Усіх беларусаў - з Днём роднай мовы!

Учора правёў у Вільні віктарыну "Беларускія зоркі" - поўная заля віленскіх беларусаў сабралася ў Карчме 1863 на "Шоў беларушчыны".

Тры каманды ("Скарынаўцы", "Каліноўцы" і "Гамон") паўтары гадзіны азартна адказвалі на пытанні з беларускай гісторыі, мовы, геаграфіі і культуры. Перамаглі "Каліноўцы" - дзякуючы свайму бліскучаму капітану Валянціне😊

Чаму Бог даў нам нарадзіцца ў Беларусі? Якое свята беларусы адзначаюць 52 разы на год? Якія беларусы найвядомейшыя ў свеце? Што гэта за набор ключавых беларускіх феноменаў?

Колькі нобелеўскіх лаўрэатаў родам з Беларусі? Што азначае бел-чырвона-белы сцяг? Няўжо гэта беларусы вывелі чалавецтва ў космас?

І чаму брытанскі фрэгат, тэхналагічны шэдэўр XVIII стагоддзя, — гэта беларускі цуд?

Калі вы гэтага яшчэ ня ведаеце - тады мы ідзем да вас!

Калі Бог дасць і ўсё будзе добра - у планах "Шоў беларушчыны" Каўнас, Беласток, Варшава, Лодзь, Люблін, Уроцлаў, Познань, Гданьск, Гайнаўка, Львоў, Кіеў, Чарнігаў, Прага, Антверпен.

На Дні роднай мовы ў Вільні.

Вялізны дзякуй віленскім беларусам, што ўчора зладзілі свята!

Дзякуй Валянціну Стэху і "Сябрыне", капэле "Ойра", беларусачкам у вышыванках з народнымі спевамі, Юрыю Несцярэнку з ягонымі баладамі пад гітару, нястомнаму Іллі Міронаву, які чытаў вершы палітвязняў, Сяржуку Сысу з гумарной і дасціпнай паэзіяй, гурту "Беларускі цуд", Ігару Случаку, які не перастае змагацца за беларускую мову і нават выдае кнігу пра гэтае змаганне і, канечне, цудоўнай Вандзе Марцінш з яе глыбокімі і кранальнымі вершамі!

А Ўладзімір Рамановіч прыехаў сюды ажно з Беластоку, каб пашырыць збор подпісаў пад петыцыяй за беларускі галасавы ўвод у Гугле.

Асабліва файна, што людзі прыходзілі сем'ямі - і ў залі ўвесь час было чуваць дзетак, якія размаўляюць па-беларуску.

Беларусы Вільні, вы крутыя!

З Сяргеем Ціханоўскім мы пазнаёміліся на менскай Плошчы Волі.

Ціханоўскі настолькі проста размаўляў з простымі беларусамі, задаваў пытанні, быццам цвікі забіваў, і падхопліваў найлепшае, што ўжо ў красавіку 2020 года, на хвалі пандэміі, стала ясна - ён народны лідэр, здольны павесці людзей.

У крытычны момант беларускай гісторыі Сяргей стаў магутным рэзанатарам народнага настрою, прайшоў вагонь і ваду, выстаяў у турме - а такія рэчы выпадковымі не бываюць.

Ну, а Святлана, якая пайшла за мужа ў прэзідэнты - гэта наогул эпічная Love story.

Сяргей Ціханоўскі - наш нацыянальны здабытак. Такімі легендамі не раскідваюцца. Мы, беларусы, не такія багатыя ды моцныя, каб "адбракоўваць" лідэраў, здольных узняць мільёны на змаганне за Беларусь. Ціханоўскі яшчэ не сказаў свайго апошняга слова. І ягоная ўвага да хрысціянства, і праца ў ЗША, эпіцэнтры сусветнай палітыкі - гэта вялізны патэнцыял.

І, у рэшце рэшт, ня трэба забывацца: менавіта Сяргей выбраў у жонкі Святлану Ціханоўскую - і яна стала абліччам Беларусі.

Карацей, сябры - у чацьвер кідаю ўсё і еду на Нёман!

26 лютага а 17:00 запрашаю на сустрэчу ў Каўнасе.

Пагаворым:
— Як зрабіць Беларусь вольнай;
— Ці хутка мы вернемся;
— Што такое «каманда мары» па-беларуску;
— Чаму Бог дапускае такое;
— Верым? Можам? Пераможам?

Будзе жывы дыялог пра шлях, веру, адказнасць і надзею — у атмасферы салідарнасці. Запрашаю ўсіх неабыякавых далучыцца.

📍 Месца: Putvinskio g. 23–102
🗓 Дата і час: 26 лютага, 17:00
🗣 Мовы сустрэчы: беларуская і літоўская

З Мікалаем Статкевічам ня "здарыўся інсульт". Мікалая Статкевіча давялі да інсульта.

Там умеюць - ламаць рукі-ногі, рваць сэрцы і дзіравіць страўнікі нават без лішняга дотыку.

Напрыканцы акрэсцінскіх карцэраў, недзе на трэці месяц, у мяне разбалеліся калені. Ня мог спаць. Два дні патрабаваў доктара, з'яўляецца.

- Ну?

- Ды во ногі баляць.

-Аааа, - задаволена басіць доктар. - Наконец-то.

- У сэнсе, - кажу, - наканец-та?

- Да мы всё думалі, когда уже... Суставы. Всё правільно.

У ШІЗА чалавека свядома і мэтанакіравана даводзяць да калецтва. Турэмныя дактары толькі фіксуюць, "дзе тонка" у таго ці іншага вязня, якога начальства вырашыла ламаць - і пасля вязня пераводзяць у адпаведную камеру.

Калі не высыпаешся тыднямі ад холаду, пачынаеш бачыць галюцынацыі, разбіваешся аб плітку, бо раптам адключаешся ўдзень, і раз за разам атрымліваеш "ДП" (дабаўку) - пытанне толькі ў тым, што цябе вырубіць спярша: язва (бо арганізм жарэ сам сябе), запаленне лёгкіх, інсульт, інфаркт альбо вар'яцтва.

Сябры! Запрашаю на сустрэчу, прысвечаную Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі, яе гісторыі, сучаснасці і будучыні.

БХД разгарнулася як масавая грамадская сіла менавіта ў міжваеннай Вільні: у 1920-30-ых хрысціянскія дэмакраты на чале з Адамам Станкевічам і Вінцэнтам Гадлеўскім стварылі тут для беларусаў Інстытут гаспадаркі і культуры, свой банк, сваю друкарню, выдавалі крэдыты беларускім сялянам на набыццё тэхнікі, друкавалі дзясяткі кнігаў, газетаў, брашураў на роднай мове, ладзілі сотні тэатральных пастановак, стваралі сеткі ўзаемнай падтрымкі і салідарнасці - і, канечне, правілі набажэнствы па-беларуску.

Што з гэтага досведу варта пераняць цяпер? Як хадэцыя працуе ў свеце? Чаму хрысціянская дэмакратыя - будучыня Беларусі?

Даведацца, абмеркаваць і далучыцца можна будзе ў суботу, 28 лютага а 17.00 ў Вільні, у Беларускім доме па вуліцы Віленскай, 20.

- Как же я вас, свядомых, ненавіжу! - раптам вызверыўся на мяне звычайна спакойны супрацоўнік Акрэсціна, які заводзіў на "суд" у ліпені 2020 года (пандэмія, таму "судзілі" з турмы праз скайп).

- А за што ненавідзіце? - я трохі, прызнаюся, разгубіўся.

- Да за то, что у вас всё не как у нормальных людей. Менск, Менск!.. Откуда вы вообще взялі этот Менск?! Минск!

- Тысячу гадоў быў Менск, бо там людзі мяняліся. Абменьваліся таварамі, месца мены было, - кажу. - А Мінск адкуль? Ад мінаў?

Сапе, як мядзьведзь. Маўчыць.

Вялікая падзяка валанцерам Беларускай сябрыны Коўні, кіраўніцы арганізацыі "Паліглот" Вераніцы Выгоўскай і прафесару Русцісу Камунтавічусу за цёплую сустрэчу ва Ўніверсітэце Вітаўта Вялікага!

Размаўлялі пра Беларусь і Літву, супадзенні і розніцу ў светапоглядзе, еднасць беларусаў замежжа, вайну і мір, пра БХД і Зянона, Бога і беларускія сэрцы.

Прафесар Русціс Камунтавічус, аўтар фундаментальнай кнігі пра беларусаў, зрабіў крутыя каментары да выступа і патлумачыў, чым ёсць Беларусь для Літвы і Літва для Беларусі насамрэч.

Асобная падзяка Валерыі Чарнаморцавай, адной з найлепшых беларускіх экскурсаводаў, якіх я ведаю!

Як Паўлу Вінаградаву ўдавалася і дагэтуль удаецца захоўваць гумар і здаровы глузд - я дагэтуль ня цямлю. Заўжды ў добрым гуморы, заўжды гатовы падтрымаць ці пажартаваць, уключаць самаіронію - ну з ўласнага досведу ведаю, нават на волі, ня тое што ў турме, гэта ў рэжыме нон-стоп немагчыма.

А Вінаградаў - кругласуткавы пазітыў.

Прайшоў самае дно - і ўсё адно застаўся байцом.

У ШІЗА менавіта Паша Вінаградаў забяспечваў "турэмную пошту" - сувязь паміж паверхамі турмы, каб іншыя вязні ведалі, хто дзе сядзіць і колькі сутак атрымаў.

Нават "блатныя" паважалі Вінаграда, які сядзеў у "нізкім статусе", здзіўляліся, чаму ён такі бесклапотны, а ён тлумачыў:

- Слухай, я і так у ШІЗА, ды яшчэ і ў "петушатні": ну што яшчэ яны могуць мне зрабіць?!

Такі караткевіцкі Гервасій Выліваха, які абыгрывае ў шахматы нават смерць.

Фота "Радыё Свабода". Паша, які калісьці пачынаў у "Зубры", і тут падобны да зубра.

Сустрэча, прысвечаная аднаўленню Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі ў Літве, прайшла ўчора ў Вільні, у Беларускім доме.

Чакаў каля 20 чалавек, прыйшло 40. Паказалі прэзентацыю з гісторыі і дасягненняў БХД, пратэсцілі з дапамогай галасавання, за якія справы варта ўзяцца найперш, паглядзелі канфесійны склад удзельнікаў (найбольш праваслаўных, потым рыма-і-грэка-каталікі, потым пратэстанты, таксама былі людзі іншых веравызнанняў і нерэлігійныя).

На сустрэчы выступілі святар Беларускай праваслаўнай царквы Канстанцінопальскага патрыярхату айцец Георгій Рой, прафесар, колішні кіраўнік Сената ЕГУ Павел Церашковіч, кіраўнік Асацыяцыі беларускіх бацькоў Літвы Вадзімір Заранкін, сакратарка Віленскай філіі БХД Валерыя Чарнаморцава, лідэр Руху "Каліноўцы" Анатоль Міхнавец.

Пачатак аднаўлення адзінай і моцнай Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі ёсць - і сімвалічна, што менавіта ў Вільні, дзе разгортвалася міжваенная БХД і праходзіў першы з'езд БНФ.

Адна з самых запамінальных рэчаў у Шклоўскім ШІЗА - "дыскатэка".

Пакуль на калідоры ізалятара грае музыка - ты абавязаны стаяць на "расцяжцы" ля прымкнутай да сцяны нары. Звычайна музыку ўключаюць, калі пачынаецца праверка - а гэта значыць, стаіш з выкручанымі рукамі і расстаўленымі нагамі, пакуль дзяжурны памочнік начальніка калоніі не абыдзе ўсе 23 камеры ШІЗА і не выслухае "даклады" вязняў. Бывае паўгадзіны, бывае і гадзіну.

А зранку ў Шклове адчыняюць фрамугі - і таму, напрыклад, зімой "дыскатэку" ты слухаеш, дрыжучы ад сцюжы ў сваёй баваўнянай "марлі", пакуль у цябе з рота валіць пара. Бо адчыняюць іншыя камеры, і усё ШІЗА прадзьмувае скразнякамі.

Кантралёрам у ШІЗА сумна. Хочацца хаця б паслухаць музыку ды пазабавіцца. Таму ўключаюць "дыскатэку" і любуюцца па камерах, як вязні кідаюцца да нары і раскірэчваюцца. Добрая змена праз хвілінаў 20 гукне з калідора - "А-адбой расцяжка!" А кепская - так і пакіне, гадзінкі на паўтары. Інцярэсна жэ, пусьць эці паліцічэскіе учацца родзіну любіць.