Pixar qahramoni Pete Dokterning qanday qilib barcha o’ylardan ozod bo’lib, hayotidagi yaxshi narsalarni mamnuniyat bilan qabul qilishi haqida. @getpsychedup

Salom, mening ismim Pete Dokter. Ishdan uyga qaytyapman. Bugun stress to’la kun bo’ldi. Boshimda tonnalab ma’lumotlar qayta-qayta aylandi. Ammo menimcha bu mashqdan ko’zlangan maqsad ichki olamingizga sho’ng’ish emas balki atrofdagi narsalarga ahamiyat qaratishdan iborat. Buni sinab ko’rmoqchiman.

* Yo’l-yo’lakay ko’rganlaringiz, tovushlar, hidlar va boshqa sezgilarga ahamiyat bering.

Bugun osmon bulutlar bilan to’la, ular xilma-xil shakllarda. Ular parsimon bulutlardan umuman o’zgacha bulutlar, ularning qanday atalishini eslay olmayapman va hatto buni sizga aytayotib, uni Googledan izlagim kelyapti lekin bunday qilmoqchimasman.

* Har bir hissiyotni chuqurroq his qilishga ahamiyat bering, uning qaysi jihati sizga yoqayotganligini aniqlashga urinib ko’ring.

Atrofim shovqin bilan to’la, faqat tirband mashinalar haqida o’ylaysan kishi. Lekin hozirgina kimningdir xushtak chalganini, barglar shivirlashini eshitdim. Bu ovoz esa kishiga qandaydir tasalli bag’ishlaydi. Va men spagetti hidini payqadim. Aslini olganda, boshqa hidlarni ham sezyapman, lavanda o’simligidan tayyorlangan yonayotgan sham.
Men shoshib yurardim, ko’p narsalarga ahamiyat bera boshlashim bilan sekin yura boshladim va atrofimdagi narsalarni o’rganishni istadim. Atrofimdagi vaziyatga ahamiyat qaratish o’rniga, men ko’pincha o’zim bilan o’zim bo’lib qolaman. Biroq keyinroq uyga borib, hech narsani ko’rmaganimni anglayman. Shu paytgacha boshim ichidagi o’ylar bilan ovora edim. Yaxshi, sayr qilayotganimga ham 20 daqiqacha bo’lib qoldi.

* Kundalik sayr qilish chog’ida atrofga ijobiy e’tibor qaratuvchi insonlar o’zlarini yanada baxtli his qilishadi.

Mana endi boshim shuncha xavotir va o’ylardan holi bo’ldi. Kecha boshlaganimdan ko’ra o’zimni ancha yengil va keraksiz fikrlardan holi his qilyapman.
Ijobiy narsalarni mamnuniyat bilan qabul qilish ular nihoyasiga yetganidan ancha vaqt o’tib ham xotirada uzoqroq saqlanishiga imkon beradi.

Manba greatergoodsience

@getpsychedup

Ichki motivatsiyangizni yaxshilashingiz uchun..

🎸 Qiziquvchan bo’ling. Diqqatingizni tortuvchi va u haqda siz ko’proq bilishni istaydigan narsalarni izlang.

🤹 Boshqaruvni yo’qotib qo’ymang. Natijalarga chin ma’noda ta’sir ko’rsata olaman, deb his qilsangizgina maqsadlaringizga ergashishda ichki motivatsiyangiz barqarorligini ta’minlay olasiz.

💪 Raqobatlashishdan cho’chimang. Xuddi siz kabi maqsadlar qo’ygan insonlar ularga erishishga urinayotgan bo’lishlari mumkin biroq bu siz to’xtab qolishingiz kerakligini anglatmaydi.

⛳️ O’z mehnatlaringizni yoki bu yo’lda boshlagan sayohatingizni hech kimniki bilan solishtirmang. Boshqa insonlardan motivatsiya va ilhomlanish olishingiz mumkin, biroq shuni unutmangki, har birimizning yo’l-yo’rig’imiz boshqa-boshqa bo’ladi.

@getpsychedup

Gent universiteti vakili Selin Hinnekens va hammualliflari bergan ma’lumotlarga ko’ra, (2020) “Oldingi o’tkazilgan tadqiqotlar oiladagi er-xotinlar bir-birlarining fikrlari va his-tuyg’ularini ilg’ab olish darajasi sezilarli darajada past ekanligini ko’rsatdi. Ularning empatik aniqlik darajasi o’rtacha 30–35 foizni tashkil etadi. Ushbu statistikani boshqacha tahlil qilib ko’rsangiz, turmush o’rtog’ingiz fikrlarini noto’g’ri o’qish ehtimolingiz 65–80 foizga teng bo’lishi mumkin.”- deb ta’kidlaydi mualliflar.

■ Er-xotinlar bir-birlarining fikrlarini obyektiv baxolashlariga har bir tomonning shaxsiy munosabatlari (ijobiy yoki salbiy) borasidagi o’z tuyg’ulari ta’sir ko'rsatadi.

Fikrlarni o'qish haqida batafsil: empatik aniqlik

@getpsychedup

Sariq rang psixologiyasi

💛 Sariq kuchli va yorqin rang bo’lganligi uchun ham, ehtimol, u shunday ta’sirchan tuyg’ular uyg’ota oladi. Sariq e’tiborni tezda o’ziga jalb etadi, biroq uning haddan ziyod ishlatilishi g’ashni keltirishi mumkin. Bu rang haroratli va yorqin bo’lib ko’rinishi bilan birga ko’zlarning toliqishiga sabab bo’lishi mumkin.

🔎 Rang psixologiyasi soha mutaxassislarining aytishicha, ma’lum bir ranglar ma’lum bir kayfiyatlarni uyg’ota oladi va hattoki xulq-atvor va salomatlikka ta’sir ko’rsatishi mumkin.

🔸 Rang bilan bog’liq assosatsiyalar bir qancha omillar, jumladan o’tmish tajribalari va madaniy assotsatsiyalar ta’siri ostida bo’lishiga qaramasdan, ba’zi ranglar ma’lum kayfiyat va tuyg’ularni uyg’ota oladi.

“Sariq rang qanchalar ajoyib-a. U-quyoshning ramzi”- Vinsent Van Gogh

Sariq rang uyg’otuvchi ba’zi emotsiyalar va kayfiyatlar haqida yanada ko’proq bilib oling.

🟡 E’tiborni jalb etuvchi: Ko’zga yaqin rang bo’lganligidan bu rang e’tiborni tezda o’ziga jalb etadi. Kam miqdordagi sariq rangdan e’tiborni oshirish maqsadida, misol uchun yo’l belgilari va reklamalarda ishlatilishi mumkin.

📲 O’qish uchun qiyin: O’zidan yuqori darajadagi yoru’g’likni qaytarishi sababli sariq rang ko’zni o’ta toliqtiruvchi rang hisoblanadi. Sariq rangdan qog’oz yoki kompyuterning orqa foni maqsadida foydalanish ko’z toliqishiga yoki bundan ham yomoni - ko’rish qobiliyatining yomonlashishiga olib kelishi mumkin.

💪 Kuch-quvvat: Sariq rang metabolizmni tezlashtirishi mumkin.

😡 Frustratsiya: Sariq rang shuningdek frustratsiya va jahl hissiyotlarini uyg’ota oladi. U tetiklantiruvchi rang sifatida sanalishiga qaramasdan, sariq rangli xonalarda odamlarning jahli chiqish ehtimolligi yuqori va bunday rangdagi xonalarda go’daklarlar ko’proq yig’lashga moyil bo’lishadi.

🌅 Haroratli: Sariq shod-xurramlik va iliqlik baxsh etuvchi yorqin rang hisoblanadi.

❓Sariq rang sizda qanday hissiyotlar uyg’otadi? Bu rangni ma’lum sifat yoki vaziyatlarga bog’laysizmi? O’tmish tajribalari hamda madaniy tafovutlar kishilarning turli ranglar borasidagi hissiyot va bu ranglarga munosabatini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etishi mumkin.

Agar kun siz kutganingizdan ko'ra og'irroq kechsa, qahva hidini, derazadan tushayotgan quyoshning nur sochishini, yaxshi ko'rgan insoningiz kulgusini, yoqtirgan musiqangiz ohangini, quyosh botayotgan palladagi osmon rangini va bir-birimizga g'amho'rlik qilish uchun shu yerdaligimizni esga oling :)

@getpsychedup

O‘tmish bilan yashamang

Unutmangki, barchasini qaytadan boshlash uchun hech qachon kech bo‘lmaydi. O‘tmishingizdan qolgan og‘ir yuk va omadsizliklar azobi bilan yashamang.

Hayotingizning eng muhim oni - bugundir, uni baxt, quvonch va omad tushunchalari bilan to‘ldirish uchun imkon ham aynan bugun beriladi!

@getpsychedup

Ushbu mobil ilova yordamida siz taym-menejmentni tashkil etishingiz mumkin.

🍅 Pomodoro taymeri


@getpsychedup

Ishonch ruh kabidir, tark etgan tanasiga hech qachon qaytib kelmas.

📒 Shekspir.


@getpsychedup

Ko'pchilik insonlar hayotida boshqa bir insonni topish muhim deb hisoblaydilar, ammo ozchilik o'zini topishi muhimroq ekanligini biladi.

Rostakam qahramon sizning ichingizda..

@getpsychedup

Chegarasiz hayot

🔴 Chegarasiz hayot

🗣 Emi Purdi

❗️Videoda subtitrlar orasidan o'zbek tilini tanlang❗️

📄 19 yoshida Emi Purdi tizzadan pastki ikkala oyoqlaridan ajraldi. Hozirda esa u mahoratli snoubordchi (va "Yulduzlar bilan raqs” tanlovining eng faol ishtirokchisi!). Ushbu qizg'in nutqida u bizga hayot qiyinchiliklaridan qanday qilib ruhiy quvvat olish mumkinligini namoyish etadi.

Tarjimon: Aziza Pulatova

⏱ ~9 min

Hayotning kulguli, ammo jiddiy qonunlari

Olimlar kundalik hayotimizda uchraydigan oddiy, o‘z-o‘zidan sodir bo‘ladiganday tuyulgan qonunlarni barchadan oldin ilg‘ab, ularga o‘z ismlarini nom sifatida berishga ham ulgurishgan. Quyida barchamiz ham uchragan bo‘lishimiz mumkin bo‘lgan qiziqarli hayot qonunlari bilan tanishib chiqamiz.


🧾 Kan va Orben aksiomasi: agar hech narsa yordam bermayotgan bo‘lsa, nihoyat endi qo‘llanmani o‘qishingiz mumkin!

💡 Xleyd qonuni: biror qiyin vazifani eng dangasa hamkasbingizga yuklang. U, albatta, uni bajarishning oson yo‘lini topa oladi.

🤝 Fingeylning sakkizinchi qoidasi: jamoada ishlash juda muhimdir. U aybni boshqaga yuklash imkonini beradi.

• Larman tadqiqoti: sizga doim yoki pul yoki vaqt yetmaydi.

• Xolt qonuni: har qanday ish buni qilmaslik kerak bo‘lgan odam uchun oson tuyuladi.

• Armiya aksiomasi: noto‘g‘ri tushunilishi mumkin bo‘lgan har qanday buyruq noto‘g‘ri tushuniladi.

• Ettore kuzatuvi: yoningizdagi navbat har doim tezroq harakat qiladi (yo‘ldagi tirbandlik, supermarketlardagi navbatlar).

• Qidiruv qonuni: biror narsani eng noo‘rin joydan izlash kerak. Izlagan buyumingiz aynan o‘sha yerda bo‘ladi.

• Mider qonuni: siz bilan qanday voqea sodir bo‘lishidan qat’i nazar, bularning barchasi yana bir tanishingizda sodir bo‘lgan bo‘ladi. Faqat unda u bundanam yomon holatga tushgan bo‘ladi.

@getpsychedup

Umuman javob bermaslik bu - berilgan javob.
Va bu eng mazmunli javobdir.

Sukunat so'zlardan ko'ra balandroq ovozda so'zlaydi.

@getpsychedup

Nyu York metrosi qahramoni

Nyu York shahri metrosida begonaning hayotini saqlab qolish uchun o’z hayotini xavfga qo’yuvchi insonni topish bu yoqda tursin, notanish kishiga o’z o’rindigíni bo’shatib beruvchi kishini uchratish yetarlicha mushkul.

Qurilish ishchisi va dengiz floti xizmatchisi, 50 yoshli Uesli Autrey ikki qizalogí bilan metro platformasida turganida ularning yonginasida turgan kishining tutqanog’i tuta boshladi.
“Poyezd shunchalik yaqin edi. Nima qilsam bo’ladi deb o’yladim.” deydi Uesli.
Uesli metro relslariga sakrab tushib, ehtimol o’sha odamning ustida pana qilib yotib olsa, vagonlar o’tib ketishiga umid qildi. Metropoliten vagonlari ostidagi bo’sh masofa 21 ink, Uesli va bu kishi esa 20,5 ink bo’lgan.

“Bu janob u kishini chiqarib olishi uchun metro vagonlarini to’xtashiga hech qanday vaqt qolmagandi. Shuning uchun u uni relslar orasiga yotqizib, o’z tanasi bilan himoyalab oldi.” deydi voqeaga guvoh bo’lgan Patrisia Broun.Bu Ueslining bolalarini qattiq qo’rqitib yubordi.

Men ham qattiq qo’rquvda edim. U kishiga shunday dedim. “Bolalarim men izlashyapti, siz meni, men esa sizni tanimayman. Xavotirga tushmang, sizga yordamga keldim.”

Uesli qutqarib qolgan kishi 20 yoshli Kameron Hollopter bo’lib, otasining aytishicha, bir ikki shilinishni hisobga olmaganda, uning ahvoli yaxshi.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

Altruistlar. Bunday odamlar so‘nggi chaqasi, so‘nggi imkoniyati va hatto jonini ham hech qanday minnatdorchilik yoki taqdirlanishni kutmasdan bera oladi.
Misol: Moskvadagi metro bekatlaridan birida 6 yoshli qizchaning relslar ustiga tushib ketganligini ko‘rgan V. Ivanov poyezd kelayotganligini ko‘rib, o‘zini pastga tashladi va qizni perronga otishga ulgurdi, lekin o‘z jonini saqlab qola olmadi. Qizaloq uning hech kimi emas edi. U buni shunchaki odamiylik nuqtayi nazardan amalga oshirdi. Ya’ni Altruizmni namoyon qildi.
Savol tug‘iladi: Kishini bunday harakat qilishga nima majbur qiladi?

@getpsychedup

Stress va bir stakan suv

Men sizni seminarlarda va mijozlar bilan yakka holda ishlash jarayonida o’zim foydalanadigan bir jihat bilan tanishtirmoqchiman. Bu Stress va bir stakan suv deb nomlanadi. Bu o’xshashlikni men o’ylab topmaganman, biroq shunga o’xshash narsadan odamlarga stress tushunchasini tushunib olishlariga ko’maklashish uchun uzoq vaqtlardan buyon foydalanaman.

Agar sizdan mana shu bir stakan suvning og’irligi qancha deb so’raganimda, nima deb javob berardingiz? 226 gramm? Ehtimol 340 grammdir?

Bu stakaning mutlaq og’irligi aslida ahamiyatga ega emas. Bu qancha vaqt ushlab turishingizga bog’liq. Agar siz uni bir daqiqa ushlab tursangiz, bu muammo bo’lmaydi. Agar uni bir soat ushlab tursangiz, qo’lingizda og’riqni his etasiz. Agar siz uni bir kun ushlab tursangiz, qo’lingiz uvushib qolib ayanchli holatga kelib qolishi mumkin (menga shunday deyishgandi). Bu vaziyatlarning har birida suvning og’irligi o’zgarmaydi, biroq qancha uzoq vaqt ushlab turilsa, u shunchalik og’ir tuyuladi.

Stress va bezovtalikni bir shisha suvga qiyoslash mumkin. Kamroq o’yladingiz, hammasi joy-joyida. Uzoqroq o’ylay boshlashingiz bilan o’zingizni noqulay his eta boshlaysiz. Agar ularni har doim o’ylasangiz, o’zingizni ayanchli - biror ishni bajarish yoki davom etishga noqobillikni his etasiz. Bu analogiyaga (o’xshashlikka) yana biror narsa qo’shishimiz mumkin. Suvni ko’paytirsak, nima yuz beradi? Stakanni jiqqa to’ldirsangizchi? Vaziyat chigallashib boradi. Diqqatni bir yerga jamlashga qiynalasiz, suv esa to’kilib ketadi. Ana endi to’kilgan suv uchun ham xavotirlanasiz. Agar hozir kimdir sizga gapirayotgan bo’lsa, siz uchun unga diqqat qaratish va stakanni muallaq saqlash qiyinchilik tug’diryapti. Shuningdek, to’kib solish yaxshi ish emasligi va bu hissiyotlarning, e-yog’e unutibman, suvning to’kilishiga ijozat berganingiz uchun o’zingizdan hijolat tortishingiz kerakligi sizga uqtirilgan. Shunday qilib, diqqatingizni jamlay olmadingiz, hijolat tortasiz va bunga qo’shimcha qo’llaringiz azoblanadi.

Stakanni biroz pastga qo’yish haqida o’ylang. U o’z joyida turgunicha va qo’lingizni seza boshlashingiz bilan, sizni stakanni shuncha uzoq vaqt tutib turishingizga sababchi bo’lgan vazifalaringizni bajarish uchun qo’ldan kelgan mahoratingizni ishga solishingiz mumkin. Ko’pchilik insonlar bu stakandagi suvni qo’yib turishdan ko’ra uni ushlab turishda davom etishni tanlaydi. Hatto ba’zida birozgina suvni chiqarib yuborish (to’kish) yordam berishi mumkin. Birozgina H2Oni to’kishdan hijolat tortishga hech qanday o’rin yo’q, nima bo’lganda ham, u oddiygina suv.

Ruhiy bardoshlilik, bu stakandagi suvni tutib turish orqali uning to’kilishidan saqlab turish va bu esa stress bilan kurashishni anglatishini eshitgan sportchilar va tadbirkor shaxslar asosiy jihatni nazardan chetda qoldirishgan. Bardoshlilik, bu kichik ahamiyatga ega narsalar uchun og’riqqa bardosh berish emas, ruhiy bardoshlilik, bu hissiy intellekga ega insonlar ba’zida stakanni qo’yib turishini va yaxshiroq yo’nalishni belgilab olishini anglab yetishdir.

Stress sizning xursandchiligingiz yoki sport va biznesdagi faoliyatingizga ta’sir etishiga ijozat bersangiz, siz shunchaki qo’llaringiz quvvatdan qolishini kutib turibsiz. Mental treningning asl mohiyati qisman ana shunda. Uni qachon ko’tarib turish va qachon pastga qo’yish ko’nikmalarini o’rganishdan iborat.


📒 Maqola muallifi mental trener, sport psixologiyasi konsultanti va "Ichingizdagi atletikachi" asarining muallifi Mayk Margolies

To'g'ri javob: 3 va 7

@getpsychedup

🌐 Facebook, Twitter, Telegram, LinkedIn va b. ijtimoiy tarmoqlarining imidjidagi o'xshashlik ularning rangida namoyon bo'ladi.
🔹 Moviy rang barqarorlik va ishonchlilik belgisi sifatida qaralgani bois xavfsizlik imidjini namoyish etmoqchi bo’lgan tadbirkorlar o’zlarining reklama va oldi-sotti faoliyatida ko’k rangdan foydalanishadi.

@getpsychedup

Har bir muammoning 3 yechimi bo'ladi: Qabul qilish, o'zgartirish yoki qo'yib yuborish.

Agar vaziyatni o‘zgartirish imkoningiz bo‘lsa, buni bajaring. Ammo vaziyatni qo‘lga olish imkoningiz bo‘lmasa, uni qo'yib yuboring.

@getpsychedup