کۆتا گروپی دەرمانەکانی گەدە🔥 : گرووپی Antacids (دژە ترشەڵۆکەکان)
🔹 میکانیزمی کارکردن (Mechanism of Action):
ئەم دەرمانانە ماددەی تفتی (Alkaline bases) تێدایە، ڕاستەوخۆ کارلێک لەگەڵ ترشەڵۆکی گەدەدا دەکەن و هاوسەنگی دەکەن (Neutralization)، بەمەش کزانەوەی
کاتی کەم دەکەنەوە.
🔹 بۆ کێ بەکاردێت (Indications):
بۆ دڵەکزێ و کزانەوەی کاتیی گەدە دوای خواردن.
بۆ دڵەکزێی کاتی دووگیانی
GERD .
⚠️ بۆ کێ بەکارنایەت (Contraindications):
ئەو جۆرانەی مەگنیسیۆم (Mg)، کالسیۆم (Ca)، و ئەلەمنیۆم (Al)یان تێدایە، دەبێت بۆ نەخۆشانی سستی گورچیلە بە وریاییەوە بن،"چونکە گورچیلەکانیان ناتوانێت بە باشی (Excretion) بۆ بکات و دەبێتە هۆی کۆبوونەوەیان لە لەشدا."
ئەو جۆرانەی سۆدیۆم (Sodium)یان تێدایە، بۆ کەسێک کە زەخت یان کێشەی دڵی هەبێت گونجاو نییە.
🔄 کارلێکی دەرمانی (Drug Interactions):
ئەم گرووپە ڕێگری لە مژینی دەرمانی تر دەکات وەک: (Fluoroquinolones, Tetracyclines, Iron).
یاسای زێڕین: پێویستە لانی کەم ٢ کاتژمێر جیاوازی هەبێت لە نێوان ئەنتی ئەسید و دەرمانەکانی تردا!
🗂 ناوی بازرگانی و پێکهاتەی دەرمانەکان (Antacids Brands):
1️⃣ Maalox® (Syrup / Chewable tab)
🧪 پێکهاتە: Aluminium Hydroxide + Magnesium Hydroxide
🏢 شەریکە: Sanofi
🕒 فریکوێنسی: ١٠ بۆ ٢٠ مل (بۆ شرووپەکە) دوای نان یان لە کاتی پێویست.
2️⃣ Gaviscon® (Syrup / Chewable tab)
🧪 پێکهاتە: Sodium Alginate + Calcium Carbonate + Sodium Bicarbonate
🏢 شەریکە: Reckitt
🕒 فریکوێنسی: دوای نان یان پێش خەوتن (سەلامەتە بۆ کاتی دووگیانی).
3️⃣ Rennie® (Chewable tab)
🧪 پێکهاتە: Calcium Carbonate + Magnesium Carbonate
🏢 شەریکە: Bayer
🕒 فریکوێنسی: ١ بۆ ٢ حەبی جاون دوای نان (گونجاوە بۆ ئەو کەسانەی زەختیان هەیە چونکە سۆدیۆمی تێدا نییە).
4️⃣ ENO® (Powder)
🧪 پێکهاتە: Sodium Bicarbonate + Citric Acid + Tartaric Acid
📦 فۆرم: تۆز (Powder) کە لەناو ئاودا دەتوێنرێتەوە.
🕒 فریکوێنسی: لە کاتی هەستکردن بە دڵەکزێ و غازات.
بە هیوای سود بینین♥️🔥.
چاوڕێی کویز و پرسیاری جیاواز بن سەبارەت بە هەر سێ گروپی دەرمانەکانی گەدە 🔥🔥⏳..
🔹 میکانیزمی کارکردن (Mechanism of Action):
ئەم دەرمانانە ماددەی تفتی (Alkaline bases) تێدایە، ڕاستەوخۆ کارلێک لەگەڵ ترشەڵۆکی گەدەدا دەکەن و هاوسەنگی دەکەن (Neutralization)، بەمەش کزانەوەی
کاتی کەم دەکەنەوە.
🔹 بۆ کێ بەکاردێت (Indications):
بۆ دڵەکزێ و کزانەوەی کاتیی گەدە دوای خواردن.
بۆ دڵەکزێی کاتی دووگیانی
GERD .
⚠️ بۆ کێ بەکارنایەت (Contraindications):
ئەو جۆرانەی مەگنیسیۆم (Mg)، کالسیۆم (Ca)، و ئەلەمنیۆم (Al)یان تێدایە، دەبێت بۆ نەخۆشانی سستی گورچیلە بە وریاییەوە بن،"چونکە گورچیلەکانیان ناتوانێت بە باشی (Excretion) بۆ بکات و دەبێتە هۆی کۆبوونەوەیان لە لەشدا."
ئەو جۆرانەی سۆدیۆم (Sodium)یان تێدایە، بۆ کەسێک کە زەخت یان کێشەی دڵی هەبێت گونجاو نییە.
🔄 کارلێکی دەرمانی (Drug Interactions):
ئەم گرووپە ڕێگری لە مژینی دەرمانی تر دەکات وەک: (Fluoroquinolones, Tetracyclines, Iron).
یاسای زێڕین: پێویستە لانی کەم ٢ کاتژمێر جیاوازی هەبێت لە نێوان ئەنتی ئەسید و دەرمانەکانی تردا!
🗂 ناوی بازرگانی و پێکهاتەی دەرمانەکان (Antacids Brands):
1️⃣ Maalox® (Syrup / Chewable tab)
🧪 پێکهاتە: Aluminium Hydroxide + Magnesium Hydroxide
🏢 شەریکە: Sanofi
🕒 فریکوێنسی: ١٠ بۆ ٢٠ مل (بۆ شرووپەکە) دوای نان یان لە کاتی پێویست.
2️⃣ Gaviscon® (Syrup / Chewable tab)
🧪 پێکهاتە: Sodium Alginate + Calcium Carbonate + Sodium Bicarbonate
🏢 شەریکە: Reckitt
🕒 فریکوێنسی: دوای نان یان پێش خەوتن (سەلامەتە بۆ کاتی دووگیانی).
3️⃣ Rennie® (Chewable tab)
🧪 پێکهاتە: Calcium Carbonate + Magnesium Carbonate
🏢 شەریکە: Bayer
🕒 فریکوێنسی: ١ بۆ ٢ حەبی جاون دوای نان (گونجاوە بۆ ئەو کەسانەی زەختیان هەیە چونکە سۆدیۆمی تێدا نییە).
4️⃣ ENO® (Powder)
🧪 پێکهاتە: Sodium Bicarbonate + Citric Acid + Tartaric Acid
📦 فۆرم: تۆز (Powder) کە لەناو ئاودا دەتوێنرێتەوە.
🕒 فریکوێنسی: لە کاتی هەستکردن بە دڵەکزێ و غازات.
بە هیوای سود بینین♥️🔥.
چاوڕێی کویز و پرسیاری جیاواز بن سەبارەت بە هەر سێ گروپی دەرمانەکانی گەدە 🔥🔥⏳..
❤13👏3💯2🥰1
❓ پرسیار:
کام لەم دەرمانانەی خوارەوە نابێت (Safe نییە) بۆ ئەم نەخۆشە بدرێت چونکە ڕێگری لە کارکردنی پلاڤێکس دەکات و مەترسی جەڵتەکە زیاد دەکات؟
کام لەم دەرمانانەی خوارەوە نابێت (Safe نییە) بۆ ئەم نەخۆشە بدرێت چونکە ڕێگری لە کارکردنی پلاڤێکس دەکات و مەترسی جەڵتەکە زیاد دەکات؟
Anonymous Quiz
20%
Pantoprazole
64%
Omeprazole
16%
Lansoprazole
💯7❤6👏2🔥1🥰1
سڵاوتان لێبێت ئازیزان 🤍
لە بابەتی ئەمڕۆماندا باس لە گرووپی یەکەمی دەرمانەکانی قەبزی (stimulant laxative)دەکەین .
بە هیوای سود بینین🤍✨
لە بابەتی ئەمڕۆماندا باس لە گرووپی یەکەمی دەرمانەکانی قەبزی (stimulant laxative)دەکەین .
بە هیوای سود بینین🤍✨
❤12❤🔥1👏1👌1💯1
(Stimulant Laxatives)⭕️گروپی یەکەمی دەرمانەکانی قەبزی⭕️
🔵ئەم گرووپە دەرمانانە وەک هاندەرێکی ڕاستەوخۆ بۆ بەهێزکردنی جووڵەی ڕێڕەوی هەرس و کۆڵۆن بەکاردێن، بە گشتی بۆ بەکارهێنانی کورتخایەن گونجاون.
🔵 دەرمانەکانی ئەم گرووپە (Drugs in this group):
1. Bisacodyl
2. Senna
3. Castor Oil
4. Sodium Picosulfate
🔵 میکانیزمی کارکردن (How it works):
ئەم دەرمانانە کار دەکەن بە هاندانی ڕاستەوخۆی دەمار و ماسولکەکانی دیواری کۆڵۆن (Enteric Plexus)، کە دەبێتە هۆی خێراکردنی جووڵەی ڕێڕەوی هەرس (Peristalsis) و کەمکردنەوەی هەڵمژینەوەی ئاو لە کۆڵۆندا بۆ ئەوەی پیسایی بە خێرایی دەربچێت.
🔵 بۆ کێ بەکاردێت (Indications):
🔺 بۆ چارەسەری کورتخایەنی قەبزی توند (Acute Constipation).
🔺 بۆ پاککردنەوەی کۆڵۆن پێش ئەنجامدانی نەشتەرگەری یان کۆڵۆنۆسکۆپی (Colonoscopy).
🔺 بۆ ئەو نەخۆشانەی بەهۆی دەرمانی ئازارشکێنی بەهێز (Opioids) تووشی قەبزی بوون.
🚫 بۆ کێ بەکارنایەت (Contraindications):
🔺 داخرانی ڕێڕەوی هەرس (Intestinal Obstruction).
🔺 ئازاری توندی سکی بێهۆکار یان هەوکردنی ڕێڕەوی هەرس (Appendicitis یان IBD).
🔺وشکبوونەوەی توندی جەستە (Severe Dehydration).
🔵 کارلێکی دەرمانی (Drug Interactions):
🔺 دژەترشەکان (Antacids / PPIs): نابێت لەگەڵ حەبی Bisacodyl لە یەک کاتدا بخورێن، چونکە تێکچوونی ڕوپۆشی حەبەکە (Enteric coating) دروست دەکەن و دەبنە هۆی ئازاری گەدە (دەبێت لانی کەم ۲ کاتژمێر جیاوازییان هەبێت).
🔺 میزپێکەرەکان (Diuretics): بەکارهێنانی درێژخایەنیان بەیەکەوە مەترسی دابەزینی پۆتاسیۆم لە خوێندا (Hypokalemic risk) زیاد دەکات.
🔵 حاڵەتە تایبەتەکان (Special Cases):
🔺🤰 دووگیانی (Pregnancy):
دەرمانی Castor Oil بە هەموو شێوەیەک قەدەغەیە (Contraindicated) چونکە دەبێتە هۆی گرژبوونی ڕەحم و لەبارچوون یان منداڵبوونی پێش وەخت.
دەرمانەکانی وەک Bisacodyl و Senna تەنها بە چاودێری پزیشک و بۆ ماوەیەکی زۆر کورت بەکاردێن ئەگەر دەرمانەکانی تر
کاریگەریان نەبێت.
🔺 شیرپێدان (Lactation): دەرمانی Bisacodyl و Senna بە بڕی کەم دەچنە ناو شیرەوە و دەکرێت بۆ ماوەی کورت بەکاربهێنرێن.
🔺🫁 ڕەبۆ (Asthma): بە تەواوی سەلامەتن.
🔺🩺 زەخت (Hypertension): سەلامەتن (تەنها پێویستە ئاگاداری ڕێژەی ئاو و ئەلیکترۆلایتی جەستە ببن).
🔺🍬 شەکرە (Diabetes): بە گشتی سەلامەتن، بەڵام پێویستە ئاگاداری ئەو گیراوە یان شروبانە ببن کە شەکریان تێکراوە.
🔵کاریگەرییە لاوەکییەکان
سێ لە باوترین کاریگەرییە لاوەکییەکانی گرووپی Stimulant Laxatives:
1. ئازار و گرژبوونی سک (Abdominal Cramping): بەهۆی هاندانی بەهێز و ڕاستەوخۆی ماسولکەکانی کۆڵۆن ڕوودەدات.
2. سکچوون (Diarrhea): بە تایبەت ئەگەر دۆزی دەرمانەکە زۆر بێت یان زۆر خێرا کار بکات.
3. وشکبوونەوە و تێکچوونی ئەلیکترۆلایتەکان (Dehydration & Electrolyte Imbalance): بە تایبەت دابەزینی ئاستی پۆتاسیۆم لە خوێندا (Hypokalemia) لە کاتی
بەکارهێنانی بەردەوامدا
Oncet of action کاتی دەسپێکردنی کاریگەری :
💊 لە ڕێگەی دەمەوە (حەب یان گیراوە - Oral Forms):
Bisacodyl, Senna, Sodium Picosulfate: بە گشتی دوای ٦ تا ۱۲ کاتژمێر دەست بە کارکردن دەکەن. (بۆیە زۆربەی جار بە شەوان پێش خەوتن دەخورێن بۆ ئەوەی بەیانیان کاریگەرییان هەبێت).
Castor Oil: زۆر خێرایە و دوای ۲ تا ٦
کاتژمێر دەست بە کارکردن دەکات.
🩺 لە ڕێگەی کۆمەوە (شیاف - Rectal Suppositories):
Bisacodyl Suppository: زۆر خێرایە و تەنها دوای ۱٥ تا ٦٠ خولەک (دەقە) کاریگەرییەکەی دەست پێدەکات.
بەهیوای سود بینین🤍
🔵ئەم گرووپە دەرمانانە وەک هاندەرێکی ڕاستەوخۆ بۆ بەهێزکردنی جووڵەی ڕێڕەوی هەرس و کۆڵۆن بەکاردێن، بە گشتی بۆ بەکارهێنانی کورتخایەن گونجاون.
🔵 دەرمانەکانی ئەم گرووپە (Drugs in this group):
1. Bisacodyl
2. Senna
3. Castor Oil
4. Sodium Picosulfate
🔵 میکانیزمی کارکردن (How it works):
ئەم دەرمانانە کار دەکەن بە هاندانی ڕاستەوخۆی دەمار و ماسولکەکانی دیواری کۆڵۆن (Enteric Plexus)، کە دەبێتە هۆی خێراکردنی جووڵەی ڕێڕەوی هەرس (Peristalsis) و کەمکردنەوەی هەڵمژینەوەی ئاو لە کۆڵۆندا بۆ ئەوەی پیسایی بە خێرایی دەربچێت.
🔵 بۆ کێ بەکاردێت (Indications):
🔺 بۆ چارەسەری کورتخایەنی قەبزی توند (Acute Constipation).
🔺 بۆ پاککردنەوەی کۆڵۆن پێش ئەنجامدانی نەشتەرگەری یان کۆڵۆنۆسکۆپی (Colonoscopy).
🔺 بۆ ئەو نەخۆشانەی بەهۆی دەرمانی ئازارشکێنی بەهێز (Opioids) تووشی قەبزی بوون.
🚫 بۆ کێ بەکارنایەت (Contraindications):
🔺 داخرانی ڕێڕەوی هەرس (Intestinal Obstruction).
🔺 ئازاری توندی سکی بێهۆکار یان هەوکردنی ڕێڕەوی هەرس (Appendicitis یان IBD).
🔺وشکبوونەوەی توندی جەستە (Severe Dehydration).
🔵 کارلێکی دەرمانی (Drug Interactions):
🔺 دژەترشەکان (Antacids / PPIs): نابێت لەگەڵ حەبی Bisacodyl لە یەک کاتدا بخورێن، چونکە تێکچوونی ڕوپۆشی حەبەکە (Enteric coating) دروست دەکەن و دەبنە هۆی ئازاری گەدە (دەبێت لانی کەم ۲ کاتژمێر جیاوازییان هەبێت).
🔺 میزپێکەرەکان (Diuretics): بەکارهێنانی درێژخایەنیان بەیەکەوە مەترسی دابەزینی پۆتاسیۆم لە خوێندا (Hypokalemic risk) زیاد دەکات.
🔵 حاڵەتە تایبەتەکان (Special Cases):
🔺🤰 دووگیانی (Pregnancy):
دەرمانی Castor Oil بە هەموو شێوەیەک قەدەغەیە (Contraindicated) چونکە دەبێتە هۆی گرژبوونی ڕەحم و لەبارچوون یان منداڵبوونی پێش وەخت.
دەرمانەکانی وەک Bisacodyl و Senna تەنها بە چاودێری پزیشک و بۆ ماوەیەکی زۆر کورت بەکاردێن ئەگەر دەرمانەکانی تر
کاریگەریان نەبێت.
🔺 شیرپێدان (Lactation): دەرمانی Bisacodyl و Senna بە بڕی کەم دەچنە ناو شیرەوە و دەکرێت بۆ ماوەی کورت بەکاربهێنرێن.
🔺🫁 ڕەبۆ (Asthma): بە تەواوی سەلامەتن.
🔺🩺 زەخت (Hypertension): سەلامەتن (تەنها پێویستە ئاگاداری ڕێژەی ئاو و ئەلیکترۆلایتی جەستە ببن).
🔺🍬 شەکرە (Diabetes): بە گشتی سەلامەتن، بەڵام پێویستە ئاگاداری ئەو گیراوە یان شروبانە ببن کە شەکریان تێکراوە.
🔵کاریگەرییە لاوەکییەکان
سێ لە باوترین کاریگەرییە لاوەکییەکانی گرووپی Stimulant Laxatives:
1. ئازار و گرژبوونی سک (Abdominal Cramping): بەهۆی هاندانی بەهێز و ڕاستەوخۆی ماسولکەکانی کۆڵۆن ڕوودەدات.
2. سکچوون (Diarrhea): بە تایبەت ئەگەر دۆزی دەرمانەکە زۆر بێت یان زۆر خێرا کار بکات.
3. وشکبوونەوە و تێکچوونی ئەلیکترۆلایتەکان (Dehydration & Electrolyte Imbalance): بە تایبەت دابەزینی ئاستی پۆتاسیۆم لە خوێندا (Hypokalemia) لە کاتی
بەکارهێنانی بەردەوامدا
Oncet of action کاتی دەسپێکردنی کاریگەری :
💊 لە ڕێگەی دەمەوە (حەب یان گیراوە - Oral Forms):
Bisacodyl, Senna, Sodium Picosulfate: بە گشتی دوای ٦ تا ۱۲ کاتژمێر دەست بە کارکردن دەکەن. (بۆیە زۆربەی جار بە شەوان پێش خەوتن دەخورێن بۆ ئەوەی بەیانیان کاریگەرییان هەبێت).
Castor Oil: زۆر خێرایە و دوای ۲ تا ٦
کاتژمێر دەست بە کارکردن دەکات.
🩺 لە ڕێگەی کۆمەوە (شیاف - Rectal Suppositories):
Bisacodyl Suppository: زۆر خێرایە و تەنها دوای ۱٥ تا ٦٠ خولەک (دەقە) کاریگەرییەکەی دەست پێدەکات.
بەهیوای سود بینین🤍
❤11🔥3🙏1💯1
Osmotic Laxatives) ⭕️گروپی دووەمی دەرمانەکانی قەبزی⭕️
🔵 دەرمانەکانی ئەم گرووپە (Drugs in this group):
1. Lactulose
2. Polyethylene Glycol (PEG / Macrogol)
3. Glycerin (Glycerol)
🔵 میکانیزمی کارکردن (How it works):
ئەم دەرمانانە ماددەی هەڵنەمژراون کە پەستانی ئۆسمۆزی (Osmotic Pressure) لە ناو ڕێڕەوی هەرسدا زیاد دەکەن. بەمەش ئاو لە شانەکانی جەستەوە دەڕژێتە ناو کۆڵۆن، پیساییەکە نەرم و قەبارەی گەورەتر دەکات، کە دەبێتە هۆی چالاکبوونی سروشتیی جووڵەی
ڕێڕەوی هەرس.
🔵 بۆ کێ بەکاردێت (Indications):
🔺 بۆ چارەسەری قەبزی بەردەوام و درێژخایەن (Chronic Constipation).
🔺 بۆ ئاسانکردنی دەردانی پیسایی لەو کەسانەی بڕینی کۆم (Anal Fissure) یان مایەسیری (Hemorrhoids)یان هەیە.
🔺 بۆ پاککردنەوەی کۆڵۆن پێش کۆڵۆنۆسکۆپی (بە تایبەت PEG).
🔺 دەرمانی Lactulose بەکاردێت بۆ چارەسەر و ڕێگری لە نەخۆشیی مێشک بەهۆی جگەرەوە (Hepatic Encephalopathy) بۆ دابەزاندنی ئاستی ئەمۆنیا.
🚫 بۆ کێ بەکارنایەت (Contraindications):
🔺 داخرانی ڕێڕەوی هەرس (Intestinal Obstruction).
🔺 بێهۆشبوون یان کێشەی قووتدان (مەترسی هەڵمژین بۆ سییەکان/Aspiration).
🔵 کارلێکی دەرمانی (Drug Interactions):
🔺 دەرمانەکانی تر (Oral Medications): ڕاکێشانی ئاو و خێراکردنی جووڵەی ڕێڕەوی هەرس دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی هەڵمژینی دەرمانەکانی تر؛ بۆیە دەبێت لانی کەم ۲ کاتژمێر جیاوازی هەبێت لە نێوانیاندا.
🔵 حاڵەتە تایبەتەکان (Special Cases):
🔺🤰 دووگیانی (Pregnancy):
دەرمانەکانی Lactulose و Polyethylene Glycol (PEG) زۆر سەلامەتن و وەک ھەڵبژاردەی یەکەم (First-line) دادەنرێن چونکە بە جەستەدا هەڵنامژرێن.
🔺 شیرپێدان (Lactation): بە تەواوی سەلامەتن.
🔺🫁 ڕەبۆ (Asthma): سەلامەتن.
🔺🩺 زەخت و دڵ (Hypertension & Heart Failure): بە گشتی سەلامەتن.
🔺🍬 شەکرە (Diabetes): پێویستە ئاگاداری Lactulose بن چونکە ڕێژەیەک شەکر (Lactose/Galactose)ی تێدایە، ئەگەرچی هەڵمژینی کەمە بەڵام ئاگاداری پێویستە.
🔵 کاریگەرییە لاوەکییەکان:
1. بای سک و هەڵئاوسان (Flatulence & Bloating): بە تایبەت لەگەڵ Lactulose بەهۆی تێکچوونی بەکتریای ڕێڕەوی هەرس.
2. سکچوون و گرژبوونی سووک (Diarrhea & Mild Cramping).
3. تێکچوونی ئەلیکترۆلایتەکان (Electrolyte Imbalance): لە کاتی بەکارهێنانی زۆر و بێ کۆنترۆڵ.
Oncet of action کاتی دەسپێکردنی
کاریگەری :
💊 لە ڕێگەی دەمەوە (Oral Forms):
PEG (Macrogol): دوای ۲٤ تا ٤٨ کاتژمێر.
Lactulose: دوای ۲٤ تا ٤٨ کاتژمێر (هەندێک جار تا ٧٢ کاتژمێر).
🩺 لە ڕێگەی کۆمەوە (Suppositories / Enema):
Glycerin Suppository: زۆر خێرایە و دوای ۱٥ تا ٦٠ خولەک کاریگەری دەست پێدەکات (زۆر گونجاوە بۆ منداڵان
بە هیوای سود بینین🌹
🔵 دەرمانەکانی ئەم گرووپە (Drugs in this group):
1. Lactulose
2. Polyethylene Glycol (PEG / Macrogol)
3. Glycerin (Glycerol)
🔵 میکانیزمی کارکردن (How it works):
ئەم دەرمانانە ماددەی هەڵنەمژراون کە پەستانی ئۆسمۆزی (Osmotic Pressure) لە ناو ڕێڕەوی هەرسدا زیاد دەکەن. بەمەش ئاو لە شانەکانی جەستەوە دەڕژێتە ناو کۆڵۆن، پیساییەکە نەرم و قەبارەی گەورەتر دەکات، کە دەبێتە هۆی چالاکبوونی سروشتیی جووڵەی
ڕێڕەوی هەرس.
🔵 بۆ کێ بەکاردێت (Indications):
🔺 بۆ چارەسەری قەبزی بەردەوام و درێژخایەن (Chronic Constipation).
🔺 بۆ ئاسانکردنی دەردانی پیسایی لەو کەسانەی بڕینی کۆم (Anal Fissure) یان مایەسیری (Hemorrhoids)یان هەیە.
🔺 بۆ پاککردنەوەی کۆڵۆن پێش کۆڵۆنۆسکۆپی (بە تایبەت PEG).
🔺 دەرمانی Lactulose بەکاردێت بۆ چارەسەر و ڕێگری لە نەخۆشیی مێشک بەهۆی جگەرەوە (Hepatic Encephalopathy) بۆ دابەزاندنی ئاستی ئەمۆنیا.
🚫 بۆ کێ بەکارنایەت (Contraindications):
🔺 داخرانی ڕێڕەوی هەرس (Intestinal Obstruction).
🔺 بێهۆشبوون یان کێشەی قووتدان (مەترسی هەڵمژین بۆ سییەکان/Aspiration).
🔵 کارلێکی دەرمانی (Drug Interactions):
🔺 دەرمانەکانی تر (Oral Medications): ڕاکێشانی ئاو و خێراکردنی جووڵەی ڕێڕەوی هەرس دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی هەڵمژینی دەرمانەکانی تر؛ بۆیە دەبێت لانی کەم ۲ کاتژمێر جیاوازی هەبێت لە نێوانیاندا.
🔵 حاڵەتە تایبەتەکان (Special Cases):
🔺🤰 دووگیانی (Pregnancy):
دەرمانەکانی Lactulose و Polyethylene Glycol (PEG) زۆر سەلامەتن و وەک ھەڵبژاردەی یەکەم (First-line) دادەنرێن چونکە بە جەستەدا هەڵنامژرێن.
🔺 شیرپێدان (Lactation): بە تەواوی سەلامەتن.
🔺🫁 ڕەبۆ (Asthma): سەلامەتن.
🔺🩺 زەخت و دڵ (Hypertension & Heart Failure): بە گشتی سەلامەتن.
🔺🍬 شەکرە (Diabetes): پێویستە ئاگاداری Lactulose بن چونکە ڕێژەیەک شەکر (Lactose/Galactose)ی تێدایە، ئەگەرچی هەڵمژینی کەمە بەڵام ئاگاداری پێویستە.
🔵 کاریگەرییە لاوەکییەکان:
1. بای سک و هەڵئاوسان (Flatulence & Bloating): بە تایبەت لەگەڵ Lactulose بەهۆی تێکچوونی بەکتریای ڕێڕەوی هەرس.
2. سکچوون و گرژبوونی سووک (Diarrhea & Mild Cramping).
3. تێکچوونی ئەلیکترۆلایتەکان (Electrolyte Imbalance): لە کاتی بەکارهێنانی زۆر و بێ کۆنترۆڵ.
Oncet of action کاتی دەسپێکردنی
کاریگەری :
💊 لە ڕێگەی دەمەوە (Oral Forms):
PEG (Macrogol): دوای ۲٤ تا ٤٨ کاتژمێر.
Lactulose: دوای ۲٤ تا ٤٨ کاتژمێر (هەندێک جار تا ٧٢ کاتژمێر).
🩺 لە ڕێگەی کۆمەوە (Suppositories / Enema):
Glycerin Suppository: زۆر خێرایە و دوای ۱٥ تا ٦٠ خولەک کاریگەری دەست پێدەکات (زۆر گونجاوە بۆ منداڵان
بە هیوای سود بینین🌹
❤4👏3🥰1💯1
Bulk-Forming Laxatives) ⭕️گروپی سێیەمی دەرمانەکانی قەبزی⭕️
🔵 دەرمانەکانی ئەم گرووپە (Drugs in this group):
1. Psyllium (Ispaghula Husk / Metamucil)
2. Methylcellulose
3. Polycarbophil
🔵 میکانیزمی کارکردن (How it works):
ئەم دەرمانانە فایبەری سروشتی یان دروستکراون کە ئاو بۆ ناو کۆڵۆن ڕادەکێشن و هەڵیدەمژن، بەمەش دەئاوسێن و سەقفی قەبارەی پیساییەکە زیاد دەکەن (Bulk). ئەم قەبارە زیادەیە فشار دەخاتە سەر دیواری کۆڵۆن و بە شێوەیەکی سروشتی جووڵەی ڕێڕەوی هەرس چالاک دەکات، هاوشێوەی
فایبەری ناو خۆراک.
🔵 بۆ کێ بەکاردێت (Indications):
🔺 هەڵبژاردەی یەکەم (First-line) بۆ چارەسەر و ڕێگری لە قەبزی درێژخایەن (Chronic Constipation).
🔺 بۆ ڕێکخستنی جووڵەی ڕێڕەوی هەرس لەوانەی نیشانەکانی کۆڵۆنی تەقۆکیان (IBS) هەیە.
🔺 بۆ ئاسانکردنی دەردانی پیسایی لەوانەی مایەسیری (Hemorrhoids) یان بڕینی کۆم (Anal Fissure)یان هەیە.
🔺 بۆ کۆنترۆڵکردنی سکچوونی سووک بەهۆی هەڵمژینی ئاوی زیادە.
🚫 بۆ کێ بەکارنایەت (Contraindications):
🔺 داخرانی ڕێڕەوی هەرس (Intestinal Obstruction) یان ڕەقبوونی توندی پیسایی (Fecal Impaction).
🔺 کێشەی قووتدان (Difficulty Swallowing) چونکە مەترسی گیرانی سوورێنچکی هەیە.
🔺 کەسانێک کە ناتوانن شلییەکی بەس بخۆنەوە (Severe Fluid Restriction).
🔵 کارلێکی دەرمانی (Drug Interactions):
🔺 دەرمانەکانی تر: بەهۆی بەستنەوەی دەرمانەکان و خێراکردنی جووڵەی ڕێڕەوی هەرس، هەڵمژینی دەرمانەکانی تر کەمدەکاتەوە (بە تایبەت Digoxin, Warfarin, Iron supplements). دەبێت لانی کەم ۲ کاتژمێر جیاوازی هەبێت لە نێوان خواردنی ئەم دەرمانە و دەرمانەکانی تردا.
🔵 حاڵەتە تایبەتەکان (Special Cases):
🔺🤰 دووگیانی (Pregnancy): بە تەواوی سەلامەتن و وەک هەڵبژاردەی یەکەم (First-line) دادەنرێن چونکە بە جەستەدا هەڵنامژرێن.
🔺 شیرپێدان (Lactation): بە تەواوی سەلامەتن.
🔺🫁 ڕەبۆ (Asthma): سەلامەتن (بە بێجگە لە کەسێک کە حەساسیەتی بە تۆزی Psyllium هەبێت).
🔺🩺 زەخت و دڵ (Hypertension & Heart Failure): سەلامەتن، بەڵام پێویستە ئاگاداری بڕی ئاو خواردنەوە بن.
🔺🍬 شەکرە (Diabetes): سەلامەتن و تەنانەت یارمەتی ڕێکخستنی ئاستی شەکر و کۆلیسترۆڵ دەدەن (تەنها ئاگاداری ئەو جۆرانە بن کە شەکری زیادکراویان تێدایە).
🔵 کاریگەرییە لاوەکییەکان:
1. بای سک و هەڵئاوسان (Gas & Bloating): بە تایبەت لە سەرەتای دەستپێکردنی دەرمانەکە.
2. گرژبوونی سووکی سک (Mild Abdominal Cramping).
3. مەترسی گیرانی ڕێڕەوی هەرس ئەگەر ئاوی پێویستی لەگەڵ نەخورێتەوە.
Oncet of action کاتی دەسپێکردنی
کاریگەری:
💊 لە ڕێگەی دەمەوە (Oral Forms):
لەبەر ئەوەی بە شێوەیەکی سروشتی کار دەکەن، کاریگەرییان هێواشە و دوای ۱۲ تا ۲٤ کاتژمێر دەست پێدەکات (هەندێک جار تا ٤٨ بۆ ٧٢ کاتژمێر دەخایەنێت تا کاریگەری تەواوی دەربکەوێت).
⚠️ تێبینی زۆر گرنگ: پێویستە ئەم دەرمانانە لەگەڵ پەرداخێکی گەورە ئاو (لانی کەم ۲٥۰ مل) بخورێنەوە بۆ ڕێگری لە گیرانی سوورێنچک یان ڕێڕەوی هەرس.
بە هیوای سود🌹
🔵 دەرمانەکانی ئەم گرووپە (Drugs in this group):
1. Psyllium (Ispaghula Husk / Metamucil)
2. Methylcellulose
3. Polycarbophil
🔵 میکانیزمی کارکردن (How it works):
ئەم دەرمانانە فایبەری سروشتی یان دروستکراون کە ئاو بۆ ناو کۆڵۆن ڕادەکێشن و هەڵیدەمژن، بەمەش دەئاوسێن و سەقفی قەبارەی پیساییەکە زیاد دەکەن (Bulk). ئەم قەبارە زیادەیە فشار دەخاتە سەر دیواری کۆڵۆن و بە شێوەیەکی سروشتی جووڵەی ڕێڕەوی هەرس چالاک دەکات، هاوشێوەی
فایبەری ناو خۆراک.
🔵 بۆ کێ بەکاردێت (Indications):
🔺 هەڵبژاردەی یەکەم (First-line) بۆ چارەسەر و ڕێگری لە قەبزی درێژخایەن (Chronic Constipation).
🔺 بۆ ڕێکخستنی جووڵەی ڕێڕەوی هەرس لەوانەی نیشانەکانی کۆڵۆنی تەقۆکیان (IBS) هەیە.
🔺 بۆ ئاسانکردنی دەردانی پیسایی لەوانەی مایەسیری (Hemorrhoids) یان بڕینی کۆم (Anal Fissure)یان هەیە.
🔺 بۆ کۆنترۆڵکردنی سکچوونی سووک بەهۆی هەڵمژینی ئاوی زیادە.
🚫 بۆ کێ بەکارنایەت (Contraindications):
🔺 داخرانی ڕێڕەوی هەرس (Intestinal Obstruction) یان ڕەقبوونی توندی پیسایی (Fecal Impaction).
🔺 کێشەی قووتدان (Difficulty Swallowing) چونکە مەترسی گیرانی سوورێنچکی هەیە.
🔺 کەسانێک کە ناتوانن شلییەکی بەس بخۆنەوە (Severe Fluid Restriction).
🔵 کارلێکی دەرمانی (Drug Interactions):
🔺 دەرمانەکانی تر: بەهۆی بەستنەوەی دەرمانەکان و خێراکردنی جووڵەی ڕێڕەوی هەرس، هەڵمژینی دەرمانەکانی تر کەمدەکاتەوە (بە تایبەت Digoxin, Warfarin, Iron supplements). دەبێت لانی کەم ۲ کاتژمێر جیاوازی هەبێت لە نێوان خواردنی ئەم دەرمانە و دەرمانەکانی تردا.
🔵 حاڵەتە تایبەتەکان (Special Cases):
🔺🤰 دووگیانی (Pregnancy): بە تەواوی سەلامەتن و وەک هەڵبژاردەی یەکەم (First-line) دادەنرێن چونکە بە جەستەدا هەڵنامژرێن.
🔺 شیرپێدان (Lactation): بە تەواوی سەلامەتن.
🔺🫁 ڕەبۆ (Asthma): سەلامەتن (بە بێجگە لە کەسێک کە حەساسیەتی بە تۆزی Psyllium هەبێت).
🔺🩺 زەخت و دڵ (Hypertension & Heart Failure): سەلامەتن، بەڵام پێویستە ئاگاداری بڕی ئاو خواردنەوە بن.
🔺🍬 شەکرە (Diabetes): سەلامەتن و تەنانەت یارمەتی ڕێکخستنی ئاستی شەکر و کۆلیسترۆڵ دەدەن (تەنها ئاگاداری ئەو جۆرانە بن کە شەکری زیادکراویان تێدایە).
🔵 کاریگەرییە لاوەکییەکان:
1. بای سک و هەڵئاوسان (Gas & Bloating): بە تایبەت لە سەرەتای دەستپێکردنی دەرمانەکە.
2. گرژبوونی سووکی سک (Mild Abdominal Cramping).
3. مەترسی گیرانی ڕێڕەوی هەرس ئەگەر ئاوی پێویستی لەگەڵ نەخورێتەوە.
Oncet of action کاتی دەسپێکردنی
کاریگەری:
💊 لە ڕێگەی دەمەوە (Oral Forms):
لەبەر ئەوەی بە شێوەیەکی سروشتی کار دەکەن، کاریگەرییان هێواشە و دوای ۱۲ تا ۲٤ کاتژمێر دەست پێدەکات (هەندێک جار تا ٤٨ بۆ ٧٢ کاتژمێر دەخایەنێت تا کاریگەری تەواوی دەربکەوێت).
⚠️ تێبینی زۆر گرنگ: پێویستە ئەم دەرمانانە لەگەڵ پەرداخێکی گەورە ئاو (لانی کەم ۲٥۰ مل) بخورێنەوە بۆ ڕێگری لە گیرانی سوورێنچک یان ڕێڕەوی هەرس.
بە هیوای سود🌹
❤6🔥1💯1