«Пахтакор» — «Насаф» ўйинида биринчи бўлим қўшимча дақиқаларида узун пасдан сўнг, «Пахтакор» футболчиси бирга бир ҳолатга чиқиб кетаётганида 32-рақамли футболчи тактик фол эвазига тўхтатиб қолди. Бош ҳакам истиқболли ҳужумдан маҳрум қилиш(SPA) деб баҳолаб футболчини сариқ карточка билан жазолади. Мен эса ҳакам қарорига қўшилмадим бу ҳолат тўғридан тўғри қизил яни яққол гол уриш имкониятидан маҳрум қилиш(DOGSO). Ҳужумчи кўкраки билан тўпни тўхтатиб уни назорат қилаётган эди, дарвозбон тўпга ундан узоқроқ эди ва етиб олиш имконияти ҳужумчида юқорироқ. Контакт с сабаб ҳужумчи йиқилиб тўп ундан қочиб кетди.

Ҳужум йўналиши дарвозага ✅
Тўп назорати ҳужумчида ✅
Дарвозагача масофа яқин ✅
Ҳужумчига қаршилик кўрсатадигон ҳимоячилар йўқ ✅


Барча бандлар мавжуд ва бу қизил учун етарли эди. Ҳакам балки дарвозабон тўпга етиб олиши мумкин, тўп назорати ҳужумчида эмас деб баҳолагандир. ВАР ҳакамни мониторга келишини тавсия этиши керак эди.

Сиз ҳакам бўлганингизда қандай қарор қабул қилар эдингиз?

@referee_time

https://t.me/PenaltyNarzulla канали админи,
«Пахтакор» — «Насаф» ўйинидаги баҳсли пенальти асослимиди жавоб кутамиз деб биздан ҳурмат қилиб изоҳ сўраган экан. Бундай эътибордан бошим осмонга етди. Кеча бу ҳақида ўз фикрларимни постда жойлаган эдим. Бу таҳлил расмий аҳамиятга эга эмас субъектив фикрларим!

​⚽️ «Андижон» — «Динамо»: Ҳакам афзаллик бериши керакмиди ёки қизил карточка?

​Суперлиганинг 10-турида баҳсли вазият кузатилди: «Динамо» футболчиси (№10) рақибнинг истиқболли ҳужумини либосидан тортиб тўхтатди. Ҳакам афзаллик қоидасини қўлламай, ўйинни тўхтатди ва футболчига иккинчи сариқни кўрсатиб, уни майдондан четлатди.
​IFAB қоидалари (12-қоида) бу ҳақда нима дейди?

​Афзаллик ва карточка: Агар ҳакам қизил карточкага лойиқ фол вақтида афзаллик берса, бу фақат аниқ гол уриш имконияти (DOGSO) мавжуд бўлгандагина оқланади. Яни қизил карточка даражаси, сариқ карточкага тушади.

​Истиқболли ҳужум (SPA): Агар фол истиқболли ҳужумни тўхтатиш учун ишлатилса-ю, лекин ҳакам афзаллик қўлласа, ҳужум давом этгани сабабли кейинги тўхталишда сариқ карточка кўрсатилмайди. Ҳаттоки бу иккинчи сариқ карточка бўлса ҳам.

​Вазият таҳлили:
Ҳакам ҳужумда «идеал имконият» бор деб ҳисоблаганида, ўйинни давом эттириши мумкин эди. Бунда «Андижон» гол уриш имконига эга бўлар, «Динамо» футболчиси эса майдонда қоларди (чунки истиқболли ҳужум барибир содир бўлган ҳисобланиб, сариқ берилмасди).
​Бироқ, ҳакам иккинчи сариқ карточкали вазиятларда хавфни олдини олиш учун ўйинни тўхтатишни маъқул кўради.

​Хулоса:
Ҳакамнинг қарори қоидага зид эмас, лекин «футбол руҳи» ва ҳужумкорлик нуқтаи назаридан афзаллик берилиши адолатлироқ бўларди. Чунки 3:1 ҳисобида «Динамо» учун футболчининг кейинги турни ўтказиб юбориши, ўша вазиятда гол ўтказиб юборишдан кўра оғирроқ йўқотишдир.

​IFAB иқтибоси: «Афзалликни жиддий қоидабузарлик ёки иккинчи огоҳлантириш ҳолатларида қўллаш тавсия этилмайди, фақат аниқ гол уриш имконияти мавжуд бўлган ҳолатлар бундан мустасно».

Сизнингча, қайси қарор ўйин сифатига ижобий таъсир қилган бўларди? Жавобингизни изоҳларда қолдиринг

@referee_time

Чемпионлар Лигаси 1/2 финал.
«Атлетико Мадрид» — «Арсенал»

41-дақиқада жарима майдончаси ичида 14-рақамдаги «Арсенал» футболчиси тўпни қабул қилиб олган эди ва унинг 17-рақамдаги рақиби орқадан танаси, кейин қўллари билан туртиб юбради. Ҳакам эса ўйин динамикасида дарҳол нуқтани кўрсатади. Бу контакт интенсивлики, футболчини мувозанадан чиқариш учун етарли даражада кучли ва бу қоида бузарлик. Бази нотўғри ракурсдан олинган такрорий лавҳалар, секинлашган кадр, жонли ўйин вақтидаги ҳолатни бузиб кўрсатиши мумкин. Дастлабки туртки контакт 17-рақамдаги футболчи танаси билан содир қилди, бу елкама елка кураш эмас. Бундай курашлар ён тарафдан бўлади. Ортдан қилинган бу контакт футбочини ҳаракати ва мувозанатини йўқотиши учун етарлича куч билан содир этилди.

Хулоса: Пенальти, ҳакам тўғри қарор қабул қилган.

@referee_time

ВАРнинг ўйинга тўғри аралашуви «Атлетико Мадрид»ни мағлубиятдан қутқариб қолди.

53-дақиқада, ўз жарима майдончиси ичида «Арсенал» футболчиси, қўлларини нотабиий ёйиб танасини равишда катталаштирган, қўлнинг ҳолати танасининг ҳаракатини оқламаётган эди. Яни қўл, тана балансини ушлаб туришдаги, табиий ҳолатида эмас. Агар футболчи қўли танадан нотабиий равишда катталаштирган бўлса у, кейинга оқибатларга жавобгар ҳисобланади. Бош ҳакам негадир, дарҳол нуқтани кўрсатмади, ваҳоланки вазиятни яхши ракурсдан кузатаётган эди. ВАР эса ўйинга тўғри аралашиб, ҳакамни мониторга чақирди. Видео такрордан сўнг, ҳакам хатосини тўғрилади ва «Арсенал» дарвозасига пенальти белгилади.

@referee_time

ВАР «Атлетико»нинг жонига оро кирди

​Бош ҳакамнинг иккита хатосини ВАР ҳакамлари тузатишди.

​Вазият таҳлили:
Жарима майдончаси ичида «Арсенал»нинг 10-рақамли футболчиси Эзе ва ҳимоячи Ганцко (17-рақам) тўп учун курашга киришади. Ганцко ҳаракатга кечикиб, рақибнинг тўп тепган оёғига ўта енгил контакт қилади. Бу тўқнашув рақибнинг йиқилиши учун етарли эмас эди, бироқ Эзе пенальти ишлаш мақсадида ўзини майдонга ташлайди. Ҳакам алданиб, пенальти белгилади. ВАР тавсиясидан сўнг видеотакрорни кўрган ҳакам ўз қарорини бекор қилди.

​Мeнинг фикрим:
Бу ерда шунчаки пенальтини бекор қилиш камлик қилади. 12-қоидага асосан, агар футболчи симуляция ишлатиб, ҳакамни алдашга уринса, унинг ҳаракати спортга хос бўлмаган хулқ-атвор сифатида баҳоланиб, сариқ карточка билан жазоланиши лозим. Ўйин эса «Атлетико» фойдасига эркин зарба билан бошланиши керак эди.
​Афсуски, кўп ҳолларда ҳакамлар бундай айёрликларга алданиб қолишмоқда ва бу ўйин натижасига бевосита таъсир қиляпти. Агар қоида доирасида кескин чоралар кўрилса, футболчилар бундай «ҳийла»лардан тийилган бўларди.

​Ўзбекистон тажрибаси ҳақида:
Суперлигамиз регламентига бу борада жуда зўр банд қўшилган: симуляция ишлатган футболчи ҳакам томонидан огоҳлантирилса, Лига уни қўшимча жарима билан ҳам жазолайди. Ҳам карточка, ҳам моддий жазо — бу тоза ва ҳалол футбол учун энг яхши лойиҳалардан биридир.

@referee_time

​Про Лига: «Яйпан» — «Ғазалкент» учрашувида нималар бўлди?

​Ўйин сўнгида майдонда оммавий тартибсизлик келиб чиқди. Бош ҳакам худди испаниялик Матеу Лаоснинг рекордини янгилашни мақсад қилгандек, карточкаларни «аямасдан» чўнтагидан чиқарди.

​Баҳсли вазият (78-дақиқа):
«Яйпан» футболчиси дарвозабон билан бирга-бир вазиятга чиқиб кетаётганида, ҳимоячи уни ортидан қўллари билан тўхтатиб қолгандек кўринди. Ҳимоячи тўп учун курашишга урунмай, қўлларини олдинга чўзган — бу ерда елкама-елка курашдан асар ҳам йўқ.

​Ҳакамнинг хатоси:
Бош ҳакам вазиятдан анча орқада қолиб кетди (аслида ҳакамлар вазиятга 10-15 метр яқинликда юриши тавсия этилади). Ҳакам ўйинни давом эттириш керак деб ҳисоблади. Шу воқеага эътироз билдирган 22-рақамли футболчи иккинчи сариқ карточка билан майдондан четлатилди.

​Сўнгги дақиқалардаги «шоу»:
70-рақамли футболчи аввалига сариқ, сўнгра дарҳол қизил карточка билан жазоланди. Қизиғи, бу карточкалар ўйин жараёнидаги фол учун эмас, балки ҳакам билан баҳслашгани (дискуссия) учун берилди.


Субъектив ​таҳлил:
Менинг шахсий фикрим бу контакт қоида бузарлик учун етарли. 78-дақиқадаги ҳолат симуляция эмас, кўпроқ қоида бузарликка ўхшарди. Бу «сўнгги умид фоли» (DOGSO) сифатида баҳоланиб, тўғридан-тўғри қизил карточка берилиши керак эди. Сабаби:
✅ Тўп назорати ҳужумчида;
✅ Ҳужум йўналиши дарвоза томон;
✅ Дарвозагача масофа яқин;
✅ Қаршилик кўрсатадиган бошқа ҳимоячилар йўқ ва дарвозабон масофада.

​Хулоса:
Ўйин сўнгидаги тартибсизлик Лига Тартиб-интизом қўмитаси томонидан кескин жазоланиши шарт. Учрашувда хавфсизлик ходимларининг камлиги ва ҳакам хавфсизлиги дарҳол таъминланмагани — бу Лига ва комиссарнинг хатоси.

​ЎзФҲМ ушбу вазият юзасидан қандай қарор чиқаришини кутамиз. Катта эҳтимол билан ҳакам жазоланади.
​
@referee_time

Арсенал ҳимоячиси Габриел Манчестер Ситига қарши ўйинда зўравонлик ҳаракати учун қизил карточка олиши керак эди, деб ҳисоблайди Премьер Лига’нинг муҳим ўйин эпизодларини кўриб чиқувчи ҳайъати.

Бироқ, панель фикрига кўра, ҳакам Энтони Тейлор уни майдондан четлатиши керак бўлганига қарамай, бу ҳолат VAR аралашуви учун етарли даражада эмас деб баҳоланган.
Габриел бутун ўйин давомида Эрлинг Холанд билан кураш олиб борган, бу эса Премьер Лига пешқадамлари ўртасидаги муҳим баҳс эди.
82-дақиқада икки ўйинчи том маънода бошма-бош тўқнашди, ва Габриел пешонаси билан Сити ҳужумчисига туртган.
Ҳакам Энтони Тейлор ёрдамчисининг маслаҳатига кўра, ҳар икки ўйинчига тажовузкор ҳаракат учун сариқ карточка кўрсатишни маъқул кўрган.
VAR ҳаками Жон Брукс ҳам бу қарорни қўллаб-қувватлаб, марказий ҳимоячининг ҳаракатини “ҳаддан ташқари тажовузкор ёки зўравон эмас” деб баҳолаган.
Панель аъзоларининг кўпчилиги Тейлор кўрсатган сариқ карточкага қўшилмади ва 3:2 овоз билан “Габриелнинг олдинга қўшимча бош ҳаракати” зўравонлик сифатида баҳоланиши керак, деб қарор қилди.
Қолган икки аъзо эса “Габриел томонидан кучли таъсир ёки орқага ҳаракат деярли йўқ” деб ҳисоблаган.
Панель VAR аралашувига қарши 4:1 ҳисобида овоз берган.
Агар Габриел зўравонлик учун четлатилганида, у 3 та ўйинга дисквалификация қилинган бўлар эди.
Шунингдек, панель бир овоздан Энтони Тейлор Манчестер Сити ҳимоячиси Абдуқодир Ҳусановга қизил карточка кўрсатмагани тўғри қарор бўлганини тасдиқлади.
53-дақиқада Арсенал ҳужумчиси Кай Хаверц дарвоза томон яккама-якка чиқиб кетаётганда Ўзбекистонлик футболчи билан тўқнашувдан кейин йиқилди.
Тейлор жарима тўпи белгиламади ва VAR ҳам аниқ голли имкониятни барбод қилган ҳолат сифатида кўриб чиқмади.
Панель таъкидлашича, “Хаверц тўпни тўлиқ назорат қила олмаган ва Ҳусанов елкама-елка тўқнашув қилган.”

Англиялик мутахассислар ва менинг таҳлилим бир ҳил чиқибди. Бундай ҳолатлар менга дофамин беради. Топ экспертлар, инструкторлар ҳулосаси бир ҳил чиқса.

Аммо тан олай, Хусанов вазиятини каналга жойламаган эдим аммо бу вазиятда қизил карточка, Хусанов фол ишлатди, оёғи билан контакт қилган деб баҳолаган эдим. Буни ёзишдан мақсад холис ва нейтраллик ва мен ҳам мутлақ мукаммал эмаслигим. Фикрларим тўғри ва хато бўлиши ҳам мумкин демоқчиман.

@referee_time

Унай Эмери ҳакамликдан норози: «Вилла»га қарши қўпол хато!

​«Ноттингем Форест» — «Астон Вилла» ўйинида ҳакам ва VAR жиддий хатога йўл қўйди. Вазиятда мезбонларнинг 8-рақамли футболчиси тўп учун курашда кечикиб, рақибнинг (11-рақам) ҳимояланмаган оёқ қисмига, бутси таг қисми билан зарба берди.

​Қоида нима дейди?

Рақибнинг хавфсизлигига таҳдид соладиган ёки ортиқча куч ёхуд ўта қўполлик билан бажариладиган тўп учун кураш ёки якка курашлар “қоидаларнинг жиддий бузилиши” сифатида жазоланиши керак.
Тўп учун курашда олддан, ён томондан ёки орқадан рақибга бир ёки икки оёқ билан сакраб ташланадиган ҳамда ортиқча куч қўлланиладиган ёки рақиб хавфсизлигига таҳдид солинадиган ҳаракат қилган ҳар қандай ўйинчи “ўйин қоидаларини жиддий равишда бузилиши”да айбдор ҳисобланади.

​Хулоса:
Бу вазиятда ҳакам адашди, VAR эса масъулиятдан қочди. Тўғри қарор: 8-рақамли футболчига қизил карточка кўрсатилиб, майдондан четлатилиши керак эди.
​Ҳакамликдаги бундай лоқайдлик ўйин тақдирига бевосита таъсир кўрсатди.

​@referee_time

Футболчиларнинг дод войидан зада бўлган ҳакам, оҳир оқибат уларга худди боғча болаларига қарагандек ўзини тутишга мажбур бўлди. Агар шу чизиқдан ўтсанг, тамом қизил оласан😁😊😁
Ҳакам ВАР билан тинчгина гаплашиб олиш йўлини топди. Ҳакамларга зўр лайфҳак😉

@referee_time

⚽️ Ўзбекистон футболи: Икки хил дунё ёки «Шимолий Корея» ёпиқлиги қачон тугайди?

​Ўзбекистон футболидаги бугунги манзара икки хил тузумда яшовчи бир миллатга ўхшайди. Бири — очиқлик ва шаффофликка интилаётган ЎзПФЛ, иккинчиси эса номи демократик, аммо ички дунёси ташқи оламдан узилган, ҳар доим ҳаммаси идеал эканига бизни ишонтиришга уринадиган ЎзФҲМ (Ҳакамлар маркази).
​Футболимизда ижобий ўзгаришлар кўп, аммо ҳакамлик мавзуси ҳар турда баҳс ва мунозаралар марказида қолмоқда. Энг ёмони — мухлислар онгида "ҳакамлар доим айбдор ва қайсидир жамоага қарши" деган тушунча илдиз отиб бўлган. Аслида эса бизнинг ҳакамлар савия ва билим жиҳатидан кучли, улар бемалол халқаро даражадаги ҳамкасблари билан беллаша олади.
​Хўш, нега унда халқ уларга ишонмайди?
​Сабаби оддий: Ёпиқлик. Англия, Испания ёки Италияда ҳам ҳакамлар қўпол хато қилади, ҳатто ВАР даврида ҳам. Аммо уларда нафрат камроқ. Чунки уларда лигалар ва ҳакамлик марказлари омма учун очиқ. Экспертлар вазиятларни видео-таҳлил қилиб беради, ВАР ва ҳакам суҳбатлари эшиттирилади.
​Бизда эса ЎзФҲМ бу маълумотларни «давлат сири»дек маҳкам тутиб олган. «Қўқон-1912» — «Насаф» ўйинидаги ҳолат бунга яққол мисол. Ҳатто Лигага ҳам ёзувларни бермаслик ҳақидаги баёнотлар тизимнинг қанчалик «қобиққа ўралиб» қолганини кўрсатди. Натижада мухлислар эътироз тошларини кўз олдида бўлган Диёр Имомхўжаев ва ПФЛга отишмоқда. Чунки ЎзФҲМ раҳбариятини кўпчилик танимайди ҳам — улар худди Шимолий Корея каби ёпиқ.
Аслида ҳакамлик тайинловлари, уларни саралашга, ҳакамлик жараёнларини баҳолашга ПФЛ ҳеч қандай алоқадор эмас. Содда қилиб тушунтирсам, ҳакамлик мавзусидаги эътирозлар уларга бўлмаслики керак.

​Бу тизимни ислоҳ қилиш ва адолатни таъминлаш учун қуйидаги 4 та муҳим таклифни илгари сурамиз:

​1️⃣ Очиқ мулоқот: Кескин баҳсли вазиятларда ҳакам ва ВАР ўртасидаги аудиосуҳбатлар оммага эшиттирилиши керак. Мухлис ҳакамнинг нима сабабдан бундай тўхтамга келганини эшитсин.

2️⃣ Bodycam (Тана камералари): Лига тезроқ ҳакамларни тана камералари билан жиҳозлаши ва ундаги қайтаариқларни (highlight) ОАВга тақдим этиши лозим. Бу ўйин динамикасини ҳакам нигоҳи билан кўришга ёрдам беради.

3️⃣ Video Support (VS) тизими: Про Лигада видео-такрорлар тизимини жорий этиш. Бунда бош мураббийга бир ўйинда икки марта ҳакам қарорига эътироз билдириш ҳуқуқи берилади. Бу ВАР каби катта харажат ва кўп кадр талаб қилмайди.

4️⃣ Мустақил экспертлар гуруҳи: Худди Англиядаги каби, Лига қошида ЎзФА ва ЎзФҲМга алоқаси бўлмаган мустақил экспертлар гуруҳи тузилиши керак. Агар улар ҳакам хатосини тасдиқласа, ЎзФҲМ уни қанчалик ҳимоя қилмасин, ўша ҳакам маълум муддат ўйинлардан четлатилиши лозим.
​Бу таклифларнинг татбиқ этилиши футболимизда шаффофликни таъминлайди ва ҳакамларга бўлган ишончни қайтаради. Адолат бор жойда эса ҳамиша ривожланиш бўлади.
​Сиз бу таклифлар ҳақида нима деб ўйлайсиз? Фикрларингизни изоҳларда қолдиринг! 👇

@referee_time

Ўзбекистон Суперлигаси, 10-тур: «Қўқон-1912» — «Бунёдкор»
​Вазият таҳлили: Футболчининг четлатилиши тўғрими?

​Ўйиннинг 17-дақиқасида «Қўқон-1912» жамоасининг 5-рақамли ҳимоячиси ҳаводан келаётган тўпга етолмагач, уни қасддан қўли билан уриб юборди. Бош ҳакам дастлаб вазиятни «истиқболли ҳужумни тўхтатиш» деб баҳолаб, сариқ карточка кўрсатди. Бироқ VAR вазиятга аралашиб, ҳакамни монитор ёнига чақирди. Видеотакрордан сўнг сариқ карточка бекор қилиниб, футболчига қизил карточка кўрсатилди.

​Қоида нима дейди?
Агар футболчи (ўз жарима майдончасидаги дарвозабондан ташқари) қасддан қўл билан ўйнаб, рақибни аниқ гол уриш имкониятидан (DOGSO) маҳрум қилса, майдондан четлатилади. Бунда қуйидаги мезонлар инобатга олинади:
​Дарвозагача бўлган масофа;
​Ҳужумнинг йўналиши;
​Тўпни назорат қилиш ёки уни эгаллаб олиш эҳтимоли;
​Ҳимоячиларнинг сони ва жойлашуви.

​Хулоса:
Агар ҳимоячи тўпни қўли билан тўхтатиб қолмаганида, «Бунёдкор»нинг 9-рақамли ҳужумчиси тўпни қабул қилиб, дарвозабон билан яккама-якка вазиятга чиқиб борарди. VAR ҳакамнинг хатосини тўғри тузатди: 5-рақамли футболчи аниқ гол уриш имкониятидан маҳрум қилгани учун майдондан четлатилди. Бу — тўғри қарор.

​@referee_time

Испания Ла Лига
«Эспаниол» —«Реал Мадрид» ўйинида Хил Монсанонинг қўпол хатосини ВАР тўғрилади

25-дақиқада 23-рақамдаги «Эспаниол» футболчиси рақиби ортидан тўпга оёғини ташлади ва улгурмади, аммо 7-рақамдаги «Реал Мадрид» футболчиси худди ортдан ортиқча куч билан зарба қабул қилиб олганидек, жароҳат олгандек кўрсатиб майдонга қулади. Ҳакам тўғридан тўғри қизил карточкани чўнтакидан чиқарди. ВАР эса уни мониторга чақирди. Хил Монсано видео такрордан сўнг қарорини сариқ карточкага ўзгартирди. Аслида бу ҳаракат ҳатто сариқга ҳам тортмайди бироқ бир жамоа томонидан қоида бузарликлар тизими кузатилса ва у айниқса муайян бир футболчига қаратилса ҳакам сардорни огоҳлантириши мумкин. Унга кўра кейинги қоида бузарлик ким томонидан содир этилса ҳам сариқ карточка билан жазоланади. Ҳатто у футболчи аввал қоида бузмаган бўлса ҳам унга "спортга ҳос бўлмаган ҳаракат— ўйинга нисбатан ҳурматсизлик кўрсатиш" учун сариқ карта(огоҳлантириш) билан жазолаши мумкин. Ҳакам эса шу асос билан футболчини жазолади.


@referee_time