Джон Эмерих Эдвард Дальберг-Актон – инглиз тарихшуноси ва сиёсатчиси.

Ҳокимият одамни бузади, мутлақ ҳокимият эса одамни мутлақ равишда бузади.

Джон Дальберг-Актон
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Власть развращает, абсолютная власть развращает абсолютно

Джон Дальберг-Актон

👉🏻@uz_sfa

Ўзбекистонда политологиянинг янги босқичи. Республика илмий-амалий конференция материаллари тўплами. – Тошкент: «Complex Print», 2022. – 300 б.

Юртимизда сиёсатшунослик фани тараққиётига бағишланган ушбу тўпламда мамлакатимиз олимлари ва амалиётчи мутахассисларининг илмий мақолалари жамланган. Унда сиёсатшунос кадрлар тайёрлаш, тадқиқотлар самарадорлигини ошириш ва политология фанини ўқитишнинг янги йўналишлари бўйича илмий-назарий таклиф ва амалий тавсиялар ўрин олган.

Тўплам профессор-ўқитувчилар, тадқиқотчилар, докторантлар, талабалар ҳамда сиёсатга қизиқувчи ҳар бир ўқувчи учун қимматли манба ҳисобланади.

👉🏻@uz_sfa

Сиёсатчилар тарихни билишлари шарт.

Европа Иттифоқи дипломатияси раҳбари Кая Каллас Иккинчи жаҳон урушида Россия ва Хитойнинг нацизм устидан ғалабасини шубҳа остига олди ва буни "янгилик" деб атади.

Одамларни эса тарихни ўқимасликда ва бундай "нарратив"ларга ишонишда айблади.

Оқибатда бутун дунё сиёсатчилари олдида кулгига қолди.

@uz_sfa

Сарой эшиклари биз ўйлаганимиздай баланд эмас: улардан фақат эгилиб ўтиш мумкин.

Пер Эдмон Бошен

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Двери дворцов не так высоки, как думают: пройти в них можно только нагибаясь.

Пьер Эдмон Бошен

👉🏻@uz_sfa

БМТ КОТИБИЯТИ

Котибият Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Бош Ассамблеяси, Хавфсизлик Кенгаши ва бошқа органлари кўрсатмаларига мувофиқ тезкор ва маъмурий ишларни амалга оширади. Уни умумий маъмурий раҳбарликни олиб борадиган Бош котиб бошқаради. Ҳозирги вақтда Котибият дунёнинг 160 га яқин мамлакатидан бўлган 8900 киши ишлайдиган 7 департамент ва турли бошқармалардан ташкил топган. Котибиятнинг Нью-Йорк, Женева, Вена ва Найроби шаҳарларидаги бўлинмалари унинг таркибий қисмидир.

👉🏻@uz_sfa

СИЁСИЙ КРАТАЛОГИЯ

Сиёсий краталогия — сиёсий фаннинг муҳим йўналишларидан бири бўлиб, у ҳокимиятнинг пайдо бўлиши, амал қилиш жараёнлари ва ривожланиш қонуниятларини ҳар томонлама чуқур тадқиқ қилади. У фақат ҳокимиятнинг ички тузилиши ёки давлат ичидаги муносабатларини эмас, балки турли ҳокимият шаклларининг бир-бири билан ўзаро алоқаларини ҳам таҳлил қилади. Шу боис, краталогия сиёсий жараёнларнинг яширин қонуниятларини очиб берувчи, “ҳокимиятнинг ишлаш сирлари”ни ўқишга ўргатувчи илмий йўналиш сифатида алоҳида аҳамиятга эга.

Краталогия билан қизиққан киши ҳокимиятни фақат куч ёки қонун доирасида эмас, балки ижтимоий, иқтисодий ва маданий муносабатлар тизимида қандай шаклланиши ва мустаҳкамланишини ҳам англайди. Шу жиҳатдан, сиёсий краталогия билан танишиш талабаларга сиёсий жараёнларни чуқурроқ англаш, ҳокимият табиатига илмий назар ташлаш ва замонавий сиёсий воқеликка янгича қараш имконини беради.

👉🏻@uz_sfa

700 МИНГГА ЯҚИН КЎРИЛГАН!

Kun.uz сайтининг “Геосиёсат” дастурида “Хитой биз учун ким?” мавзусидаги сиёсий баҳс бир йил ичида 700 мингга яқин томошабин эътиборини тортди. Унда Марказий Осиё ва Хитой Халқ Республикаси муносабатларининг нозик жиҳатлари таҳлилчилар томонидан қизғин сиёсий баҳсга айланган эди.

“Ҳали танишмаган бўлсангиз, албатта танишинг!”

📹👉 Kun.Uz. Тўлиқ кўриш учун: https://www.youtube.com/watch?v=l9NsTyvFOB8

👉🏻@uz_sfa

«барча йўллар Римга олиб боради»

«Все дороги ведут в Рим»

«Все дороги ведут в Рим» ибораси қадимги Рим даврида пайдо бўлган машҳур афоризм ҳисобланади. Аниқ муаллифи кўрсатилмаган, лекин унинг илдизи Рим империясидаги йўл тизими билан боғлиқ. Шу ҳолатдан келиб чиқиб, одамлар «барча йўллар Римга олиб боради» деган ифода билан Римнинг сиёсий ва маданий марказ сифатидаги кучини ифодалашган.

Афоризмнинг рамзий маъноси – турли йўллар, воситалар ёки усуллар орқали бир мақсадга эришиш мумкинлигини кўрсатади. Яъни, инсон қайси йўлни танламасин, охир-оқибат умумий манзилга етаклайди.

«барча йўллар Римга олиб боради» – барча муҳим масалалар пойтахтда ҳал этилиши лозимлигини англатади.

Шундай қилиб, «барча йўллар Римга олиб боради» мақоли турли хил маъноларга эга бўлиб, турли ғоялар ёки тушунчаларни ифодалаш учун ҳар хил вазиятларда ишлатилиши мумкин.

👉🏻@uz_sfa

«Ҳукмдор» – италиялик сиёсатшунос Никколо Макиавеллининг 1513 йилда ёзилиб, 1532 йилда нашр этилган машҳур асари бўлиб, у сиёсий фикр тарихи ва давлат бошқаруви назариясида янги йўналишни бошлаб берди. Асарда ҳокимиятни қўлга киритиш ва уни сақлаб қолиш усуллари, ҳукмдорнинг қўрқув орқали тартиб ўрнатиши, зарурат туғилганда куч ишлатиши ҳамда мақсадга эришишда восита танламаслиги каби ғоялар илгари сурилган.

Макиавеллининг ғоялари тарихда турли талқинларга сабаб бўлган: кимдир уни шафқатсизликни тарғиб этган деб баҳолаган, кимдир эса уни ҳаққоний сиёсий реализм асосчиси сифатида кўрган. Шу боис «Ҳукмдор»ни ўқиш нафақат сиёсий назарияга, балки инсон табиати, давлат ва жамият муносабатларига ҳам янги қараш бахш этади. Ундан олинадиган хулосалар ҳар қандай замон раҳбарлари учун фойдали тажриба сифатида хизмат қилади.

👉🏻@uz_sf

😄 СССРнинг сиёсий латифалари

* * *
- Бу камерада кимлар бор?
- Сиёсий латифалар айтганлар!
- Бунда-чи?
- Уларни тинглаганлар!

* * *
👉🏻@uz_sfa

Наполеон I Бонапарт – 1804-1815 йилларда Франция императори, буюк саркарда ва давлат арбоби. У замонавий француз давлатчилигининг асосчиларидан бири ҳисобланади.

Инсонга ҳокимият беринг ва у ким эканлигини билиб оласиз.

Наполеон I Бонапарт
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Дай человеку власть, и ты узнаешь кто он

Наполеон I Бонапарт

👉🏻@uz_sfa

БМТ БОШ КОТИБИ

БМТ Бош котиби Ташкилотнинг асосий мансабдор шахси ҳисобланади. Бош Котиб дипломат, ҳуқуқ ҳимоячиси ва бош маъмурий ходим сифатида дунё халқлари, хусусан, камбағал ва заиф қатламлар манфаатини ҳимоя қилади.
Бош котиб ваколати доирасида Бош Ассамблея, Хавфсизлик Кенгаши, Иқтисодий ва ижтимоий кенгаш ва Васийлик Кенгашининг мажлисларида қатнашади ва ўзига мазкур органлар томонидан юклатиладиган бошқа вазифаларни бажаради.

БМТ Бош котиблари:

1. Трюгве Ли (Норвегия) – 1946 - 1952 йй.;
2. Даг Ҳаммаршельд (Швеция) – 1953 - 1961 йй.;
3. У Тан (Бирма, ҳозирги Мянма) – 1961 - 1971 йй.;
4. Курт Вальдхайм (Австрия) – 1972 - 1981 йй.;
5. Хавьер Перес де Куэльяр (Перу) – 1982 - 1991 йй.;
6. Бутрос Бутрос Ғоли (Миср) – 1992 - 1996 йй.;
7. Кофи Адда Аннан (Гана) – 1997 - 2006 йй.;
8. Пан Ги Мун (Корея Республикаси) – 2007 - 2016 йй.;
9. Антонио Гутерриш (Португалия) – 2017 - ҳ.в.


👉🏻 батафсил танишиш учун


👉🏻@uz_sfa

Нега Янукович Европа Иттифоқига “шошмаган” эди?

Бир сўз билан айтганда, унда вақт йўқ эди.

Қисқача ремарка: Украинада ЕИга интилиш 2000 йилларда бошланган ва тобора кучайиб борар эди. Айниқча, президент Виктор Юшенко (2005-2010) даврида бу ғоя халқ онгига сингиб кетди. Шу сабабли, Янукович ҳам Россия томон бўлишига қарамай, евроинтеграция ғоясини қўллаб-қувватлашга мажбур бўлган. 2012 йилда ЕИ ва Украина ўртасида Ассоциация тўғрисида келишув матни тайёр бўлди, 2013 йил ноябрда Литва пойтахти Вильнюсда имзоланиши керак эди. Бироқ битим имзоланмади. Оқибати эса ҳаммага маълум: Евромайдан-ҳокимият тўнтариши-уруш.

Биринчидан, ЕИга кириш узоқ муддатли жараён, ўнлаб йиллар талаб этилади. Олдин тайёргарлик босқичи (ассоциация), агар ҳаммаси муваффақиятли кечса – аъзолик. Януковичда бундай катта ўзгаришлар учун вақт ҳам, пул ҳам йўқ эди.

Иккинчидан, Украинанинг ҳуқуқий жиҳатдан бир вақтнинг ўзида ҳам Европа Иттифоқида, ҳам МДҲда бўлиши деярли иложсиз эди. Россия эса айнан шу омилни ишга солди: агар Киев евроинтеграция йўлини танласа унга нисбатан МДҲ эркин савдо ҳудуди имтиёзлари бекор қилинишини “маълум қилди”. Устига устак, табиий газ нархи оширилиши ҳақида ҳам “огоҳлантирди”. Яъни, Украина зарарсиз евроинтеграция учун ташқи савдо йўналишлари ва энергия ресурслари импортини диверсификация қилиши керак эди. Бу эса – узоқ жараён.

Учинчидан, (балки энг муҳими) Янукович ҳокимиятининг манбаси “шарқий электорат” ва Россия билан боғлиқ тадбиркорлар бўлган. Уларга қарши чиқиш сиёсий жиҳатдан ўз жонига қасд қилиш билан баравар эди. Агарда Янукович евроинтеграцияни чин дилдан хоҳлаган тақдирда ҳам, у аввало ўз электоратини бу ғояга кўндириши лозим бўларди. Бу эса жуда-жуда узоқ муддатли, балки авлодлар алмашинувини талаб этувчи жараён.

Сиёсатда вақт – ҳал қилувчи омил. Агар вақт етилмаса, демакки бурилиш ҳам бўлмайди.