам бекор юриш билан бўлмайди.
Кўпинча: режасиз мутолаа, мақсадсиз баҳс, ҳаддан ортиқ маълумот истеъмоли илм аҳлининг вақтини сездирмасдан еб қўяди.
Шунинг учун ҳар бир машғулотдан сўнг ўзингиздан сўранг:
• Бу иш менга (риал) қандай фойда берди?
Агар жавоб ноаниқ бўлса, у машғулотни қайта кўриб чиқиш керак.
4-қоида: Вақтни ҳолатга қараб эмас, қарорга қараб бошқаринг.
Кўпчилик илмни “кайфият бўлса” қилади. Аммо илм — интизом билан ўсади.
Вақтни ҳолат бошқарса, инсон сусаяди, қарор бошқарса, инсон ўсади.
Илм аҳли ўзини қачон ўқишни хоҳлашига эмас, қачон ўқиши кераклигига қараб ҳаракат қилиши лозим.
Бу аввал оғир туюлиши мумкин, аммо вақт ўтиб у табиатга айланади.
5-қоида: Ҳар кунни ҳисоб-китоб билан якунланг.
Илм аҳли учун кун охири — дам олиш эмас, таҳлил пайтидир. Кечқурун 3 дақиқа ўзингиз билан холис ҳисоб қилинг:
• Бугун нима қилдим?
• Қайси пайт зое кетди?
• Эртага нимани тузатаман?
Бу ҳисоб-китоб инсонни ўзини камситиш учун эмас, ўзини тарбиялаш учун қилинади.
Ҳисоб бўлмаган вақт — назоратсиз сарфланган вақтдир.
Асосийси шулар эди. Лекин шу ўринда яна бир мулоҳазани ҳам қўшгим келди: илм аҳлини чалғитадиган омиллардан ҳимояланиш — ҳам масъулият, ҳам ибодатдир.
Яъни, илм аҳли учун вақтнинг душмани фақат бекорчилик эмас, балки бошқалар томонидан келадиган доимий чалғитишлардир. Ҳар бир кераксиз суҳбат, ҳар бир қўнғироқ, ҳар бир ортиқча мулоқот, баҳс-мунозалар ёмон ният билан бўлмаслиги мумкин, аммо уларнинг натижаси кўпинча бир хил — диққатнинг парокандалиги билан тугайди.
Илм диққат талаб қилади. Диққат эса энг нозик неъматлардан бири. Уни ҳар ким хоҳлаган пайтда бўлиб олишига рухсат бериш — илмга нисбатан беэътиборликдир.
Шу боис, илм аҳли ўз вақтини ҳимоя қилишни ўрганиши керак. Айниқса бунга унинг оиласи ҳам қаттиқ эътибор бериши лозим.
Бу ерда муҳим бир нуқта бор:
чалғитмасликни талаб қилиш — кибр эмас, интизомдир.
Илм аҳли ҳар бир чақирувга жавоб бериши шарт эмас. Ҳар бир гапни тинглаши, ҳар бир баҳсга кириши ҳам лозим эмас.
Чунки ҳар бир “ҳа” деган жавоб ортида кўпинча бир неча соатлик йўқотиш яширинган бўлади.
Амалий жиҳатдан илм билан машғул вақтингизда ўзингизга чегара қўйинг.
Ҳаммага очиқ бўлишни эмас, зарур пайтда мавжуд бўлишни одат қилинг.
Илм вақтини ҳурмат қилмайдиган муҳитдан имкони борича узоқ бўлинг.
Илм аҳли учун энг катта йўқотиш — китоб ёки дарсни қолдириш эмас, балки диққатни йўқотишдир.
Диққат йўқолган жойда илм чуқурлашмайди, фақат юзада қолади.
Хулоса:
Илм аҳли учун вақтни қадрлаш фақат режа тузиш билан чекланмайди. У:
устуворликни билиш,
барқарор амал,
натижасиз ишларни қисқартириш,
интизомли қарор,
кунлик ҳисоб
ва чалғитувчи омиллардан ҳимояланиш орқали амалга ошади.
Ким ўз вақтини ҳимоя қилса, унинг илми ҳам уни ҳимоя қилади.
Ким ҳар кимга, ҳар гапга ва ҳар чақирувга вақт ажратса, охирида илмга ажратадиган вақтни тополмай қолади.
Илм аҳли учун вақт — энг ноёб сармоядир. Уни кўп иш билан эмас, тўғри иш билан қадрлаш мумкин.
Вақтни режалаштирган эмас, унга ҳурмат қилган инсон илмда барака топади.
Вассалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва барокатуҳ.
© «Ҳадис илми мактаби» номидаги Самарқанд Ислом институти, «Ислом илмлари» кафедраси устози Асадуллоҳ Қудратуллоҳ
👍1
Forwarded from Dr. Muslim Solih
#Мақолат
Бисмиллаҳ.
• НИКОҲ, СОЛИҲА ЖУФТ ВА ИЛМ ЙЎЛИДАГИ ИНСОННИНГ БАРҚАРОРЛИГИ
Инсон ҳаётида никоҳ фақат ижтимоий шартнома ёки шахсий муносабатлар доираси билан чекланмайди.
Исломий манбаларда никоҳ инсоннинг диний барқарорлиги, ахлоқий камолоти ва келажак авлод тақдири билан бевосита боғлиқ институт сифатида талқин қилинади.
Шу маънода жуфт танлаш шахсий хоҳиш эмас, балки кенг ижтимоий ва маънавий оқибатларга эга бўлган масъулиятли қарор сифатида баҳоланган.
Айниқса, илм йўлида юрган, диний-илмий фаолият билан шуғулланувчи инсон учун никоҳ масаласи янада нозик аҳамият касб этади.
Чунки илм — фақат ақлий меҳнат эмас, балки сабр, ички интизом ва узлуксиз маънавий барқарорликни талаб қиладиган ҳаёт тарзидир.
Бу барқарорлик эса кўпинча инсоннинг энг яқин муҳити — уй орқали таъминланади ёки издан чиқади.
Бу ҳақиқатни Ибн Арабий Моликий раҳимаҳуллоҳ қуйидаги сўзлари билан жуда аниқ ифода этганлар:
• Агар кишининг солиҳа аёли бўлмаса, унинг ишлари фақат динининг бир қисми кетиши билангина ўнгланади. Бу эса тажрибада кўрилган ва маълум ҳолдир.
"Аҳкомул Қуръон" китобидан.
Ушбу фикр назарий мулоҳаза эмас, балки узоқ кузатув ва ҳаётий тажрибага таянган хулосадир. Чунки инсоннинг эътиқоди кўпинча унинг шахсий иродаси билан эмас, балки уни қўллаб-қувватловчи ёки заифлаштирувчи муҳит билан сақланади.
Аллоҳ таоло Ўз каломида шундай марҳамат қилади:
• Унинг оятларидан бири шуки, сизлар учун ўзларингиздан жуфтлар яратди — улар билан хотиржам бўлишингиз учун. Ва орангизга муҳаббат ва меҳр-шафватни солиб қўйди.
Рум сураси, 21-оят.
Ушбу оятда никоҳнинг асосий мақсади сифатида сакина — қалбий хотиржамлик зикр қилинади.
Муфассирлар таъкидлаганидек, сакина фақат ҳиссий осойишталик эмас, балки инсоннинг ички барқарорлиги, эътиқодда мувозанат ва қарорларда қатъиятни англатади.
Айниқса, масъулиятли ҳаёт тарзи, фикрий юклама ва доимий изланишни талаб қиладиган инсонлар учун бундай барқарорлик ҳаётий аҳамиятга эга.
Беқарор оилавий муҳитда на ибодатда давомийлик, на фикрий чуқурлик ва на тарбияда изчиллик таъминланади.
Аксинча, солиҳа жуфт инсон учун ором манбаи бўлиш билан бирга, унинг дини ва ахлоқий йўналишини муҳофаза қилувчи муҳитни барпо этади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай деганлар:
• Дунёнинг энг хайрли неъмати солиҳа аёлдир.
Имом Муслим ривояти.
Бошқа бир ҳадиси муборакларида ҳам шундай марҳамат қилнганлар:
• Солиҳа аёлдан қимматлироқ бир дунё неъмати йўқдир.
Ибн Можа ривояти.
Бу ҳадисларда дунёвий неъматлар инкор қилинмаган, балки улар ичида энг барқарор ва таъсирли неъмат сифатида солиҳа аёл кўрсатилган.
Чунки мол-дунё кетади, мансаб ўзгаради, ташқи муваффақиятлар йўқолиши мумкин. Аммо жуфт инсоннинг ҳар куни, ҳар қарори, ҳаёт тарзи ва ҳатто охиратига ҳам бевосита таъсир қилади.
Жонли ҳаёт тили билан айтганда, эрталаб намозга туриш, фарзандларга қандай тарбия бериш, ҳалол-ҳаромга муносабат каби қарорлар уй муҳитида шаклланади. Солиҳа жуфт бу қарорларда шерик, ёрдамчи ва тарбиячи вазифасини бажаради.
Хусусан, илм йўлидаги инсон учун энг қимматли бойлик — узлуксизликдир ва илмда собитлик, ибодатда давомийлик, тарбияда изчиллик ҳисобланади.
Солиҳа жуфт илм аҳлининг машғулотларига тўсқинлик қилмайди, балки қўллаб-қувватлайди, вақт ва устуворликларни тўғри тақсимлашга ёрдам беради, руҳий чарчоқ ва илмий тўхтаб қолиш даврларида маънавий таянч бўлади, фарзандлар тарбиясида илм ва дин уйғунлигини таъминлайди.
Аксинча, доимий низо, танқид, ёки диний қадриятларга бепарволик ҳукм сурган уй муҳити илм аҳлининг ички мувозанатини издан чиқаради.
Бу заифлашиш аввал қалбда, кейин амалларда, сўнг ҳаёт тарзида намоён бўлади, ибодатда сустлик, илмга бўлган завқнинг пасайиши, масъулиятни "оғир юк" сифатида ҳис қилиш билан намоён бўлади.
Бежизга танловинг хато бўлса, бадали умринг бўлади, дейилмаган. Шу сабаб бироз кечроқ бўлса бўлсин, лекин хато бўлмасин.
Инсон ташқи дунёни тўлиқ назорат қила олмаслиги мумкин, аммо уй муҳитини барпо этиш имкониятига эга. Уй ислоҳ бўлса — қалб мустаҳкам бўлади, уй бузилса — энг кучли ирода ҳам бир кун заифлашади.
Бисмиллаҳ.
• НИКОҲ, СОЛИҲА ЖУФТ ВА ИЛМ ЙЎЛИДАГИ ИНСОННИНГ БАРҚАРОРЛИГИ
Инсон ҳаётида никоҳ фақат ижтимоий шартнома ёки шахсий муносабатлар доираси билан чекланмайди.
Исломий манбаларда никоҳ инсоннинг диний барқарорлиги, ахлоқий камолоти ва келажак авлод тақдири билан бевосита боғлиқ институт сифатида талқин қилинади.
Шу маънода жуфт танлаш шахсий хоҳиш эмас, балки кенг ижтимоий ва маънавий оқибатларга эга бўлган масъулиятли қарор сифатида баҳоланган.
Айниқса, илм йўлида юрган, диний-илмий фаолият билан шуғулланувчи инсон учун никоҳ масаласи янада нозик аҳамият касб этади.
Чунки илм — фақат ақлий меҳнат эмас, балки сабр, ички интизом ва узлуксиз маънавий барқарорликни талаб қиладиган ҳаёт тарзидир.
Бу барқарорлик эса кўпинча инсоннинг энг яқин муҳити — уй орқали таъминланади ёки издан чиқади.
Бу ҳақиқатни Ибн Арабий Моликий раҳимаҳуллоҳ қуйидаги сўзлари билан жуда аниқ ифода этганлар:
• Агар кишининг солиҳа аёли бўлмаса, унинг ишлари фақат динининг бир қисми кетиши билангина ўнгланади. Бу эса тажрибада кўрилган ва маълум ҳолдир.
"Аҳкомул Қуръон" китобидан.
Ушбу фикр назарий мулоҳаза эмас, балки узоқ кузатув ва ҳаётий тажрибага таянган хулосадир. Чунки инсоннинг эътиқоди кўпинча унинг шахсий иродаси билан эмас, балки уни қўллаб-қувватловчи ёки заифлаштирувчи муҳит билан сақланади.
Аллоҳ таоло Ўз каломида шундай марҳамат қилади:
• Унинг оятларидан бири шуки, сизлар учун ўзларингиздан жуфтлар яратди — улар билан хотиржам бўлишингиз учун. Ва орангизга муҳаббат ва меҳр-шафватни солиб қўйди.
Рум сураси, 21-оят.
Ушбу оятда никоҳнинг асосий мақсади сифатида сакина — қалбий хотиржамлик зикр қилинади.
Муфассирлар таъкидлаганидек, сакина фақат ҳиссий осойишталик эмас, балки инсоннинг ички барқарорлиги, эътиқодда мувозанат ва қарорларда қатъиятни англатади.
Айниқса, масъулиятли ҳаёт тарзи, фикрий юклама ва доимий изланишни талаб қиладиган инсонлар учун бундай барқарорлик ҳаётий аҳамиятга эга.
Беқарор оилавий муҳитда на ибодатда давомийлик, на фикрий чуқурлик ва на тарбияда изчиллик таъминланади.
Аксинча, солиҳа жуфт инсон учун ором манбаи бўлиш билан бирга, унинг дини ва ахлоқий йўналишини муҳофаза қилувчи муҳитни барпо этади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай деганлар:
• Дунёнинг энг хайрли неъмати солиҳа аёлдир.
Имом Муслим ривояти.
Бошқа бир ҳадиси муборакларида ҳам шундай марҳамат қилнганлар:
• Солиҳа аёлдан қимматлироқ бир дунё неъмати йўқдир.
Ибн Можа ривояти.
Бу ҳадисларда дунёвий неъматлар инкор қилинмаган, балки улар ичида энг барқарор ва таъсирли неъмат сифатида солиҳа аёл кўрсатилган.
Чунки мол-дунё кетади, мансаб ўзгаради, ташқи муваффақиятлар йўқолиши мумкин. Аммо жуфт инсоннинг ҳар куни, ҳар қарори, ҳаёт тарзи ва ҳатто охиратига ҳам бевосита таъсир қилади.
Жонли ҳаёт тили билан айтганда, эрталаб намозга туриш, фарзандларга қандай тарбия бериш, ҳалол-ҳаромга муносабат каби қарорлар уй муҳитида шаклланади. Солиҳа жуфт бу қарорларда шерик, ёрдамчи ва тарбиячи вазифасини бажаради.
Хусусан, илм йўлидаги инсон учун энг қимматли бойлик — узлуксизликдир ва илмда собитлик, ибодатда давомийлик, тарбияда изчиллик ҳисобланади.
Солиҳа жуфт илм аҳлининг машғулотларига тўсқинлик қилмайди, балки қўллаб-қувватлайди, вақт ва устуворликларни тўғри тақсимлашга ёрдам беради, руҳий чарчоқ ва илмий тўхтаб қолиш даврларида маънавий таянч бўлади, фарзандлар тарбиясида илм ва дин уйғунлигини таъминлайди.
Аксинча, доимий низо, танқид, ёки диний қадриятларга бепарволик ҳукм сурган уй муҳити илм аҳлининг ички мувозанатини издан чиқаради.
Бу заифлашиш аввал қалбда, кейин амалларда, сўнг ҳаёт тарзида намоён бўлади, ибодатда сустлик, илмга бўлган завқнинг пасайиши, масъулиятни "оғир юк" сифатида ҳис қилиш билан намоён бўлади.
Бежизга танловинг хато бўлса, бадали умринг бўлади, дейилмаган. Шу сабаб бироз кечроқ бўлса бўлсин, лекин хато бўлмасин.
Инсон ташқи дунёни тўлиқ назорат қила олмаслиги мумкин, аммо уй муҳитини барпо этиш имкониятига эга. Уй ислоҳ бўлса — қалб мустаҳкам бўлади, уй бузилса — энг кучли ирода ҳам бир кун заифлашади.
Forwarded from Dr. Muslim Solih
Уламолар таъкидлаганидек, илм аҳлининг энг катта синовларидан бири — илмни эмас, балки илм муҳитини сақлаб қолишдир.
Бу муҳитнинг марказида эса, турмуш ўртоғи туради.
• "Солиҳа жуфт" тушунчаси ва унинг мезонлари
Шу ўринда мавзу янада тушунарли бўлиши учун қисқача солиҳ, солиҳа жуфтнинг мезони ҳақида бироз тўхталиб ўтсак:
1. Асосий мезон — дин
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам марҳамат қилганлар:
• Аёл тўрт нарса учун никоҳ қилинади: моли учун, насаби учун, гўзаллиги учун ва дини учун. Сен диндорини танла, ютасан.
Бу ҳадисда "дин" деганда фақат ибодат шакли эмас, балки эътиқод, амал ва ахлоқ бирлиги назарда тутилади.
Солиҳа жуфт — дини ҳаёт тарзига айланган инсон.
2. Ахлоқий барқарорлик
Солиҳа жуфт, адолатли муомалали, сабрли ва кечиримли, ғазаб, ҳасад ва кибрдан сақланувчи. Сўзи ва амалида ростгўй бўлган шахсдир.
Уламолар таъбири билан айтганда, солиҳлик — инсон ёлғиз қолганда ҳам Аллоҳдан ҳаё қиладиган ҳолатдир.
3. Динга ёрдамчи бўлиш хусусияти
Солиҳа жуфт, ибодатга тўсқинлик қилмайди, ҳалол-ҳаром масаласида сустликка йўл қўймайди, гуноҳга етакламайди, балки қайтарувчи бўлади.
Қуръонда жуфтлар ҳақида: "Улар сизлар учун либос, сизлар ҳам улар учун либоссиз", деб айтилган.
Либос инсонни ҳимоя қилади, безайди ва айбини ёпади.
Солиҳа жуфт ҳам худди шундай вазифани бажаради.
4. Ақлий ва руҳий мувозанат
Солиҳа жуфт, қарорларда ҳиссиёт эмас, ақлни устувор қўяди, муаммоларда вайрон қилмай, ислоҳ қилишга интилади, эр-хотин муносабатида рақиб эмас, ҳамкор бўлади.
Бу айниқса илм аҳли учун жуда муҳим. Чунки беқарор уй муҳити фикрий барқарорликни емириши мумкин.
5. Фарзанд тарбиясида масъулият
Солиҳа жуфт, фарзандни нафақат боқади, балки тарбиялайди, дин, одоб ва масъулиятни аввало уйда шакллантиради, ўзини тарбия қилмасдан фарзанд тарбиясини даъво қилмайди.
Уламолар таъкидлаганидек, фарзанд тарбияси — сўз билан эмас, муҳит билан амалга ошади.
6. Солиҳлик нисбий, аммо йўналиш аниқ
Муҳим жиҳат, солиҳа жуфт — маъсум (хатосиз) дегани эмас. У хато қилиши мумкин, лекин, хатосини оқламайди, насиҳатни қабул қилади, тузалишга интилади.
Шу боис, солиҳлик — ҳолат эмас, йўналишдир.
Хулоса:
Демак, солиҳ ва солиҳа жуфт — фақат ахлоқий фазилат ёки шахсий бахт масаласи эмас. У инсон динининг муҳофазаси, илмнинг давомийлиги, қалб хотиржамлиги ва авлод салоҳияти учун стратегик аҳамиятга эга омилдир.
Замон ўзгарган, ҳаёт шакллари янгиланган бўлиши мумкин. Аммо бир ҳақиқат ўзгармайди:
Дин барқарорлиги — уй барқарорлигидан,
илм барқарорлиги — оилавий барқарорликдан ажралмайди.
Солиҳа жуфт деганда қуйидаги мезонлар тушунилади:
Дин — эътиқод, амал ва ахлоқ бирлиги, ахлоқий барқарорлик, динга ёрдамчи бўлиш, ақлий ва руҳий мувозанат, фарзанд тарбиясида масъулият, тузалиш ва камолотга интилиш.
Шу маънода солиҳа жуфт — шахсий бахт эмас, балки дин, ҳаёт ва авлод учун стратегик танловдир.
Вассалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва барокатуҳ.
© «Ҳадис илми мактаби» номидаги Самарқанд Ислом институти, «Ислом илмлари» кафедраси устози Др. Муслим Солиҳ
Бу муҳитнинг марказида эса, турмуш ўртоғи туради.
• "Солиҳа жуфт" тушунчаси ва унинг мезонлари
Шу ўринда мавзу янада тушунарли бўлиши учун қисқача солиҳ, солиҳа жуфтнинг мезони ҳақида бироз тўхталиб ўтсак:
1. Асосий мезон — дин
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам марҳамат қилганлар:
• Аёл тўрт нарса учун никоҳ қилинади: моли учун, насаби учун, гўзаллиги учун ва дини учун. Сен диндорини танла, ютасан.
Бу ҳадисда "дин" деганда фақат ибодат шакли эмас, балки эътиқод, амал ва ахлоқ бирлиги назарда тутилади.
Солиҳа жуфт — дини ҳаёт тарзига айланган инсон.
2. Ахлоқий барқарорлик
Солиҳа жуфт, адолатли муомалали, сабрли ва кечиримли, ғазаб, ҳасад ва кибрдан сақланувчи. Сўзи ва амалида ростгўй бўлган шахсдир.
Уламолар таъбири билан айтганда, солиҳлик — инсон ёлғиз қолганда ҳам Аллоҳдан ҳаё қиладиган ҳолатдир.
3. Динга ёрдамчи бўлиш хусусияти
Солиҳа жуфт, ибодатга тўсқинлик қилмайди, ҳалол-ҳаром масаласида сустликка йўл қўймайди, гуноҳга етакламайди, балки қайтарувчи бўлади.
Қуръонда жуфтлар ҳақида: "Улар сизлар учун либос, сизлар ҳам улар учун либоссиз", деб айтилган.
Либос инсонни ҳимоя қилади, безайди ва айбини ёпади.
Солиҳа жуфт ҳам худди шундай вазифани бажаради.
4. Ақлий ва руҳий мувозанат
Солиҳа жуфт, қарорларда ҳиссиёт эмас, ақлни устувор қўяди, муаммоларда вайрон қилмай, ислоҳ қилишга интилади, эр-хотин муносабатида рақиб эмас, ҳамкор бўлади.
Бу айниқса илм аҳли учун жуда муҳим. Чунки беқарор уй муҳити фикрий барқарорликни емириши мумкин.
5. Фарзанд тарбиясида масъулият
Солиҳа жуфт, фарзандни нафақат боқади, балки тарбиялайди, дин, одоб ва масъулиятни аввало уйда шакллантиради, ўзини тарбия қилмасдан фарзанд тарбиясини даъво қилмайди.
Уламолар таъкидлаганидек, фарзанд тарбияси — сўз билан эмас, муҳит билан амалга ошади.
6. Солиҳлик нисбий, аммо йўналиш аниқ
Муҳим жиҳат, солиҳа жуфт — маъсум (хатосиз) дегани эмас. У хато қилиши мумкин, лекин, хатосини оқламайди, насиҳатни қабул қилади, тузалишга интилади.
Шу боис, солиҳлик — ҳолат эмас, йўналишдир.
Хулоса:
Демак, солиҳ ва солиҳа жуфт — фақат ахлоқий фазилат ёки шахсий бахт масаласи эмас. У инсон динининг муҳофазаси, илмнинг давомийлиги, қалб хотиржамлиги ва авлод салоҳияти учун стратегик аҳамиятга эга омилдир.
Замон ўзгарган, ҳаёт шакллари янгиланган бўлиши мумкин. Аммо бир ҳақиқат ўзгармайди:
Дин барқарорлиги — уй барқарорлигидан,
илм барқарорлиги — оилавий барқарорликдан ажралмайди.
Солиҳа жуфт деганда қуйидаги мезонлар тушунилади:
Дин — эътиқод, амал ва ахлоқ бирлиги, ахлоқий барқарорлик, динга ёрдамчи бўлиш, ақлий ва руҳий мувозанат, фарзанд тарбиясида масъулият, тузалиш ва камолотга интилиш.
Шу маънода солиҳа жуфт — шахсий бахт эмас, балки дин, ҳаёт ва авлод учун стратегик танловдир.
Вассалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва барокатуҳ.
© «Ҳадис илми мактаби» номидаги Самарқанд Ислом институти, «Ислом илмлари» кафедраси устози Др. Муслим Солиҳ