🔻علی‌اشرف صادقی

🔻تاجیکستان

🔻افغانستان

🔻فارسی، دری، تاجیکی

پارسی انجمن 🔻
@Parsi_anjoman

آدمی که مدام عشقِ اینه که بره اینور اونور مصاحبه کنه، سَبُک‌سره و بی‌ارج‌سخن. چراکه آدم‌های هات زیاد مصاحبه نمی‌کنن؛ مثل محمدرضا شجریان.

زیباترین جای تدوین، اون لحظه است که باید صدای جداضبط‌شده رو بندازی رو تصویر. اون هم با زدنِ دست‌ها بر هم هنگام ضبط (صدا، دوربین، حرکت) که بعدش جای این خط‌ها نشون بده که کجا این‌ها به‌درستی رو هم می‌افتن.

هربار انجام میدم، چنان حسّ حرفه‌ای‌گرایی بر وجودم مستولی میشه که گمان می‌کنم دارم فیلم سینمایی مونتاژ می‌کنم. تولید محصول با صدای تمیز برای مخاطب تمیز.

چرا؟ چون ویدئوی نهایی از نظر کیفیت فرمی باید احساس نشستن زیرِ کولرِ ایرباس A380 بده.

دیدیه‌ی نمک‌دارِ من هم کنار رفت؛ نه فقط برای این بازی، بلکه برای همیشه. دوستش داشتم؛ شبیه پیری‌های مارک زاکربرگ بود.

همزمان میگن علاوه بر جنوبِ لطیف و آرام، خنداب و نائین و فشافویه هم بمب انداختن. و ما میانه‌ی طوفان.

آیا مردانِ تُرک و عرب و اروپایی در مقایسه با مردان ایرانی در مراسم‌ها و مهمانی‌هاشون کمتر می‌رقصند و رقصیدن رو بیشتر امری زنانه می‌دونن یا نه، این اصلاً درست نیست و هم‌اندازۀ ما (یا بیشتر از ما) به‌راحتی می‌رقصن؟

البته رقص شمشیر عرب‌های دشداشه‌پوش حجاز با بوش رو یادمه. اون بیشتر شبیه تشریفات مجلس رزم و بزمه، نه رقص در معنایی که ما می‌شناسیم.

منظور اینه که آیا رقص‌های پر کش و قوس تنهایی (یک نفر در میانه‌ی میدان و بقیه در حال دست زدن) دارن شبیه به رقص ایرانی (رقص‌های عروسی) یا نه، نهایتاً همین رقص‌های یواشِ جمعی آیینیه؟

زیباترین و افسونگرترین و پرداستان‌ترین رودخونه‌ای که دوست دارم زمانی دست در آبش بزنم، رود نیله.

نمی‌فهمم خنده‌داریِ این در چیه که عده‌ای خندیدن؟
اگر چیزی هست بگید ما هم بخندیم.

تا صحبت، یه ذره قابلیت تفسیرِ «جنسی-دبیرستانی» پیدا می‌کنه، یه عدّه میگن ما هم داریم می‌خندیم. خب به جهنم. برید یه جای سرد پیدا کنید برا خودْتون. چیکار کنیم ما؟!
خداوند شما رو هَوَل و پرعطش آفریده. ما چه کار کنیم؟

(با لحن ویدئوی پایین خوانده شود)

لحن لازم برای نوشته‌ی بالا

علیرغمِ چشیدنِ این همه غم‌ها و تلخی‌ها و ناگواری‌ها باز ترجیح می‌دهم امیدوار باشم. دوستانم گاهی می‌پرسند «چه‌طور امیدواری؟ بر چه اساسی؟» چون چاره‌ای ندارم، باید امیدوار باشم، وگرنه راه‌حلّ نهایی، خودکشی است.

اهرم‌ها رو باید داشت، اما هرز نباید برد.

۴ تا تو یک نیمه! اصلاً خوشم نیومد از این نتیجه. انگلیسِ ژرمن‌زادۀ نچسب نباید می‌برد. مراسم وداع دیدیه‌ی نازدار هم نباید اینجوری رقم می‌خورد. دریغ.

معرّفی کانال لهجه‌فرانسه‌بِهْ‌ساز

لینک ورود به کانال:

https://t.me/GCharlesDeGaulle

این کانال تأسیس شده برای کسانی که دوست دارن لهجۀ فرانسه‌حرف‌زدنشون زیبا و باشکوه بشه (نه تندتند و جویده‌جویده مثل رپرها و نسل نوجوانِ ساکن فرانسه، بلکه شمرده و بلیغ و محکم و گوش‌نواز مثل بزرگ‌مردانِ تاریخ که در آنِ واحد هم صولت و هیبتِ شاهانه در لحنشون هست، هم لطافت و موسیقیِ شاعرانه و هم خرد و دوراندیشی حکیمانه).

دو فیلمِ اولِ کانال، مستند معرفی ژنرال دوگله که پیشتر به فارسی برگردونده بودم و براش زیرنویس گذاشته بودم. اگر خواستید بشناسیدش، می‌تونید ببینید. اما در فیلم‌های بعدی، سخنرانی‌های متعدّدِ ژنرال دوگل رو می‌بینید که تا به حال چندتایی رو بار گذاشتم (آپلود کردم) و بیشتر هم خواهم گذاشت؛ تنها برای یک هدف: بارها دیدن و بارها شنیدن تا رسیدن به مرحلۀ به گوشِ جان نیوشیدن؛ سپس تقلید کردن ازش با دقّت و تیزگوشی و ریزبینی تمام به همون شکل و همون لحن و همون موسیقی. «چرا؟» چون باعث ارتقای شدیدِ لهجه میشه. «چه جوری باید اداش رو دربیاریم که خوب بشه؟» فرض کنید آخر هفته اجرای تئاتر دارید و شما باید برید نقش شارل دوگل رو بازی کنید؛ جوری که تماشاگران احساس کنن خودش داره حرف می‌زنه. «با همین جدّیت؟» بله، با همین جدّیت: بلند و رسا و بی‌خجالت.

به همین دلیل هم جز دو ویدئوی اول که مستند معرفی‌ش هست، بقیۀ ویدئوها هیچ گونه زیرنویسی ندارن. «چرا؟» چون هدف مطلقاً فهمیدن محتوای حرف‌هاش نیست. «پس چیه؟» لذت بردن از فرم و یاد گرفتن ازش. «پس حتماً برای زبان‌آموزانِ سطوح B2 به بالاست» نه، اصلاً. فرانسه‌خوانان از نقطۀ صفر می‌تونند و باید گوش کنن، بیاموزن و تکرار کنن. اتفاقاً در مقایسه با امروز خیلی آروم و شمرده و با طمأنینه حرف می‌زنه و حتی کسانی که یک جلسه فرانسه خونده باشن، هم می‌تونن کلماتی رو از بین حرف‌هاش تشخیص بدن و خوشحال بشن که «اِ، این دو کلمه‌ش روفهمیدم چی گفت».

اما فراموش نکنید که این ویدئوها معجزه‌شون رو زمانی نشون میدن که یکی‌ش رو بردارید، دیوانه‌وار ده بار همون یک ویدئو رو گوش کنید و خواسته و ناخواسته، همراه باهاش اداش رو دربیارید. «کِی میشه گوش کرد؟» وقت‌های بیکاری: هنگام رانندگی، پیاده‌روی، ورزش، تمیزکاری، خیّاطی، ملیله‌دوزی، منبّت‌کاری الی ماشاءالله. «خسته میشیم و حوصله‌مون سرمیره خب» پس کلاً بهبودِ لهجه رو ولش کنید و بذارید کنار. «اِ، نه حالا» بله، باید زحمت بکشن. بفرمایید خواهش می‌کنم.

سینمای فلینی

فیلم‌های فدریکو فلینی و داستان‌های خورخه لوییس بورخس رو اگر آدم با نگاه نتیجه‌محور (با این هدف که ببینم آخرش چی میشه) ببینه و بخونه، سرخورده میشه. این دسته آثار رو باید به چشمِ حس کردنِ اتمسفر داستان (نه حتی فهمیدنِ اتمسفر) دنبال کرد؛ شاعرانه و رها و پذیرا و با اعصاب گشوده.

به خاطر همین هم هست که هر زمانی برای فلینی دیدن یا بورخس خوندن مناسب نیست. فرد باید خودش قبلش بررسی کنه، ببینه کِی حال و هوای لازم (اعصاب آرام، روحیۀ گشوده و مردمک‌های بازِ شعرپذیر) داره و سپس دست به کار بشه.

لینک ویدئوی جدید در یوتیوب

داستانی از قابوسنامه: تو نیکی می‌کن و در دجله انداز

اگر پسندیدید، لطفاً پس از تماشا دکمۀ سابسکرایب را بفشارید. با تشکر.

https://youtu.be/Wh7X_xnu5-8?is=IFdhdTMO69xoe0O3

رویکرد بیهقی در واژه‌سازی

صفتی از این زیباتر داریم؟ «اجل‌ْناآمده».
صفتِ سه‌کلمه‌ای که بیهقی ساخته و یک کلمه‌ش کرده و به کار برده.

مهم، حالا این یک کلمه نیست. مهم الگوی ساختنشه. مهم‌تر از اون، اعتماد به نفسِ ساختنش و در گفته و نوشته به کار بردنش. این هردو در فارسی به‌تدریج نابود شده و امروز اگر کلمات، کمی جدید و ناآشنا باشند، فوراً با طرد و تمسخر عمومی مواجه میشن.

بعد یک عده‌ای میگن فارسی ناتوانه. وقتی «اجل‌ناآمده» رو میذاری جلوشون، پس از کمی تأمل لب برمی‌چینند که «نه، این جالب نیست، طولانیه، من نشنیدم، خوشم نیومد». بعد، مدتی می‌گذره، واکنش‌های خودشون یادشون میره. بعد میگن «فارسی در مقایسه با آلمانی و فرانسه و انگلیسی و ... در بیان خیلی از مفاهیم نو و واژه ساختن، ناتوانه». به‌شون میگن چرا؟ میگن «ببین آلمانی مثلاً چه‌قدر کلمات طولانی می‌تونه بسازه و فارسی نمی‌تونه». غافل که فارسی ناتوان نیست، دیدِ شما تنگه، ذوقتون کَجه و مذاقتون، عادت‌پسند.

علاقه‌ای به آدمی که همواره عاشقِ بحث و تبادل نظره و پرشور واردِ هر موضوعی میشه (هرچند حرف درست هم بزنه) ندارم. انسان درستکار، آدمیه که ساکته و آرامش‌بخشه و هنگام تعامل اجازه میده هم خودش و هم طرف مقابل، صدای نسیم رو بشنوند. بعد اون وقت هر از گاهی به شکلی لطیف و پرمغز یه چند جمله‌ای (صرفاً لبّ مطلب) هم میگه و ازش می‌گذره و باز با تبسّم سکوت می‌کنه و به آسمان و افق نگاه می‌کنه. نه خودش زیاد حرف می‌زنه و نه چندان از طرف مقابل انتظار حرف زدنِ زیاد داره. «چرا؟» چون این درسته.

آدمی که از سکوت معذب میشه، باید باهاش برخورد شه رافائل. دیشب به امانوئل هم گفتم. ابتدا تذکّر لسانی. اگر دریافت که دریافت. اگر نه تبعید، سپس سلب تابعیت و در نهایت، نفی بلد. چراکه زیاد حرف زدن و پرحرارت و پرتنش مواجه شدن با هرچیزی، ویژگی عمدۀ دانشجویان ترم دو تا ششِ لیسانسه. این عناصر در صورت حضور یافتن در جمع انسان‌های بالای سی سال یا باید به قوانین کلی آرامش‌بخشِ حاکم بر جمع تن بدن یا تخطئه بشن.

راینهارت کاریکازی
از مجموعه داستانِ «زمستانِ گرمِ آرژانتین»
به ترجمۀ محمود معتضدی
انتشارات آفتابِ زادآور، چاپ اول، ١٣٨١

برای علاقه‌مندان به کتاب داستانِ نام‌برده.