Fossil Archive
269 subscribers
97 photos
9 videos
6 files
103 links
● آناتومی دایناسورها و سایر جانوران
- البرز امیدی شاه‌آباد
Download Telegram
دیرینه‌شناسان فسیل‌های ۱۶۰ میلیون ساله Anchiornis، گونه‌ای از دایناسورهای تروپود از اواخر ژوراسیک در چین را بررسی کرده و دریافته‌اند که این دایناسورها توانایی پرواز را از دست داده‌اند. 🪶

این یک یافته بسیار نادر است که نگاهی اجمالی به عملکرد موجوداتی که ۱۶۰ میلیون سال پیش زندگی می‌کردند و تأثیر آنها بر تکامل پرواز در دایناسورها و پرندگان ارائه می‌دهد. حدود ۱۷۵ میلیون سال پیش، دودمانی از دایناسورهای پردار به نام penaraptora یا همان Maniraptora پدیدار شدند که اجداد دور پرندگان امروزی و تنها دودمانی از دایناسورها که از انقراض ۶۶ میلیون سال پیش جان سالم به در بردند. درواقع پرندگان هم گروهی از این دایناسورهای تروپود بودند. (گروه Maniraptora خودش از گروه بزرگتری از دایناسورهای تروپود یعنی Coelurosauria بود.)

تا آنجا که می‌دانیم، گونه‌های مربوط به گروه Maniraptora پرهایی برای پرواز ایجاد کردند، اما این احتمال وجود دارد که با تغییر شرایط محیطی، برخی از این دایناسورها از قبیل Dromaeosauridهای بزرگتر و Therizinosaurus توانایی پرواز خود را از دست داده‌اند درست مانند شترمرغ‌ها و پنگوئن‌های امروزی. پس از بررسی های دقیقی که بر روی فسیل Anchiornis (که از Maniraptora بود) انجام شد دانشمندان دریافتند که پرهای این گونه مانند پر برخی پرندگان امروزی به مدت دو تا سه هفته رشد می‌کردند. با رسیدن به اندازه نهایی خود، از رگ‌های خونی که در طول رشد به آنها غذا می‌دادند جدا می‌شوند و به ماده‌ای مرده تبدیل می‌شوند.

با گذشت زمان، فرسوده می‌شوند و پرهای جدید جایگزین آنها می‌شوند. پرندگانی که به پرواز وابسته هستند و بنابراین به پرهایی که آنها را قادر به پرواز می‌کند، وابسته‌اند، در یک فرآیند منظم و تدریجی پوست‌اندازی می‌کنند که تقارن بین بال‌ها را حفظ می‌کند و به آنها اجازه می‌دهد در طول پوست‌اندازی به پرواز ادامه دهند. از طرف دیگر، در پرندگانی که توانایی پرواز ندارند، پوست‌اندازی تصادفی‌تر و نامنظم‌تر است. در نتیجه، الگوی پوست‌اندازی به ما می‌گوید که آیا یک موجود بالدار خاص قادر به پرواز بوده است یا خیر!

ساختار حفظ‌شده‌ی پرها در فسیل‌های دایناسورهای چینی به محققان این امکان را داد تا ساختار بال را شناسایی کنند، که لبه‌ی آن دارای یک خط پیوسته از لکه‌های سیاه بود. محققان توانستند پرهای جدیدی را که هنوز رشدشان کامل نشده بود، تشخیص دهند، زیرا لکه‌های سیاه آنها از خط سیاه منحرف شده بود. بررسی کامل پرهای جدید در چند نمونه‌ی فسیل نشان داد که پوست اندازی در یک فرآیند منظم رخ نداده است. بر اساس دانش جانور شناسی درمورد پرندگان مدرن، دیرینه شناسان الگوی پوست‌اندازی را شناسایی کردند که نشان می‌دهد برخی از این دایناسورها احتمالا قادر به پرواز نبوده‌اند و نوادگان آنها چندین میلیون سال بعد، توانایی پرواز را پیدا کردند. Anchiornis اکنون به فهرست دایناسورهایی می‌پیوندد که پوشیده از پر بودند اما قادر به پرواز نبودند، که نشان می‌دهد تکامل بال واقعاً چقدر پیچیده و متنوع بوده است.

- البرز امیدی شاه‌آباد
Happy new year 🎊
Welcome to 2026


مهم ترین اخبار دیرینه شناسی در سال ۲۰۲۵ (نظر شخصی)👇

پلنگ های برفی چندین بار از فلات تبت پراکنده شدند
https://t.me/referenceevolution/190
تکامل دندان خنجری‌ها در پستانداران
https://t.me/referenceevolution/183
قدیمی ترین مسابقه‌ی تسلیحاتی
https://t.me/referenceevolution/170
کلاژن اصلی در فسیل Edmontosaurus
https://t.me/referenceevolution/224
استخراج DNA میکروبی از بقایای ماموت پشمالو
https://t.me/referenceevolution/466
اکوسیستم های استوایی پس از انقراض پرمین
https://t.me/referenceevolution/255
انفجار کامبرین زمان کافی را داشته!
https://t.me/referenceevolution/390
بازگشت گرگ وحشت از انقراض ؟؟؟
https://t.me/referenceevolution/319
بالاخره! Nanotyrannus، یک گونه‌ی جدا!
https://t.me/referenceevolution/520
تغییرات اقلیمی و انقراض هابیت‌ها
https://t.me/referenceevolution/538
بعد از مدتی قطعی گسترده‌ی اینترنت....


⁉️ سوال شما : چرا فرهنگ نگهداری از حیوانات خانگی مهم است؟ آیا هر حیوانی باید در طبیعت باشد؟ 👇
نگهداری از حیوانات خانگی اعم از سگ، گربه، طوطی و ... یکی از بهترین فعالیت‌های ممکن است چرا که حس طبیعت دوستی و احترام به طبیعت را پرورش می‌دهد. توانایی رسیدگی به یک موجود زنده و ایجاد احساس وابستگی دو طرفه می‌تواند معنای زندگی را برای خیلی از افراد تغییر دهد. علیرغم استفاده از سگ‌ها در مأموریت های مختلف آتش‌نشانی یا استفاده از آنها در پایگاه های پلیس، سگ ها به عنوان حیوانات خانگی یاری دهنده نیز شناخته می‌شوند و حتی برخی سگ ها به صورت اختصاصی برای کمک کردن به بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی آموزش دیده‌اند. به طور کلی اکثر حیوانات خانگی مانند سگ‌ها و گربه‌ها می‌توانند به کودکان و بزرگسالان تنها یا افسرده دلایلی برای تلاش و فعالیت روزافزون هدیه کنند چون به مرور سرپرست حیوانات به خوبی این را درک می‌کند که زندگی یک موجود زنده‌ی دیگر، به او وابسته است.

چنین احساساتی نه تنها تلاش برای رسیدن به اهداف ریز و درشت را بیشتر می‌کند بلکه احساس مسئولیت پذیری در کنار احترام به طبیعت را تقویت می‌کند. متاسفانه بخاطر مخالفت های اشتباه و غیر علمی، برخی افراد تصور می‌کنند که نگهداری از حیوانات خانگی میتواند خطرناک باشد و یکی از دلایل اصلی آنها بحث بیماری هاست. حقیقت این است که همه‌ی حیوانات به بیماری‌ها آلوده نیستند و می‌توان از وقوع بیماری در آنها به کمک واکسن و ... جلوگیری کرد. برخی حیوانات مانند خزندگان خانگی هم بیماری های مشترک بسیار کمی با انسان‌ها دارند. بیماری سالمونلا تنها بیماری مشترک بین انسان و خزندگان است که معمولا خطرناک نیست.

اما رها کردن حیوانات اهلی (چه دامی چه خانگی) می‌تواند منجر به مرگ آنها شود. حیوانات اهلی به مرور در کنار انسان تکامل پیدا کرده‌اند و نمی‌توانند در طبیعت وحشی زندگی کنند و اگر هم بتوانند دوام بیاورند به عنوان گونه‌ی مهاجم شناخته می‌شوند و بلای جان گونه های مختلف در طبیعت خواهند شد و حتی برخی گونه‌های خزندگان هم برای زندگی در کنار انسان پرورش یافته‌اند. بنابراین حیوانات خانگی باید در کنار انسان زندگی کنند نه در طبیعت.
⁉️ سوال شما : چطور می‌توان فرنچایز ژوراسیک را احیا کرد؟👇
تولد دوباره‌ی دنیای ژوراسیک علیرغم پیام و مفهوم زیبایش و اینکه ارزش چند بار دیدن را داشت، برخلاف انتظارات نه به اصالت پارک ژوراسیک نزدیک بود نه به حماسه و هیجان دنیای ژوراسیک! بهترین فیلم‌های فرنچایز ژوراسیک، به ترتیب «پارک ژوراسیک ۱» و «دنیای ژوراسیک ۱» بودند اما با این حال یونیورسال قصد دارد که این فرنچایز را ادامه دهد و به همین دلیل اخیرا احتمال ساخت قسمت پنجم دنیای ژوراسیک با عنوانی که هنوز مشخص نیست، بسیار بالا رفته. کریس پرت بازیگر تاثیر گذار سه گانه‌ی اول دنیای ژوراسیک تاکید کرد که فقط در صورتی به پروژه‌ی بعدی دنیای ژوراسیک می‌پیوندد که فیلم‌نامه به پارک ژوراسیک استیون اسپیلبرگ، و رمان مایکل کرایتون احترام گذاشته باشد و رسم وفاداری را به جا آورد. بی‌شک کریس پرت می‌تواند جان تازه‌ای به دنیای ژوراسیک ببخشد و در کنار اسکارلت جوهانسون سکانس‌های اکشن و هیجان‌انگیزی را خلق کند.
⁉️ سوال شما : آیا ترویج علم از طریق سینما امکان پذیر است؟👇
حالا که همه جا بحث آثار سینمایی در سال ۲۰۲۶ مطرح است به خوبی میدانم که کارکنان سینماهای جهان، امسال بسیار پر مشغله هستند. از طرفی ماجراجویی «مندلورین» در کهکشان خیلی دور و از طرفی دیگر «مرد عنکبوتی» با زندگی جدیدش به سینما بازگشته تا راه را برای روز قیامت «انتقام‌جویان» باز کند. هیچ کدام از این آثار تنها با هدف نشر علم ساخته نشدند اما ذهن خلاق سازندگان باعث می‌شود که سینما و بازی‌های ویدیویی بهترین راه‌های ترویج علم و علم‌گرایی باشند. «دنیای ژوراسیک» برای من الهام بخش بود. رمان و فیلم «پارک ژوراسیک» هم افراد زیادی را در سرتاسر دنیا به سمت علم دیرینه شناسی هدایت کرده و مشابه آن برای بسیاری از افراد علاقمند به ستاره شناسی و فیلم‌های «جنگ ستارگان» هم اتفاق افتاده است.

اکثر آثار تخیلی، برخی واقعیت های علمی را با هیجان بیشتری بازگو می‌کنند. «میان ستاره‌ای» و «سیاره میمون‌ها» به ترتیب از واقعیت های فیزیک و بیولوژی الهام گرفته‌اند اما نه به شکل اصلی! فیلم‌ها رفرنس علمی نیستند اما می‌توانند علاقه و کنجکاوی بیننده را شکوفا کنند. ترویج علم به کمک سینما امکان پذیر است. بسیاری از قهرمانان Marvel و DC نابغه، دانشمند و یا مخترع هستند و این باور درست که تنها راه نجات، در علم نهفته است را در ذهن بیننده پرورش می‌دهند. حالا دیگر همه‌ی ما به خوبی درک کرده‌ایم که تنها نگهبان بشریت در مقابل بیماری‌ها، تغییرات اقلیمی، یا حتی برخورد یک سیارک به زمین، علم (science) است.


- البرز امیدی شاه‌آباد
Fossil Archive
بخشی از دستاوردهای تکامل، در زیست شناسی مدرن پیش از این راجع به اهمیت مطالعه‌ی علم دیرین شناسی و تکامل گفته بودم. اما حالا زمانش رسیده تا راجع به دستاوردهای زیست شناسی تکاملی بگویم. انتخاب طبیعی و تکامل، اکنون ارکان اصلی علم زیست شناسی هستند. می‌توانم با…
چرا دیرینه شناسی و دیگر علوم پایه در ایران جدی گرفته نمی‌شوند؟

با نگاهی به ژورنال های علمی و صفحات ترویج علم می‌توانید به خوبی متوجه اهمیت و پویایی دیرینه شناسی شوید. دیرینه شناسی و تکامل، پایه و بنیاد تمام علوم زیستی هستند و هیچ چیز در زیست شناسی معنا ندارد مگر در پرتو تکامل! برخلاف چیزی که برخی افراد تصور می‌کنند، تکامل هرگز رد نشده و هر روز محکم تر از دیروز به راه خود ادامه می‌دهد. اما متاسفانه علم دیرینه شناسی به عنوان علمی که به بررسی تاریخ حیات و روند تکامل می‌پردازد گاهی به درد نخور یا کودکانه خطاب می‌شود. علم دیرینه شناسی تنها سلاح بشریت در مقابل تغییرات اقلیمی و مشکلات زمین شناختی به حساب می‌آید. علی‌رغم اینکه در کشورهای پیشرفته، ارزش و اهمیت این علم به خوبی درک شده، دیرینه شناسی هرگز در کشور ایران مورد توجه قرار نگرفت.

پیش از این راجع به کاربرد علم دیرینه شناسی و دستاوردهای زیست شناسی تکاملی مطالبی نوشته بودم اما اگر هم این علوم هیچ کاربردی نداشته باشند نمی‌توان به آنها نپرداخت! فراموش نکنید که قرار نیست همه چیز برای زندگی روزمره‌ی انسان سودی داشته باشد! فقط زمانی می‌توان چنین دیدگاهی داشت، که یک انسان به جای خورشید در مرکز منظومه‌ی شمسی قرار بگیرد و سیاره‌ها به دور او بچرخند. در مقایسه با سایر موجودات، انسان درک عمیق تری نسبت به دنیای اطراف خود و طبیعت دارد بنابراین علومی مانند دیرینه شناسی و ستاره شناسی از دلایل اصلی پیشرفت بشر به حساب می‌آیند. با این حال متاسفانه این علوم در ایران مورد کم لطفی واقع شده‌اند و در طی چند سال اخیر با گسترش مشکلاتی مانند خشکی دریاچه ارومیه، وضعیت رو به انقراض گونه‌های جانوری، آتش‌سوزی جنگل‌های هیرکانی، کمبود منابع آبی، قطعی مکرر برق و گاز و دیگر آسیب‌های ناشی از عدم اهمیت به علوم پایه را تجربه کردیم.

دلیل دیدگاه های اشتباه عموم مردم و عدم اهمیت سازمان‌ها به علومی مانند دیرینه‌شناسی و ستاره‌شناسی، از سیستم آموزشی اشتباه در کشور ایران نشأت می‌گیرد. سیستم آموزشی که تماما برای منافع افراد سودجو بنا شده که رشته‌های علمی را بی‌ارزش جلوه می‌دهند و با مطرح کردن یک آینده‌ی تاریک و تخیلی از آینده کاری این رشته‌ها، سعی در فریب ذهن مخاطب و کسب درآمد بیشتر دارند. به جز چند اشاره‌ی کوتاه (به همراه اشتباهات زیاد) آن هم بنابر اجبار علمی، در کتاب‌های درسی به موضوعات علمی حائز اهمیتی مانند تکامل، بیگ‌بنگ، دایناسورها و سیارات پرداخته نمی‌شود. همزمان با پیشرفت‌های چشمگیر در زمینه‌ی ستاره‌شناسی و دیرینه‌شناسی در آمریکا، کانادا، چین و ... متاسفانه این علوم در کشور ما مورد اهمیت قرار نمی‌گیرند.

- البرز امیدی شاه‌آباد
پروتوتاکسیت، عجیب ترین موجود تاریخ زمین (🍄؟)

بیش از ۱۶۵ سال است که اولین موجودی که از زمین‌های خشن سر بر آورده سوالاتی را با خود به همراه داشته است. این موجود ستون مانند و بلند قامت که با نام پروتوتاکسیت شناخته می‌شود، بیش از ۴۰۰ میلیون سال پیش بر روی زمین زندگی می‌کرده و قبل از اینکه درختان تکامل پیدا کنند، به ارتفاع تا ۸ متر می‌رسید. یک مطالعه‌ی جدید که توسط دیرینه‌شناسان دانشگاه ادینبورگ و موزه‌های اسکاتلند انجام شد، بیان می‌کند که این موجود زنده‌ی مرموز، برخلاف تصور پیشین دانشمندان، یک قارچ عظیم نبوده.

بلکه به یک دودمان کاملاً منقرض‌شده از حیات پیچیده تعلق داشته است. پروتوتاکسیت موجودی زنده بود اما نه آنطور که اکنون می‌شناسیم، ویژگی‌های آناتومیکی و شیمیایی متمایزی از حیات قارچی یا گیاهی را نشان می‌دهند و بنابراین متعلق به یک شاخه‌ی تکاملی کاملاً منقرض‌شده از حیات هستند. پروتوتاکسیت‌ها را نمی‌توان در گروه قارچ‌ها قرار داد. محققان قبلی آنها را از سایر گروه‌ها مستثنی کرده‌اند، اکنون دانشمندان به این نتیجه رسیدند که پروتوتاکسیت‌ها متعلق به یک دودمان جداگانه و کاملاً منقرض شده هستند.

- البرز امیدی شاه‌آباد
بررسی اظهارات کتاب عیار تجربه (بخش اول)

معرفی کتاب در سایت‌های موجود : کتاب عیار تجربه تلاشی است برای دست یافتن به نگاه عقلانی دقیق در بررسی ماهیت تجربی و حدود استفاده از آن؛عیار تجربی سفری است که از “ماجرای علم” آغاز می شود و در ضمن بررسی ابزارهای مختلف شناخت واقعیت، نظریات جنجالی علوم تجربی مانند بیگ بنگ و تکامل(فرگشت) را مورد تحلیل قرار می دهد.
تنها کتابی که منتقدین ساینس آن را تمام و کمال مطالعه کرده‌اند، کتابی پر از اشتباهات علمی به نام عیار تجربه است که در جهت نقد ساینس نوشته شده. نویسنده‌ی این کتاب ظاهراً حتی وجود ستاره‌ها و سیارات را هم پذیرا نیست! مشخصا تکامل نیز در این کتاب مورد نقد قرار گرفته و من منحصرا به آن می‌پردازم و پاسخ به نقدهای وارد شده به علوم دیگر را به دوستانم که در زمینه ستاره شناسی و فیزیک فعالیت می‌کنند می‌سپارم. اما پیش از هرچیز باید تاکید کنم که این کتاب سراسر بهانه تراشی فلسفی برای نپذیرفتن واقعیت‌هاست! و همچنین باید تاکید کنم که عقلانیتی که وجود جن و روح را می‌پذیرد اما با وجود دایناسور مشکل دارد هیچ نسبتی با عقل ندارد!

متن کتاب صفحه ۱۸۸ : باستان شناسی و گذشته های دور : سالیانی است که جمعی از دانشمندان آمار و ارقام عجیبی از عمر کره خاکی ارائه میدهند و مثلاً عمر آن را حدود چهارونیم میلیارد سال می شمرند. البته شنیدن این اعداد و ارقام ساده است ولی اگر کمی بدان دقت کنیم آن قدر زیاد است که انسان را گیج میکند.
در ادامه : ۱. چه دلیلی داریم که مواد رادیواکتیویته در وضعیتهای یکسان سرعت تجزیه یکسانی دارند؟
۲. آیا شرایط در طول تمام این چندین میلیارد سال یکسان بوده است؟
تیتر اشتباه است. باستان شناسان درمورد سن زمین و دایناسورها تحقیق نمی‌کنند و وظیفه‌ی بررسی تمدن‌های باستانی بشر را بر عهده دارند. بررسی سن زمین و فسیل‌های مختلف توسط دیرینه‌شناسان صورت می‌گیرد. اما در ادامه فراموش نکنید که نیم عمر و سرعت تجزیه اتم‌ها ثابت است و ارتباطی با شرایط محیطی ندارد. دانشمندان هم به کمک تحقیقات دیرینه شناسی به خوبی تعیین کرده‌اند که شرایط در طول تاریخ زمین هرگز یکسان نبوده اما تاثیری بر نیم عمر عناصر نمی‌گذارد.

متن کتاب صفحه ۱۹۰ : روش تعیین سن فسیلها و قصه و تاریخچه دایناسورها نیز وضعیتی بهتر از تعیین سن زمین ندارد و همگی چیزی نیستند جز فرضیه هایی اثبات ناشده و زمانهایی که با روشی کاملاً غیر علمی تعیین میشوند. یادمان باشد علم تجربی هماره باید از چیزی سخن بگوید که یا خودش به چنگ تجربه می آید یا چیزی که اثبات کرده ایم با او یکسان است. سخن گفتن درباره گذشته های کاملاً مجهول چند هزار یا چند میلیون یا میلیارد سال یا درباره آسمانهای کاملاً ناشناس به طور کل بیرون رفتن از عرصه تجربه است.
تعیین سن چه برای سنگ‌ها چه برای فسیل‌ها بسیار دقیق و معتبر بوده و هیچ نقضی برای آن وجود ندارد. دایناسورها و سایر موجودات ماقبل تاریخ هم فرضیه نیستند! علم بر اساس دیدنی ها نیست! علم مبتنی بر شواهد است و شواهد وجود دایناسورها، فسیل‌های بسیار زیادی هستند که تقریبا هر روز کشف می‌شوند و مورد بررسی قرار می‌گیرند. اما برای من جای تعجب دارد چطور افرادی که به عالم فرامادی و ماوراءطبیعه باور دارند، دایناسورها و کهکشان‌ها را "ناشناس" می‌دانند در حالی که برای اجنه ویژگی تعیین میکنند؟

متن کتاب صفحه ۱۹۱ : نظریه تکامل هم به همین درد دچار است؛ ادعاهایی درباره پدیده هایی در گذشته ای بسیار دور که هرگز در دست تجربه قرار نمی گیرد و البته در زمان حال نیز هیچگاه نظیر آن تجربه نشده است. تکامل گرایان هر چه تلاش کنند اگر بتوانند از همه مشکلات عبور کنند نهایت تلاششان بدین جا می رسد که تکامل هم شدنی است؛ اما هیچ وقت راهی ندارند اثبات کنند تکامل واقعاً بوده است؛ چون علم تجربی، قضاوت قاطعی درباره گذشته ها عرضه نکرده است.
علم بر اساس شواهد است نه تجربیات و دیدنی‌ها. شواهد فسیلی، ژنتیکی، اکولوژی، هومولوژی، آنالوژی و ... از تکامل پشتیبانی می‌کنند. فراموش نکنید که تکامل اصل بنیادین علوم زیستی بوده و یک واقعیت علمی و جاری در طبیعت است که در زمان حال نیز ثبت شده! گونه‌زایی‌های متعدد در میگوها، مارمولک‌ها، پشه ماهی‌ها، حتی کرگدن‌ها و ... و همچنین مقاوم شدن باکتری‌ها نسبت به آنتی‌بیوتیک، از معروف ترین نمونه‌های تکامل در زمان حال هستند. در صورتی که فسیل‌ها را بر اساس قدمت در کنار یکدیگر قرار دهیم به وضوح می‌بینیم که آنها در حال تکامل و تغییر هستند و شباهت های آناتومی و ژنتیکی نیز ارتباط بین گونه‌ها را تعیین می‌کنند. توصیف قاطعانه‌ی ساینس از گذشته هم مشخص است.

- البرز امیدی شاه‌آباد
بررسی اظهارات کتاب عیار تجربه (بخش دوم)

متن کتاب صفحه ۱۹۲ : نکته دیگر درباره تکامل که به این فصل مربوط است این است که میدانیم نظریه تکامل از تغییر یک گونه به گونه دیگر سخن می گوید. احتمال این تغییر آن قدر ضعیف است که برای فرض آن باید چند هزار سال بگذرد و فرایندی طولانی طی شود تا چنین چیزی اتفاق بیفتد. تبدیل شدن موجودی تک یاخته به انسان پیچیده و هوشمند محتاج هزاران جهش ژنتیکی و تبدیل گونه ای است و به همین دلیل اگر از همه اشکالات دیگر تکامل بگذریم با نگاه ابتدایی احتمال چنین چیزی تقریباً صفر است.
گونه‌ها به یکدیگر تبدیل نمی‌شوند! درواقع تکامل به انشعاب گونه‌ها بر اساس گونه زایی و انتخاب طبیعی می‌پردازد که این روند، فرآیندی یک روزه نیست. بیش از ۳/۵ میلیارد سال است که حیات در حال تکامل است و این زمان برای این پیچیدگی‌ها کافیست. و فراموش نکنید که تک سلولی‌ها به انسان‌ها تبدیل نشدند و درواقع در طی میلیون‌ها سال تکامل به ترتیب چند سلولی‌ها از تک سلولی‌ها جدا شدند و میلیون‌ها سال بعد جانوران مهره‌دار به وجود آمدند. تتراپودها از فیشوپودها منشعب شدند و زمینه ساز ظهور آمنیوت‌ها شدند. سیناپسیدها از جد مشترکی با خزندگان تکامل پیدا کردند و در دوره‌ی تریاس سینودونت‌های پستاندار به وجود آمدند.

متن کتاب صفحه ۱۹۲ : تکامل گرایان مجبورند برای محتمل جلوه دادن این مسئله نه برای اثبات آن که راهی برای اثباتش وجود ندارد عمری دورودر از برای کره خاکی فرض کنند تا نظریه محال تکامل شدنی جلوه کند. ولی با کمی تأمل میتوان فهمید برای اثبات عمر در از زمین راهی نداریم و عمر طولانی زمین فقط احتمال و فرض اثبات نشدنی است و نمیتوان با آن تأیید و تقویت احتمال نظریه تکامل اثبات کرد.
زمانی که داروین و والاس نظریه تکامل را ارائه دادند تصور می‌شد که سن زمین تنها ۶ هزار سال است و انسان اولین موجود بر روی زمین بود! با اینکه داروین نمی‌توانست سن فسیل‌ها را اندازه بگیرد اما بیان کرد که با توجه به این فسیل‌ها ممکن نیست که سن زمین فقط ۶ هزار سال باشد. داروین باور داشت که زمین میلیون‌ها سال سن دارد و اکنون می‌دانیم که زمین میلیاردها سال سن دارد. همانطور که در بخش قبلی هم گفتم این محاسبات بسیار دقیق و معتبر هستند و نقضی برای آن‌ها وجود ندارد.

متن کتاب صفحه ۱۵۹ : گذشته از همه اشکالاتی که در نمونه های ارائه شده برای تکامل بیان شده است؛ این استدلال از جهت روشی خطاست؛ زیرا پایه نظریه تکامل بر یافتن مجموعه ای مشابهت هاست که احتمال پیوند خانوادگی میان موجودات جاندار را زیاد میکند ولی این شباهتها به تنهایی توان توجیه این پیوند خانوادگی را ندارد؛ چرا که اگر با عوالم فرامادی آشنا باشیم میفهمیم آنچه در این عالم وجود دارد.....
تا به امروز هیچ نقدی به نظریه تکامل وارد نشده و هیچ مثال نقضی برای آن کشف نشده. تنها در صورتی تکامل رد می‌شود که یکی از دروازه‌های فیلم دکتر استرنج در آسمان ظاهر شود و موجودی متفاوت از تمام موجودات دیگر بر زمین فرود بیاید!
ژن‌ها از نسل پیشین به ارث می‌رسند بنابراین شباهت‌های ژنتیکی ناشی از خویشاوندی و وجود جد مشترک هستند. شباهت های آناتومی هم بر اساس نوع ساختار و محل قرارگیری چنین نتایجی را نشان می‌دهند و البته این موارد هیچ ارتباطی با عوالم فرامادی (؟؟؟) ندارند.

متن کتاب صفحه ۹۴ : مثلاً کسی که میگوید هر آهنی در اثر حرارت منبسط میشود سخنش را میتوان با ارزیابی ابطالی رد است؛ یعنی میتوان آن را آزمایش و برای ابطالش تلاش کرد ولی کسی که میگوید دایناسورها به علت سرما منقرض شدند ادعایی ابراز کرده است که نه فقط اثبات پذیر نیست هرگز ابطال پذیر هم نیست؛ چون گذشته ها به دست مشاهده و تجربه نمی افتند.
ابطال پذیری سیستم کلی و حاکم بر ساینس نیست و نقدهای زیادی آن را به چالش کشیده‌اند. و لازم است خاطرنشان کنم که دایناسورهای غیر پرنده به علت برخورد سیارک به زمین منقرض شدند نه به علت سرما! با توجه به بررسی‌های ایزوتوپ اکسیژن، دیرینه شناسان دریافتند که دایناسورها خونگرم بودند بنابراین مشکلی با زندگی در مناطق سردسیر و برفی نداشتند. کارل پودر در ابتدا باور داشت که تکامل ابطال پذیر نیست اما در نهایت به اشتباه خود پی برد و نظرش را تغییر داد. با آنکه ابطال پذیری یک اصل قاطعانه در ساینس نیست اما در صورتی که ابطال پذیری را به عنوان یک اصل بپذیریم هم نباید فراموش کنیم که ابطال پذیری مخصوص نظریات علمیست نه فکت های جاری در طبیعت. برای مثال زلزله ابطال پذیر نیست اما توصیف ما از زلزله ابطال پذیر است. یا وجود دایناسور ابطال پذیر نیست اما توصیف ما از ظاهر آنها دستخوش تغییر می‌شود و با شواهد بیشتر دقیق‌تر می‌شود.

- البرز امیدی شاه‌آباد
بررسی اظهارات کتاب عیار تجربه (بخش سوم)

متن کتاب صفحه ۲۳۵ : بگذریم از ده ها دروغی که برای اثبات همین مطالب غیر واقعی گفته میشود؛ مانند فسیلهایی که هیچ کس جز یکی دو نفر مدعی آن را ندیده اند و باید حتماً در موزه های کشورهای استعمارگر نگهداری شود و به هیچ محققی هم به دلیل نفیس بودن نشان داده نشود یا عکسهایی که تنها در دسترس ناساست و هیچ منبع دیگری از آن گزارش نمیکند و کسی نیز حق ندارد در حوزه تخصصی ناسا و بررسی صدق و کذب گزارشهای آن را وارد شود
بی‌شک بسیاری از دیدگاه‌های مطرح شده توسط نویسندگان در این کتاب ناشی از باور به داستان های توطئه آمیز است. برای پیدا کردن فسیل کافیست چشمان خود را باز کنید و زیر پایتان را با دقت بیشتری نگاه کنید. بسیاری از فسیل‌های واقعی در موزه‌های بزرگ جهان قابل دسترسی هستند. فسیل sue و سایر دایناسورهای بزرگ و کوچک در موزه‌ی تاریخ طبیعی فیلد شیکاگو که هر روز صدها گردشگر از آن ها بازدید می‌کنند. فسیل انسان تباران اولیه در موزه‌های ملی گرجستان و اتیوپی، فسیل پستانداران ایرانی در موزه‌ی فسیل شناسی مراغه و موزه‌ی قلعه‌ی فلک‌الافلاک. فسیل‌ها در تمام کشورهای دنیا یافت می‌شوند! Spinosaurus در مراکش، Globidens در سوریه، Velociraptor در مغولستان، Woolly mammoth در روسیه، psittacosaurus در چین، Neanderthal در آلمان و ... تنها چند نمونه از فسیل‌های معروفی هستند که در کشورهای مختلف یافت شده‌اند (البته اگر سوریه را هم به عنوان یک کشور استعمارگر در نظر نگیرید!!!)
فسیل دایناسورها همواره برای تحقیقات علمی توسط موزه‌ها در اختیار محققان و دانشجویان و دانشمندان دیرینه شناسی قرار داده شدند و تقریبا هرکسی که به موزه رفته باشد آنها را دیده است! ناسا هم یک سازمان دیرینه شناسی نیست و در جهت تحقیقات ستاره شناسی و هوافضا تاسیس شده بنابراین کار ناسا ارتباطی با فسیل دایناسورها و سایر موجودات ماقبل تاریخ ندارد!

متن کتاب صفحه ۲۳۷ : نظریــۀ «طراحــی هوشــمند» نظریــه ای اســت کــه سال هاســت در مقابــل نظریــه تکامــل و انتخــاب طبیعــی دارویــن، بــه عنــوان یــک نظریــۀ علمــی مطــرح شــده اســت و در میــان دانشــمندان علــوم طبیعــی و زیست شناســی، طرفــداران خــود را دارد؛ اقتضــای انصــاف و شــعار های آزادی اندیشــه غربــی ایــن اســت کــه ایــن نظریــه در مجامــع علمــی بــه بحــث گذاشــته شــود، دفاعیــات و...
طراحی هوشمند به عنوان یک شبه علم، نه تنها قابل آزمایش نیست بلکه شواهد علمی هم برخلاف آن هستند. همچنین طراحی هوشمند از متد علمی پیروی نمی‌کند و پس از مشاهده و طرح پرسش، تنها یک فرضیه‌ی تخیلی را ارائه می‌کند! همچنین دادگاه Kitzmiller v. Dover (2005) به‌طور قانونی اعلام کرد طراحی هوشمند یک نظریه‌ی علمی نیست و در محافل جدی علم زیست شناسی جایگاهی ندارد. مایکل بهی در کتاب جعبه سیاه داروین، ادعا میکند که برخی ساختارها در موجودات زنده به قدری پیچیده هستند که تکامل و انتخاب طبیعی نمی‌توانند آنها را توجیه کنند! طرفداران او سعی دارند تا با بیش از حد پیچیده جلوه دادن برخی ساختارها، ذهن مخاطب را فریب دهند و انتخاب طبیعی را ناکافی معرفی کنند. اما فراموش نکنید که انتخاب طبیعی در طی میلیون ها سال زمان کافی برای این کار را داشته و تکامل exaptation می‌تواند پیچیدگی های [به ظاهر] تقلیل ناپذیر را توجیه کند! چرا که برخی ساختار ها تغییر کاربری می‌دهند. طراحی هوشمند بر اساس خلط "نمی‌دانم" است! طراحی هوشمند از شکاف‌های دانسته‌های علمی سوءاستفاده می‌کند و اگر ما هنوز کاملاً نمی‌دانیم چگونه چیزی تکامل یافته، آن را به طراحی نسبت می‌دهند. این به نام استدلال از نادانی (argument from ignorance) شناخته می‌شود.

متن کتاب صفحه ۲۳۹ : دکتــر کارولیــن کراکــر اســتاد دانشــگاه جــورج ماســون آمریــکا نیــز می گویــد: «[بعــد از مطــرح شــدن عنــوان طراحــی هوشــمند در کلاس درس] مدیــر گــروه مــن را بــه دفتــرش دعــوت کــرد؛ او گفــت: شـما توبیـخ می شـوید، بـه خاطـر اینکـه این را تدریـس کرده ایــد. مــن گفتــم: فقــط اشــاره ای بــه تئــوری طراحــی هوشــمند بــه همــراه چنــد اســلاید داشــتم امــا...
اگر واقعا طرفداران طراحی هوشمند از دانشگاه اخراج می‌شدند جای خوشحالی داشت چون دانشگاه مکانی برای تدریس شبه علم و عقاید شخصی بی مبنا نیست! اما برخی افراد ادعا می‌کنند که به دلیل مخالفت با نظریه تکامل از دانشگاه اخراج شدند. قرار داد دکتر کارولین کراکر در سال ۲۰۰۵ با دانشگاه تمام شد اما برای تمدید قراردادش با دانشگاه حضور پیدا نکرد و دکتر ریچارد استرنبرگ هم به درخواست خود از دانشگاه استعفا داد اما هردوی آنها ادعا کردند که اخراج شدند.

- البرز امیدی شاه‌آباد
🌍 گذری بر اخبار علمی همزمان با خاموشی دیجیتال و قطعی گسترده‌ی اینترنت در ایران

• ناسا آرتمیس ۲ را آماده‌ی پرتاب به ماه کرد.
• برای اولین بار یک فضانورد برای درمان به زمین بازگشت.
• تلسکوپ جدید ناسا به فضا پرتاب شد.
• مشخص شد که مریخ میلیون‌ها سال قبل اقیانوسی بزرگ داشته.
• بزرگترین فوران خورشیدی دو دهه‌ی اخیر به زمین رسید.
• قدیمی ترین آثار هنری انسان بر روی سنگ‌ها کشف شد.
• اولین معاهده‌ی جهانی برای حفاظت از دریا ها لازم الاجرا شد.
• فسیلی از اجداد بسیار قدیمی Triceratops کشف شد.
• تحقیقات جدید، پرده از رازهای انقراض اردوویسین برداشت.

تصویر : فضانوردان ناسا برای مأموریت آرتمیس ۲
انسان از نسل شامپانزه؟
<unknown>
جد مشترک انسان و سایر Apeها 🦧

• انسان و شامپانزه جد مشترک داشتند
• انسان و شامپانزه Ape هستند
• جد مشترک آنها نیز یک Ape بود
• تمام Apeها جزو Primateها هستند
• انسان و شامپانزه Primate هستند


- البرز امیدی شاه‌آباد
شامپانزه‌ها دارای کمتر از ۱/۲ درصد تفاوت ژنتیکی با انسان خردمند هستند و بدین ترتیب نزدیک ترین اقوام زنده انسان‌ها به شمار می‌آیند. به لطف تحقیقات جین گودال، جانور شناس متخصص نخستی‌سانان و فعال محیط زیست، اکنون دید دنیا به شامپانزه‌ها بسیار تغییر کرده. گودال بیشتر از ۶۰ سال از عمر خود را صرف بررسی شامپانزه‌ها و سایر نخستی‌سانان کرد و پرده از رازهای زندگی آنان برداشت. متاسفانه جین گودال در اکتبر ۲۰۲۵ درگذشت اما میراث او زنده است.

شامپانزه‌ها با ظرفیت مغزی بین ۳۰۲ تا ۴۸۵ سانتی متر مکعب، می‌توانند مفاهیم مختلفی مانند ناعدالتی را درک کنند و رفتارهای پیچیده‌ای را از خود بروز دهند. حتی تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که استفاده شامپانزه‌ها از ابزارهای سنگی ساده حداقل به ۴۳۰۰ سال پیش برمی‌گردد. یک نمونه از رفتار استفاده از ابزار توسط شامپانزه‌ها شامل استفاده از یک چوب بزرگ برای کندن لانه‌ی موریانه‌ها و یک چوب کوچک آغشته به صمغ درخت به عنوان ابزاری برای تغذیه از موریانه‌ها

با وجود شباهت های ژنتیکی و آناتومی بسیار واضح و انکار ناپذیر حالا دیگر چندان عجیب نیست که آنها خویشاوندان نزدیک انسان‌ها هستند🧬

- البرز امیدی شاه‌آباد
ساختارهای مرتبط با تغذیه Archaeopteryx، نشان‌دهنده نیاز بالای او پرواز است.

تحقیقات جدید به رهبری دیرینه شناس مشهور موزه تاریخ طبیعی فیلد نشان می‌دهد که Archaeopteryx، قدیمی‌ترین پرنده شناخته شده، دستگاه تغذیه‌ای داشته که نشان می‌دهد رژیم غذایی و آیرودینامیک آن در طلوع تاریخ پرندگان با هم تکامل یافته‌اند. پرواز کردن در مقایسه با راه رفتن، شنا کردن یا دویدن، بیشترین انرژی را می‌گیرد و به بیشترین کالری نیاز دارد. این بدان معناست که پرندگان مجبور بوده‌اند روش‌های تخصصی را برای کارآمد بودن در یافتن و هضم غذای خود تکامل دهند. Archaeopteryx که حدود ۱۶۰ میلیون سال پیش (دوره ژوراسیک) در جایی که اکنون آلمان است زندگی می‌کرد، اولین دایناسور شناخته شده‌ای است که به عنوان پرنده نیز شناخته می‌شود.

دکتر جینگمای اوکانر، دیرینه شناس موزه‌ی فیلد که رهبری این پروژه را بر عهده داشت تاکید کرد که این ویژگی‌های کوچک عجیب در دهان Archaeopteryx، که در پرندگان زنده نیز یافت می‌شوند، معیارهای جدیدی را در اختیار ما قرار می‌دهند که می‌توانیم از آنها برای تشخیص پرنده بودن یا نبودن فسیل دایناسورها استفاده کنیم. در این مطالعه، دکتر اوکانر و همکارانش بر روی Archaeopteryx شیکاگو، آخرین نمونه Archaeopteryx که به سوابق علمی پیوسته است و در موزه فیلد قرار گرفته، تمرکز کردند. آنها موقعیت و ظاهر بافت‌های حفظ شده در دهان Archaeopteryx را با پرندگان مدرن مقایسه کردند.

آنها تشخیص دادند که بهترین توضیح این است که آنها اولین نمونه‌های پاپیلای دهانی Archaeopteryx (و اولین پاپیلای دهانی در سوابق فسیلی) را پیدا کرده‌اند. آنها همچنین چندین ویژگی دیگر را در جمجمه Archaeopteryx یافتند که هرگز در این گونه دیده نشده بود. آنها یک تکه استخوان کوچک را مشاهده کردند که معلوم شد استخوان زبان است. زبان انسان حاوی استخوان نیست، اما بیشتر پرندگان مجموعه‌ای از استخوان‌ها را دارند که ساختار مرکزی زبان آنها را تشکیل می‌دهد. این استخوان‌ها نقاط اتصال عضلانی اضافی را فراهم می‌کنند و در نتیجه زبان‌های انعطاف‌پذیری ایجاد می‌کنند که به پرندگان کمک می‌کند از زبان خود برای رسیدن و دستکاری غذا استفاده کنند.

دکتر اوکانر گفت: این استخوان بسیار کوچک یکی از کوچکترین استخوان‌های بدن است و نشان می‌دهد که Archaeopteryx مانند بسیاری از پرندگان امروزی، زبان بسیار کوچک و متحرکی داشته است. محققان همچنین از طریق سی‌تی‌اسکن مشاهده کردند که نوک منقار Archaeopteryx حاوی تونل‌های کوچکی است که در واقع آثاری از اعصاب هستند. بسیاری از پرندگان امروزی چیزی به نام اندام نوک منقار دارند، بخشی حساس در انتهای منقارشان که می‌تواند به آنها در جستجوی غذا کمک کند. روی هم رفته، شواهد پاپیلای دهانی، استخوان‌های زبان و اندام‌های نوک منقار در Archaeopteryx نشان می‌دهد که پرندگان اولیه استراتژی‌های متعددی را برای کمک به یافتن و بلعیدن کارآمدتر غذا تکامل داده‌اند و این ویژگی‌ها با توانایی جدید آنها در پرواز همراه است. این اکتشافات نشان دهنده تغییر بسیار واضحی در نحوه تغذیه دایناسورها هنگام شروع پرواز و نیاز به تأمین انرژی عظیم پرواز است.

پی نوشت : پاپیلای دهانی چیست؟
پاپیلاها ساختارهایی هستند که به هدایت غذا به سمت گلوی پرنده کمک می‌کنند و غذا را از نای آن دور نگه می‌دارند


- البرز امیدی شاه‌آباد
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🦕 منتظر شاهکار جدید استیون اسپیلبرگ باشید!

مستند جدید Netflix با کارگردانی استیون اسپیلبرگ و گویندگی مورگان فریمن به زودی در ۶ مارس ۲۰۲۶ منتشر خواهد شد. پیش از این استیون اسپیلبرگ کارگردانی مستند زندگی در سیاره‌ی ما (Life on our planet) را برعهده داشت و به نظر می‌رسد که برای مستند دایناسورها (the dinosaurs) از طراحی های مستند قبلی استفاده می‌کند.

با توجه به گونه‌هایی که در تریلر حضور دارند بی شک وقایع مختلف سه دوره‌ی تریاس، ژوراسیک و کرتاسه در این مستند به تصویر کشیده می‌شوند.
با استفاده از فسیل‌های تازه کشف شده و تصویربرداری پیشرفته، دیرینه‌شناسان معمای دایناسورهای شاخدار گمشده در اروپا را حل کردند و حیواناتی که زمانی تصور می‌شد پسرعموهای دور iguanodon هستند را به عنوان اعضای واقعی کلاد Ceratopsia طبقه‌بندی کردند.

بسیاری از Ceratopsiaهای اولیه، مانند Yinlong، قبل از اینکه چندین بار در آمریکای شمالی پراکنده شوند، در آسیا تکامل یافتند. ساده ترین مسیر برای این پراکندگی ها از طریق اروپا بود اما کمبود فسیل‌ها این را به چالش می‌کشید! اقیانوس اطلس تازه در طول کرتاسه شروع به باز شدن کرده بود بنابراین دایناسورها می‌توانستند از آن عبور کنند و از آنجایی که جزایر حوزه مرکزی اروپا چندان از هم دور نبوده‌اند، منطقی است که دایناسورها می‌توانستند از جزیره‌ای به جزیره دیگر بروند. دایناسورهای شاخ‌دار مانند Triceratops از نمادین‌ترین دایناسورها هستند، اما بیشتر آنها از آمریکای شمالی هستند و اکنون دانشمندان آنها را در اروپا پیدا کردند!

- البرز امیدی شاه‌آباد

رفرنس 📚
https://www.nature.com/articles/s41586-025-09897-w
Fossil Archive
روز داروین 🐢 💢 فردا ۱۲ فوریه، سالروز تولد چارلز داروین، زیست شناس بزرگ بریتانیایی، شاید مهم ترین روز تاریخ علم باشد. چارلز داروین در سال ۱۸۰۹ میلادی در خانواده‌ای ثروتمند چشم بر جهان گشود. پدرش رابرت، پزشک بود و پدربزرگش اراسموس، از چهره های محبوبی بود که…
امروز سالگرد تولد یکی از بزرگترین دانشمندان تاریخ، چارلز داروین است که با نظریه تکامل خود، علوم زیستی را برای همیشه تغییر داد و زمینه ساز به وجود آمدن زیست شناسی مدرن شد.


مطلب روز داروین در سال پیش :
روز داروین 🐢
Fossil Archive
ماکت ابزار سنگی انسان‌های ماقبل تاریخ این ماکت، هدیه‌ی ارزشمندی از طرف اداره کل میراث فرهنگی استان لرستان بود که بر اساس نمونه‌ی واقعی طراحی شده بود. نمونه‌ی واقعی از این ابزار سنگی قدمتی حدود به دوره‌ی پارینه‌سنگی میانه دارد یعنی قدمتی در حدود ۸۰ تا ۴۰ هزار…
ثبت جهانی غارهای پیش از تاریخ لرستان در فهرست میراث جهانی یونسکو

در تیرماه سال ۱۴۰۴ غارهای پیش از تاریخ دره‌ی خرم آباد در استان لرستان به ثبت جهانی یونسکو رسیدند. این ثبت جهانی علاوه بر این که به صنعت توریسم کمک می‌کند و افراد زیادی از سرتاسر دنیا به لرستان می‌آیند تا از این غارها بازدید کنند، می‌تواند زمینه ساز بسیاری از تحقیقات علمی در زمینه‌ی دیرینه شناسی و باستان شناسی باشد. پیش از این دانشمندان و پژوهشگران زیادی مانند مارسل اوتو از بلژیک و سایر نقاط جهان برای بررسی این غارها به ایران آمدند و کشفیات جدید و قابل توجهی داشتند. غار قمری که چند وقت پیش در آنجا بودم علاوه بر ابهت شگفت انگیزی که داشت شواهدی از حضور انسان ها و همینطور گونه‌های دیگر را در خود جای داده بود. غار قمری یکی از مکان‌های اصلی اتراق و پناه گرفتن برای نئاندرتال‌ها بوده. آثار زندگی نئاندرتال ها در این غار به عصر پارینه سنگی میانه (۲۵۰ تا ۴۰ هزار سال پیش) تعلق دارد. با اینکه فسیل‌های نئاندرتال‌ها در چندین غار و پناهگاه صخره‌ای در غرب زاگرس کشف شده بود اما اولین استقرارها در غار قمری مربوط به ۸۰ هزار تا ۴۰ هزار سال پیش است. فسیل‌های متعددی از گونه‌های مختلف سم‌داران مانند گوزن زرد، بز کوهی و گاو وحشی به همراه پستانداران دیگری مانند خارپشت و خفاش نیز در این غار کشف شده‌اند که نشان می‌دهد ساکنان این غار به احتمال بسیار زیاد در موقعیت‌های محیطی متفاوت به شکار گونه‌های مختلف می‌پرداختند.

با اینکه برخی افراد مثل همیشه شروع به نارضایتی کردند و نقد هایشان ناشی از عدم آگاهی به واقعیت های علمی بود، اما از ایران همیشه به عنوان یکی از سایت‌های فسیلی بسیار غنی یاد شده. فسیل‌های مختلفی از پستانداران تاثیرگذار و حائز اهمیتی مانند Hipparion با قدمت ۷ میلیون سال و Capricornis با همان قدمت در منطقه‌ی گاو کش در نزدیکی منطقه‌ای به نام دلفان در لرستان یافت شده بود. تا پیش از این، منطقه‌ی فسیلی مراغه به عنوان یکی از معدود سایت های فسیلی حاوی بقایای پستانداران ماقبل تاریخ به حساب می‌آمد که البته فسیل های بسیار زیادی از پستاندارانی مانند iranotherium، نوعی کرگدن از عصر میوسن مربوط به دوره‌ی نئوژن نیز در آنجا کشف و ثبت شد. ثبت این فسیل ها به آگاهی عموم مردم از علم و دانش کمک کرده و حس احترام به طبیعت را در آنها افزایش می‌دهد.

- البرز امیدی شاه‌آباد