بلکى بو اولود ـ سونگگی شو نسلدور،
ترکستاننینگ کؤنگلیده قالغان فصلدور.
کین بیز هم خیرلاشورمیز بو دیار موʻتبار بیلان،
خدّی اندلسدک ـ کوزده یاش، دیلده حسرتور.
«Balki bu avlod — so‘nggi shu nasldur,
Turkistonning ko‘nglida qolgan fasldur.
Keyin biz ham xayrlashurmiz bu diyori mo‘tabar bilan,
Xuddi Andalusdek — ko‘zda yosh, dilda hasratur.»
t.me/sceftome
4👍4
«Rosululloh ﷺ qizlari Fotimadan عليها السلام so‘radilar:
— Ayol kishi uchun eng yaxshi (afzal) narsa nima?
Fotima عليها السلام Ul zotga ﷺ hayoli, teran bir hikmat ila javob berdilar:
— Uning begona erkakni ko‘rmasligi, begona erkak esa uni ko‘rmasligidir.
Rosululloh ﷺ bu javobdan mamnun bo‘ldilar, Uni mehr bilan bag‘rilariga bosdilar va ma’qullab quyidagi oyatni tilovat qildilar:
"Bir-biridan (paydo bo‘lgan) zurriyotlardir" (Oli Imron, 34).»
t.me/sceftome
— Ayol kishi uchun eng yaxshi (afzal) narsa nima?
Fotima عليها السلام Ul zotga ﷺ hayoli, teran bir hikmat ila javob berdilar:
— Uning begona erkakni ko‘rmasligi, begona erkak esa uni ko‘rmasligidir.
Rosululloh ﷺ bu javobdan mamnun bo‘ldilar, Uni mehr bilan bag‘rilariga bosdilar va ma’qullab quyidagi oyatni tilovat qildilar:
ذُرِّيَّةًۢ بَعْضُهَا مِنۢ بَعْضٍۢ
"Bir-biridan (paydo bo‘lgan) zurriyotlardir" (Oli Imron, 34).»
t.me/sceftome
3👍6
«الحب في الإسلام ليس نظرات عابرة أو كلمات فارغة، بل هو عهدٌ بالرحمة، وميثاقٌ على الوفاء، وسعيٌ إلى الجنة معًا.»
«Islomda muhabbat bu shunchaki o‘tkinchi nigohlar yoki bo‘sh so‘zlar emas. Bu — rahmatga asoslangan ahd, sadoqat bilan berilgan so‘z, va birgalikda jannat sari yurishdir.»
-S
t.me/sceftome
2👍14❤2
G‘arb psixologiyasi, boshqa G‘arb ijtimoiy fanlari kabi, Islomning aqidasi, hayot tarzi va dunyoqarashiga mos kelmaydigan sekulyar (dinsiz) asoslarga qurilgan. G‘arb texnologik jihatdan ustun bo‘lgani sababli, ko‘plab Islomiy va rivojlanayotgan mamlakatlar 'ilm-fan' nomi bilan kelayotgan har qanday fikrni hech qanday shubhasiz qabul qilishga odatlanib qolgan. Psixologiya fani ham, shu “ilmiy” ko‘rinishda taqdim etilgani uchun, uning asl mazmuni va uni belgilab turgan G‘arbcha qarashlar tanqidiy fikr yuritmasdan qabul qilinmoqda — ya’ni, foydali bilim bilan birga zararli g‘oyalar ham yutilmoqda. Bu muammo bizdagi ta’lim tizimi bilan yanada og‘irlashmoqda. Chunki bizning maktab va universitetlarimizda mustaqil o‘ylash emas, balki o‘qituvchining yoki darsliklarning aytganini ko‘r-ko‘rona qabul qilish odatiy holga aylangan.
t.me/sceftome
t.me/sceftome
5👍8❤2
Imom al-Buxoriy (رحمه الله) hazratlari o‘zining mashhur “Tarix” asarini Payg‘ambarimizga ﷺ bo‘lgan ulug‘ hurmat va ehtirom ila, avvalo ismi Muhammad bo‘lgan zotlarning tarjimai hollari bilan boshlab berganlar. Shundan so‘nggina odatiy alifbo tartibiga — alif, ba, ta kabi — qaytganlar.
U zotdan keyingi ko‘plab muhaddis va tarixchilar ham bu go‘zal an’anani davom ettirishgan.
t.me/sceftome
U zotdan keyingi ko‘plab muhaddis va tarixchilar ham bu go‘zal an’anani davom ettirishgan.
t.me/sceftome
2👍5❤3
Yaratganni isbotlab bo‘lmaydimi?
Xudoni isbotlab bo‘lmaydi degan da’vo ko‘pincha faqat tajribaga asoslangan, tor doiradagi isbot tushunchasiga tayanadi — ya’ni faqat seziladigan narsalarni haqiqat deb bilish. Biroq falsafa va mantiqda isbot faqat tajribaga emas, balki aql orqali, tajribadan mustaqil ravishda anglanadigan dalillarga ham tayanadi. Axir biz sababiyat, mantiq qoidalari yoki ong mavjudligini tajriba bilan isbotlashni talab qilmaymiz-ku — ularni aql bilan tushuniladigan haqiqatlar sifatida qabul qilamiz.
Yaratganning borligini isbotlovchi mashhur falsafiy dalillar — kosmologik, teleologik yoki axloqiy dalillar — kuzatiladigan ma’lumotlar va mantiqiy tahlil asosida quriladi. Masalan, olamning boshlanishi borligi va u o‘z-o‘zidan paydo bo‘lolmasligi — uni zarur, materiyaga bog‘liq bo‘lmagan tashqi manba yaratganini ko‘rsatadi. Bu esa — Allohdir ﷻ.
t.me/sceftome
Xudoni isbotlab bo‘lmaydi degan da’vo ko‘pincha faqat tajribaga asoslangan, tor doiradagi isbot tushunchasiga tayanadi — ya’ni faqat seziladigan narsalarni haqiqat deb bilish. Biroq falsafa va mantiqda isbot faqat tajribaga emas, balki aql orqali, tajribadan mustaqil ravishda anglanadigan dalillarga ham tayanadi. Axir biz sababiyat, mantiq qoidalari yoki ong mavjudligini tajriba bilan isbotlashni talab qilmaymiz-ku — ularni aql bilan tushuniladigan haqiqatlar sifatida qabul qilamiz.
Yaratganning borligini isbotlovchi mashhur falsafiy dalillar — kosmologik, teleologik yoki axloqiy dalillar — kuzatiladigan ma’lumotlar va mantiqiy tahlil asosida quriladi. Masalan, olamning boshlanishi borligi va u o‘z-o‘zidan paydo bo‘lolmasligi — uni zarur, materiyaga bog‘liq bo‘lmagan tashqi manba yaratganini ko‘rsatadi. Bu esa — Allohdir ﷻ.
t.me/sceftome
2👍7
Yana bir muhim jihat: “Allohni isbotlab bo‘lmaydi” degan gapning o‘zi ham isbotlab bo‘linmaydi. U ham metafizik da’vodir va bu kabi gaplar o‘z-o‘zidan isbot bo‘la olmaydi — u yoki dalil talab qiladi, yoki umuman obyektiv fikr sifatida o‘z kuchini yo‘qotadi.
Demak, aql va mantiqqa suyanadigan tafakkur Alloh borligiga isbot talab qilishni nafaqat mumkin deb biladi, balki bunga falsafiy asoslar ham taqdim etadi.
Demak, aql va mantiqqa suyanadigan tafakkur Alloh borligiga isbot talab qilishni nafaqat mumkin deb biladi, balki bunga falsafiy asoslar ham taqdim etadi.
2👍8
«Sevgi insonning ixtiyoriga bo‘ysunmaydi; shu bois, bunda u ma’zur hisoblanadi va unga ayb qo‘yilmaydi.»
—Tafsīr al-Rāzī, 18/423
t.me/sceftome
—Tafsīr al-Rāzī, 18/423
t.me/sceftome
3❤10👍5
Islom — adolat, rahmat va ayolga munosib ehtirom dinidir.
«Bir kishi Rosululloh ﷺ bilan birga edi. O‘g‘li kelib qoldi. U o‘g‘lini o‘pib, tizzasiga o‘tqazdi. Keyin qizi keldi, uni esa yoniga o‘tqazdi. Shunda Payg‘ambarimiz ﷺ aytdilar:
"Nega ularni teng tutmading?"»
Rosululloh ﷺ bizga o‘rgatdilar:
Qiz farzand — otasi uchun Jannat eshigini ochadi.
Soliha ayol — erining dinini yarmiga to‘ldiradi.
Va Onaning oyog‘i ostida — Jannat joylashgan.
t.me/sceftome
«Bir kishi Rosululloh ﷺ bilan birga edi. O‘g‘li kelib qoldi. U o‘g‘lini o‘pib, tizzasiga o‘tqazdi. Keyin qizi keldi, uni esa yoniga o‘tqazdi. Shunda Payg‘ambarimiz ﷺ aytdilar:
"Nega ularni teng tutmading?"»
📖 Sharh Maʿani al-Asar, 3838
Rosululloh ﷺ bizga o‘rgatdilar:
Qiz farzand — otasi uchun Jannat eshigini ochadi.
Soliha ayol — erining dinini yarmiga to‘ldiradi.
Va Onaning oyog‘i ostida — Jannat joylashgan.
t.me/sceftome
❤6👍4
G‘arbning eng katta g‘alabasi qurol bilan emas, musulmon ongiga islomni faqat masjid devorlari ichidagina mavjud bo‘lishi kerak degan g‘oyani singdira olganidadir — davlatdan, hayotdan, jamiyatdan ajratilgan holda.
t.me/sceftome
t.me/sceftome
👍10👎1
Shayxul Islom Zohid al-Kavsariy al-Hanafiy aytadilar:
«Ilmga ega bo‘lgan, lekin (masalan, sekulyarizm kabi) halokatli zamonlarda haqiqatni qo‘llab-quvvatlash o‘rniga sukut saqlagan olimlarga kelsak — ular, aslida, murtadlarni qo‘llab-quvvatlayotgan kar shaytonlardan boshqa narsa emaslar.»
📖 Maqolat al-Imom al-Kavsariy, 331
t.me/sceftome
«Ilmga ega bo‘lgan, lekin (masalan, sekulyarizm kabi) halokatli zamonlarda haqiqatni qo‘llab-quvvatlash o‘rniga sukut saqlagan olimlarga kelsak — ular, aslida, murtadlarni qo‘llab-quvvatlayotgan kar shaytonlardan boshqa narsa emaslar.»
📖 Maqolat al-Imom al-Kavsariy, 331
t.me/sceftome
👍4
Betaraf ta’lim — bu bir safsata. Har bir ta’lim tizimi sizning sadoqatingizni bir yo‘nalishga yo‘naltiradi. Agar Alloh ta’lim asoslarida bo‘lmasa, Uning qonunlari sizga begona bo‘lib qolishiga ajablanmang.
t.me/sceftome
t.me/sceftome
50👍5👎1
Xiyonat bu oddiy axloqiy xatolik emas, bu ruhning yarasi, qalbning poklanish sari bo‘lgan sayohatida yuz bergan sinishdir. Islom falsafasida bunday gunoh “nafs al-ammara” yovuzlikka undovchi nafs bilan bog‘liq bo‘lib, bu nafs insonni nafsga, kibrga yoki qo‘rquvga quldek bo‘lishga yetaklaydi. Xiyonat insonni vaqtinchalik foyda evaziga Allohning roziligi va qalb osoyishtaligidan mahrum qiladi. Omonatga xiyonatdan keyin qalb tinchlik topolmaydi. Bu “nafs al-lawwama”, o‘zini ayblovchi nafs bo‘lib, u hali tirik, hali najot topishga qodir.
Tavba eshiklari esa hech qachon yopilmaydi. Sahih Muslimda rivoyat qilinishicha, Payg‘ambarimiz ﷺ dedilar: “Alloh o‘z bandasi tavba qilganidan cho‘lda yo‘qolgan tuyasini topgan kishidan ham ko‘proq quvonadi.”
Chin dildan tavba qilgan kishi “nafs al-mutma’inna” xotirjam va Alloh bilan osoyishta bo‘lgan nafs darajasiga ko‘tariladi. Rostgo‘ylik, kamtarlik va yangi niyat bilan inson gunohdan avliyolikka yetishi mumkin. Xiyonat bu qulashdir. Ammo chin qalb bilan qaytish bu ko‘tarilishdir.
t.me/sceftome
Tavba eshiklari esa hech qachon yopilmaydi. Sahih Muslimda rivoyat qilinishicha, Payg‘ambarimiz ﷺ dedilar: “Alloh o‘z bandasi tavba qilganidan cho‘lda yo‘qolgan tuyasini topgan kishidan ham ko‘proq quvonadi.”
Chin dildan tavba qilgan kishi “nafs al-mutma’inna” xotirjam va Alloh bilan osoyishta bo‘lgan nafs darajasiga ko‘tariladi. Rostgo‘ylik, kamtarlik va yangi niyat bilan inson gunohdan avliyolikka yetishi mumkin. Xiyonat bu qulashdir. Ammo chin qalb bilan qaytish bu ko‘tarilishdir.
t.me/sceftome
3👍3
Radikal sekulyarlik
Soʻnggi paytlarda Oʻzbekistonda oʻtkazilgan bir qator tadbirlarda, xususan, pivo festivallari kabi xalqaro madaniy taʼsirga ega boʻlgan ommaviy yigʻinlarda ishtirok etganlar koʻpaydi. Ushbu festivallarda turli xil pivo turlari, musiqiy chiqishlar namoyish etilib, ko‘plab yoshlar va liberallar o‘zlarini erkinlik ramzi sifatida namoyish qildilar. Ularda “Biz erkinmiz!” kabi shiorlar yangradi. Biroq, bu jarayonni chuqurroq tahlil qilganda, sekulyarlik kontseptsiyasining asl mohiyati va maqsadiga zid bo‘lgan radikal yondashuvlar namoyon bo‘layapti. Bir tomondan, diniy jamiyatni tanqid qilish, ularni oʻzgarmaslikda ayblash va hatto “radikalizm”ga yoʻgʻrilash bu yondashuvning notoʻgʻri ekanligini koʻrsatadi. Sekulyarlik — bu jamiyatda din va davlat ishlari ajralishini taʼminlash, fuqarolarning diniy erkinliklarini kafolatlashdir. Biroq, bugungi amaliyotda diniy eʼtiqod va qadriyatlar chetlab qolmoqda, aksincha, ular bosim ostiga olinmoqda. Masalan, aholining 85 foizdan ortig‘i musulmon boʻlgan mamlakatda, diniy qadriyatlarga zid ravishda pivo festivallari, xorijiy madaniyat elementlari targ‘ib qilinmoqda. Bu esa radikal dunyoviylikning asl koʻrinishidir.
Shuningdek, ayollarning pasport suratlarida boshlarini yopishlariga taqiq qo‘yilishi, diniy kiyim-kechak, soch, soqol uchun amalga oshirilayotgan cheklovlar, diniy faol shaxslarning, masalan, Ustoz Mubashshir Ahmadning qamoqqa olinishi, bu jarayonning qatʼiyligi va diniy jamiyatga qarshi kurashining ochiq ko‘rinishi hisoblanadi.
Shu bilan birga, radikal sekulyarlik orqali liberallar va sekulyar faollar jamiyatda madaniy va axloqiy bo‘linishlarni kuchaytirmoqda, o‘zgarishga ochiq boʻlmaganlarni “ortda qolgan”, “radikal” deb atash orqali jamiyatni yanada parchalashga intilmoqda. Natijada, bugungi O‘zbekistonda ro‘y berayotgan jarayonlar aslida erkinlik va sekulyarlik emas, balki diniy qadriyatlarni kamaytirish, madaniyat va urf-odatlarga zarar yetkazishdir. Shu bois, biz jamiyatda haqiqiy, barqaror sekulyarlikni taʼminlash uchun diniy hurmat va milliy qadriyatlarni muvozanatlash zarurligini tushunishimiz lozim.
t.me/sceftome
Soʻnggi paytlarda Oʻzbekistonda oʻtkazilgan bir qator tadbirlarda, xususan, pivo festivallari kabi xalqaro madaniy taʼsirga ega boʻlgan ommaviy yigʻinlarda ishtirok etganlar koʻpaydi. Ushbu festivallarda turli xil pivo turlari, musiqiy chiqishlar namoyish etilib, ko‘plab yoshlar va liberallar o‘zlarini erkinlik ramzi sifatida namoyish qildilar. Ularda “Biz erkinmiz!” kabi shiorlar yangradi. Biroq, bu jarayonni chuqurroq tahlil qilganda, sekulyarlik kontseptsiyasining asl mohiyati va maqsadiga zid bo‘lgan radikal yondashuvlar namoyon bo‘layapti. Bir tomondan, diniy jamiyatni tanqid qilish, ularni oʻzgarmaslikda ayblash va hatto “radikalizm”ga yoʻgʻrilash bu yondashuvning notoʻgʻri ekanligini koʻrsatadi. Sekulyarlik — bu jamiyatda din va davlat ishlari ajralishini taʼminlash, fuqarolarning diniy erkinliklarini kafolatlashdir. Biroq, bugungi amaliyotda diniy eʼtiqod va qadriyatlar chetlab qolmoqda, aksincha, ular bosim ostiga olinmoqda. Masalan, aholining 85 foizdan ortig‘i musulmon boʻlgan mamlakatda, diniy qadriyatlarga zid ravishda pivo festivallari, xorijiy madaniyat elementlari targ‘ib qilinmoqda. Bu esa radikal dunyoviylikning asl koʻrinishidir.
Shuningdek, ayollarning pasport suratlarida boshlarini yopishlariga taqiq qo‘yilishi, diniy kiyim-kechak, soch, soqol uchun amalga oshirilayotgan cheklovlar, diniy faol shaxslarning, masalan, Ustoz Mubashshir Ahmadning qamoqqa olinishi, bu jarayonning qatʼiyligi va diniy jamiyatga qarshi kurashining ochiq ko‘rinishi hisoblanadi.
Shu bilan birga, radikal sekulyarlik orqali liberallar va sekulyar faollar jamiyatda madaniy va axloqiy bo‘linishlarni kuchaytirmoqda, o‘zgarishga ochiq boʻlmaganlarni “ortda qolgan”, “radikal” deb atash orqali jamiyatni yanada parchalashga intilmoqda. Natijada, bugungi O‘zbekistonda ro‘y berayotgan jarayonlar aslida erkinlik va sekulyarlik emas, balki diniy qadriyatlarni kamaytirish, madaniyat va urf-odatlarga zarar yetkazishdir. Shu bois, biz jamiyatda haqiqiy, barqaror sekulyarlikni taʼminlash uchun diniy hurmat va milliy qadriyatlarni muvozanatlash zarurligini tushunishimiz lozim.
t.me/sceftome
2👍5
Dinni faqat shaxsiy tanlov deb ko‘rsatishadi, chunki uni kuch va ta’sirdan mahrum etishni istashadi. Iymon faqat sajdagohingda qolsa, ularning saltanati hech qachon xavf ostida bo‘lmaydi.
t.me/sceftome
t.me/sceftome
3👍3❤2