Велікодная гісторыя пра смачную булку, "манечку" і ШІЗА са Шклоўскай калоніі. 2022 год.

Пасля Пасхі ў атрадзе падыходзіць да мяне сусед па кубрыку, назавем яго Сяргей:

- Паш, слухай, мой бацька, аказваецца, цябе ведае. На спатканні перадаваў прывітанне, кажа, падзяліся з Севярынцам дамашняй булкай, во перадаў...

А размова адбываецца ля нараў, пад камерай.

- Сяргей, - кажу, - вялізны дзякуй табе і твайму бацьку, паклон яму і віншуй са святам, але ж ты ведаеш, мяне пільнуюць, перадаваць адзін аднаму нічога нельга.

Хто ня ў курсе, у лагерных "Правілах унутранага распарадку" ёсць такі пункт - "Отчужденіе". Згодна з гэтым пунктам, перадача любой маёмасці, рэчаў, прадуктаў, цыгарэтаў паміж вязнямі забароненая. Ты пачаставаў суседа, гэта ўбачылі, стукнулі ў операддзел, і ты прыплыў.

Канечне, ужываюць гэты пункт выбарачна (бо жыццё ёсць жыццё, ежа і цыгарэты цыркулююць па зонах як мае быць) - але ў дачыненні да "палітычных" адстрэл наладжаны.

Калі "палітычны" перадае штосьці звычайнаму зэку - значыць, падкупае, каб перацягнуць на свой бок. Калі "палітычны" "палітычнаму" - гэта салідарнасць, канечне, трэба "пресекать". Ну, а калі звычайны зэк "палітычнаму" - ооо, тут пахне бунтам, выклік адміністрацыі. Гасяць за такія рэчы на Шклове будзь здароў.

Механізмы кантролю - паўсюдныя камеры, сетка стукачоў і дэталёвы ўлік рэчаў ды прадуктаў, з дакладнасцю да адзінкі ў вопісах (апісваецца цалкам усё, па пунктах, ад змесціва тумбачкі да лядоўні). І спецыяльна абучаныя людзі за тым, хто цікавіць адміністрацыю, клапатліва даглядаюць.

Дык вось, мой Сяргей моршчыцца і кажа:

- Ды Паш, ну ўсе ж дзеляцца, тут кавалак булкі... Як хочаш, я загарну ў пакет і пакладу каля тваёй нары, ты зойдзеш, возьмеш. Усё, са святам, а то я пакрыўджуся.

Ідзе, шуршыць у сваёй торбе, у кубрыку пара чалавек і камера.
Ёлкі-палкі, думаю, і хлопец жа харошы... Але хто яго ведае, мо і падстава. У зоне такія сумненні ласкава называюць "манечкай", ад слова "манія" - лёгкая паранойя.

Ладна, думаю. Трэба рызыкнуць, бо інакш і хлопца пакрыўджу, і пакет застанецца ляжаць, а хутка на працу, прыдзе абход - чыё тут, скандалы, інтрыгі, расследванні, парушэнне ПВР... Карацей, бяру, іду на кухню, разгортваю, з'ядаю кавалак смачнай велікоднай булкі і дзякую Сяргею.

Праз паўгадзіны пачалося.

Прылятае операддзел. Что было в чёрном пакете? Кто дал Северінцу чёрный пакет?

Які такі чорны пакет, таварыш начальнік? Ды ніхто нічога ніякага...

Прагляд камераў. Кубрык. Кухня. Ааа, ест булку!.. Політіческіх подкармліваем, значіт?

Сяргея вылічылі імгненна. Назаўтра вядуць на пакаранне. Пяць сутак ШІЗА.

У атрадзе пасмейваліся:

- Пяць сутак за паўбулкі. Была б цэлая - далі б дзесяць.

Сяргей выйшаў з ШІЗА і, улучыўшы момант, падышоў да мяне.

- Усё нармальна. Халера з імі. Булка хоць смачная была?

Велікодная булка з чорнага пакету. Смачная?.. Вось дагэтуль узгадваю. На языку быццам прысмак хлеба прычасця. Цела Хрыста з віном, якое ператвараецца ў кроў.

У суботу 18 красавіка а 17.30 у Беларускім доме па Vilniaus 20 адбудзецца сустрэча “Беларускі рух у Вільні. Асобы і падзеі”.

Распавяду пра найбольш значных гістарычных асобаў, якія развівалі беларускі рух у Вільні – ад Кастуся Каліноўскага і Францішка Багушэвіча да братоў Луцкевічаў, Адама Станкевіча, Казіміра Сваяка, Наталлі Арсенневай.

Якую ролю выконвала ў беларускім руху Беларуская Хрысціянская Дэмакратыя?

Якія мясціны ў Вільні самыя значныя для беларускага руху? Топ-12.

Якія формы беларускага руху ў Вільні варта аднавіць і выкарыстоўваць сёння нам?

Чакаюцца выступы запрошаных гасцей.

Удзельнікам таксама будзе прапанавана ўдзельнічаць у шэрагу надзённых беларускіх справаў.

А завершыць сустрэчу адмысловая віктарына з прызамі, сярод якіх – Біблія на беларускай мове.

Запрашаю!

Цяпер найлепшае выйсце для ЕГУ - рабіцца элітнай вышэйшай школай для беларусаў замежжа.

Пасля прызнання ЕГУ экстрэмісцкай арганізацыяй непазбежны масавы адток беларускіх студэнтаў (а іх больш тысячы) і выкладчыкаў (а іх дзясяткі). Непазбежная і дыскусія - які цяпер жыць і якім цяпер быць ЕГУ.

Калі не рабіць кардынальных крокаў і пераконваць усіх, што "працуем у звычайным рэжыме", скончыцца тым, што ЕГУ альбо зачыніцца, альбо ператворыцца ў адзін з заштатных, нікому не патрэбных безаблічных "варыянтаў" для тых, хто ня трапіў у прэстыжныя альбо нават сярэднія рэгіянальныя ВНУ.

Да 14 красавіка баяліся, што прызнаюць экстрэмістамі. Цураліся "свяціцца". Усё, прызналі. Цяпер баяцца няма чаго. Цяпер трэба рэальна свяціць. І адкрыта казаць Еўропе, якая ўсе гэтыя гады падтрымлівала ЕГУ: патрэбная кузня кадраў для беларускіх пераменаў.

Яшчэ з канца 1990-ых беларусы марылі пра сапраўды беларускі ўніверсітэт, які мае рыхтаваць элітныя кадры для будучай дэмакратычнай Беларусі.

Скажаце, а хто з беларусаў замежжа будзе аддаваць дзяцей у сённяшні ЕГУ?

Ва ўніверсітэт, дзе па-беларуску выкладаюць Алесь Бяляцкі, Уладзімір Арлоў, Лявон Вольскі, Кацярына Ваданосава, Вінцук Вячорка, Павел Церашковіч, Цімох Акудовіч - будуць.

Куды паступаць дзецям 2020-га года?

Цяпер, калі ў самой Беларусі громяць і беларускую адукацыю, і культуру, дзясяткі тысячаў маладых беларусаў і ў краіне, і за мяжой мараць пра найлепшы ўнівер у свеце. Свой.

Бо ўніверсітэт, які гадуе геніяў - гэта не пра "варыянты", "стандарты" і нават дыпломы.

А пра мару, якая робіцца явай.

Непараўнальны Паша Вінаградаў, найлепшы віленскі цырульнік, прыехаў да нас дахаты - і хутка ды якасна зрабіў стрыжку. Усё адпаведнае снадзіва з сабой у вялікім заплечніку колеру хакі, аранжавыя акуляры, навушнікі - і, канечне, фірмовы вінаградаўскі настрой, заўсёдныя жарцікі ды пазітыўчык, якія не вынішчыць ніякай турме.

І хай на вуліцы дождж, а ў Беларусі рэжым - два зэкі з Гарадзенскай крытай у Вільні згадваюць "ночы, поўныя вагню", і прымаюць эміграцыю як новую захапляльную вандроўку на шляху дахаты.

Тут што важна - каб беларусы падтрымлівалі адзін аднаго. Укладалі ў супольнасць. Навошта мне ісці стрыгчыся ў цырульню на Краснухе, дзе відалая кабета па-руску распавядае мне, какой харошый в Беларусіі прэзідзент і што вы, беларусы, канцы та канцоў, не панімаіце сваяво шчасцья?

Што можна набыць у беларусаў - набывайце у сваіх. Калі хочаце падтрымаць - падтрымайце беларусаў. Калі трэба пастрыгчыся - пішыце ў прыват Пашу Вінаградаву.

Наша мара - вярнуцца ў Беларусь, дзе беларус беларусу будзе беларус.

Пакаранне за вітанне. Шклоўская калонія.

Адна з галоўных задачаў адміністрацыі турмаў і калоніяў - пераканаць вязня (і асабліва палітычнага вязня) ў тым, што ягонае жыццё залежыць толькі ад "таварыша начальніка".

Нават калі ты ідэальна выконваеш Правілы ўнутранага распарадку, не "адсвечваеш", пішаш стэрыльныя лісты на волю і ня сварышся з "заўхозамі" ды "шасцёркамі" - надыходзіць час, насупраць твайго прозвішча ў пэўнай эксэлеўскай табліцы з'яўляецца злавесная "птушачка", і ты паехаў з усімі прыпынкамі.

А калі ты, "жаўтабірачнік", яшчэ і размаўляеш па-беларуску, ціснеш рукі такім, як ты, абмяркоўваеш навіны, пачутыя па радыё, і лічыш, што не Украіна напала на Расею, а зусім наадварот - рыхтуйся.

У Шклове ўлюбёны тып адстрэлу - "пакаранне за вітанне".

Паводле Правілаў унутранага распарадку, ты мусіш прывітацца з любым супрацоўнікам калоніі, які трапіўся на тваім шляху. Але адначасова, калі атрад ідзе шыхтом у сталоўку, на промку альбо ў лазню - у шыхце забаронена размаўляць наогул.

І вось ты ідзеш па шклоўскім "Брадвеі" у шыхце ў сталоўку, глядзіш роўна ўперад (бо паварот галавы ў бок суседа могуць зафіксаваць спецыяльна абучаныя супрацоўнікі калоніі, якія сядзяць за пультам камераў назірання ў штабе альбо на КП, зрабіць скрыншот і прад'явіць табе як доказ размоваў), а на ходніку стаіць дзяжурны таварыш маёр.

Ты ў шыхце. Размаўляць забаронена. Увесь атрад праходзіць міма моўчкі.

- Отряд, стой.

Маёр паказвае пальцам:

- Северінец, подойдіте.

Выходжу з шыхта, да яго, раблю даклад.

- Почему не поздоровалісь?

- Так у шыхце ідзем, грамадзянін начальнік. Правілы ўнутранага распарадку забараняюць размаўляць у шыхце.

- Вы обязаны поздороваться с сотрудніком.

- Так увесь атрад маўчыць...

- С отрядом мы разберёмся. Вы за себя отвечайте. Пішіте об'ясненіе.

"Об'ясненіе" - гэта значыць пакаранне, пазбаўленне спаткання, перадачы альбо "суткі" ў ШІЗА.

На пакаранні ў штабе забралі чарговую перадачу (яна два разы на год). Вось табе пакаранне за невітанне.

Літаральна праз пару дзён змена таго ж маёра. Ідзем у сталоўку шыхтам. Стаіць, глядзіць на мяне. Усміхаецца - зараз будзе майстар-клас.

- Добры дзень, грамадзянін начальнік, - бадзёра вітаю я.

- Отряд, стой. Северінец, выйті із строя.

Выходжу.

- Опять нарушаем!

- Так я ж павітаўся, грамадзянін начальнік.

- Вы в курсе, что разговоры в строю запрещены?

Атрад хіхікае. Маёр задаволены.

- Вот вы же не ісправляетесь, Северінец. Нарушаете і нарушаете. Пішіте об'ясненіе.

На камісіі ў начальніка забіраюць спатканне з роднымі. Гэта пакаранне за вітанне.

У маёй калекцыі толькі ў Шклове пакаранняў за вітанне і невітанне набралася больш дзясятка.

Такія рэчы робяцца дэманстратыўна. Каб кожны беларус, і найперш "палітычны", засвоіў на ўзроўні рэфлекса: закон - для дурачкоў. Ёсць начальнік, і кропка.

Як там казаў класік? Мэта рэпрэсіяў - рэпрэсіі. Мэта улады? Улада.

І гэта - дзіч, супраціўная самой натуры беларуса, законапаслухмянай і разважлівай. У калоніях і турмах рэжым мэтанакіравана разбурае тое, што стагоддзямі выхоўвалі ў беларусах Статуты і магдэбургскае права.

Уяўляю сабе вольную Беларусь. Прэзентацыю кнігаў у Шклове. Бел-чырвона-белы сцяг па-над ратушай. Выходжу на вуліцу - і раптам пазнаю сярод мінакоў на ходніку таго самага маёра, толькі ўжо ў цывільным.

Проста хачу пабачыць выраз ягонага твару, калі скажу яму:

- Прывітанне, грамадзянін начальнік.

Вадзіма Кабанчука я ведаю трыццаць гадоў.

Увесну 1996 года, падчас знакамітай Менскай вясны з яе шэсцямі і сутычкамі з амапам, сярод фронтаўскай моладзі стаў набіраць сілу рух моцных спартовых хлопцаў, якія ўзяліся абараняць пратэстоўцаў.

І самым заўважным сярод іх быў Вадзім Кабанчук.

Увесну 1997-га, падчас майго першага сур'ёзнага затрымання менская міліцыя шукала чалавека, які даў выспятка супрацоўніку Колокольчікову, што здымаў пратэстоўцаў. На начным допыце у кабінет следчага зайшлі два амапаўцы, каторыя ратавалі аператара і пачалі прыглядацца да мяне:

- Не... Тот вроде повыше был.

Тым чалавекам быў Вадзім. Яго затрымалі ўжо ўвосені, падчас маршу ў менскай Серабранцы - і, памятаю, на судзе ураджэнец Валгаграда Колокольчіков чырванеў, як ясна дзявіца, калі суддзя ўдакладняў, куды ж падсудзімы нанёс яму ўдар.

- Ну... понімаете, в область спіны...

- У Валгаградскую область! - выгуквалі з поўнай залі.

Напрыканцы 1990-ых Вадзім узначаліў баявое крыло Маладога Фронту - і ў 1998-ым яно аформілася ў арганізацыю "Край".

"Краёўцы", згуртаваныя ў дзясяткі і сотні, праводзілі вышкалы і трэніроўкі ў лясах, адзначалі памятныя даты беларускай гісторыі, вывучалі гісторыю беларускага супраціву, выдавалі падпольныя газеты і кнігі пра герояў - і аднымі з першых сярод новага пакалення моладзі пачалі казаць пра хрысціянскія асновы беларускага руху.

У красавіку 1999-га "Край" Вадзіма Кабанчука зладзіў легендарнае шэсце ў Гародні. Калі лукашэнкаўскія чыноўнікі вырашылі правесці там супольную сесію "парламентаў" Расіі і Беларусі, сорак "краёўцаў" у камуфляжы з паходнямі і бел-чырвона-белымі сцягамі прайшлі маршам ад вакзала да аблвыканкаму. Амапу не ўдалося разагнаць хлопцаў - і іх калону таранілі машынамі. Былі скалечаныя, збітыя, былі крымінальныя справы - але ніякай "супольнай сесіі" у выніку не было.

У 2001-ым менавіта "Край" апублікаваў звесткі пра "эскадрон смерці" і месца забойства Ганчара ды Захаранкі.

У сярэдзіне 2000-ых Вадзім далучыўся да Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі. На нашых сустрэчах мяне заўжды ўражвала цвярозасць і яснасць ягоных думак, вера ў Бога і вернасць Беларусі. Такія якасці - ваяра, сумленнага верніка, палітыка - наогул рэдка сумяшчаюцца ў адным чалавеку.

У 2010-ым, калі БХД спрабавала аб'яднаць беларускую апазіцыю перад "прэзідэнцкай кампаніяй", мы разглядалі Вадзіма як будучага лідэра сілавога блоку ў новай Беларусі.

Менавіта Вадзім Кабанчук яшчэ ў 2014-ым паехаў ва Ўкраіну ваяваць "за нашу і вашу свабоду" - і згуртаваў у Тактычнай групе "Беларусь" ядро байцоў, якія сталі асновай Палка Каліноўскага. Задоўга да 2020-га і 2022-га года ён прадбачыў і беларускі ўздым, і вялікую вайну ва Ўкраіне, ад якой будзе залежаць лёс Беларусі.

Вадзіму давяраю як сабе. Гэта чалавек, які прысвяціў жыццё Беларусі і які ніколі ня здрадзіць.

І вось адзін характэрны прыклад. Выйшаў з турмы, пачаў размаўляць з беларускімі дабраахвотнікамі; там, канечне, разлёт меркаванняў, часта асабістыя крыўды і сваркі. Пытаюся ў Вадзіма пра аднаго з тых, хто яго ганіць.

- Добры хлопец, адданы і мужны, - стрымана адказвае Вадзім. - Проста памыляецца.

Дык вось, я хацеў бы бачыць у беларускай палітыцы і на чале новай Беларусі такіх людзей, як Вадзім Кабанчук.

Здароўя, сілы, вытрымкі і Божай ласкі табе, дружа Вадзім!

Атрымаў ад Літвы "пашпарт замежніка". Ačiū, Lietuva!

Рыхтуюся да паездак у Беласток, Варшаву, ва Ўкраіну.

А цяпер лячу на форум хрысціянскіх дэмакратаў у Чэхію - на запрашэнне KDU-ČSL. Потым у Празе канферэнцыя, прысвечаная 40-годдзю Чарнобыля, сустрэча з беларусамі Чэхіі і нашымі чэшскімі сябрамі, Парламент, Радыё Свабода, інтэрвію хрысціянскім медыям.

Хто хоча сустрэцца - калі ласка, пішыце ў прыват.

Наступныя некалькі дзён у стужцы будзе наша ўлюбёная з часоў Скарыны Чэхія.

Абяцаюць пахмурнае надвор'е і халадэчу, таму фота выбраў адпаведнае.

Выступіў на з'ездзе Чэшскіх хрысціянскіх дэмакратаў - па-беларуску.

Перакладала цудоўная чэшка Святлана Вранава, якая ведае беларускую лепш за большасць беларусаў.

Беларусь тут любяць: калі прадстаўлялі гасцей і прагучала "Беларусь" - заля ўстала і пляскала стоячы.

На з'ездзе ўручылі ўзнагароду прэзідэнта KDU-CSL.

Гэтаксама па беларуску даў інтэрвію хрысціянскай Тэлевізіі Ное - таксама перакладала Святлана.

З Янам Гроліхам, новым кіраўніком Чэшскіх хрысціянскіх дэмакратаў, узыходзячай зоркай чэшскай палітыкі.

Ян Гроліх у свае 41 - губернатар Паўднёвай Маравіі, выбраны з вынікам больш як 50 адсоткаў. На ўчорашніх выбарах у партыі атрымаў больш як 85 адсоткаў галасоў.

Практыкуючы каталік. Майстар камунікацыі. Надзея для тых чэхаў, якія расчараваліся ў палітыцы. Многія ў Чэхіі бачаць у ім адзіную альтэрнатыву папулісту Бабішу.

Размаўлялі з Янам пра Беларусь і Чэхію, і з ягонай камандай - як Чэхія можа дапамагчы беларусам сёння.

На гэтым фота, сябры - сапраўдны цуд Божы са Скарынам у Празе!

Стаю на праскай Старамескай плошчы ля "пліткі Скарыны" - металічнага знаку з сонцам маладзіковым.

Менавіта тут, у друкарні Паўла Севярына, наш Францішак пачаў выдаваць беларускую Біблію.

А ў руках у мяне - арыгінал(!) Скарынавага друку, знойдзенага цудоўным гісторыкам Аляксандрам Паршанковым у макулатуры часоў Рэнесансу.

Пачатак Кнігі Суддзяў.

Уявіце сабе: праз пяцьсот гадоў Скарына вяртаецца на гэтае месца, дзе друкаваў Павел Севярын, у руках Паўла Севярынца ))

Вечар 27.04.2026.

А здымак - самога Аляксандра Паршанкова.

Чэрвень 2020 года, Акрэсціна. Менскі ІЧУ.

Мяне прывезлі ў нядзелю ўвечары пасля мітынгу на Камароўцы. Спачатку ўсё было як мы любім: дагляд, камера, канвой, адміністрацыйны суд за несанкцыянаванае мерапрыемства, 15 сутак, зноў Акрэсціна.

Але назад чамусьці прывезлі не ў размеркавальнік, дзе трымаюць "сутачнікаў", а ў ІЧУ, для крымінальнікаў.

І завялі адразу ў карцэр - паўпадвальны каменны мяшок 2 на 3 метры з адкідной нарай. На ўваходзе забралі куртку і ўсё, што меў у трывожнай торбе, да зубной шчоткі ўлучна.

- Всё отдадім, - сказаў супрацоўнік, які заводзіў. - Потом.

Ведаю я ваша "потом", думаю. Пачынаецца ня надта.

Летам у такім карцары так сабе. Удзень душна, уначы халодна, голая дошка. Большасці людзей праз пэўны час пачынае падрываць дах, бо пастаянна церпіш і няма чаго рабіць, тупа ходзіш два крокі туды, два крокі назад, больш няма як. Ну але малюся Богу, абдумваю будучыя кнігі, збіраюся датрываць да "выбараў" - нармальна.

Першая ноч - поўная вагню. Нейкая жанчына ў камеры насупраць крычыць, здаецца, па-цыганску, б'е кулакамі і нагамі ў дзверы, патрабуе курыць і выпусціць. Да ранку. Так і не заснуў. У суседнюю камеру, таксама карцэр, чую, заводзяць Волю Мікалайчык - яна таксама выступала на мітынгу.

А раніцай перакрылі ваду. І мне, і Волі.

- Чаму вады няма?

- Рамонт.

Ніякага рамонту, канечне, не было. Проста каля кожнай камеры ў ІЧУ адмысловы кранік, перакрылі і ўсё. Цяпер не папіць, не памыць рук, ня змыць "ачко". Суха, як у пустыні.

Так, думаю. Патрапіў. Да "выбараў" два месяцы, без вады магу не дацягнуць. Уранку і ў абед даюць па паўкубкі "гарбаты" да пайкі, і гэта ўсё. Есці пры такім раскладзе ня хочацца. Нна, хранаваценька.

- Дайце вады!

Маўчанне.

Дзень. Два. Тры. Чатыры. Цяжка, асабліва ўначы. Смага. Пачынае тачыцца галава. Тое самае, чую, і ў Волі.

Ідэя адключыць ваду тут вось у чым. Акрамя фізічнага ўздзеяння - яшчэ і маральнае. Раз даюць пайку - мусіш есці. Раз ясі - ходзіш у прыбіральню (дзіру ў падлозе). А змываць у тваёй хатцы 2 на 3 метры няма як. Значыць - ну вы зразумелі. Палітычны? Ну вось, ад цябе тхне як мае быць.

Такое рабілі яшчэ ў 1990-ыя з маладафронтаўцамі, скажам, у Маскоўскім РАУСе - проста днямі не выводзілі з боксаў у прыбіральню. Рабі пад сябе. Але там было на двое-трое сутак. Тут зараджаюць на пару месяцаў.

Халера іх бяры, думаю. Пара ўскрывацца, бо інакш здохнеш бяз бою.

Ёсць чым? Знойдзем.

Але пра гэта - наступным разам.

На сайце МУС сёння апублікавалі звесткі пра чарговых "экстрэмістаў".

Сярод іх пад нумарам 6577 - Яўген Скочка, легенда Маладога Фронту напрыканцы 1990-ых.

З сярэдзіны 2000-ых Скочка адышоў ад палітыкі.

Затрымалі Яўгена яшчэ ў мінулым годзе. Асудзілі паводле чатырох артыкулаў - "Спрыянне экстрэмісцкай дзейнасці", "Паклёп на прэзідэнта", "Абраза прэзідэнта", "Дыскрэдытацыя Беларусі". Далі тры гады калоніі.

Пасля апошняга кавіда ў Яўгена вельмі кепска са здароўем.

Рэжым Лукашэнкі мэтанакіравана разбурае беларускамоўнае хрысціянства. Чаму?

Бо Ісус Хрыстос, Які размаўляе па-беларуску - гэта смерць для дыктатуры і імперыі.

Падчас так званай перарэгістрацыі рэлігійных аб'яднанняў за апошні год забароненая дзейнасць дзясяткаў каталіцкіх, праваслаўных і пратэстанцкіх грамадаў - прычым найперш такіх, дзе ў набажэнствах ужываецца беларуская мова, а вернікі ўкарэненыя ў грамадскую актыўнасць.

Колькасць каталіцкіх парафіяў зменшылася з больш як 500 да 440 - а менавіта Касцёл моліцца і праслаўляе Бога па-беларуску.

Ксяндза Анатоля Парахневіча, які перанёс у СІЗА інфаркт, працягваюць утрымліваць у вязніцы.

Ключавыя, самыя шматлюдныя парафіі беларускамоўнай грэка-каталіцкай царквы ў Беларусі - у Берасці, Баранавічах і Івацэвічах - зачыненыя рашэннямі карных ворганаў.

Укрыжавання Ісуса Хрыста ў Беларусі патрабуе пуцінскі Крэмль.

Бо беларускамоўнае хрысціянства - гэта абсалютна ясная маральная і культурная альтэрнатыва рэжыму, зразумелая ўсяму народу.