English Football League(Чемпион Шип) клублари янги Video Assistant Referee (VAR) таклифларини рад этишди. Бу таклифга кўра, бош мураббийлар майдонда қабул қилинган қарорларга махсус “review card” (кўриб чиқиш карточкаси) кўрсатиш орқали эътироз билдириш имконига эга бўлишлари керак эди.

EFL клубларининг сўнгги йиғинида Professional Game Match Officials Limited — Англияда профессионал ҳакамлик учун масъул ташкилот — Football Video System (FVS) қандай ишлашини намойиш қилди.

FVS — бу муҳим ҳакамлик қарорларини қайта кўриб чиқадиган видео тизим бўлиб, унда бош мураббий қарорга эътироз билдириш учун тўртинчи ҳакамга махсус карточка беради.

VAR тизимидан фарқли равишда, FVS’да алоҳида видео ҳакамлар ишламайди. Шу сабабли, у ўйинга таъсир қилувчи вазиятларни автоматик тарзда текширмайди.

Сўнгги йиғиндан кейин EFL клублардан ушбу таклиф бўйича фикр сўради ва маълум бўлишича, клублар ҳар қандай қўшимча технологияни жорий этишни қўллаб-қувватламайди.

@referee_time

Ўзбекистон ҳакамлар маркази ва Ўзбекистон профессионал футбол лигаси шаффофлик ва очиқлик тарафдорими, ёки бу ташкилотлар ўзаро "енг ичи"даги ишлардан манфаатдорми?

1-ИФАБнинг ВАР протоколига асосан ташкилотчи хоҳласа ўйин вақтидаги ВАРга мурожаат қилинган вазиятдаги қарорни ҳакамлар ўйингоҳ овоз кучайтиргичлари орқали мухлисларга эълон қилиб тушунтириб беради. Бу лойиҳадан ўтган мавсум бир нечта ўйинда фойдаланилиб кейин тўхтаб қолди, табиий савол пайдо бўлади нима учун?!

2-Лига(ташкилотчи) янги жорий этилган қоидаларга асосан ҳакамларни тана камералари билан таъминлаши ва ундаги ёзувлардан ҳакамлар маркази эмас айнан ташкилотчининг ўзи эгалик қилади ва фойдаланади. Бу лойиҳа бизда қачон жорий этилади?«ref cam» лойиҳасидан деярли дунё футболи барчасида фойдаланилиб келинмоқда.

3-Баҳсли вазиятлар таҳлили ЎзФҲМ саҳифаларида базилари оммага ҳакам қарорлари тушунтириб берилмоқда лекин жуда қисқа ва оддий мухлис учун тушунарсиз. Журналист ва блогерлар билан савол жавобларда ўйинлардаги вазиятлар экспертлар томонидан тушунтириб берилмоқда ва бу албатта зўр, аммо нега бош ҳакам ва ВАР суҳбатини ЎзФҲМ очиқлашни жон жаҳди билан пайсалга солиб рад этмоқда?! ИФАБ ҳозирча фақат жонли эфир вақтида ВАР ва ҳакам суҳбатини очиқлашни тақиқлаган. Ўйиндан кейин уни ташкилотчилар хоҳласа оммага эълон қилишида ҳеч қандай на ФИФА ва на ИФАБни талаби йўқ. ЎзФҲМ алдаябди бу сир сақланадигон ҳужжат деб.

Лига нега ташкилотчи сифатида очиқлик ва шаффофлик учун дадил журъат билан буни талаб этмаябди, икки ташкилот буни яширишдан қандай манфаатдор? Бу футболда янгилик эмас, Испания, Англия, Америка ва Канада лигаси, Туркия супер лигаси, Австралия А сериясида қўлланилиб келинаётган амалиёт. Футбол мухлислар учун ўйналади, демак очиқлик ва шаффофлик ва адолатли футбол қуриш учун бу қадам ташланиши керак. Нега бизда буни "давлат сири"дек тус бериб беркитишмоқда? Биз қачон далил очиқ ва шаффоф футбол қурамиз? Балки вақти келгандир.

Ҳурматли блогер ва журналистлар ЎзФҲМ экспертлари билан учрашувда уларга шу саволни беринг, балки жавоб беришар. Лига рахбарлари ҳам жавоб берар лозим топса, хуллас саволлар кўп жавоб йўқ...

Бу постни максимал тарқатиб, улашинг балки керакли ташкилотларга етиб бориб улар эътибор қилар.

@referee_time

Футболда жуда ҳам кам учрайдигон ҳаттоки "гугл"дан излаб ҳам топиш мушкул бўлган вазият

Бу вазиятда футболчи огоҳлантириш оладими нима деб ўйлайсиз, қоидалар бунга нима дейди?

Ўйин қоидалари 12-қоида 4-банд

Голни нишонлаш
​Ўйинчилар урилган голни нишонлашлари мумкин, бироқ нишонлаш ҳаддан ташқари бўлмаслиги керак; саҳналаштирилган нишонлашлар рағбатлантирилмайди ва вақтнинг чўзилишига олиб келмаслиги лозим.
​Голни нишонлаш учун майдон ташқарисига чиқиш огоҳлантириш (сариқ карточка) билан жазоланмайди, аммо ўйинчилар иложи борича тезроқ майдонга қайтишлари керак.
​Ўйинчи қуйидаги ҳолларда огоҳлантирилиши лозим (ҳатто гол бекор қилинса ҳам):
​Тўсиқ тармоғига (сеткага) чиқса ва/ёки томошабинларга хавфсизлик ёки тартибни сақлаш муаммоларини келтириб чиқарадиган тарзда яқинлашса;
​Иғвогарлик, масхараомуз ёки қўзғатувчи ҳаракатлар қилса;
​Бошини ёки юзини ниқоб ёки шунга ўхшаш бошқа буюм билан ёпса;
​Футболкасини ечса ёки у билан бошини ёпса.

Бу вазиятда футболчи барибир огоҳлантириш олади.

@referee_time

«Сурхон»  — «Машъал» ўйинидаги баҳсли пенальти

Ўйиннинг 56-дақиқасида жарима майдонча ичида сариқ либосдаги 10-рақамли футболчи, рақиби 2-рақамли футболчи билан кураш олиб борди. Сариқ либосдаги футболчи, рақибининг ортидан белига қўлини қўйди, ҳужумчи оёғини контакт излаб ортда қолдирди ва рақиби оёғини тўпга ташлаганида контакт бўлди ва 2-рақамдаги ҳужумчдаги футболчи контактни сезиши билан ўзини майдонга ташлади, бош ҳакам дарҳол пенальти белгилади. ВАР уни мониторга чақирди, видео такрордан сўнг ҳам ҳакам қарорини ўзгартирмади. Энг ажабланарлиси ҳакам мониторда вазиятда кўраётганида экранда такрор паралел узатилмади, ВАР протоколига кўра ВАР монитори очиқ ҳудудда мухлисларга кўриниб туриши керак негадир ўйингоҳдаги монитор ичкарида жойлашгандек бу эса ИФАБ талабларига ҳилоф.

Менинг қарорим:

Бу контакт жуда енгил ва пенальти учун етарли эмас, 2-рақамдаги ҳужумчи ҳакамни алдаб симулация ишлатгани учун сариқ карточка билан жазолаб, ўйин «Сурхон» фойдасига эркин зарба билан бошлаш керак.

@referee_time

«Бухоро» — «Пахтакор» ўйинида сўнги дақиқалардаги қизил карточка асослимиди?

90+4- дақиқада ён чизиқдан тўпни ўйинга киритаётган 97-рақамли футболчи мухлислар тарафидан улоқтирилган буюмни, мухлисларга қарата улоқтиради ва майдонда жанжал юзага келади ва бош ҳакам футболчига қизил карточка кўрсатиб майдондан четлатади бу тўлиқ асосли чора эди. Ўйин қоидалари 12-қоида 4-банд

провокацион ёки қўзғатувчи хатти-ҳаракатлар қилиш,
агрессив хулқ атвор кўрсатиш футболчини четлаштиришга асос бўлади.

Лекин «Пахтакор» мухлислари майдонга нарса улоқтириши ва рақиб футболчиларни ҳақорат қилиб, провокатция қилиш жамоани жазога тортилишига асос бўлади. Лига тартиб интизом қўмитасига учрашув комиссари билдирги бериб балки мухлислар ҳаракатини ҳам кўриб чиқар. «Пахтакор» жазосиз қолиши бу адолатсизлик бўлади. Мухлислар ҳатти ҳаракати учун кулуб жавобгар саналади.

@referee_time

Ўзбекистонлик ҳакамлар Элита Чемпионлар лигаси финалида ишлайди.

25 апрель куни Элита Чемпионлар лигасининг финал учрашуви бўлиб ўтади. Унда Саудия Арабистонининг “Ал Аҳли” ҳамда Япониянинг “Мачида” жамоалари ўзаро тўқнаш келади.
Мазкур беллашувни ўзбекистонлик ҳакамлар жамоаси бошқариб боради.

Учрашувда Илгиз Танташев бош ҳакам сифатида, Андрей Сапенко ёрдамчи ҳакам сифатида ишлайди. Шунингдек, Фирдавс Норсафаров AVAR ҳаками сифатида фаолият олиб боради.

@referee_time

9 йил аввал айнан шу кунда Лионел Месси «Реал Мадрид га қарши ўйинда 92-дақиқада ҳал қилувчи гол урган… ва шундан сўнг энг машҳур нишонлашлардан бирини амалга оширган. 👕

Диққат савол бу усулда голни биринчи Роналду нишонлаганмиди ёки Месси?

Футбол биз билан янада завқли

@referee_time

«Ўзбекистон Супер Лигаси 9-тур

«Динамо»  — «ОКМК» баҳсли четлатилиш

Ўйиннинг 18-дақиқасида оқ либосдаги 17-рақамли футболчи рақим босими вақтида ўзингинг жарима майдончаси яқинида тўпни дарвозабонига узатади ва кўк либосдаги 17-рақамли тўпга ҳаракатланиб кетаётган рақиб  футболчининг чап оёғига, оқ либосдаги футболчи ўнг оёғи билан контакт содир қилади.  Контакт жарима майдончаси ташқарисида бўлади ва ҳужумчи жарима майдончаси ичида йиқилади. ВАР бош ҳакамни пенальти учун мониторга чақирди. Бу вазиятда қизил карточка учун эмас,  қоида бузарлик жарима майдончаси ташқарисида бўлдими ёки ичкарида шу текширилди. Бош ҳакам эса дастлабки қарори сариқ карточкани бекор қилиб «Динамо» футболчисини майдондан четлатди. Ҳакам қарори яққол гол уриш имкониятидан маҳрум қилиш деб баҳолади.

Менинг қарорим:

Истиқболли ҳужумни тўхтатиб қолиш(SPA) сариқ карточка. Чунки яққол гол уриш имкониятидан маҳрум қилиш (dogso) бўлиши учун тўрт асосий банд мавжуд бўлиши шарт

Ҳужум йўналиши дарвоза тарафга

Қоида бузарлик бўлган нуқта ва дарвозагача масофа яқин бўлиши

Тўп назорати ёки аниқ назорат қилиш имконияти ҳужумчида бўлиши

Ҳужумчилар сон ва позиция жиҳатидан устун бўлиши

Шу тўрт ҳолат бир вақтда барчаси бўлиши шарт,  ҳаттоки биттаси бўлмаса ҳам бу сўнги умид фоли ҳисобланмайди.  Биз таҳлил қилаётган вазиятда эса тўп назорати ҳужумчида эмас, тўп ундан узоқда эди ва тўпга дарвозабон ҳам етиб олиши мумкин.
Ҳужум йўналишига қарасак ҳужум дарвозага эмас, ёнга яни 5.5млик ҳудудни бурчак кесишган нуқтасидан ҳам ўнгроқга қараб кетаётган эди.
Тўғри қарор, сариқ карточка рақибни истиқболли ҳужумдан маҳрум қилиш. Ҳакамни дастлабки қарори тўғри эди.

@referee_time

Бундан роппа роса 13 йил олдин айнан шу куни Чемпионлар Лигаси 1/2 финал ўйинида «Боруссия Дортмунд» — «Реал Мадрид» жамоасини 4-1 хисобида мағлубиятга учратган. Учрашувда ЛеванГОЛский покер қайд этган эди. Роберт Левандовскийдан бошқа бирор футболчи «Реал Мадрид» га бир ўйинда тўртта гол кирита олмаган. На Левандовскийдан олдин ва на ҳозиргача...

@referee_time

Пеп Гавариола Италия миллий терма жамоаси бош мураббийи бўлишга тайёр экани айтилмоқда — La Gazzetta dello Sport хабарига кўра 😮🇮🇹

Гвардиолада ўз келажагини мустақил ҳал қилиш имконияти бор ва Италия томони уни кўндиришга ҳаракат қилишни ўз бурчи деб ҳисобламоқда 👀
Миллий жамоада ишлаш ғояси у учун анча вақтдан бери қизиқ бўлиб келган — бу эса унга нисбатан сокинроқ иш режими тақдим қилиши мумкин. Шунингдек, испаниялик мураббийнинг Италия билан мустаҳкам алоқалари бор, шу сабаб агар таклиф бўлса, албатта эшитади 📞
Леандро Бонуччи, ҳозир Италия терма жамоаси штабида ишлаётган ҳолда, Гвардиолани мураббий сифатида кўришни орзу қилади:
“Агар ҳақиқий қайта қуриш истаги бўлса, мен Гвардиоладан бошлардим. Бу жуда қийин деб ўйлайман, лекин орзу қилиш бепул.” 💬
Агар Гвардиола «Манчестер Сити»ни тарк этса, унинг ўрнига асосий номзод сифатида Энсо Марезка кўрилмоқда. The Guardian маълумотига кўра, дастлабки музокаралар аллақачон бўлиб ўтган 👔

@referee_time

Джанлука Престианни УЕФА томонидан “гомофобик ҳақорат” билан Винисиус Жуниорни ҳақорат қилганлиги сабабли 6 та ўйинга четлатилди, жазонинг бир қисми шартли ҳисобланади.

Сиз бу жазони адолатли деб ҳисоблайсизми?

@referee_time

Жуда кўп футбол мухлислари бу қоидани билишмас экан.

Маҳаллий кўча футболимиздаги бу ҳолатни менга инстаграм орқали юбориб тушунтириб беришимни сўрашди, бу ҳолатда ҳакам голни инобатга олган. Пенальти тепган ака тўпни эгаси бўлган бўлса керак🙊.

Ўйин қоидалари 14-қоида "пенальти" қоидаси:

Пенальти бажарилгандан кейин:
• Агар зарба берган ўйинчи тўпга бошқа ўйинчи тегмасдан яна тегса:
– эркин тўп берилади (қўл билан ўйнаса – жарима тўпи)
• Агар тўп ҳаракатда бўлган пайтда ташқи омил тегса:
– зарба қайта бажарилади
– аммо тўп дарвозага йўналган бўлиб, аралашув ҳеч кимга халақит бермаса, гол ҳисобга олинади (агар аралашув ҳужумчи жамоадан бўлмаса)
• Агар тўп дарвозабон ёки тўсин/устундан қайтиб майдонга тушса ва унга ташқи омил тегса:
– ҳакам ўйинни тўхтатади
– ўйин «баҳсли тўп» (dropped ball) билан қайта бошланади

Бу вазиятда демак гол инобатга олинмайди ва ҳужумчи тўпни қайта қабул қилиб олган нуқтадан, эркин зарба билан ҳимояланаётган жамоа ўйинни қайта бошлайди.

@referee_time

Ўзбекистон супер лигаси 9-тур
«Хоразм» — «Нефтчи» ўйиннинг сўнги дақиқаларидаги четлатилиш асослимиди?

Ўйиннинг 87-дақиқасида «Нефтчи» 2-рақамли футболчиси катта куч билан тик оёғда ва бутсиларини шиплари билан ташланди. Контакт рақиб оёғини тўпиқ қисми ҳимояланмаган қисмига бўлди бу ҳаракат эса жиддий қоида бузарлик.

Жиддий қоидабузарлик
Рақиб хавфсизлигига таҳдид соладиган ёки ортиқча куч билан, ёки ҳаддан ташқари қўпол тарзда амалга оширилган тўпни олиб қўйиш ёки яккакураш жиддий қоидабузарлик сифатида жазоланиши керак.
Тўп учун курашда рақибга олдиндан, ён томондан ёки орқадан бир ёки икки оёқ билан ташланиб, ортиқча куч ишлатган ёки рақиб хавфсизлигига таҳдид солган ҳар қандай ўйинчи жиддий қоидабузарлик содир этган ҳисобланади.

Ортиқча куч ишлатиш — бу ўйинчи зарур бўлган кучдан ортиқча куч қўллаб, рақиб хавфсизлигига таҳдид солиши ҳолатидир. Бундай ҳолатда у майдондан четлатилиши керак.

Ҳакам тўғридан тўғри қизил карточка кўрсатди. Менимча ҳакам қарори тўғри ва асосли.

@referee_time

«Реал Мадрид» - «Реал Бетис»:  
Сўнгги дақиқалардаги «Бетис»нинг ҳисобни тенглаштирувчи голи бекор қилиниши керакмиди?

90+3 дақиқада жарима майдончаси ичида тўпга оқ либосдаги 23- ва яшил либосдаги 7-рақамли футболчилар кураш олиб оради. Яшил либосдаги футболчи рақибининг ортида эди ва уни қўлидан ушлади. Контакт бор эди. Ўйин қоидаларининг 12-қоидасига асосан бу контакт  ушлаб  тортиб қолиш кучи футболчини мувозанатдан чиқиши учун етарли бўлса, унда бу қоидабузарлик саналади. Қоидабузарлик орқасидан қўлга киртилган тўпдан кейинги ҳар қандай ҳолат ва урилган гол ҳақиқий эмас деб баҳоланади. ВАР протоколига асосан эса голга олиб келган барча ҳужум фазаси текширилади ва қоидабузарлик аниқланса, гол БЕКОР қилинади.

Шахсий фикрим: Бош ҳакам ва ВАР қарорига қўшиламан. 7-рақамли футболчи ҳаракати рақибини мувозанатдан чиқариб юборадиган даражада кучли эмас. Ҳар қандай контакт эса қоидабузарлик саналмайди. Ҳолатнининг интенсивлиги, кучи инобатга олинади. Тўғри қарор ўйин давом этади ва гол инобатга олинади.

«Реал Мадрид» — «Реал Бетис» ўйинидаги Мадридликлар талаб қилган пенальтида қўл билан ўйин бормиди?

Ўйиннинг 28-дақиқасида жарима майдончаси ичида «Реал Мадрид» футболчиси дарвоза томон берган зарбаси, рақиб футболчисини қўлига тегади.
Ўйин қоидалари 12-қоида "Қўл билан ўйин" бандига асосан:

Ҳар қандай тўпнинг қўлга тегиши ҳам қоидабузарлик ҳисобланмайди.
Қоидабузарлик ҳисобланади, агар ўйинчи:
қасддан қўли билан тўпга тегса, масалан қўлини тўп томон ҳаракатлантирса;
қўли билан тўпга тегиб, ўз танасини ноестествен катталаштирса.
Ўйинчи танасини нотабиий катталаштирган ҳисобланади, агар унинг қўл ҳолати ҳаракатнинг табиий натижаси бўлмаса ёки ушбу вазиятда асосланмаган бўлса.
Бундай ҳолатда қўлни чиқариб туриш хавфли, чунки тўп қўлга тегса жазо берилиши мумкин;

Бу вазиятда ҳимоячининг қўлиниинг ҳолати тананинг ҳаракатини ифодалаётган эди. Қўл нотабиий равишда катталаштирилмаган. Тўп тепилган масофа яқин ва ҳимоячи қўлини орта яширишга ҳаракат қилаётган эди.

Ҳакам қарори тўғри.

@referee_time

Осиё Элит чемпионлар лигаси финал.
Учрашувни ҳамюртимиз Илгиз Танташев бошқариб бормоқда

Ўйиннинг 67-дақиқаси ён чизиқ олдида икки футболчи тортишиб кетади. «Мачида» жамоаси футболчиси рақиби билан тортишиб қолиб, унинг кўкраги билан туртади ва рақиби эҳтиросларини жиловлай олмай, рақиб провокациясига учиб унинг юзига боши билан зарба беради ва бош ҳакам иккиланиб ўтирмасдан қизил карточка кўрсатади. Бу ҳаракат тажавузкор ҳаракат саналади.

Тажавузкор хатти-ҳаракат – бу ўйинчи томонидан рақибга (тўп учун курашмасдан), жамоадошига, жамоа расмийсига, ўйин расмийсига, томошабинга ёки бошқа ҳар қандай шахсга нисбатан ортиқча куч ёки шафқатсизлик қўллаш ёки шундай ҳаракат қилишга уриниш ҳисобланади,ц контакт бўлган-бўлмаганидан қатъий назар.

Қоидаларга асосан рақибига дастлаб ташланиб провокация қилганлиги учун «Мачида» футболчиси ҳам сариқ карточка билан жазоланиши керак.

Кутилган қарор: Оқ либосдаги футболчи қизил карточка билан жазоланиб майдондан четлатилинади. Ҳакам қарори тўғри.

@referee_time