صبح و شعر
654 subscribers
2.13K photos
276 videos
326 files
3.2K links
ادبیات هست چون جهان برای جان‌های عاصی کافی نیست.🥰😍 🎼🎧📖📚
ارتباط با ادمین @anahitagirl
Download Telegram
━•··‏​‏​​‏•✦❁🧿❁✦•‏​‏··•​​‏━ 

#شاهنامه شناسنامه ماست

━•··‏​‏​​‏•✦❁✳️❁✦•‏​‏··•━​​‏


چو گفتم که هنگام آرام بود
گهِ بخشش و پوشش و جام بود

به ایران کنون کار دشوارتر
فزونتر بدی دل پرآزارتر

که تو برنوشتی ره ایزدی
به کژی گذشتی و راه بدی

از این بد نباشد تنت سودمند
نیاید جهان‌آفرین را پسند

گر این باشد ای شاه سامان تو
نگردد کسی گرد پیمان تو

پشیمانی آید ترا ز این سخن
براندیش و فرمان دیوان مکن

وگر نیز جویی چنین کار دیو
ببرد ز تو فر کیهان خدیو

بمانی پر از درد و دل پر گناه
نخوانند از این پس ترا نیز شاه

گر این پند من یک به یک نشنوی
به آهرمن بدکنش بگروی

بماندت درد و نماندت بخت
نه اورنگ شاهی نه تاج و نه تخت

خرد باد جان ترا رهنمای
به پاکی بماناد مغزت به جای

📚:شاه‌نامه (جنگ كی‌خسرو با افراسياب)
✍️: #فردوسی

💟❁✦•‏​‏··•​​‏━
@sobhosher
#پند_از_شاهنامه

خرد باد جان ترا رهنمای
به پاکی بماناد مغزت به جای
#فردوسی

@sobhosher
#پند_از_شاهنامه

خرد را به دل داور خویش دار

#فردوسی

@sobhosher
━•··‏​‏​​‏•✦❁🧿❁✦•‏​‏··•​​‏━ 

#شاهنامه شناسنامه ماست
و اسطوره تاريخ مكرر ما

━•··‏​‏​​‏•✦❁✳️❁✦•‏​‏··•━​​‏

همی بگذرد بر تو ایام تو
سرای جز این باشد آرام تو

نخست از جهان‌آفرین یاد کن
پرستش بر این یاد بنیاد کن

کزویست گردونِ گردان بپای
هم اویست بر نیک و بد رهنمای

جهان پر شگفتست چون بنگری
ندارد کسی آلت داوری

که جانت شگفتست و تن هم شگفت
نخست از خود اندازه باید گرفت

دگر آنک این گرد گردان سپهر
همی نو نمایدت هر روز چهر

نباشی بدین گفته همداستان
که دهقان همی گوید از باستان

خردمند کاین داستان بشنوَد
بدانش گراید بدین نگرود

ولیکن چو معنیش یادآوری
شود رام و کوته کند داوری

📚:شاه‌نامه (اکوان دیو )
✍️ #فردوسی

💟❁✦•‏​‏··•​​‏━
@sobhosher
━•··‏​‏​​‏•✦❁🧿❁✦•‏​‏··•​​‏━ 

#شاهنامه شناسنامه ماست
و اسطوره، تاريخ مكرر ما

━•··‏​‏​​‏•✦❁✳️❁✦•‏​‏··•━​​‏


سخن هر چه گویم همه گفته‌اند
بر باغ دانش همه رفته‌اند

اگر بر درخت برومند جای
نیابم که از بر شدن نیست رای

کسی کو شود زیر نخل بلند
همان سایه ز او بازدارد گزند

توانم مگر پایه‌ای ساختن
بر شاخ آن سرو سایه فکن

کز این نامور نامهٔ شهریار
به گیتی بمانم یکی یادگار

پژوهندهٔ روزگار نخست
گذشته سخن‌ها همه باز جست

ز هر کشوری موبدی سالخَورد
بیاورد کاین نامه را یاد کرد

بپرسیدشان از کیان جهان
و زان نامداران فرخ مهان

که گیتی به آغاز چون داشتند
که ایدون به ما خوار بگذاشتند

چه گونه سر آمد به نیک اختری
بر ایشان همه روز گُند آوری

چو بشنید از ایشان سپهبد سخن
یکی نامور نامه افکند بن

چنین یادگاری شد اندر جهان
بر او آفرین از کهان و مهان

📚:شاه‌نامه (فراهم‌آوردن کتاب )
✍️ #فردوسی

💟❁✦•‏​‏··•​​‏━
@sobhosher
━•··‏​‏​​‏•✦❁🧿❁✦•‏​‏··•​​‏━ 

#شاهنامه شناسنامه ماست

━•··‏​‏​​‏•✦❁✳️❁✦•‏​‏··•━​​‏


چنین گفت پس شهریار زمین
که ای نامداران با آفرین

که جوید به آزرم من رنج خویش
ازان پس کند گنج من گنج خویش

کس از انجمن هیچ پاسخ نداد
مگر بیژن گیو فرخ‌نژاد

نهاد از میان گوان پیش پای
ابر شاه کرد آفرین خدای

که جاوید بادی و پیروز و شاد
سرت سبز باد و دلت پر ز داد

گرفته به دست اندرون جام می
شب و روز بر یاد کاوس کی

من آیم به فرمان این کار پیش
ز بهر تو دارم تن و جان خویش

چو بیژن چنین گفت گیو از کران
نگه کرد و آن کارش آمد گران

نخست آفرین کرد مر شاه را
به بیژن نمود آنگهی راه را

بفرزند گفت این جوانی چراست
به نیروی خویش این گمانی چراست

جوان گرچه دانا بود با گهر
ابی آزمایش نگیرد هنر

بد و نیک هر گونه باید کشید
ز هر تلخ و شوری بباید چشید

به راهی که هرگز نرفتی مپوی
بر شاه خیره مبر آبروی

ز گفت پدر پس برآشفت سخت
جوان بود و هشیار و پیروز بخت

چنین گفت کای شاه پیروزگر
تو بر من به سستی گمانی مبر

تو این گفته‌ها از من اندر پذیر
جوانم ولیکن به اندیشه پیر

ز خون ریختن دل ببایدکشید
سر بیگناهان نباید برید

📚:شاه‌نامه (بیژن و منیژه)
✍️ #فردوسی

💟❁✦•‏​‏··•​​‏━
@sobhosher
#پند_از_شاهنامه

که نادان فزونی ندارد ز خاک
به دانش بسنده کند جان پاک

#فردوسی

@sobhosher
━•··‏​‏​​‏•✦❁🧿❁✦•‏​‏··•​​‏━ 

#شاه‌نامه شناسنامهٔ ماست

━•··‏​‏​​‏•✦❁✳️❁✦•‏​‏··•​​‏━

شود بندهٔ بی‌هنر شهریار
نژاد و بزرگی نیاید به کار

به گیتی کسی را نماند وفا
روان و زبان‌ها شود پر جفا

از ایران و از ترک و از تازیان
نژادی پدید آید اندر میان

نه دهقان، نه ترک و نه تازی بود
سخن‌ها به کردار بازی بود

همه گنج‌ها زیر دامن نهند
بمیرند و کوشش به دشمن دهند

بود دانشومند و زاهد به نام
بکوشد ازین تا که آید به کام

چنان فاش گردد غم و رنج و شور
که شادی به هنگام بهرام گور

نه جشن و نه رامش نه کوشش نه کام
همه چارهٔ ورزش و ساز دام

پدر با پسر کینِ سیم آورد
خورش کشک و پوشش گلیم آورد

زیان کسان از پی سود خویش
بجویند و دین اندر آرند پیش

نباشد بهار و زمستان پدید
نیارند هنگام رامش نبید

چو بسیار ازین داستان بگذرد
کسی سوی آزادگی ننگرد

بریزند خون از پی خواسته
شود روزگار مهان کاسته


✍🏻: #فردوسی
پادشاهی یزدگرد
»
«ملتی که ناریخ خود را نداتد محکوم‌به تکرار آن است👌🏻»
 
━•··‏​‏​​‏•✦❁💟❁✦•‏​‏··•​​‏━

@sobhosher
━•··‏​‏​​‏•✦❁💟❁✦•‏​‏··•​​‏━
#شاهنامه
━•··‏​‏​​‏•✦❁☀️❁✦•‏​‏··•​​‏━

چو گوید درین مردم پیش‌بین
چه دانی تو ای کاردان اندرین

چو پیوستهٔ خون نباشد کسی
نباید برو بودن ایمن بسی

بود نیز پیوسته خونی که مهر
ببرد ز تو تا بگرددت چهر

چو مهر کسی را بخواهی ستود
بباید بسود و زیان آزمود

پسر گر به جاه از تو برتر شود
هم از رشک مهر تو لاغر شود

چنین است گیهان ناپاک رای
به هر باد خیره بجنبد ز جای

#فردوسی
📚: شاه‌نامه(رزم کاووس با شاه هاماوران)

━··‏​‏​​‏•✦❁💟❁✦•‏​‏··•​​‏━
@sobhosher
━•··‏​‏​​‏•✦❁🧿❁✦•‏​‏··•​​‏━ 

#شاهنامه شناسنامه ماست

━•··‏​‏​​‏•✦❁✳️❁✦•‏​‏··•━​​‏


یکی راه پیش آمدش ناگزیر
همی‌رفت بایست بر خیره خیر

پی اسپ و گویا زبان سوار
ز گرما و از تشنگی شد ز کار

پیاده شد از اسپ و ژوپین به دست
همی‌رفت پویان به کردار مست

همی‌جست بر چاره جستن رهی
سوی آسمان کرد روی آنگهی

چنین گفت کای داور دادگر
همه رنج و سختی تو آری به سر

گرایدونک خشنودی از رنج من
بدان گیتی آگنده کن گنج من

بپویم همی تا مگر کردگار
دهد شاه کاووس را زینهار

هم ایرانیان را ز چنگال دیو
گشاید بی‌آزار گیهان خدیو

گنه‌کار و افگندگان تواند
پرستنده و بندگان تواند


📚:شاه‌نامه (پادشاهی کی‌کاووس)
✍️ #فردوسی

💟❁✦•‏​‏··•​​‏━
@sobhosher
#پند_از_شاهنامه

توانگر شود هر که خشنود گشت
دلِ آزوَر خانه‌ی دود گشت

#فردوسی

@sobhosher
━•··‏​‏​​‏•✦❁🧿❁✦•‏​‏··•​​‏━ 

#شاهنامه شناسنامه ماست

━•··‏​‏​​‏•✦❁✳️❁✦•‏​‏··•━​​‏

چنین است رسم سرای سپنج
گهی ناز و نوش و گهی درد و رنج

سرانجام نیک و بدش بگذرد
شکارست مرگش همی بشکرد

شکست آمد از ترک بر تازیان
ز بهر فزونی سرآمد زیان

سپاه اندر ایران پراگنده شد
زن و مرد و کودک همه بنده شد

همه در گرفتند ز ایران پناه
به ایرانیان گشت گیتی سیاه

دو بهره سوی زاولستان شدند
به خواهش بر پور دستان شدند

که ما را ز بدها تو باشی پناه
چو گم شد سر تاج کاووس شاه

دریغ‌ست ایران که ویران شود
کنام پلنگان و شیران شود

همه جای جنگی سواران بدی
نشستنگه شهریاران بدی

کنون جای سختی و رنج و بلاست
نشستنگه تیزچنگ اژدهاست

کسی کز پلنگان بخوردست شیر
بدین رنج ما را بود دستگیر

کنون چاره‌ای باید انداختن
دل خویش ازین رنج پرداختن

📚:شاه‌نامه (رزم کاووس با شاه هاماوران
✍️ #فردوسی

💟❁✦•‏​‏··•​​‏━
@sobhosher
━•··‏​‏​​‏•✦❁🧿❁✦•‏​‏··•​​‏━ 

#شاهنامه شناسنامه ماست
و اسطوره، تاريخ مكرر ما

━•··‏​‏​​‏•✦❁✳️❁✦•‏​‏··•━​​‏


نبشتم سخن چند بر پهلوی
ابر دفتر و کاغذ خسروی

سپردم به گنجور تا روزگار
برآید بخواند مگر شهریار

بدیدم که این گنبد دیرساز
نخواهد همی لب گشادن به راز

اگر مرد برخیزد از تخت بزم
نهد برکف خویش جان را برزم

زمین را بپردازد از دشمنان
شود ایمن از رنج آهرمنان

شود پادشا بر جهان سر به سر
بیابد سخنها همه دربدر

شود دستگاهش چو خواهد فراخ
کند گلشن و باغ و میدان و کاخ

نهد گنج و فرزند گرد آورد
بسی روز بر آرزو بشمرد

فراز آورد لشکر وخواسته
شود کاخ و ایوانش آراسته

گر ای دون که درویش‌ باشد به رنج
فراز آرد از هر سویی نام و گنج

ز روی ریا هرچ گرد آورد
ز صد سال بودنش برنگذرد

شود خاک و بی‌بر شود رنج اوی
به دشمن بماند همه گنج اوی

نه فرزند ماند نه تخت و کلاه
نه ایوان شاهی نه گنج و سپاه

چو بشنید آن جستن و باد اوی
ز گیتی نگیرد کسی‌ یاد اوی

بدین کار چون بگذرد روزگار
ازو نام نیکی بود یادگار

ز گیتی دو چیزست جاوید بس
دگر هرچ‌ باشد نماند به کس

سخن گفتن نغز و کردار نیک
نگردد کهن تا جهانست ریک

بدین سان بود گردش روزگار
خنک مرد با شرم و پرهیزگار

مکن شهریارا گنه تا توان
بویژه کزو شرم دارد روان

بی‌آزاری وسودمندی گزین
که اینست فرهنگ آیین و دین

ز من یادگارست چندی سخن
گمانم که هرگز نگردد کهن

📚:شاه‌نامه (پرسش و پاسخ انوشیروان و بزرگمهر حکیم)
✍️ #فردوسی

💟❁✦•‏​‏··•​​‏━
@sobhosher
#پند_از_شاهنامه

سخن گفتن نغز و کردار نیک
نگردد کهن تا جهانست ریک*

#فردوسی
*ریک: کلمه تحسین به معنی ویحک یعنی ای نیکبخت.

@sobhosher
━•··‏​‏​​‏•✦❁🧿❁✦•‏​‏··•​​‏━ 

#شاهنامه شناسنامه ماست
و اسطوره، تاريخ مكرر ما

━•··‏​‏​​‏•✦❁✳️❁✦•‏​‏··•━​​‏

تو بر کردگار روان و خرد
ستایش گزین تا چه اندر خورد

ببین ای خردمند روشن‌روان
که چون باید او را ستودن توان

همه دانش ما به بیچارگیست
به بیچارگان بر بباید گریست

تو خستو شو آنرا که هست و یکیست
روان و خرد را جزین راه نیست

ایا فلسفه‌دان بسیار گوی
بپویم براهی که گویی مپوی

ترا هرچ بر چشم سر بگذرد
نگنجد همی در دلت با خرد

تو گر سخته‌ای شو سخن سخته‌گوی
نیاید به بن هرگز این گفت و گوی

به یک دم زدن رستی از جان و تن
همی بس بزرگ آیدت خویشتن

همی بگذرد بر تو ایام تو
سرای جز این باشد آرام تو

📚:شاه‌نامه (اکوان دیو )
✍️ #فردوسی

💟❁✦•‏​‏··•​​‏━
@sobhosher
#پند_از_شاهنامه

نگر تا چه گفتست مرد خرد
که هرکس که بد کرد کیفر برد


#فردوسی

@sobhosher
━··‏​‏​​‏•✦❁☀️❁✦•‏​‏··•​​‏━

«یوز در تاریخ و ادبیات ما»

رمنده ددان را همه بنگرید
سیه گوش و یوز از میان برگزید

به چاره بیاوردش از دشت و کوه
به بند آمدند آنکه بد زان گروه

ز مرغان مر آن را که بد نیک تاز
چو باز و چو شاهین گردن فراز

بیاورد و آموختن‌شان گرفت
جهانی بدو مانده اندر شگفت

#فردوسی
تهمورث

کلمه یوز کلمه ای پارسی ، از فعل یوزیدن به معنای “جستن، جهیدن، جستجو و طلب کردن” می باشد و یوز را به جهت “جستجوی شکار” به این نام می‌خوانند. به عبارت دیگر یوز یعنی جوینده، طلب کننده و شکار کننده… البته معانی دیگر باستانی یوز: تاختن، حمله کردن .
تربیت پذیری پوزپلنگ که از دیرباز در مدارک تاریخی و ادبی ما ثبت شده است اثبات این واقعیت است که یوز به انسان حمله نمی‌کند .

بنا بر شاهنامه احتمالا این ایرانیان بودند که برای اولین بار در تاریخ پوزپلنگ را اهلی کردند .
سرعت حرکت یوز بسیار زیادست منتهی برای مدت کوتاهی می تواند با این سرعت بدود؛ به همین دلیل یا سوارکاری پوز پلنگ را برپشت اسبش تا شکارگاه حمل می کرد که تصاویر آن در سفال های نیشابور ثبت شده است و یا این که یوز را با وسیله ای مثل گاری تا شکارگاه می‌بردند.
در مینیاتوری از کتاب شاه‌جهان‌نامه که سرگذشت مصور شاه جهان، پادشاه هند، است پادشاهان گورکانی هند که تابع سنت‌های باستانی ایران بودند این حیوان را ، با یک گاری که توسط دوگاو کشیده می‌شود به شکارگاه می‌برند.
ایران بهشت گربه‌سانان بود . شیر پارسی ، ببرمازندران ، پلنگ ایرانی ، یوزپلنگ ، سیاه گوش و انواع گربه‌های کوچک‌تر مثل گربه شنی و گربه پالاس در این سرزمین اهورایی می‌زیستند . اکنون از میان گربه‌سانان بزرگ تنها یوز پلنگ و پلنگ باقی مانده که آنها هم با سرعت به سوی انقراض پیش می روند .
خطر انقراض یوز در ایران بسیار جدی است و عزمی بزرگ لازم است تا این جواهر بی نظیر در طبیعت ایران باقی بماند. جواهری که تاریخ ایران از آن خاطرات بسیار دارد.

(مقاله با تلخیص)
✍🏻: دکتر #فرزانه_بهار

روز ملی #یوزپلنگ_ایرانی

━··‏​‏​​‏•✦❁💟❁✦•‏​‏··•​​‏━
@sobhosher
━•··‏​‏​​‏•✦❁🧿❁✦•‏​‏··•​​‏━ 

#شاهنامه شناسنامه ماست
و اسطوره، تاريخ مكرر ما

━•··‏​‏​​‏•✦❁✳️❁✦•‏​‏··•━​​‏

فراوان سخن گفت ز افراسیاب
ز رنج تن خویش وز درد باب

ز آزردن مادر پارسا
که با ما چه کرد آن بد پرجفا

مرا زی شبانان بی‌مایه داد
ز من کس ندانست نام و نژاد

فرستادم این بار طوس و سپاه
ازین پس من و تو گذاریم راه

جهان بر بداندیش تنگ آوریم
سر دشمنان زیر سنگ آوریم

ورا پیلتن گفت کین غم مدار
به کام تو گردد همه روزگار

بماندند بر جای پیلان و کوس
بدان تا بیاید سپهدار طوس

کدامین پسند آیدش زین دو راه
بفرمان رود هم بران ره سپاه

چو آمد بر سرکشان طوس نرم
سخن گفت ازان راه بی‌آب و گرم

بگودرز گفت این بیابان خشک
اگر گرد عنبر دهد باد مشک

چو رانیم روزی به تندی دراز
بآب و بآسایش آید نیاز

همان به که سوی کلات و چرم
برانیم و منزل کنیم از میم

بدو گفت گودرز پرمایه شاه
ترا پیش‌رو کرد پیش سپاه

بران ره که گفت او سپه را بران
نباید که آید کسی را زیان

نباید که گردد دل‌آزرده شاه
بد آید ز آزار او بر سپاه

بدو گفت طوس ای گو نامدار
ازین گونه اندیشه در دل مدار

کزین شاه را دل نگردد دژم
سزد گر نداری روان جفت غم

همان به که لشکر بدین سو بریم
بیابان و فرسنگها نشمریم

بدین گفته بودند همداستان
برین بر نزد نیز کس داستان

براندند ازان راه پیلان و کوس
بفرمان و رای سپهدار طوس

📚:شاه‌نامه (داستان فرود سیاوش )
✍️ #فردوسی

💟❁✦•‏​‏··•​​‏━
@sobhosher
#پند_از_شاهنامه

به ما بر زِ دین کهن ننگ نیست
به گیتی بِهْ از دینِ هوشنگ نیست
همه داد و نیکی و شرمست و مهر
نگه کردن اندر شمار سپهر

#فردوسی

@sobhosher
━•··‏​‏​​‏•✦❁🧿❁✦•‏​‏··•​​‏━ 

#شاهنامه شناسنامه ماست

━•··‏​‏​​‏•✦❁✳️❁✦•‏​‏··•━​​‏


چو دانست کز مرگ نتوان گریخت
بسی آب خونین ز دیده بریخت

بگسترد فرش اندر ایوان خویش
بفرمود کامدش بهرام پیش

بدو گفت کای پاک‌زاده پسر
به مردی و دانش برآورده سر

به من پادشاهی نهادست روی
که رنگ رخم کرد همرنگ موی

خم آورد بالای سرو سهی
گل سرخ را داد رنگ بهی

چو روز تو آمد جهاندار باش
خردمند باش و بی‌آزار باش

نگر تا نپیچی سر از دادخواه
نبخشی ستمکارگان را گناه

زبان را مگردان به گرد دروغ
چو خواهی که تاج از تو گیرد فروغ

روانت خرد باد و دستور شرم
سخن گفتن خوب و آواز نرم

📚:شاه‌نامه (پادشاهی اورمزد)
✍️ #فردوسی

💟❁✦•‏​‏··•​​‏━
@sobhosher