This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Митоз
Митоз (юнон. μίτος — ип, ришта) — ҳужайраларнинг бўлиниш ва кўпайиш жараёнидир.
Ҳужайранинг бўлиниши Ердаги эволюция ва ҳаётнинг фундаментал категорияларидан биридир.
@quantum577
Митоз (юнон. μίτος — ип, ришта) — ҳужайраларнинг бўлиниш ва кўпайиш жараёнидир.
Ҳужайранинг бўлиниши Ердаги эволюция ва ҳаётнинг фундаментал категорияларидан биридир.
@quantum577
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Eng shaffof baliq
Leptotsefal Sargass dengizida ozuqa joylaridan 8000 km uzoqlikda Golfstrim oqimi bilan suzib, uch yil davomida iliq suvlar bilan Yevropa qirg'oqlariga qarab yo'l oladi.
Bu qirg'oqlarga yetib borgach, uzunligi taxminan 8 sm ga yetgan shisha ilonbaliqqa aylanadi.
Daryolarda 9-12 yil yashagandan so'ng, ilonbaliq 8000 km orqaga, Sargass dengiziga ko'chib o'tadi.
G'aroyib tabiat...
@quantum577
Leptotsefal Sargass dengizida ozuqa joylaridan 8000 km uzoqlikda Golfstrim oqimi bilan suzib, uch yil davomida iliq suvlar bilan Yevropa qirg'oqlariga qarab yo'l oladi.
Bu qirg'oqlarga yetib borgach, uzunligi taxminan 8 sm ga yetgan shisha ilonbaliqqa aylanadi.
Daryolarda 9-12 yil yashagandan so'ng, ilonbaliq 8000 km orqaga, Sargass dengiziga ko'chib o'tadi.
G'aroyib tabiat...
@quantum577
Barmoq izlari takrorlanadimi?
Barmoq izlari har bir inson uchun noyob identifikatordir.
Ushbu biometrik xususiyatning o'ziga xosligi barmoq uchlari yuzasining murakkab tuzilishi bilan bog'liq.
Ikki xil odamning bir xil barmoq izlariga ega bo'lish ehtimoli 65 milliarddan birga teng.
@quantum577
Barmoq izlari har bir inson uchun noyob identifikatordir.
Ushbu biometrik xususiyatning o'ziga xosligi barmoq uchlari yuzasining murakkab tuzilishi bilan bog'liq.
Ikki xil odamning bir xil barmoq izlariga ega bo'lish ehtimoli 65 milliarddan birga teng.
@quantum577
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
A3 kometasi (Tsuchinshan-ATLAS) taxminan har 80 000 yilda quyosh tizimiga tashrif buyuradi.
Kometa oxirgi marta neandertallar sayyoramizda kezib yurganida tashrif buyurgan!
U quyosh tizimini, jumladan, milliardlab obyektlarni o'z ichiga olgan Oorta bulutidan "keladi".
@quantum577
Kometa oxirgi marta neandertallar sayyoramizda kezib yurganida tashrif buyurgan!
U quyosh tizimini, jumladan, milliardlab obyektlarni o'z ichiga olgan Oorta bulutidan "keladi".
@quantum577
Inson tanasining murakkab dizayniga qarang: bu yerda uning eng muhim uchta tizimi aks etgan.
Qon-tomir tizimi, tananing har bir burchagiga kislorod, ozuqa moddalari va immun hujayralarini olib yuradigan, yurakning har bir urishi bilan hayotni ta’minlaydigan arteriyalar, vena va kapillyarlarning keng tarmog‘idir.
Asab tizimi – nervlarning murakkab to‘ri, tanani boshqaradi, signallarni chaqmoq tezligida uzatadi, harakatni, sezgini, fikrni muvofiqlashtiradi.
Skelet tizimi mustahkam asosni hosil qiladi, organlarga shakl va himoya beradi, shu bilan birga harakatlanish va mushaklar uchun tayanch vazifasini bajaradi.
Bu tizimlar birgalikda bizga terimiz ostida murakkab, o‘zaro bog‘liq dizayn, suyaklar, qon va signallarning tirik mashinasi mukammal uyg‘unlikda ishlashini eslatadi.
@quantum577
Qon-tomir tizimi, tananing har bir burchagiga kislorod, ozuqa moddalari va immun hujayralarini olib yuradigan, yurakning har bir urishi bilan hayotni ta’minlaydigan arteriyalar, vena va kapillyarlarning keng tarmog‘idir.
Asab tizimi – nervlarning murakkab to‘ri, tanani boshqaradi, signallarni chaqmoq tezligida uzatadi, harakatni, sezgini, fikrni muvofiqlashtiradi.
Skelet tizimi mustahkam asosni hosil qiladi, organlarga shakl va himoya beradi, shu bilan birga harakatlanish va mushaklar uchun tayanch vazifasini bajaradi.
Bu tizimlar birgalikda bizga terimiz ostida murakkab, o‘zaro bog‘liq dizayn, suyaklar, qon va signallarning tirik mashinasi mukammal uyg‘unlikda ishlashini eslatadi.
@quantum577
👍2
Kallima inachus nimfalidlar oilasiga mansub kunduzgi kapalaklar turi bo'lib, u himoyalanish rangining klassik namunasiga aylangan.
Kapalak qanotlarining naqshlari barg rangiga shunchalik o'xshaydiki, yaqin masofada kapalakni bargdan ajratish qiyin.
Tur nomi qadimgi yunon daryo xudosi Inaha sharafiga berilgan.
U Hindiston, tropik Osiyo va Yaponiyada uchraydi.
@quantum577
Kapalak qanotlarining naqshlari barg rangiga shunchalik o'xshaydiki, yaqin masofada kapalakni bargdan ajratish qiyin.
Tur nomi qadimgi yunon daryo xudosi Inaha sharafiga berilgan.
U Hindiston, tropik Osiyo va Yaponiyada uchraydi.
@quantum577
👍1
Inson nimaga qariydi?
Qarish – bu tirik mavjudotning funktsiyalarini o‘zgartiradigan, fiziologik muvozanatni buzadigan va oqibatda o‘limga olib keladigan barcha mexanizmlarning yig‘indisi.
U ko‘plab biologik omillarga bog‘liq murakkab jarayondir.
Qarishning quyidagi asosiy sabablari mavjud:
- genomning shikastlanishi
- epigenetik modifikatsiya
- telomerlarning qisqarishi
- oqsil reaksiyasi
- mitoxondrial disfunktsiya
- erkin radikallar nazariyasi
- ildiz hujayralarning kamayishi.
@quantum577
Qarish – bu tirik mavjudotning funktsiyalarini o‘zgartiradigan, fiziologik muvozanatni buzadigan va oqibatda o‘limga olib keladigan barcha mexanizmlarning yig‘indisi.
U ko‘plab biologik omillarga bog‘liq murakkab jarayondir.
Qarishning quyidagi asosiy sabablari mavjud:
- genomning shikastlanishi
- epigenetik modifikatsiya
- telomerlarning qisqarishi
- oqsil reaksiyasi
- mitoxondrial disfunktsiya
- erkin radikallar nazariyasi
- ildiz hujayralarning kamayishi.
@quantum577
Genom shikastlanishi - qarishning navbatdagi omili
Genom inson yoki turning genetik ma’lumotlarining yig‘indisidir.
Genom butun organizmning tuzilishi uchun xaritadir.
Genetik ma’lumotlar hujayra yadrosida DNK molekulalari shaklida saqlanadi.
Inson genomida 25 000 dan 30 000 gacha gen mavjud.
Xromosomalar barcha genetik ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi.
Hayot davomida hujayralar ko‘p marta bo‘linadi, genetik material tirik tizimlarda doimiy ravishda ko‘payadi va yangi yaratilgan hujayralarga uzatiladi.
Hujayra bo‘linishi paytida DNK replikatsiyasi jarayonida yuzaga keladigan genetik xatolar juda tez-tez kuzatiladi.
Ular DNK replikatsiyasi xatolari deb ataladi.
Replikatsiya xatolari hujayra disfunktsiyasiga olib keladi va agar hujayra apoptoz (hujayra o‘limi) yoki qarish (hujayra funktsiyasining yomonlashishi) natijasida yo‘q qilinmasa, qolgan to‘qimalarga ta’sir qilishi mumkin.
@quantum577
Genom inson yoki turning genetik ma’lumotlarining yig‘indisidir.
Genom butun organizmning tuzilishi uchun xaritadir.
Genetik ma’lumotlar hujayra yadrosida DNK molekulalari shaklida saqlanadi.
Inson genomida 25 000 dan 30 000 gacha gen mavjud.
Xromosomalar barcha genetik ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi.
Hayot davomida hujayralar ko‘p marta bo‘linadi, genetik material tirik tizimlarda doimiy ravishda ko‘payadi va yangi yaratilgan hujayralarga uzatiladi.
Hujayra bo‘linishi paytida DNK replikatsiyasi jarayonida yuzaga keladigan genetik xatolar juda tez-tez kuzatiladi.
Ular DNK replikatsiyasi xatolari deb ataladi.
Replikatsiya xatolari hujayra disfunktsiyasiga olib keladi va agar hujayra apoptoz (hujayra o‘limi) yoki qarish (hujayra funktsiyasining yomonlashishi) natijasida yo‘q qilinmasa, qolgan to‘qimalarga ta’sir qilishi mumkin.
@quantum577
Forwarded from Quantum (МК)
Сайёра экологияси қандай?
Экология (юнонча оἶкос - турар жой ва λόγος - ўрганиш) - бу табиий муҳитнинг барча таркибий қисмларининг (физик, кимёвий, биологик) мувозанати, ўзаро таъсири, ҳаёт цикли, давом этаётган эволюция ва экотизимлар фаолияти тўғрисидаги табиий фан.
ХХI асрга келиб тамаддун ривожи, постглобаллашув, саноат инқилоби, урбанизация, табиатга иррационал муносабат, ишлаб чиқаришнинг кескин ўсиши, антропоморф таъсирлар оқибатида Ерда глобал экологик муаммолар юзага чиқди.
Табиий ресурсларни ишлаб чиқариш ҳажми шунчалик улканки, келажакда Сайёрамизни сақлаб қолиш мумкинми? деган савол туғилади.
Экология (юнонча оἶкос - турар жой ва λόγος - ўрганиш) - бу табиий муҳитнинг барча таркибий қисмларининг (физик, кимёвий, биологик) мувозанати, ўзаро таъсири, ҳаёт цикли, давом этаётган эволюция ва экотизимлар фаолияти тўғрисидаги табиий фан.
ХХI асрга келиб тамаддун ривожи, постглобаллашув, саноат инқилоби, урбанизация, табиатга иррационал муносабат, ишлаб чиқаришнинг кескин ўсиши, антропоморф таъсирлар оқибатида Ерда глобал экологик муаммолар юзага чиқди.
Табиий ресурсларни ишлаб чиқариш ҳажми шунчалик улканки, келажакда Сайёрамизни сақлаб қолиш мумкинми? деган савол туғилади.
Илмий фантастика мухлислари Артур Кларкнинг учта қонунини билишади, бу қонунни таниқли инглиз ёзувчиси ўзининг “Келажак хусусиятлари” китобида шакллантирган.
Кларкнинг учта қонуни:
1. Ҳурматли, аммо кекса олим бирор нарса мумкин деб даъво қилганда, у деярли аниқ ҳақ.
У бирор нарса мумкин эмас деб даъво қилганда, эҳтимол, у адашган.
2. Мумкин бўлган нарсанинг чегараларини аниқлашнинг ягона йўли мавжуд чегаралардан бироз ташқарига чиқишга интилишдир.
3. Етарлича ривожланган технология сеҳрдан фарқ қилмайди.
Кларк Ньютон учта қонун билан чекланганлиги сабабли, у ҳеч нарса қўшмаслигини таъкидлайди.
Аммо ўша китобнинг 1999 йилги нашрида у тўртинчи қонунни қўшишдан ўзини тиёлмаган:
“Ҳар бир мутахассис (авторитет) учун қарама-қарши нуқтаи назарга эга мутахассис топилади”.
@quantum577
Кларкнинг учта қонуни:
1. Ҳурматли, аммо кекса олим бирор нарса мумкин деб даъво қилганда, у деярли аниқ ҳақ.
У бирор нарса мумкин эмас деб даъво қилганда, эҳтимол, у адашган.
2. Мумкин бўлган нарсанинг чегараларини аниқлашнинг ягона йўли мавжуд чегаралардан бироз ташқарига чиқишга интилишдир.
3. Етарлича ривожланган технология сеҳрдан фарқ қилмайди.
Кларк Ньютон учта қонун билан чекланганлиги сабабли, у ҳеч нарса қўшмаслигини таъкидлайди.
Аммо ўша китобнинг 1999 йилги нашрида у тўртинчи қонунни қўшишдан ўзини тиёлмаган:
“Ҳар бир мутахассис (авторитет) учун қарама-қарши нуқтаи назарга эга мутахассис топилади”.
@quantum577
Forwarded from Quantum (МК)
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Ер 1 соатда қанча масофани босиб ўтади?
Ернинг Қуёш атрофида айланиш тезлиги 107 000 км/соат!
Сайёрамиз кунига 2 600 000 (2,6 миллион) километр масофани босиб ўтади!
Биз бу ҳаракатни сезмаймиз, чунки бу тезлик доимийдир.
Ернинг Қуёш атрофида айланиш тезлиги 107 000 км/соат!
Сайёрамиз кунига 2 600 000 (2,6 миллион) километр масофани босиб ўтади!
Биз бу ҳаракатни сезмаймиз, чунки бу тезлик доимийдир.
Forwarded from Quantum (МК)
https://usagif.com/wp-content/uploads/solar-system-17.gif
Қуёшнинг тезлиги ундан-да юқори.
Қуёшнинг Сомон йўли галактикасида ўз орбитаси бор ва у 720 000 км/соат тезликда ҳаракат қилади.
Аммо бу тезликда ҳам Қуёшнинг Сомон йўлини айланиб чиқиши учун 230 миллион йил керак бўлади!
Қуёшнинг тезлиги ундан-да юқори.
Қуёшнинг Сомон йўли галактикасида ўз орбитаси бор ва у 720 000 км/соат тезликда ҳаракат қилади.
Аммо бу тезликда ҳам Қуёшнинг Сомон йўлини айланиб чиқиши учун 230 миллион йил керак бўлади!
Quyosh tizimi koinotda ilgari o'ylanganidan deyarli 3,7 baravar tezroq harakatlanmoqda!
Va bu koinot haqidagi fundamental tushunchani butkul o'zgartirishi mumkin!
Bu haqda Bielefeld universiteti (Germaniya) astrofizigi Lukas Böhme Phys.org nashriga xabar berdi.
U va uning hamkasblari o'z hisob-kitoblarini Physical Review Letters uchun maqolada taqdim etishdi.
@quantum577
Va bu koinot haqidagi fundamental tushunchani butkul o'zgartirishi mumkin!
Bu haqda Bielefeld universiteti (Germaniya) astrofizigi Lukas Böhme Phys.org nashriga xabar berdi.
U va uning hamkasblari o'z hisob-kitoblarini Physical Review Letters uchun maqolada taqdim etishdi.
@quantum577
😱1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Sayyoradagi mavjud plastikning hajmi shu darajaga yetdiki, uning umumiy massasi Yer yuzida yashovchi barcha sutemizuvchilarning massasidan ikki baravar ko‘p!
@quantum577
@quantum577
QUYOSH TIZIMI GAZ VA CHANG BULUTIDAN HOSIL BO‘LGAN
Taxminan 4,6 milliard yil oldin, Quyosh tizimi aylanuvchi gaz va chang bulutidan hosil bo‘lgan.
Bu bulut tortishish kuchi tufayli qisqargan sari, u tezroq aylana boshlagan (burchak momentining saqlanish qonuniga ko‘ra).
Bu aylanish natijasida protoplanetar disk hosil bo‘lgan, undan Yer va boshqa sayyoralar hosil bo‘lgan.
Yer bu aylanishni meros qilib olgan va bu aylanish bugungi kungacha davom etmoqda.
@quantum577
Taxminan 4,6 milliard yil oldin, Quyosh tizimi aylanuvchi gaz va chang bulutidan hosil bo‘lgan.
Bu bulut tortishish kuchi tufayli qisqargan sari, u tezroq aylana boshlagan (burchak momentining saqlanish qonuniga ko‘ra).
Bu aylanish natijasida protoplanetar disk hosil bo‘lgan, undan Yer va boshqa sayyoralar hosil bo‘lgan.
Yer bu aylanishni meros qilib olgan va bu aylanish bugungi kungacha davom etmoqda.
@quantum577