Nazariya va amaliyot haqida o'ylayabman.

Shunday sohalar borki amaliyot nazariyani takrorlaydi. Va yana shundaylari borki nazariya va amaliyot boshqa-boshqa dunyo.

Buni o'qish davrida amaliyotga chiqqan talabalar yaxshi bilishadi: Universitetda o'qiganlaring buyerda o'tmaydi. Buyerda 0 dan boshlaysan deyishadi.


Savol: Nazariya bilan amaliyotning mosligini buzib turuvchi narsa nima? Qachon ular bir biriga mos tushadi?

Nyuans degan tushuncha bor ekan. Ko'rinmas jihatlar degani.

Har bir sohaning amaliyotini nazariyasidan farqlab turuvchi jihatlari bo'ladi.

Shifokorlarda: Jarroh kitobni yodlab kelsa ham, operatsiyada hayajon, qo'rquv, qaltirash kabi holatlar bo'ladi.
Shafyorlarda: Nazariy imtihondan eng yuqori ball bilan o'tgan bo'lsin. Ko'chada piyodaning to'satdan yugurib chiqishi, mashina ko'pligi va h.k
O'qituvchi: Fanini zo'r bilsin. Ammo o'quvchilarning sho'xligi va boshqa muammolar dars o'tishni qiyinlashtiradi.

Dasturchilar: Nazariyada nima o'rgangan bo'lsa amaliyda ham o'shani qo'llaydi. Xatoliklar qaysidir argument qo'yilmasligi yoki noto'g'ri ishlatilganligidan yuzaga keladi.
"Velosiped, BMW motori, kompyuter chiplari butun dunyoda bir xil tuzatiladi. Yana ham aniqlik kiritsak, odamlar ishtiroki minimal bo'lgan, asosan jismlar bilan ishlaydigan sohalarda nazariya, amaliyotni takrorlaydi."


Demak: Nyuanslar inson omiliga bog'liq ekan. Inson omili yuqori bo'lgan sohalarda nyuanslar ko'p bo'lar ekan.

Universitetda 7 yil o'qigan talaba bilan 2 yil o'qib 6 oy amaliyot o'tagan talabaning farqi, dars o'tayotganda yaqqol bilinadi.

Sohamizga nazar solishimiz kerak ekan. Inson omili muhim bo'lsa butun vaqtimizni nazariyaga sarflab yubormasdan, ko'p-ko'p amaliyotlar o'tashimiz lozim ekan.

O'qib ko'rib xulosalaringgizni baham ko'ring biz bilan

xoxlasanggiz anonim bot orqali

Juda uzun maqola lekin ancha foydali.

Oxirigacha o'qib chiqqan bo'lsanggiz demak o'zinggizni bemalol "high agency" lar qatoriga qo'shsanggiz ham bo'ladi.

Xulosamni yuborib qo'ysam. Meni xulosamni o'qib maqolani o'qigandek bo'laman deb o'ylamang aslo. Men o'z dunyoqarashim bilan yozdim, maqola esa muallif dunyoqarashi bilan yozilgan. Vaholangki, mening fikrlashim bilan uniki yer bilan osmoncha farq qiladi

.

"high agency" nazarimda "muammolarni xal qila olish ko'nikmasi" bilan sinonim atama.

Tekis yo'ldan hamma ham yura oladi. Ammo qing'ir qiyshiq yo'llardan faqat sabrli, ishtiyoqi baland insonlargina yurishda davomiy bo'la oladilar.

Universitetda ishlab yurgan vaqtimda ustozim ko'p aytardi: " Sardor, muammoni xal qilishni o'rgan" deb. Ko'p aytaverganidan shu narsa yod bo'lib, qachonki muammo kelganda shu jumlani o'zimga o'zim qaytaradigan bo'lib qolganman.

low agency - muammoga duch kelsa tormoz bosadilar va ko'p xollarda qotadi joyida.

Muhammadali Eshonqulov ustozning bir gaplari bor edi: " Insonga bir katta muammo kelganda avvalo to'xtab o'ylash kerak. Vaziyatni yumshatishni o'ylash, har xil variantlarini ko'rish, har xil prespictiva dan qarash kerak "

demak kimda muammoni xal qilish ko'nikmasi yuqori bo'lsa unda "high agency" baland ekan. degan xulosaga keldim

Nimaga e'tibor qaratsang sen oʻshasan iqtibosiga bir hikoya esimga keldi.

Bir ayol Robiya onamizning oldiga kelib rosa dunyoni la'natlayveribdi. Keyin ayol ketgach Robiya onamiz xizmatkoriga qarab:
- Rosa dunyoga muhabbat qoʻygan ayol ekan. Debdilar
Xizmatkori:
- Nega? Axir dunyoni tinmay la'natlab yotibdiku desa
Robiya onamiz:
- Kim nimani yaxshi koʻrsa, oʻshani eng koʻp zikr qiladi degan ekanlar...

Diqqat boʻyicha ham shunday ekan. Narigi kanalda koʻrgan boʻlsanggiz kerak.

Oʻsha postga qoʻshimcha:

Yomon odatlarimizni yoʻq qilishga e'tibor qaratamiz.
Shu sababli oʻsha odatlar kun davomida miyamizda aylanib yotadi.

Bu hol takrorlanavergach albatta ularni "ignore" qilishdan koʻra, ularga nisbatan koʻproq "rely" boʻlib qolarkan odam.
__

Bir podshoh vazirlariga rivoyat aytishlikni buyuribdi.

Birinchi vazir yaxshilik qilish haqida, ikkinchisi esa yomonlik qilmaslik haqida rivoyat aytibdi.

Podshoh birinchi vaziriga 10 tilla tanga, ikkinchisiga esa 1 tilla tanga beribdi.

Shunda boshqa vazirlar buni sababini soʻraganlarida Podshoh:
- Birinchi Vazir tilida ezgulikni zikr etdi. Ikkinchisi esa yovizlikni zikr etdi. Degan ekan

Ezgulikni yaxshi soʻzlar orqali ham, yomon soʻzlar orqali ham yetkazsa boʻlarkan.

Bu huddi bir menga oʻxshagan bir notavonni yaxshi soʻzlar orqali yoki kuch ishlatib toʻgʻri yoʻlga solishga oʻxshaydi.

Birinchisi albatta qalbga yoqadi. Ikkinchisi esa qalbni yoqadi.

Turtkilarni jamlang

Yonay yonay deb turgan olovga ozgina "puf" devorsanggiz gurullab yonib ketadi.

Bir ishni boshlamoqchi bo'lib hech boshlolmayotgan odamga "kel bugun shu ishni birgalikda qilamiz" desanggiz jiddu jahdi oshib ketadi.

Birgina turtki sizni ulkan ishlar qilishizga sabab bo'lishi mumkin.


Shunday turtkilarni atrofizda jamlang. Muhitni yaxshilang. Buyerda nafaqat real balki virtual hayot ham nazarda tutilyabdi.

Qanday kanallarga a'zosiz. Mualliflari kimlar, qanday kontentlar kelyabdi. Saralang. Meni kontentlarim yuqori saviyali emas, buni tan olaman.

Oddiy bir dona post ham sizni o'zgartirishi mumkin. Masalan shu post ham boshqa bir kanaldagi postdan ilhomlanib yozildi.

Mo'jizakor insonlar

Shunday bir mo'jizaviy kuchga ega insonlar borki, ular sizga yaqinlashganda "yo'qotib qo'ymay" deya o'z ustinggizda ishlaysiz.
Aksincha uzoqlashsalar ham "qaytaray" deya yana o'z ustinggizda ishlaysiz.

Ularning kelishi ham ketishi ham sizga mas'uliyatni eslatadi, o'z ustinggizda ishlashga undaydi. Ular Ilm egalaridir.

Koʻrinmaydigan foydalar.

Shunday odatlar borki ularni qilganinggizda foydasi kamdek koʻrinadi.

Ammo haftalar oylar balki yillar oʻtib shunaqanggi bir kuch olib keladiki. Nokia ishlatib yurgan odam iphone 16 olgandek boʻladi.

Ular qaysilar?

1. O'qish

O'qish foydali ekanligini koʻpchilik yaxshi biladi. Ammo siz oʻqib shunchaki bilim olyabman deb oʻylaysiz. Ha bu uning bir necha foydalaridan bittasi xolos.

Uning koʻrinmaydigan foydalari esa:
Dunyoqarashni oshirish, sabr tarbiyasi, diqqatli boʻlish, creativ fikrlash.

1 kun 2 kun 1 hafta oʻqiganizda bu foydalar koʻrinmaydi. Ammo oylar va yillar oʻtib siz avvalgi oʻzinggizga qaraganinggizda koʻrasiz haqiqiy foydalarni.

2. Yozish

Men yozishni yaqinda boshladim. Unda ham har kuni emas. 4-5 kunda bir. Shuning uchun doimiy yozadiganlarning yozish foydalari haqida aytgan fikrlari bilan boʻlishaman.

Gapirishni hamma eplaydi. Xatto 4 5 yoshli bola ham. Istalgan odam 1 soat gapirib tura olishi mumkin. Ammo yozish. Kamdan kam odam nutqini yozma bayon eta oladi.
Nega?
Chunki yozish fikrlashga undaydi. Gapirayotgan gapinggizni yozuvga oʻgirayotganizda miya odatdagidan ×4 koʻproq ishlashga majbur boʻladi.

Boshida foyda bilinmaydi. Ammo oylar oʻtib bilasiz:
Fikringgiz tiniqlashganini, kam gapirib koʻp narsani yetkaza olayotganizni, oʻzinggizda tahlil qilish qobiliyati shakllanganini, dono boʻla boshlaganizni

Oddiy odam bilan olimning farqi nimada bilasizmi?

Bir narsani tushuntirish uchun nechta soʻz sarflashida.

Hikmatlar qisqa boʻladi. Ichida olam olam ma'no jamlagan boʻladi.
Ular donishmandlar tomonidan aytiladi.

Navoiyning 2 misra she'riga katta katta kitoblar yozilgan hatto.

Rumiyning 1 bayt hikmatining sharhi bitta kitob boʻlgan.

3. Sport

Ta'rifsiz ham tushundinggiz a. Ichki organizmlarning yaxshilanayotganini hozir bilmaysiz. Ammo 40 yildan keyin tengdoshlarizga nisbatan anchayin baquvvat va chaqqon boʻlasiz.


Siz yana qanday shunaqa odatlarni bilasiz?

Oʻtmishdagi natijalaringgiz kelajaginggizdan gapiradi

Ustozimning ajoyib gaplari bor. Yutuqqa erishadiganlar hamma sohada yutuqqa erishadi. Erishmaydiganlar hech qaysi sohada erishishmaydi. Kerakmas odam, Afrikada ham kerak emas.

Yoshlikda nimadir qilmagan katta boʻlgandan keyin qilarmidi

Oʻtmishdagi ishlaringgiz kelajakdagilarini koʻrsatib beradi. Soʻzlar emas natijalar gapiradi.

Katta tashkilotlarda chiroyli yuzinggiz yoki burro tilinggizga qarab emas, qoʻlinggizdan nima ish kelishi-yu, oʻtmishda nimalarni qoyillatib qoʻyganinggizga qarab sizga baho berishadi.

Katta ishlarni qoyillatishimizni isbotlashni eng yaxshi yoʻli kichik ishlarni qoyillatib bajarish boʻladi.

Oʻtmishda qilgan natijalarimiz kelajakdagi katta ishlarni qila olishimizga dalil boʻladi

Hozir boʻlmadimi, keyin ham boʻlmaydi.

Katta boʻlsam oʻqiyman, boyib ketsam beraman, kitob oʻqishga hozir vaqtim yoʻq ....

Hozir puli kamligida ming, ikki ming ehson qilmagan boyib ketgandan keyin ham qilmaydi

Hozir emas, biroz vaqtdan keyin namoz oʻqishni boshlayman deganlar yillar oʻtsa hamki birdek yurishibdi.

Hozir vaqt yoʻq deya kitob oʻqimagan vaqt borida ham oʻqimaydi.

Hozir topilgan bahona kelajakda ham topiladi. Hozir boshlanmadimi keyin ham boshlanmaydi.

Inson vaqt oʻtib ulgʻaygani sari hayot unga yanada koʻproq yuk yuklayveradi. Hozirgidek imkon sizda boshqa boʻlmaydi.

24.08.2025

Koʻrinmaydigan zararlar

Birodarim soatini yoʻqotib qoʻydi. Yangi edi 5 kun oldin olgandim deya biroz afsuslandi.

20 kun oldin telefonim ekranini sindirib qoʻyib biroz kayfiyatim tushgani esimga tushdi.

Miyamga bir fikr chaqmoqdek urildi. Biz qiymati katta boʻlmagan matohlarga chalgʻib, qiymatli ne'matlarni yoʻqotayotyanimizni oʻylamayabmiz.

Koʻrinadigan kichik zararlarni deb koʻrinmaydigan katta zararlarni qabul qilyabmiz.

Vaqt. Vaqt yoʻqotilyabdi. Bu uchun qaygʻurmayabmiz. Zero, Hisob kunida vaqtni qanday sarflaganimizdan soʻralamiz.

Fikrlash. Fikrlash jihatidan oʻzimizdan 200 yil oldingi tengdoshlarimizdan ancha orqadamiz.

Ibodatlar. Ibodatlarga juda be'etibormiz. Kerakligini aytamiz ammo oxirgi oʻringa qoʻyamiz.

Bu zoe boʻlayotgan ishlarning zararlari koʻrinmaydi.
Bizga koʻrinayotganlari biz bilgandek qiymatli boʻlmaydi.

Ichki va tashqi hakamlilar haqida gaplashamiz.

Futbolchilar oʻz prinsiplariga emas, hakamning buyrugʻiga boʻysunishadi. Ular uchun hakamning gapi gap.

Taksistlar va GAI lar yaxshiroq misol boʻlarkan

Hakamlar harakatlarimiz chegaralarini belgilab beradi. Bizga hukm o'quvchi tashqarida bo'lsa, u ketishi bilan o'z holimizga qaytamiz.

Hakam ichkaridan bo'lsa, u doimo biz bilan. Chegaralar ham doimiy.


Hakami tashqarida boʻlganlar bor. Atrofdagilarning fikriga koʻra yashashadi.

Bu uchun sogʻligʻidan, vaqtidan, pulidan kechishadi.

Hakami ichkarida boʻlganlar bor. Oʻz qadriyatlari va prinsiplariga ega.

Atrofdagilar fikriga qarab ish qilmaydi. Ularning hakami ularning vijdoni boʻladi.


Tashqi hakamlilar soxta obroʻ, hurmat va e'tibor uchun kun kelib sizni ham qurbon qiladilar.

Ichki hakamlilar Allohdan qoʻrqadigan, sof vijdonli, insonlardir. Ular uchun vijdon har qanday tashqi fikrlardan ustun turadi

Bir maqsadli jamoalar qanday shakllanadi?

Universitetda 1- kursda hech kim birini tanimaydi.

1-kurs davomida oʻzaro tanishuvlar natijasida "vaqtinchalik" jamoalar shakllana boshlaydi.

2-kursda saralash jarayonlari boshlanadi. Ya'ni muhitdan muhitga koʻchish.

3-kursdan boshlab maqsadi bir, fikri oʻxshash va oʻxshash dunyoqarash egalari alohida jamoa boʻlib olishadi.

Chekuvchilar alohida, PUBG chilar alohida, kitobxonlar alohida va h.k

Kim nima desa desin-u, maqsadi bir va hamfikrlar insonlar baribir qachondir bir jamoada yigʻilishadi.

Bu nafaqat universitet misolida balki hayotda ham yoʻllar qachondir kesishadi.

As I said welcome 😅

Xatolar ustida ishlasak nima bo'ladi?

Stiv Jobs o'z kompaniyasidan haydalganidan so'ng, xatosini tan olib, yangi ilmlar bilan qaytib kelgan va Apple’ni dunyodagi eng qimmat kompaniyaga aylantirgan.

Ilon Mask bir necha marta bankrotlik yoqasiga kelgan.

Ko‘p xatolar qilganini tan olgan, saboq olgan, bugungi kunda eng yirik innovatorlardan biriga aylangan.

Xato qilmaydigan inson bo'lmaydi, uni tan olmay, to'g'irlamaydigan inson bo'ladi.

Xatoni to'g'irlamaslik, uni qayta-qayta takrorlanishiga sabab bo'ladi.

Xato tan olinmagan joyda taftish bo'lmaydi. Taftish bo'lmagan joyda o'sish bo'lmaydi, o'zgarish bo'lmaydi.

Xatoni tan olmaslik 2 sababdan bo'larkan:
1. Inson o'zi yaxshiroq qiladigan ishidagi xatolarni tan olishi qiyin bo'larkan

Ustozga dars o'tish uslubida xato qilgani haqida aytilsa uni tan olishi og'riqli bo'ladi.
Daraxtlarga noto'g'ri ishlov bergani aytilsa uni oson tan oladi.

2. Ichki egomiz. Kibr deydimi. Tan olsa hurmati tushib qoladigandek tuyuladi.

Aslida esa teskarisi. Xatosini joyida tan olgan odam hurmatini saqlab qoladi. Odamlarda unga nisbatan ishonch hosil bo'ladi.

Kelajakda qilishi mumkin bo'lgan xatolari kamayadi.

Shu sababdan o'zgarmoqchi bo'lsak xatolarni tan olishni o'rganaylik. O'zgartirmoqchi bo'lsak xatolarini aytaylik(yolg'iz qolganda albatta)

Yillar davomida ko'rinmagan yuzlar bir kunda ko'rinadi.

Yillab yaxshi sharoitda birga o'sgan sheriginggizni 1 kun noncomfort vaziyatda taniysiz.

O'zimiz ham. Jahlimiz chiqqanida, pulimiz qolmaganida qiyin ahvolda qolganimizda bilinadi aslimiz.

Jaxl chiqqanda o'zimizni qanday tutyabmiz.

Pulimiz yo'qligida nolib, birovning haqqini yemayabmizmi.

Qiyin vaziyatlarda boshqalarning kamchiligi bilan birga o'zimizniki ham namoyon bo'ladi.

Ammo ko'p xollarda biz o'zimiznikini ko'rmaymiz.
Buni qanday bilamiz?

Boshqalarnikini ko‘rganimizda, “men ham shundaydirman balki?” deb o‘zimizdan so‘rash eng yaxshi usul menimcha.

Tanqidni eshita olish ham katta fazilat. Chunki tanqidni qabul qilolmagan inson ham ojizdir o'z kamchiligini ko'rishga.

Yuqoridagi holatlardagi reaksiyalarimizni kuzataylik, asl yuzimiz shunda ko‘rinadi.

Barcha afzalliklarning kamchiliklari bo'lishi haqida

Televizor sotib olganizda karobkasi bilan qo'shib beradi. Karobkasi bizga kerak emas, lekin olishga majburmiz.

Kartoshka olsanggiz po'stlog'i bilan qo'shib olasiz. Majbursiz shunday olishga.

Muzqaymoq yeb rohatlanasiz. Ammo pulinggiz ketadi

Mashina haydash zo'r. Xarajatiga chidash kerak.

Hech bir rohat faqat o'zi bo'lmas ekan. Yonida bir minusi ham bo'larkan.

Ideallikka intilgan inson bilsinki hatto oddiy rohatlar ham nimadir berishimiz evaziga kelarkan.

Ilon Mask eng boy inson bo'ldi. Ortida uyqusiz tunlar-u stressli kunlar bor.

Boy bo'lish, sodda rohatlarni va yangi do'stlar topish imkonini yo'qotish demak. Network do'st bo'lolmaydi.

Rahbar bo'lish, ko'pincha yomon ko'riladigan inson bo'lishga rozilik demak. Hammaga yoqadigan rahbar, yaxshi rahbar emas.

Oylikka ishlash, vaqtdagi erkinlikni yo'qotish demak. Barqaror (stabil) oylik berganga, barqaror ish ko'rsatish kerak.

Tadbirkor bo'lish, ishdan keyin ham ish haqida o'ylash demak. Vaqt erkinligi miyaning bandligi evaziga olish demak.

Eng zo'riga ega bo'lish, sizdan ham eng zo'r himmatni talab qiladi.

Kutmang bugun boshlang!

Imkoniyat har doim ham bo'lavermaydi. Bo'lganda o'ylanib o'tirgan odam yutqazadi.

O'ylash kerak. Ammo me'yor bor. Ertaroq boshlagan kishi marraga birinchi boradi.

Tavakkul qilishni bilgan odam hech qachon yutqazmaydi.

Xatolardan qo'rqqan odam o'smaydi.

Hozir siz yo'qotgan 1 mln sizga 10 mln lik tajriba olib keladi. Bu tajriba bilan bir necha 10 mln larni tejab qolishinggiz mumkin.

O'ylab o'tiravermay ishga kirishing. Kirishdinggizmi jon-jahdinggiz bilan harakat qiling.

Oʻzimga koʻproq tegishli bu)