Fossil Archive
علم، عشق و هنر فیلم جدید دنیای ژوراسیک به تازگی اکران شد. هنوز موفق به دیدن فیلم نشدهام اما با توجه به سکانس های لو رفته، تریلر ها و نظرات کاربران دیگر، حداقل برای من که با دایناسورها و شخصیتهای انسان سری فیلم های ژوراسیک خاطرات زیادی داشتم راضی کننده بود.…
۳۳ سال پیش در چنین روزی
در ۱۱ ژوئن ۱۹۹۳، استیون اسپیلبرگ برگ برندهی سینمایی خود را رو کرد. اکنون ۳۳ سال از انتشار فیلم پارک ژوراسیک میگذرد و این اثر هنری همواره به عنوان یکی از بهترین آثار علمی/تخیلی شناخته میشود. زمانی که علم و عشق و هنر با یکدیگر آمیخته شدند پارک ژوراسیک خلق شد. با وجود تمام ویژگیهای مثبت پارک ژوراسیک، دنبالهی این فیلم به اندازه نسخهی اول قدرتمند ظاهر نشد اما با این حال همه چیز تا دنیای ژوراسیک ۱ خوب پیش رفت. میتوانم بگویم دنیای ژوراسیک ۱ با بازی کریس پرت آخرین فیلم اصیل فرنچایز ژوراسیک بود.
استیون اسپیلبرگ رمان پارک ژوراسیک مایکل کرایتون را باز آفرینی کرد و جان دوباره ای به شخصیتهای داستان بخشید. دکتر آلن گرنت، یک دیرینه شناس بیزار از بچهها و البته عاشق و دلباختهی دکتر الی ساتلر دیرینهگیاهشناس دوست داشتنی. فیزیکدان و ریاضیدان کاریزماتیک و خوشپوش، یان مالکوم، به همراه جان هاموند سرمایه دار اکنون در دام Velociraptorها و Tyrannosaurus rex افتادهاند و به دنبال راه نجات میگردند. علیرغم تلاشهای موفق و هنرمندانهی اسپیلبرگ، جیمز کامرون سالها بعد گفت :
شاید اگر به جای اسپیلبرگ، کامرون مسئول ساخت پارک ژوراسیک بود اکنون خیلی از کودکان به جای دوست داشتن دایناسورها، از آنها متنفر بودند...!
به هرحال پارک ژوراسیک نوید بخش علم در فرهنگ عامه بود. با وجود تمام ایرادات علمی ریز و درشت در فلسفه و جزئیات داستان، پارک ژوراسیک تاثیرگذار ترین اثر علمی تخیلی تاریخ پس از جنگ ستارگان به حساب میآید. به لطف پارک ژوراسیک، دنیا با دایناسورها آشنا شد و بسیاری از دایناسورها به عموم مردم معرفی شدند و اکنون به اندازهی T.rex مشهور هستند. بسیاری از مردم به علومی مانند ژنتیک گرایش پیدا کردند و همهی اینها به خاطر این بود که دنیس ندری نتوانست از چنگ Dilophosaurus نجات پیدا کند.
- البرز امیدی شاهآباد
در ۱۱ ژوئن ۱۹۹۳، استیون اسپیلبرگ برگ برندهی سینمایی خود را رو کرد. اکنون ۳۳ سال از انتشار فیلم پارک ژوراسیک میگذرد و این اثر هنری همواره به عنوان یکی از بهترین آثار علمی/تخیلی شناخته میشود. زمانی که علم و عشق و هنر با یکدیگر آمیخته شدند پارک ژوراسیک خلق شد. با وجود تمام ویژگیهای مثبت پارک ژوراسیک، دنبالهی این فیلم به اندازه نسخهی اول قدرتمند ظاهر نشد اما با این حال همه چیز تا دنیای ژوراسیک ۱ خوب پیش رفت. میتوانم بگویم دنیای ژوراسیک ۱ با بازی کریس پرت آخرین فیلم اصیل فرنچایز ژوراسیک بود.
استیون اسپیلبرگ رمان پارک ژوراسیک مایکل کرایتون را باز آفرینی کرد و جان دوباره ای به شخصیتهای داستان بخشید. دکتر آلن گرنت، یک دیرینه شناس بیزار از بچهها و البته عاشق و دلباختهی دکتر الی ساتلر دیرینهگیاهشناس دوست داشتنی. فیزیکدان و ریاضیدان کاریزماتیک و خوشپوش، یان مالکوم، به همراه جان هاموند سرمایه دار اکنون در دام Velociraptorها و Tyrannosaurus rex افتادهاند و به دنبال راه نجات میگردند. علیرغم تلاشهای موفق و هنرمندانهی اسپیلبرگ، جیمز کامرون سالها بعد گفت :
میخواستم پارک ژوراسیک را ترسناک بسازم!
شاید اگر به جای اسپیلبرگ، کامرون مسئول ساخت پارک ژوراسیک بود اکنون خیلی از کودکان به جای دوست داشتن دایناسورها، از آنها متنفر بودند...!
به هرحال پارک ژوراسیک نوید بخش علم در فرهنگ عامه بود. با وجود تمام ایرادات علمی ریز و درشت در فلسفه و جزئیات داستان، پارک ژوراسیک تاثیرگذار ترین اثر علمی تخیلی تاریخ پس از جنگ ستارگان به حساب میآید. به لطف پارک ژوراسیک، دنیا با دایناسورها آشنا شد و بسیاری از دایناسورها به عموم مردم معرفی شدند و اکنون به اندازهی T.rex مشهور هستند. بسیاری از مردم به علومی مانند ژنتیک گرایش پیدا کردند و همهی اینها به خاطر این بود که دنیس ندری نتوانست از چنگ Dilophosaurus نجات پیدا کند.
- البرز امیدی شاهآباد
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
سم نیل که ایفا کنندهی نقش دکتر آلن گرانت در سری فیلمهای پارک ژوراسیک بود در سن ۷۸ سالگی درگذشت🥀
اخبار جنجالی و مهم دیرینه شناسی و تکامل طی چند وقت اخیر :
⭕️ رد دندانها پرده از لاشهخواری T.Rex برداشت : Tyrannosaurus rex در وایومینگ ماقبل تاریخ از لاشه دیناسورهای Hadrosaur تغذیه میکرده است.
هزاران قطعه استخوان فسیلشده در یک سایت حفاری متعلق به دوره کرتاسه در وایومینگ، شواهد فیزیکی نادری را ارائه میدهد که نشان دهنده تغذیه Tyrannosaurus rex از لاشهی Edmontosaurus است. شناسایی منشا خراشها و سوراخهای روی استخوانهای فسیلشده اغلب کار دشواری است و بسیاری از آنها، با وجود علل موجهتر و محتملتر، صرفاً به عنوان رد دندان تلقی میشوند اما تشخیص اشتباه رد دندانها منجر به تفسیرهای نادرست از رفتار حیوانات ماقبل تاریخ شده است.
⭕️ فسیلهای کشف شده در یک معدن سنگ در آلمان، زیرگونه جدیدی از پلنگ اروپایی را معرفی میکنند.
زیرگونه Panthera pardus burgtonnae در آلمان امروزی و حدود ۱۳۰ تا ۱۱۵ هزار سال پیش زندگی میکرده. توصیف علمی این زیرگونه بر پایه بخشی از فک پایین، یک دندان و چند استخوان متعلق به اندام های حرکتی انجام شده است. بقایای این زیرگونه جدید در سال ۱۹۹۳ توسط لیندنر در جنوبیترین بخش از گودال جنوبی بورگتونا پیدا شد و به گفته دیرینهشناسان، بقایای بورگتونا متعلق به پلنگی با فک باریک اما جثهای قوی و تنومند (احتمالاً ماده) بوده است. سایش اندک دندانهای آن نشان میدهد که با فردی نسبتاً جوان روبهرو هستیم.
⭕️ احتمالاً یک سنگ فضایی بسیار نادر دایناسورها را به کام انقراض کشانده است
پژوهشگران با تحلیل ایزوتوپهای نیکل باقی مانده در رسوبات ۶۶ میلیون سالهای که از برخورد سیارک چیشولوب بر جای مانده، به این نتیجه رسیدهاند که سیارک عامل آخرین انقراض بزرگ روی زمین، به احتمال زیاد متعلق به ردهای فوقالعاده نادر از شهابسنگهای اولیه به نام کندریتهای کربندار نوع اورنان (کندریتهای CO) بوده است.
- البرز امیدی شاهآباد
⭕️ رد دندانها پرده از لاشهخواری T.Rex برداشت : Tyrannosaurus rex در وایومینگ ماقبل تاریخ از لاشه دیناسورهای Hadrosaur تغذیه میکرده است.
هزاران قطعه استخوان فسیلشده در یک سایت حفاری متعلق به دوره کرتاسه در وایومینگ، شواهد فیزیکی نادری را ارائه میدهد که نشان دهنده تغذیه Tyrannosaurus rex از لاشهی Edmontosaurus است. شناسایی منشا خراشها و سوراخهای روی استخوانهای فسیلشده اغلب کار دشواری است و بسیاری از آنها، با وجود علل موجهتر و محتملتر، صرفاً به عنوان رد دندان تلقی میشوند اما تشخیص اشتباه رد دندانها منجر به تفسیرهای نادرست از رفتار حیوانات ماقبل تاریخ شده است.
رفرنس 📚
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0351939
⭕️ فسیلهای کشف شده در یک معدن سنگ در آلمان، زیرگونه جدیدی از پلنگ اروپایی را معرفی میکنند.
زیرگونه Panthera pardus burgtonnae در آلمان امروزی و حدود ۱۳۰ تا ۱۱۵ هزار سال پیش زندگی میکرده. توصیف علمی این زیرگونه بر پایه بخشی از فک پایین، یک دندان و چند استخوان متعلق به اندام های حرکتی انجام شده است. بقایای این زیرگونه جدید در سال ۱۹۹۳ توسط لیندنر در جنوبیترین بخش از گودال جنوبی بورگتونا پیدا شد و به گفته دیرینهشناسان، بقایای بورگتونا متعلق به پلنگی با فک باریک اما جثهای قوی و تنومند (احتمالاً ماده) بوده است. سایش اندک دندانهای آن نشان میدهد که با فردی نسبتاً جوان روبهرو هستیم.
رفرنس 📚
https://link.springer.com/article/10.1007/s12549-026-00702-8
⭕️ احتمالاً یک سنگ فضایی بسیار نادر دایناسورها را به کام انقراض کشانده است
پژوهشگران با تحلیل ایزوتوپهای نیکل باقی مانده در رسوبات ۶۶ میلیون سالهای که از برخورد سیارک چیشولوب بر جای مانده، به این نتیجه رسیدهاند که سیارک عامل آخرین انقراض بزرگ روی زمین، به احتمال زیاد متعلق به ردهای فوقالعاده نادر از شهابسنگهای اولیه به نام کندریتهای کربندار نوع اورنان (کندریتهای CO) بوده است.
رفرنس 📚
https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aef4858
- البرز امیدی شاهآباد
گونهی جدیدی از دایناسورهای Troodontidae از روی فسیلی که سالها پیش کشف شده بود شناسایی شد.
دانشمندان این گونه را Dinevenator robustus نامگذاری کردند و تخمین زدند که این گونه احتمالا حدود ۲/۵ تا ۳ متر طول و نزدیک به ۱۴۰ کیلوگرم وزن داشته. آنها نشان دادند که این پژوهش جدید ماهیت پویا و تحولپذیر مطالعات دایناسورها را نمایان میکند، زیرا دانشمندان همچنان آنچه را که فکر میکنند میدانند، به چالش کشیده و آزمایش میکنند.
نمونهی اولیهی فسیل این دایناسور در سال ۲۰۰۵ در نیومکزیکو کشف شد و در سال ۲۰۰۶ به عنوان گونهای از Dromaeosauridها طبقه بندی شد اما در سال ۲۰۱۴ مورد بازنگری قرار گرفت. حتی پس از این تغییر، برخی از دانشمندان این گونه را گونهای نامعتبر میدانستند. اما جمجمهی ضخیم و منحصر به فرد این جانور اکنون به دانشمندان کمک کرد تا ماهیت این نمونه را تعیین کنند.
- البرز امیدی شاه آباد
دانشمندان این گونه را Dinevenator robustus نامگذاری کردند و تخمین زدند که این گونه احتمالا حدود ۲/۵ تا ۳ متر طول و نزدیک به ۱۴۰ کیلوگرم وزن داشته. آنها نشان دادند که این پژوهش جدید ماهیت پویا و تحولپذیر مطالعات دایناسورها را نمایان میکند، زیرا دانشمندان همچنان آنچه را که فکر میکنند میدانند، به چالش کشیده و آزمایش میکنند.
نمونهی اولیهی فسیل این دایناسور در سال ۲۰۰۵ در نیومکزیکو کشف شد و در سال ۲۰۰۶ به عنوان گونهای از Dromaeosauridها طبقه بندی شد اما در سال ۲۰۱۴ مورد بازنگری قرار گرفت. حتی پس از این تغییر، برخی از دانشمندان این گونه را گونهای نامعتبر میدانستند. اما جمجمهی ضخیم و منحصر به فرد این جانور اکنون به دانشمندان کمک کرد تا ماهیت این نمونه را تعیین کنند.
رفرنس 📚
https://www.mdpi.com/2813-6284/4/3/21
- البرز امیدی شاه آباد
🟨 به بهانهی روز یوزپلنگ ایرانی
متاسفانه یوزپلنگ ایرانی به عنوان اخرین بازمانده از یوزپلنگهای آسیایی از وضعیف حفاظتی نامناسبی برخوردار است که بقای این گونهی به خصوص را دچار اختلال کرده. دلایل مختلفی مانند شکار بیرویه، تصادف با ماشینها، مورد حمله قرار گرفتن توسط سگهای ولگرد یا مردم، و از دست دادن زیستگاه موجب سرعت بخشیدن به روند انقراض یوزپلنگ ایرانی شده.
یوزپلنگ ایرانی به طور معمول از یوزپلنگ آفریقایی کوچکتر است و با توجه طعمههای کوچکتری که برایش وجود دارد چنین تفاوتی اثرات منفی ندارد و نوعی سازگاری منتخب انتخاب طبیعی به حساب میآید. همچنین برخلاف همتای افریقایی خود که در مناطق گرمسیر زندگی میکند، ممکن است مجبور به دست و پنجه نرم کردن با اب و هوای سرد برخی مناطق کوهستانی ایران شود و به همین دلیل خز ضخیم تری دارد.
از لحاظ اندازه میتوان یوزپلنگ را به عنوان یکی از گربهسانان بزرگ معرفی کرد که حتی از پلنگ و جگوار هم قد بلند تر است اما در واقع اسکلت و ژنوم این گونه چیزی دیگر را بیان میکنند و این نشان میدهد که نمیتوان یوزپلنگ را به عنوان یکی از گربه سانان بزرگ جنس Panthera طبقه بندی کرد. برای مثال، تفاوت های آناتومی جگوار (به عنوان یک panthera) یوزپلنگ علاوه بر تفاوت های اسکلت جانبی و کشیدگی بیشتر پاها در یوزپلنگ، بیشتر در جمجمه دیده میشود. در جگوار نمای پشتی جمجمه در نیمرخ نسبتاً صاف است در حالی که جمجمه یوزپلنگ در این ناحیه گنبدی تر است. یا اینکه استخوانهای پیشانی یوزپلنگ در نمای نیمرخ مرتفع ترین بخش جمجمه هستند در حالی که این استخوانها برای جگوار برجستگی واضحی ندارند.
از طرفی ستون مهرههای یوزپلنگ به نوعی تکامل یافته که موجب افزایش طول گامهای این جانور میشود و با وجود پاهای بلند و کشیدهاش سرعت این جانور به طرز چشمگیری زیاد میشود. اما ستون مهرهی گربه سانان بزرگی مانند شیر، ببر یا جگوار به اندازهی یوزپلنگ انعطاف پذیر نیست.
- البرز امیدی شاه آباد
متاسفانه یوزپلنگ ایرانی به عنوان اخرین بازمانده از یوزپلنگهای آسیایی از وضعیف حفاظتی نامناسبی برخوردار است که بقای این گونهی به خصوص را دچار اختلال کرده. دلایل مختلفی مانند شکار بیرویه، تصادف با ماشینها، مورد حمله قرار گرفتن توسط سگهای ولگرد یا مردم، و از دست دادن زیستگاه موجب سرعت بخشیدن به روند انقراض یوزپلنگ ایرانی شده.
یوزپلنگ ایرانی به طور معمول از یوزپلنگ آفریقایی کوچکتر است و با توجه طعمههای کوچکتری که برایش وجود دارد چنین تفاوتی اثرات منفی ندارد و نوعی سازگاری منتخب انتخاب طبیعی به حساب میآید. همچنین برخلاف همتای افریقایی خود که در مناطق گرمسیر زندگی میکند، ممکن است مجبور به دست و پنجه نرم کردن با اب و هوای سرد برخی مناطق کوهستانی ایران شود و به همین دلیل خز ضخیم تری دارد.
از لحاظ اندازه میتوان یوزپلنگ را به عنوان یکی از گربهسانان بزرگ معرفی کرد که حتی از پلنگ و جگوار هم قد بلند تر است اما در واقع اسکلت و ژنوم این گونه چیزی دیگر را بیان میکنند و این نشان میدهد که نمیتوان یوزپلنگ را به عنوان یکی از گربه سانان بزرگ جنس Panthera طبقه بندی کرد. برای مثال، تفاوت های آناتومی جگوار (به عنوان یک panthera) یوزپلنگ علاوه بر تفاوت های اسکلت جانبی و کشیدگی بیشتر پاها در یوزپلنگ، بیشتر در جمجمه دیده میشود. در جگوار نمای پشتی جمجمه در نیمرخ نسبتاً صاف است در حالی که جمجمه یوزپلنگ در این ناحیه گنبدی تر است. یا اینکه استخوانهای پیشانی یوزپلنگ در نمای نیمرخ مرتفع ترین بخش جمجمه هستند در حالی که این استخوانها برای جگوار برجستگی واضحی ندارند.
از طرفی ستون مهرههای یوزپلنگ به نوعی تکامل یافته که موجب افزایش طول گامهای این جانور میشود و با وجود پاهای بلند و کشیدهاش سرعت این جانور به طرز چشمگیری زیاد میشود. اما ستون مهرهی گربه سانان بزرگی مانند شیر، ببر یا جگوار به اندازهی یوزپلنگ انعطاف پذیر نیست.
شناختن بیشتر یوزپلنگ ها میتواند به افزایش درک عمومی از جنبه های مختلف زندگی یوزپلنگ و در نتیجه حفاظت از این گربه سان استثنایی کمک کند. 🐆
- البرز امیدی شاه آباد