باغدادلی شاهسئون ائلی...

✍.......با نام و یاد پروردگار بزرگ سالها پیش مردمانی یا بر گرفته از اعتقادات دینی و یا بخاطر عشق و علاقه بر کشور از اقوام مختلف به فریادی لبیک گفتند و حماسه ساز تاریخ ایران شدند و برای امنیت او از جان مایه گذاشتتد، بخاطر اتحاد و هم دلی درعشق نام ایل بر روی…

(۲)
✍......بنام خالق هستی
موسیقی
موسیقی در ایل شاهسون و یا بهتر است بگوییم مردمانی که زندگی کوچ نشینی دارند از همان آغاز با آنها همراه می شود چیزی نیست که بخواهند آنرا از قومیت و یا مردمان دیگر بگیرند بلکه بخاطر همزیستی با اقوام دیگر شایداز هم وام گرفته باشند ولی اصالت خود را فراموش نکرده اند چون در کنار گهواره کودکان با زمزمه های زیبای مادران با رشد جسمی کودک هوای شعر و موسیقی هم در وجود بهتر بگویم با ریتم بیان مادر وزن می گرفت و کودک پرورش می یابد ....... با نوای نی نغمه جوانان در کوه و دشت و طبیعت زیبا بخاطر شرایط خاصش جان می گیرد و با تییرینگه و ساز و دهل در عروسی ها شور را خلق .... و چگور( چویور) را با عشق و علاقه نه برای کسب و کار بلکه بخاطر ذوق هنری می نواختند و در عروسی گاهی با آشیق در نواختن آن همراه می شدند و مجلس به لطف هنر ذاتی آنها و توانمندی آشیق آرام می گرفت و دیگران گوش جان می سپردند به داستانهای آموزنده و سخنان عرفانی بزرگان و شعر به یادگار مانده بصورت یئر، با صوت های ایلیاتی دل را صفا می دادند
مادران شاهسون با زمزمه ها ، لا لای ، نغمه های زیبا و اوخشاما پایه گذار موسیقی در ایل و بعنوان اولین معلم های فرزندان خود برای آموختن آن می باشند با حرکت گهواره مهر مادری با زمزمه های شیرین که از دل او بر می خیزد کلاس درس خود را شروع و با صدای آرام بخش خود داشته های خود را به کودکان انتقال و با خلوصی که مادر در بیان آن داشت بر روی ذهن کودک با محبت او نقش می بست تا برای آیندگان ثبت سینه به سینه شود
و در اوقشاما در مراسم هم با آهنگ دل غم را هماهنگ می کند تا بار دیگر آموزه ایی از شور مادری را با اشک و آه بیان کند ....
بالام شیرین یوخودا
بالام لای لا لای لا
اوخ دئیب باقرم باشینا
قوربان اولوم گوز یاشینا
بالام لای لا لای لا
وقتی گوسفندان برای دوشیدن در اووا (اوبا) با اولکن رو به روی هم بصورت ردیفی قوشاله له ، مادران با بایدا برای دوشیدن شیر از کناری آغاز و با نغمه های شیرین از گوسفندی به گوسفند دیگر می روند و هریک داستان ذهن خود را با زمزمه ائی به شیوایی بیان می کنند یکی از خدای خود برکت و رزق روزی حلال را طلب و دیگری شکر کردگار را از نعمت داده و یا زمزمه های شیرین دلدادگی
در زمانی که چاتما(سه پایه )برقرار و چالخام(مشک بزرگ) بر آن آویخته و ماست داخل آن با حرکت هماهنگ این شیر زنان در داخل مشک جابجا می شود با صدا ی گروب گروب آن، آنها به وجد می آیند و با آهنگ و ریتم خاصی زمزمه اییی را شروع می کنند
چالخام چالخام کره ی چوخ اولسون
اوغلوم یئسین چاق اولسون
کار را با این گونه آوا به میدان هنر می کشانند و هنر تمام نشدنی بانوان ایل کلاس درس فرزندان شان می شود
...جوان تازه به دوران رسیده وقتی گوسفندان را محو گل و چمن می بیند چروند را کناری می گذارد و بر روی زمین نشسته ،ال اغاجی را بر شانه تکیه می دهدو هنر خود را با نفس گرم به درون نی می وزد و با بازی انگشتان بر روی نی آرامش را برای خود خلق و دلتنگی خود را به زیبایی بیان می کند
و گاهی لب از لب نی بر می دارد برای دل داده خود در رویای تنهای یئری با ریتم به ارث گرفته از تمام وجود بیان می کند
گئدیم گوردو باش باغلئر
باشین یویوب یاش باغلئر
نه ده دی نه دیل لشده
باغرم باشینا داش باغلئر
....سازانا زورنا را به لب خود قرار می دهد و با باد شدن لپ ها و بالا و پایین شدن آن آهنگ دلنشین با یک صوت زیبا خبر ازیک روز شاد را می دهد و صدای مست کننده آن با صدای دهل هنرمندان را به رقص و پایکوبی دعوت می کند و با حرکت موزون جوانان شور و عشق به راه می افتد و جوانان دست دردست هم به فرمان بئیر چوپی گئیدن حرکات رقص را با میدان داری ائیکی چوپی گیدن با صدای هماهنگ ساز و دهل به اجراء می گذارند و با تغییر ریتم نوازنده حرکات رقص تغییر می کند و جوانان شاهسون هنر نمای خود را به رخ می کشند
هالایی هدیه ایست از مردم شاهسون به مردم شریف شش استان مرکزی ایران که هر کدام با توجه به استعداد ذاتی خود باعث شکوفایی این هنر شده اند و در حال حاضر اتحاد و همدلی و یکی بودن را در بین آنها ایجاد کرده است
ادامه دارد
سلیمان امیری فرد

419 viewsSoleiman Amirifard, edited 08:39