👨‍⚕ Интернетра «кашни кĕтесре» тенĕ пек магни ĕçме сĕнеççĕ. Анчах та пирĕн организм экспериментсен ани мар-çке.
🤰 - Организмра магний чакни сайра хутра тĕл пулать. Унăн çитменлĕхĕ йывăрлă хĕрарăмсен тата шăк хăвалакан препаратсем ĕçекенсен палăрать, - ăнлантарса панă Пушкăртстанри Сывлăх сыхлав министерствин тĕп неврологĕ Мансур Кутлубаев.
Магни дефицичĕн палăрăмĕсене тăватă ушкăна пайласа пулать. Пĕрремĕшĕ – мышца палăрăмĕсем, мышцăсем туртăнни, шăнăр туртни. Иккĕмĕш ушкăн - психикăпа кăмăл-туйăм палăрăмĕсем. Этем канăçсăрланать, час пăлханать, çĕрле çывăрайми пулать. Виççĕмĕш ушкăн – чĕрепе юн тымарĕсен паллисем. Юн таппи хăвăртланать, чĕре хăвăрт е тытăнчăклăн тапать, юн пусăмĕ ÿсет. Тăваттăмĕш ушкăн – магни шайĕ пĕчĕк пулни ылмашу процесĕсене начар витĕм кÿрет, сăмахран, калийпе кальци шайне чакарать. Организмра магни шайĕ ытлашши пулни, ÿсни тата та сайрарах тĕл пулать. Вăл пÿре начар ĕçлесен, организмран магние кăларасси пăсăлсан е магний ытлашши ĕçсен пулма пултарать.

Пушкăртстанра кÿлĕ тĕпĕнчен шывра путнă 350 пуç сурăх кăларнă
Çăлавçăсем паян çак ĕçе малалла тăсĕç.
Хальхи вăхăтра Бирск районĕнче Узеть кулĕре пысăк йышпа путса вилнĕ чĕр чунсене шывран кăларас ĕç пырать. Инкелĕ лару-тăру министерствин Пушкăртстанри патшалăх комитечĕ вырăнта Ĕпхÿри шыравпа çăлав отрячĕн водолазĕсем ĕçленине пĕлтернĕ.
Çăлав ĕçĕсем пуçланнăранпа пурĕ 356 пуç чĕр чун кăларнă. Палăртнине кĕске вăхăтра пурнăçа кĕртме сывлăш минтерĕн (воздушная подушка) никĕсĕ çинче тунă караппа усă кураççĕ. Паян кун çути килсен çăлав ĕçĕсем маллалла тăсăлĕç.
Аса илтеретпĕр, декабрь уйăхĕн 15-мĕшĕнче Бирск районĕнчи Луч хутор çывăхĕнчи Узеть кÿлĕре сурăх кĕтĕвĕ кÿлĕ урлă пăрпа каçнă чухне шыв айне анса кайнă. Ахăртнех, пăр çирĕпленсе çитмен. Выльăхсем пурте пĕр хуçан пулнă. Çынсенчен никам та инкек курман.

🙏 Тепло Башкирии: священнослужители привезли в зону СВО посылки к Новому году

📦 Сегодня бойцам из Башкирии в зону проведения специальной военной операции доставили посылки от земляков.

Священнослужители Хамза Хафизов и Виктор Иванов вновь приехали к военным в зону СВО. Они лично доставили гуманитарную помощь. Помимо предметов первой необходимости, теплых вещей и многого другого бойцам передали новогодние подарки. Так, например, бойцу с позывным "Медведь" и его товарищам привезли гуся.

💬 - Ты находишься на штурмах, ты толком не можешь помыться и не отдыхаешь, - обратился ко всем военным Хафизов. - Мы с отцом Виктором (протоиерей Виктор Иванов - прим.ред.) так хотели с вами встретиться и передать гуся на Новый год. Дай Бог, увидимся еще после Нового года. Доброго вам здоровья! Вернитесь, братья, живыми! Аминь!

Алсу МУЛЛАХМЕТОВА. Видео автора.

🏥 Хĕрарăмсен çĕнĕ консультацийĕ уçăлнă

👩‍⚕ Мияки районĕнчи Тĕп район больницинче «Çемье» наци проекчĕ витĕмĕпе хĕрарăмсен консультацийĕ уçăлнă.

🤰 Регионти Сывлăх сыхлав министерствинче Мияки районĕнче хĕрарăмсен çĕнĕ консультацийĕ хальхи вăхăтри ультрасас сканерĕсемпе тата варти ачана тĕрĕслев ирттермелли КТГ аппаратпа тивĕçтернине пĕлтернĕ. Çавăн пекех çĕнĕ учрежденинче çуратас умĕн психикăпа профилактика хатĕрленĕвĕн кабинечĕсем пур тата кăнтăрлахи стационар ĕçлет.

🚑 Кăçал Пушкăртстанра пурĕ халь ĕçлекен акушер-гинекологсен кабинечĕсен никĕсĕ çинче хĕрарăмсен 11 консультацийĕ уçăлĕ. Маларах регионти ялсенче хĕрарăмсен тăватă модульлĕ консультацийĕ ĕçлеме пуçланă.

🏕 Çул çÿренĕшĕн укçа парĕç

💶 Пушкăртстанра çул çÿрекенсем турист çăмăллăхĕшĕн тÿленĕ чухне тăкакланнăшăн компенсаци илĕç.

📜 Республикăра «Турист картти» системăна ĕçе кĕртме пуçланă. ПР Туризм министерстви пĕлтернĕ тăрăх, пуçарăва туризм отрасльне пулăшас тата регион хăнисемпе çыннисем валли хушма çăмăллăхсем туса парас тĕллевпе йĕркеленĕ.

🗯 «Проект туризм пулăшăвĕшĕн тÿленĕ тата сувенирсем туяннă чухне кешбек илме май паракан инструмент шутланать. Çакă Пушкăртстан тăрăх çÿренĕ çул çÿреве асра юлма çеç мар, тупăшлă тума та май парать», – ăнлантарса панă ПР предпринимательство тата туризм министрĕ Светлана Верещагина.

🛤 Программăпа Пушкăртстанра пурăнакансем те, Раççейĕн ытти регионĕсенчен килнĕ хăнасем те усă курма пултараççĕ. Проекта хутшăнас текенсен «Мир» тÿлев картти пулмалла тата «Терра Башкирия» сайтра регистраци иртмелле. Регистраци иртнĕ хыççăн усă куракансем туризм пулăшăвĕшĕн тÿленĕ чухне кешбек илме, сувенирсемпе ытти таварсем туяннă чухне укçа-тенке перекетлеме пултараççĕ.

Пушкăртстанри çăлавçăсем ту çинчи турист патне тухтăрсене илсе çитернĕ
«Айгир» сăрт-ту приютĕнче (вăл Белорецк районĕнчи Айгир ялĕ çывахĕнче вырнаçнă) Ижевск хулинчен килнĕ турист каннă. Кĕтмен-туман çĕртен вăл хăйне начар туйма пуçланă, васкавлă пулăшу чĕнме тÿр килнĕ. Анчах та çанталăк условийĕсем начар пулнине тата çул çуккине пула вырăнти фельдшер унта çитеймен.
Çакăн хыççăн РФ Инкеклĕ лару-тăру министерствин Пушкăртстанри патшалăх комитечĕн ĕçченĕсем пулăшăвĕ кирлĕ пулса тухнă. Вĕсем медицина ĕçченне пациент патне снегоходпа илсе çитернĕ. Тухтăр чирлĕ çынна тивĕçлĕ пулăшу панă хыççăн хăйне лайăх туя пуçланă, кану вырăнĕнчех юлма кăмăл тунă – больницăра сипленме хирĕç пулнă тесе пĕлтернĕ ведомство председателĕ Кирилл Первов.

💼 Паянхи кун Пушкăртстанра нумай ачаллă çемьесен шучĕ 72 898па танлашнă. ПР çемье, ĕç тата халăха социаллă хÿтлĕх парассине тимлекен ведомствăн ертÿçи Ленара Иванова пĕлтернĕ тăрăх, асăннă цифра ÿсет.

📊 Ленара Иванован сăмахĕсемпе килĕшÿллĕн юлашки пилĕк çул хушшинче нумай ачаллă çемьесен шучĕ 14 пине яхăн ÿснĕ – 23,6%. Çакă атте-аннесем çемьене, ачасене тата яваплăха суйланине пĕлтерет.

💬 - Эпир асăннă суйлавăн никĕсĕ çирĕп пултăр тесе тăрăшатпăр. Республикăра ачаллă çемьесем валли 40 ытла пулăшу мери ĕçлет. Вĕсемпе 192 пин çемье усă курать. Пулăшу тĕрлĕ, анчах вĕсен тĕллевĕ пĕр: чăннипех кирлĕ чухне çумра пуласси. Эпир пирĕн аннесемпе мăнаçланатпăр. Пушкăртстанра «Ача амăшĕн мухтавĕ» медале пилĕк тата ытларах ача çуратса ÿстернĕ 9 568 хĕрарăм илнĕ. Федераллă шайра та пысăк чыс-сума тивĕçнĕ çемьесем пур: 10 аннене «Анне-героиня» ята парса чысланă. Маншăн вара чи пĕлтерĕшли – наградăсемпе цифрăсем мар, нумай ачаллă çемьесем йышланса пыни, - тенĕ Ленара Иванова.

Новая жизнь Софиевской школы ЛНР: Башкирские строители дарят детям тепло и свет

В Софиевской школе №27 города Красный Луч Луганской Народной Республики полным ходом идут восстановительные работы благодаря строителям из Башкортостана. Учебное заведение значительно преобразилось. На данный момент в здании уже установлено 6 противопожарных дверей и 124 новых пластиковых окна.

Эту школу, основанную в 1938 году и читающий культурный центр посёлка Софиевский, за всю её долгую историю практически не ремонтировали, если не считать достройки нового здания в 1968 году. Директор Людмила Вячеславовна Соболь отметила, что реставрационные работы сейчас ведутся очень активно: деревянные окна заменили на современные пластиковые, а также полностью реконструировали крышу на старом и новых зданиях. В школе стало светлее и теплее, а течи ограничились.

Для ремонта крыши с 13 октября школу временно закрыли, переведя материалы на дистанционное обучение, а уже 10 декабря кабинет возобновился.
Людмила Вячеславовна рассказала о современном пищеблоке: в декабре 2024 года туда доставили новое оборудование — духовой шкаф, печь, холодильник, морозильную камеру, столы, стеллажи и установили двойную мойку. Это облегчило труд поваров, а также позволило избежать таких проблем, как подгорание хлеба и булочек.

Учитель географии и биологии Галина Николаевна Стрижиченко выразила глубокую благодарность соотечественникам, благодаря чему школа стала современной и модернизированной.

🔥 Çĕнĕ çулхи уявсенче пушарпа кĕрешмелли режим йышăнĕç

🎄 2025 çулхи декабрь уйăхĕнчен пуçласа 2026 çулхи январь уйăхĕн 11-мĕшĕччен Пушкăртстанра пушарпа кĕрешмелли уйрăм режим ĕçлĕ.

🧯 Асăннă режимăн тĕллевĕ – пушар хăрушлăхĕнчен сыхланасси. Декабрь уйăхĕн 22-мĕшĕнчен республикăра Çĕнĕ çулхи уяв мероприятийĕсем иртеççĕ, унта 500 пин ытла çын хутшăнать. Декабрь уйăхĕн 31-мĕшĕн каçĕнче Пушкăртстанра 100 пин ытла çын массăллă уява хутшăнĕ. Январь уйăхĕн 6-мĕшĕнчен 7-мĕшне çĕрле чиркÿсенче Христос çуралнă ятпа служба иртĕ.

👮‍♂ Муниципалитетсен пуçлăхĕсене хăрушсăрлăх мероприятийĕсене ирттерме хушнă. Шалти ĕçсен министерствин органĕсемпе, уйрăм хурал компанийĕсемпе тата халăх дружинисемпе пĕрле обществăлла йĕркене тытма хушнă.

🚔🚑 Хăрушă аваринче тăватă çын вилнĕ

🌎 Элшей районĕнче М-5 аслă çул çинче хăрушă инкек пулса иртнĕ, унта тăватă çын пурнăçĕ татăлнă. Кăтартусем тăрăх, Чишма – Акçун – Киргиз Мияки çулăн 105 çухрăмĕнче виçĕ автомобиль - ВАЗ -2110, «Мазда CX-5» тата «Шахман» - çапăннă.

⚰ Вăйлă çапăннă пирки çĕршывра туса кăларнă автомобильте ларакан виçĕ çын тата «Мазда» пассажирĕ васкавлă пулăшу киличчен вилнĕ.

👮‍♂️Пăтăрмах пулса иртнĕ вырăнта полици, патшалăх автоинспекци ĕçченĕсем тата эксперт-криминалистсем ĕçленĕ, инкекĕн сăлтавĕпе лару-тăрăвне тĕпченĕ.

🚑Пуртăпа касса татнă пÿрнине çĕлесе сыпăнтарнă

🏥Вырăнти тухтăрсем Благовещенск районĕнче пурăнакан çыннăн касса татнă пÿрнине çĕлесе сыпăнтарнă.

🚑ПР Сывлăх сыхлав министерствинче пĕлтернĕ тăрăх, арçын ăнсăртран пÿрнине пуртăпа касса татнă пулнă. Тĕрĕсленĕ хыççăн хирургсем васкавлă операци ирттересси пирки йышăну тунă.
Вĕсем чăн-чăн ювелир ĕçĕ пурнăçланă. Юн çÿреме пуçлатăр тесе чи пĕчĕк юн тымаррисене сыпăнтарнă, шăммисене тĕрĕс çирĕплетнĕ тата пÿрни туллин ĕçлетĕр тесе ÿтне çĕнетнĕ.

👆Пÿрне лайăх ÿт илнĕ. Арçын пÿрнине кăштах хускатма та пултарать. Халĕ вăл сиплев медицини иртет, ун шутне эмелпе сиплемелли терапи, физиотерапи тата сывату физкультури кĕреççĕ. Сывату результачĕсем тăрăх, пÿрни пĕтĕмпех юсанасса шанаççĕ.

🐺 Сунарçăсене кашкăрсене персе вĕлернĕшĕн премисем ÿстерсе парĕç

🐕 Бурзян районĕнче кашкăрсем çынсем пурăнакан вырăнсене килнипе пăшăрханаççĕ. Сăмахран, нумай пулмасть Магадеево ялĕнче вăрман çăткăнĕсем сăнчăрти йытта кăшласа вĕлернĕ. Кĕркунне Киекбаево ялĕ çывăхĕнче кашкăрсем кĕтĕвĕпе çÿренине асăрханă.

🔫 Тукмак хÿресен йышне йĕркелес тесе вырăнти сунарçăсене пухăнса вĕсене пеме тухма ыйтаççĕ. Администраци пуçлăхĕ Рамиль Абдуллин пĕлтернĕ тăрăх экологи министерстви январь уйăхĕн 14-мĕшĕччен кашкăрсене хирĕç сунара тÿлевсĕр тухма ирĕк парать. Районта кашни персе вĕлернĕ кашкăршăн 2500-3000 пин тенкĕ тÿлĕç. Чи кирли кунта сунар лицензийĕ пулни.

📌 Çавăн пекех Бурзян район пуçлăхĕ кĕрунне сунарçăсем 15 тискер чĕр чуна персе вĕлерни çинчен пĕлтернĕ.

📚 «Академос» ресурсăн (Виноградов ячĕллĕ вырăс чĕлхин институчĕ РАН) орфографи словарне 264 çĕнĕ статья кĕртнĕ. Пурĕ çулталăкне çĕнĕ сăмахсен шучĕ 921 танлашнă.
📝 Çапла актуаллă лексикăна агротуризм, безглютеновый, беспилотие, волонтёрство, гексакоптер, мультикоптер, чекап, эмодзи тата ытти сăмахсен шучĕпе анлăлатнă.
📖 Маларах пулса кайнă хăш-пĕр сăмахсем литература чĕлхин норминче çирĕпленеççĕ, словарьсенче, грамматикăра, вĕрентÿпе справка кĕнекисенче вырăн тупаççĕ. Сăмахран, авиагавань, агрегатор, драконоборец, касалетка (самолетра, поездра ун çине хурса вĕри апат параççĕ), пюрешка (макарошки сăмах пур), шалайка. Словаре арçын родне кĕрекен плацкарт сăмаха – вакун тĕсĕ (билет в плацкарт). Маларах чылай словарьсенче тата «Академосра» плацкарта (билет с плацкартой) сăмах çеç пулнă.
💻 Пĕчĕк е пысăк сас паллирен çырмалли сăмахсен ыйтавĕсене Донецк Халăх Республики (ДНР), Луганск Халăх Республики (ЛНР) сăмах майлашăвĕсене словаре кĕртнипе ăнлантарса пулать.

🌾🧳 Пушкăртстанра тата 400 агрокласс уçăлĕ

💼 2030 çул тĕлне республикăра шкулсемпе колледжсен никĕсĕ çинче тата 400 агрокласс уçăлмалла. Çакăн пирки ПР вице-премьерĕ – ял хуçалăх министрĕ Ильшат Фазрахманов пĕлтернĕ.

💰 Унсăр пуçне 2026 çулта республикăри Ял хуçалăх министерстви икĕ колледжа çĕнетме укçа-тенкĕ уйăрĕ.

💬 - Халĕ паянхи куна тивĕçтерекен кадрсем хатĕрлемелли система йĕркеленет. 2030 çул тĕлне аграри аслă шкулне тĕпрен юсăпăр, унти аудиторисем банксенчен лайăхрах пулĕç. Тĕллев - 2030 çул тĕлне выпускниксен 95% ял хуçалăх производствинче ĕçлемелле. Пирĕн аграрисем пулас специалистсене шкул саккинченех хатĕрлемелле, - палăртнă Ильшат Фазрахманов.

🏆 Сумлă награда хуçи – Людмила Бадретдинова

✨ Иртсе пыракан çулта эпир хаçат урлă чăвашăн пултаруллă та ĕçчен ывăлĕ-хĕрне, тĕрлĕ сферăра ĕçлекенсене, патшалăх наградисем илнĕ ятпа чылай саламларăмăр. Вĕсем Пушкăртстан, Раççей шайĕнчисем те пулчĕç. Çак пулăм пурне те хавхалантарать, мăнаçлантарать, хамăр халăхăн ят-сумне çĕклет.

💐 Вулакана черетлĕ савăнăçлă хыпарпа паллаштарма васкатпăр. Раççей Президенчĕн Владимир Путинăн 2025 çулхи декабрь уйăхĕн 15-мĕшĕнчи 930№ указĕпе килĕшÿллĕн Людмила Бадретдинова медицина наукисен докторне «Раççей Федерацийĕн тава тивĕçлĕ сывлăх сыхлав ĕçченĕ» ята панă. Хальхи вăхăтра вăл «Красноусольск» санатори АОра сиплевпе диагностика комплексĕн ертÿçи пулса ĕçлет. Çавăн пекех Людмила Михайловна 2018 çултанпа Пушкăртстанри чăваш хĕрарăмĕсен «Сарпике» пĕрлĕхне тухăçлă ертсе пырать.

Январь уйăхĕн 3-мĕшĕнче «Тура-хан» визит центрта (Чишма районĕ) «Тулуп Байрам» («Тăлăп Уявĕ») çĕнĕ çул фестивальне ирттереççĕ.
Куçса çÿрекен халăхсен цивилизацин Еврази музейĕ ăнлантарса панă тăрăх, хăйне евĕр уява пушкăртсен хĕллехи тумтирне – тăлăп, кăçатă, шел тутăр тата ытти наци элеменчĕпе çыхăннă ăшă япаласем - упраса хăварас тата халăх хушшинче сарас тĕллевпе йĕркелеççĕ. Мероприяти программине тăлăп тăхăнса йĕлтĕрпе пĕр çухрăма чупассине кĕртнĕ. Унсăр пуçне чи лайăх тумтир, халăх ваййи конкурссем иртĕç, чей ĕçессипе савăнăçлă концерт та пулĕ. Фестивале кирек хăш ÿсĕмри çынсем те хутшăнма пултараççĕ – ватти-вĕтти пурте.
Республикăри Куçман объектсен культура еткерне сыхласа хăварас тата унпа усă курас енĕпе ĕçлекен наукăпа производство центрĕн директорĕ Данир Гайнуллин пĕлтернĕ тăрăх, музей команди Çĕнĕ çул каникулĕнче чăн-чăн илемлĕ те хаваслă уяв йĕркелеме палăртать.
https://ursassi.ru/news/festival/2025-12-24/pushk-rtstanra-t-l-p-t-h-nsa-y-lt-rpe-chupma-yyhravla-4519228

� Паян, декабрь уйăхĕн 24-мĕшĕнче, пĕлтерĕшлĕ уяв — Пушкăртстан Республикин Конституци кунне паллă тăваççĕ. Çак кун 1993 çулта регионăн Тĕп саккунне йышăннă, вăл социаллă тата экономика аталанăвĕн тата обществăпа политика пурнăçĕн право никĕсĕ пулса тăнă.�
� Асăннă Конституци регион историйĕнче тăваттăмĕш шутланать (1925,1937, 1978 çулхи актсем хыççăн), ăна республика интересĕсене, уйрăмлăхĕсене шута илсе хатĕрленĕ. Вăл РФ Конституцийĕнчен 12 кун «кĕçĕнрех» çеç. Унăн никĕсĕнче - регионти пĕлтерĕшлĕ хушăмсемпе çыхăннă тĕп положенисем. Пушкăртстанăн тĕп саккунĕ патшалах тытăмĕн никĕсне, влаçссене уйăрассине, çын правипе ирĕклĕхне çирĕплетнĕ.�
� «Пушкăртстан Конституцийĕ пирĕн асаттесен еткерлĕхне, чĕлхесене, культурăна, халăхсен туслăхне, граждансен прависемпе интересĕсене сыхлать. Эпир пĕрле вăй хуратпăр, малалла аталанатпăр, кашни хăй вырăнĕнче Тăван çĕршыва хÿтĕлет. Ялан çавăн пек пулĕ», - тет республика пуçлăхĕ Радий Хабиров.�