Formula 1 — bu dunyodagi eng tezkor va nufuzli avtopoyga musobaqasi bo‘lib, uning tarixi XX asr o‘rtalariga borib taqaladi

Formula 1 rasman 1950-yilda tashkil etilgan bo‘lib, unda maxsus qoidalar asosida yaratilgan bolidlar ishtirok etadi. “Formula” so‘zi aynan texnik talablar va qoidalar majmuasini anglatadi, ya’ni har bir jamoa shu formula asosida avtomobil yaratadi.

Poyga usuli bir nechta bosqichdan iborat: avval erkin mashg‘ulotlar o‘tkaziladi, keyin saralash (kvalifikatsiya) bo‘lib, unda qaysi haydovchi startni qaysi o‘rindan boshlashi aniqlanadi. Asosiy poygada esa haydovchilar belgilangan aylanmalar sonini maksimal tezlik va strategiya bilan bosib o‘tishga harakat qiladi.

Pit-stoplar, shina tanlash va yoqilg‘i tejash muhim rol o‘ynaydi. Formula 1 poygalarida g‘alaba faqat tezlik hisobiga emas, balki haydovchining mahorati, jamoa taktikasi va texnik ustunlik orqali qo‘lga kiritiladi. Shu sababli eng mashhur haydovchilar ham nafaqat tez yurishi, balki sovuqqonligi, aniq qaror qabul qilishi va mashinani chegarada boshqara olishi bilan chempionga aylanadi.

AWD, RWD, FWD yoki 4×4 — farqi nimada?

Ushbu rolikda avtomobillardagi privod turlari oddiy va tushunarli qilib tushuntirilgan. Qaysi privod shahar uchun qulay, qaysisi trassa yoki og‘ir yo‘llarda ishonchli — hammasi misollar bilan aytilgan.

Avtomobil detallari tilga kirsa nima der edi?

Agar avtomobil qismlari gapira olganida, ehtimol shunday der edi:

AQSH politsiyasi qo‘llayotgan Grappler uskunasi qanday ishlashini bilasizmi?

Ushbu videoda politsiya qochayotgan avtomobilni xavfsiz to‘xtatish uchun maxsus Grappler moslamasidan foydalangani ko‘rsatilgan. Qurilma oldindan chiqarilib, qochuvchi avtoning g‘ildiragiga ilinadi va uni harakatdan qoldiradi. Natijada ta’qib xavfsiz yakunlanadi va odamlar jarohat olmaydi.

Dvigatel qancha muddat ishlaydi va qachon almashtirish kerak?

Avtomobil dvigateli to‘g‘ri parvarish qilinsa o‘rtacha 250–400 ming kilometrgacha xizmat qilishi mumkin, ba’zi motorlar esa yarim million kilometrdan ham oshiq yuradi.

Dvigatelning umri asosan uni qanday ishlatish va qanday xizmat ko‘rsatilishiga bog‘liq. Agar motorda yog‘ni vaqtida almashtirmaslik, sifatsiz yoqilg‘i quyish, sovuq holatda qattiq bosish yoki doimiy qizib ketish holatlari bo‘lsa, u tez eskiradi.

Dvigatelni odatda quyidagi holatlarda almashtirishga to‘g‘ri keladi: moyni juda ko‘p yeyishi, kompressiya keskin tushib ketishi, porshen va silindrlar qattiq yeyilishi, doimiy ko‘k yoki oq tutun chiqishi hamda kapital ta’mir xarajati yangi yoki kontrakt motor narxidan qimmatga tushsa.

Dvigatel umrini uzaytirish uchun esa bir nechta oddiy qoidalarga amal qilish kifoya: yog‘ va filtrlarni o‘z vaqtida almashtirish, zavod tavsiya etgan moydan foydalanish, sovuq motorni sekin qizdirib yurish, sifatli yoqilg‘i quyish, sovitish tizimini doim nazorat qilish va mashinaga ortiqcha yuklamalar bermaslik.

Shu oddiy qoidalarga amal qilinsa, dvigatel uzoq yillar davomida muammosiz xizmat qiladi.

Qorong‘u paytda yo‘lda harakatlanishda yanada ehtiyot bo‘lish kerak!

Tezlik me’yoriga amal qilish, oldindagi avtomobil bilan masofani saqlash va quvib o‘tish qoidalariga qat’iy rioya qilish hayotingizni asraydi.

Yo‘lda shoshilish emas, xavfsizlik muhim.

Ushbu ikkita o‘xshash yo‘l belgisi tashqi ko‘rinishi bir xildek tuyulsa-da, vazifasi mutlaqo boshqacha.

Bittasi tavsiya etilgan tezlikni ko‘rsatadi, ikkinchisi esa eng kam ruxsat etilgan tezlikni belgilaydi.

Elektromobil — bu ichki yonuv dvigatelisiz, faqat elektr energiyasi hisobiga harakatlanuvchi avtomobil hisoblanadi.

Uning ishlash mexanizmi juda sodda: akkumulator batareyada to‘plangan elektr energiyasi invertor orqali elektromotorga uzatiladi va motor g‘ildiraklarni aylantiradi.

Elektromobillarda gaz pedali bosilganda yoqilg‘i yonishi emas, balki elektr toki miqdori oshadi, shu sababli tezlanish juda sokin va shovqinsiz bo‘ladi.

Batareya odatda avtomobilning pastki qismiga, pol ostiga joylashtiriladi — bu og‘irlik markazini pastga tushirib, barqarorlikni oshiradi va salonda kenglikni saqlab qoladi.

Ko‘pchilik zamonaviy elektromobillarda litiy-ion yoki LFP turidagi batareyalar qo‘llaniladi, ular uzoq xizmat qiladi va xavfsiz hisoblanadi. Shu sababli elektromobillar ekologik toza, kam xizmat talab qiladigan va kelajak transporti sifatida qaralmoqda.

Imtihonda quvib o‘tish mavzusida tushadigan savol.

Ushbu savolda quvib o‘tishga qachon ruxsat etilishi va qachon taqiqlanishi so‘ralgan.

Videoda savol oddiy va tushunarli qilib izohlangan, imtihonga tayyorlanayotganlar uchun juda foydali.

Imtihon savollarida shina (balon) bo‘yicha savollar tez-tez uchraydi.

Ushbu rolikda shinaning protektor qalinligi me’yorlari va qaysi toifaga qancha bo‘lishi kerakligi tushuntirilgan.

Nokian Tyres Betula — qayin po‘stlog‘idan tayyorlangan ilk shina

Nokian Tyres Betula nomli yangi konsept-shinani taqdim etdi. Unda qayin daraxti po‘stlog‘idan olingan, tiklanuvchi material qo‘llanilgan. Bu material shvetsiyalik Reselo kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan va sanoat chiqindilaridan tayyorlanadi.

Yangi material protektor rezinasi tarkibiga qo‘shilib, qayta ishlangan va ekologik xomashyo ulushini 93 foizga yetkazgan. Konsept-shina qishki Hakkapeliitta R5 namunasi asosida yaratilgan va Finlyandiyada muvaffaqiyatli sinovdan o‘tgan.

Kompaniyaning ta’kidlashicha, bu yangilik ekologiklik bilan birga shinaning ishlash xususiyatlarini ham yaxshilaydi va 2030-yilga qadar barqaror materiallarga o‘tish maqsadiga xizmat qiladi.

Mashhur Mercedes W201 avtomobillarida oynani tozalash tizimi juda qiziq ishlaydi.

Bu modelda “dvorniklar” oddiy emas, balki maxsus mexanizm orqali harakatlanadi. Oyna to‘liq tozalanishi uchun artish burchagi o‘zgarib turadi, shuning uchun yomg‘ir yoki qorda ham oyna yaxshi ko‘rinadi. O‘sha davr uchun bu juda aqlli va ishonchli yechim bo‘lgan, shu sababli hozirgacha ko‘pchilikni hayratga soladi.

90% haydovchilar bunga e’tibor bermaydi va shu xatoni qiladi.

Qizib turgan motorda ventilyator ishlayotgan paytda avtomobilni o‘chirish motorga zarar yetkazishi mumkin. Nima uchun xavfli ekani va to‘g‘ri yo‘li ushbu videoda tushuntirilgan.

Imtihonda ko‘pchilikni chalg‘itadigan nazariy savol!

Ushbu rolikda savol izohi bilan to‘liq tushuntirib berilgan, shuning uchun imtihonga tayyorlanayotganlar uchun juda foydali bo‘lishi mumkin.

Avtomobil kuzovining chirishi (korroziya) — eng ko‘p uchraydigan muammolardan biri bo‘lib, asosan namlik, tuz, kir va noto‘g‘ri parvarish sababli paydo bo‘ladi.

Korroziyani oldini olish uchun eng avvalo avtomobilni toza saqlash, ayniqsa qish mavsumida tuz sepilgan yo‘llardan keyin pastki qism va arkalarni yuvib turish juda muhim. Kuzovda mayda chiziq yoki bo‘yoq ko‘chgan joylar bo‘lsa, ularni o‘z vaqtida ta’mirlash kerak, chunki aynan shu joylardan chirish boshlanadi. Qo‘shimcha himoya sifatida antikor ishlov (antikorroziya qoplamasi) qildirish, porog, arka va tag qismlarga maxsus mastika yoki vosita surtish tavsiya etiladi. Shuningdek, drenaj teshiklari ochiq ekanini tekshirib turish kerak, aks holda suv to‘planib qolib, chirishni tezlashtiradi. Avtomobilga to‘g‘ri va doimiy qaralsa, korroziyaning oldini olish va kuzovni uzoq yillar sog‘lom saqlash mumkin.