Quantum
222 subscribers
722 photos
153 videos
54 links
Scientia potentia est.

Илм-фан тарғиботига бағишланади.

Лойиҳа муаллифи – таълим масалалари бўйича эксперт, андрагог, социолог, этнолингвист, гендеролог, профессионал медиатор, доктор М. Халикова
Download Telegram
Бу нуқта Сатурн ҳалқаси томонидан Ер сайёрасининг кўриниши.

Ва бу қум заррасида неча-неча салтанатлар, империялар барпо этилган ва вайрон бўлган, жангу жадаллар, тўфонлар юз берган, диний-ахлоқий, сиёсий таълимотлар яратилган.

Миллиардлаб инсонлар, тақдирлар, қисматлар...
Ҳаммаси шу заррада юз берди ва шу заррада барҳам топди ...


@quantum577
James Webb vs Hubble

Астрономия қанчалик олдинга қадам ташлайди?

XXI асрда астрономия энг ажойиб табиий фанлардан бирига айланди.

Бунга 1990 йилдан бери коинотнинг таъсирчан фотосуратлари билан инсониятни ҳайратда қолдириб келаётган Hubble космик телескопи сабаб бўлди.
Телескоп америкалик астроном Эдвин Хаббл шарафига номланган.

Унинг тасвирларининг визуал сифати ердаги расадхоналаридан олинадиган тасвирлардан ҳар томонлама устун эди.

2022 йилда эса Жеймс Уэбб Хабблдан эстафетани қабул қилди.

Қуйида иккала телескоп орқали олинган тасвирларнинг фарқини кўриш мумкин.


@quantum577
❤1
Ўз энергиясини шунчаки “исроф қиладиган” ёпиқ физик тизимлардан фарқли ўлароқ, биологик тизимлар доимо ўсиб борувчи мураккаблик ҳолатига айланадиган юқори даражада ташкил этилган тузилмадир.

Улар ақлли, атроф-муҳит билан уйғун ва шунинг учун энтропияни экспорт қилиш, ўзларининг регенератив ва ижодий жараёнларини қўллаб-қувватлаш учун ташқаридан энергияни киритишга қодир.


Michael Hayes, “ДНКдаги герметик код”


@quantum577
Математика - бу табиат китоби ёзилган тил.

Галилео Галилей


@quantum577
👏2
Энг қиммат палеонтологик қазилма

2026 йилда Tirannozavr reks скелетларидан бири бўлган “Gus” аноним харидорга 50,1 миллион долларга сотилди.
У ким ошди савдосида сотилган энг қиммат палеонтологик қазилма бўлди.

Лекин илм-фан учун “Gus” соврин ёки санъат асари эмас.

Фан учун бундай топилма ноёб архивдир.
Қазилмаларда сайёрадаги эволюция, йўқ бўлиб кетиш, касаллик ва шикастланишлар ҳақидаги далиллар, шунингдек, қадимги экотизимлар ҳақида қимматли маълумотлар мавжуд.


Бундай топилмалар сони чекланган ва намунани бошқаси билан алмаштиришнинг иложи йўқ.

@quantum577
👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Ҳеч қандай графика ёки монтаж эмас, балки табиат ва физик қонунлар...

@quantum577
👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Milliardlab tonna plazma kosmosdan bizga sekundiga yuzlab kilometr tezlikda yog‘iladi, ammo Yerning magnit maydoni ularni chetga yo'naltiradi.

Shunga qaramay, hamma hamma narsadan norozi!)


@quantum577
👍2
Нима учун коинотга учиб кетмаймиз?

Қадим замонлардан бери инсонлар Ерга жисмларни тортадиган куч ҳақида ўйлашган.

Ньютон, Пуанкаре, Эйнштейн каби буюк олимлар тортишиш ҳодисасини тушунтиришга ҳаракат қилишган.

Гравитация (лотин. gravis «оғир») – бу икки жисмни бир-бирига тортадиган куч.

Материя билан боғлиқ ҳар қандай нарса, яъни ушлаб кўриш мумкин бўлган ҳар қандай объект, тортишиш кучини бошдан кечиради.

Гравитация коинотдаги фундаментал кучлардан биридир.

Гравитация кучи инсонларга Ерда юришга, сайёраларга Қуёш атрофида айланишга, Қуёшга эса коинотда ҳаракат қилишга имкон беради.

Ҳар қандай жисм томонидан таъсир қиладиган тортишиш кучи унинг массасига мутаносибдир.

Шунинг учун катта массага эга жисмлар каттароқ тортишиш кучига эга.

Ер энг катта ва энг яқин объект бўлгани учун, Ердаги барча жисмлар (шу жумладан, биз ҳам) унга тортилади.

Масалан, олма, одамнинг бошига тортилиш ўрнига, Ерга тушади.


@quantum577
👍3
Тасодиф тиббиётни қандай ўзгартирди: пенициллиннинг кашф этилиши
 
1928 йилда шотландиялик бактериолог Александр Флеминг инсоният тарихидаги энг муҳим кашфиётлардан бирини амалга оширди.
Қизиғи шундаки, бу воқеа оддий тасодиф туфайли юз берган.
 
Таътилдан қайтгач, Staphylococcus бактериялари етиштирилаётган лаборатория идишларидан бирига моғор тушганини пайқади.

Олим моғор замбуруғи (Penicillium notatum) атрофида бактериялар нобуд бўлганини кўрди.
Флеминг ушбу моддани ажратиб олди ва уни «пенициллин» деб атади.

Пенициллин патоген микроорганизмларнинг ҳужайра деворини парчалашни таъминлайдиган кучли антибактериал агент бўлиб чиқди.
 
Бу нима учун муҳим?

Пенициллиннинг кашф этилиши антибиотиклар даврини бошлаб берди.

Унгача ҳатто оддий инфекциялар ҳам ўлимга олиб келиши мумкин эди.

Иккинчи жаҳон уруши даврида пенициллин юз минглаб инсонлар ҳаётини сақлаб қолди.

1945 йилда Флеминг тиббиёт соҳасида Нобель мукофотига сазовор бўлди.

@quantum577
🔥1
Энг қадимги алифбо

Бугунги кунда мавжуд деярли барча алифбо ёзувлари Финикия ёзувидан келиб чиққан.


Хусусан, юнон, этруск, лотин, кириллица, глаголица, руний, гот, нубий, копт, арамей, самаритян, араб, брахми, тибет, пахлави, сўғд, уйғур, манихей ва б.

@quantum577
👍4🙏2
Биологик хилма-хиллик
нима учун керак?


Биологик хилма-хиллик ҳаётнинг барча кўриниши, биологик тизимларнинг мураккаб таркибий қисмларининг сифат кўрсаткичидир.

Ўсимлик ва ҳайвонот дунёси, яшаш ареали ва генларнинг хилма-хиллиги қанчалик кўп бўлса, экотизимлар шунчалик соғлом ва самаралироқ бўлади ва улар иқлим ўзгариши каби муаммоларга шунчалик яхши мослашади.

@quantum577
👍2👏2
Бу нуқта Сатурн ҳалқаси томонидан Ер сайёрасининг кўриниши.

Ва бу қум заррасида неча-неча салтанатлар, империялар барпо этилган ва вайрон бўлган, жангу жадаллар, тўфонлар юз берган, диний-ахлоқий, сиёсий таълимотлар яратилган.

Миллиардлаб инсонлар, тақдирлар, қисматлар...
Ҳаммаси шу заррада юз берди ва шу заррада барҳам топди ...

@quantum577
🙏2😢1
Сайёра экологияси қандай?

Экология (юнонча оἶкос - турар жой ва λόγος - ўрганиш) - бу табиий муҳитнинг барча таркибий қисмларининг (физик, кимёвий, биологик) мувозанати, ўзаро таъсири, ҳаёт цикли, давом этаётган эволюция ва экотизимлар фаолияти тўғрисидаги табиий фан.

ХХI асрга келиб тамаддун ривожи, постглобаллашув, саноат инқилоби, урбанизация, табиатга иррационал муносабат, ишлаб чиқаришнинг кескин ўсиши, антропоморф таъсирлар оқибатида Ерда глобал экологик муаммолар юзага чиқди.

Табиий ресурсларни ишлаб чиқариш ҳажми шунчалик улканки, келажакда Сайёрамизни сақлаб қолиш мумкинми? деган савол туғилади.

@quantum577
Ҳаётда яшашнинг фақат иккита усули бор.

Биринчиси, гўё ҳеч қандай мўъжиза йўқдек.
Иккинчиси - гўё дунёдаги ҳамма нарса мўъжизадек.
                                                            
Альберт Эйнштейн


@quantum577
👏3
Coursera – онлайн курслар провайдери томонидан эълон қилинган “Job Skills of 2023” ҳисоботга кўра, 10 та “тез ўсиб бораётган” Human Skills (юмшоқ кўникмалар):

- Storytelling (интерактив матн яратиш)
- Change management (ўзгаришларни бошқариш)
- Organizational development (ташкилий ривожланиш)
- Influencing (бошқаларга таъсир кўрсата олиш)
- People management (инсонларни бошқариш)
- Culture (маданият)
- Collaboration (ҳамкорлик)
- Decision-making (қарор қабул қилиш)
- Communication (мулоқот)
- Planning (режалаштириш).
👍2🙏1