Perfektsionizm."eng yaxshisi yoki hech qaysi" fikrlash tarzi

✨So'zning o'zagi "mukammal" degan ma'noni anglatadi. Kim ham mukammal bo'lishni xohlamaydi? Biroq, perfektsionizmda "eng yaxshisi yoki hech qaysi" fikrlash tarzi ustunlik qilganligi bois bunda kishi kichik yutuqlardan ham qoniqish hissini tuya olmaydi. Natijada, perfektsionizm ko'pincha prokrastinatsiya (qo'yilgan maqsadlarni keyinga surish holati) bilan birgalikda kechadi.

📚 Yozuvchi Mark Tven "Mukammal asar yaratmagunimcha, men faqat xomaki asarlar yozaman" degan edi. Biroq, uning turli uslubda yozilgan asarlari butun dunyo miqiyosida kitobxonlarni jalb etgan.

@getpsychedup

🥀 "Hech qanday miqdordagi afsuslanish o'tmishni o'zgartirmaydi. Hech qanday miqdordagi bezovtalik kelajakni o'zgartira olmaydi. 🎁 Har qanday miqdordagi minnatdorchilik hozirni o'zgartira oladi."

🖌Ann Voskamp

Juda ko'p o'tkazilgan tadqiqotlar insonlarning o'z hayotida mavjud narsalardan minnatdor bo'lishi..

🔹Baxt hissini tuyish
🔹Optimizm va pozitiv emotsiyalar
🔹Maqsadlarga tomon intilish
🔹Hushyorlik va qatiyatlilik
🔹Sokin uyqu
🔹O'z-o'ziga bo'lgan ishonchni oshirishni ta'minlashda muhim ahamiyatli ekanligini tasdiqladi.

🧠 Minnatdorchilik hissi antidepressantlar kabi miyada "baxt garmonlari"-dopamin va serotanin moddalarini oshiradi.


@getpsychedup

🖇 Chunking- bu alohida ma'lumot qismlari (bo'laklari)ni ajratib olish va ularni kattaroq yaxlitlikka birlashtirish jarayoniga ishora qiluvchi atama hisoblanadi. Har bir ma'lumot qismlarini katta birlikka guruhlashtirish orqali siz eslab qoladigan ma'lumot hajmini yaxshilashingiz mumkin.

📲 Ehtimol, eng keng tarqalgan misol-bu mobil raqamlarda uchraydigan chunking hisoblanadi.

↪️ Masalan, 4-7-1-1-3-2-4 telefon raqam ketma-ketligi 471-1324 holatiga keltirilishi mumkin.

🧩 Bir-biridan tubdan farq qiluvchi alohida elementlarni kattaroq birlashmalarga ajratish orqali ma'lumotni qabul qilish va uni qayta eslash osonlashadi. Bunga asosiy sabab esa qisqa muddatli xotiraning cheklanganligi bilan bog'liq.

🔸 Ba'zi tadqiqotlar kishilarning xotirasi besh va to'qqiz sonlari oralig'idagi ma'lumotlar birlashmasini saqlay olishiga ishora qilsa, yaqinda o'tkazilgan tadqiqotlar xotira hajmi 4 yaxlit ma'lumotlar birlashmasi(chunk)dan iborat hajmda degan fikrni ilgari suradi.

@getpsychedup

Nega chunking xotirani yaxshilashda foydali sanaladi?

📚 "Chanqoq miya: Qanday qilib onglilik holatining yangi ilmi bizning ma'no izlashga bo'lgan mislsiz istagimizni tushuntirib beradi." nomli asar muallifi, nevrolog Deniel Borning so'zlariga ko'ra, chunking (ma'lumotni bo'laklarga bo'lish) xotira chegarasini "xakkerlik bilan" boshqara olish qobilyatini namoyon etadi.

🗂 Chunking kishilarga kichikroq hajmdagi ma'lumotni olish va uni ko'proq ma'no anglatuvchi va shu sababli yanada eslab qolishga oson yaxlitliklarga birlashtirishga imkon beradi.

🔁 "Namunalarni kuzatish va ular o'rtasida aloqalar yaratish moyillgi nafaqat xotira uchun muhim sanaladi, balki bu ayni paytda kreativlikning manbayidir."- deydi Bor.

♻️ Stiv Djobsning mashhur iboralaridan biri ham "Ijodkorlik-bu shunchaki narsalarni birlashtirish" edi.


@getpsychedup

Hayotingizning har bir daqiqasini xuddi hozirdagidek eslab qolishni, unutish nima ekanligini bilmaslikni va eng hayratlanarlisi mukammal xotira egasi bo'lishni xohlarmidingiz?

Neyropsixolog Aleksandr Lurianing Solomon Shereshevskiyda olib brogan ilmiy izlanishlari unuta olmaydigan inson to’g’risidagi afsonalarning yoyilishiga imkon berdi. Ammo, haqiqat bundan ko’ra ancha murakkabroq.

1989-yil, Aprel oyining kunduzida Moskvadagi kommunistik ta’lim akademiyasida keng yuzli kishi paydo bo’ldi va xotira bo’yicha muttaxassis bilan uchrashishni so’radi. Raxbari, Moskva gazetasining bo’lim muharriri tomonidan yuborilgan, psixologik adabiyotlarda S. nomi bilan mashxur bo’lgan bu shaxs ayni shu gazetaning muhbiri edi.

Muharrir o’sha kuni ertalab kundalik topshiriqlar berilayotgan paytda S.ning biron-bir narsani qayd etib olmayotganligini payqadi. Muharrir bu masalada S. bilan yuzma-yuz bo’lganida, S. unga hech narsani yozib olishi shart emasligi, u buni shunchaki eslab qolishini tushuntirib berdi.

Muharrir bir gazetani qo’liga olib undan biroz o’qib berdi va o’qiganlarini takrorlab aytib berishga undadi. S. buni so’zma-so’z aytib berganidan so’ng muharrir uni o’z boshini tekshirtirishga yuborgan edi.

O’sha kuni S. bilan ko’rishgan tadqiqotchi, neyropsixologiya asoschisi sifatidagi shuxrati S. bilan birga tilga olinadigan 28 yoshli Aleksandr Luria edi. Luria tasodifiy sonlar va so’zlar ro’yhatini o’qib bera boshladi va S. dan bularni qayta aytib berishni so’radi, S. bu vazifani doimiy ko’payib borish tartibida bajara oldi.

Bundan ham hayratlanarlisi shundaki, Luria S.ni 15 yildan ko’proq vaqt o’tgandan so'ng qayta sinaganida ham u bu raqamlar va so’zlarning S.ning xotirasida hali hamon saqlanib qolganligini aniqladi. “Men uning xotirasi hajmi aniq chegarasi mavjud emasligini shunchaki tan olishim kerak edi.” -1968-yilda ingliz va rus tillarida chop etilgan “Mnemonist aqli” nomli mashxur ilmiy izlanishida u shunday yozadi.

Xotira Olimpiadasida medallar sovrindori rus jumalisti Shereshevskiy boshqa jurnalistlar intervyulami qayd qilsa, u shunchaki tinglardi. Balki biz 7 yoki 9 tagacha bo‘lgan raqamlami takrorlay olarmiz ammo Shereshevskiy 70 tagacha bo‘lgan raqamlami 3 soniya ichida takrorlay oladi. Bundan tashqari, u raqamlarni orqadan oldinga ham osonlik bilan aytib bera olardi. Hatto u yuzlab ro‘yxatlar orasidan 15 yil oldingi ro‘yxatni ham aniq aytib bera olgan.

https://telegra.ph/Xotira-06-20
↪️ @getpsychedup

#⃣ Xotirani yaxshilashda ma’lumotlarni bo’laklarga bo’lish usulidan foydalanish

🆒 Samarali chunking usullari

📖 Batafsil bu yerda o'qishingiz mumkin.

🌎 O’zingni xursand qilishning eng yaxshi yo’li – boshqa birovga quvonch baxsh etishdir.

🖌 A. Eynshteyn

@getpsychedup

"Biz tezlikni yaratdik, biroq o'z'-o'zimizni berkitdik. Bizga farovonlik beruvchi mexanizmlar bizni ehtiyojmand qoldirdi. Ilmimiz bizni bag'ritoshga aylantirdi. Aqlliligimiz, shafqatsiz va berahm. Biz ko'p o'ylaymiz va o'ta kam his etamiz. Bizga mashinlardan ko'ra ko'proq insoniylik kerak. Bizga aql-u salohiyatdan ko'ra mehr va rahmdillik zarur. Bu fazilatlarsiz hayot zulmdan iborat bo'ladi va barchasi yakun topadi."

🎞 "Buyuk diktator" filmidan Charli Chaplin nutqi


@getpsychedup

Facebook ijtimoiy tarmog'idagi kishilarning shaxsiyatini sahifa egalari rasmlaridan bilib olishimiz mumkinmi?

Bu haqda bir narsa deyish qiyin, biroq sahifa egalarining qo'ygan "👍"lariga asoslanib shaxsiyat turlari haqida bilib olish imkoni mavjud ekan.

@getpsychedup

Kembrij universitetida o’tkazilgan tadqiqotlar shuni ko’rsatmoqdaki, kompyuterlar Facebook ijtimoiy tarmog’ida siz “yoqtirgan” postlarni shunchaki tahlil qilish asosida sizning shaxsiyatingizni do’stlaringizdan ko’ra yaxshiroq aniqlay oladi.

🔸 Hozirda tadqiqotchilar shunchaki Facebook ijtimoiy tarmog’idagi o’zaro munosabatlarga qarab shaxsiyat turlarini aniq aytib bera oladigan, “Katta beshlik” nomi ostidagi shaxs modelini tahlil qilishga asoslangan algoritm yaratdi.

👭 Hayratlanarlisi shundaki, u sizning xarakteringizni yaqin do’stlaringizdan ko’ra yaxshiroq biladi.

🔍 Dasturiy ta’minot egalari ularning dasturi bor yog’i 10 ta “like”ni tahlil qilish asosida tadqiqot sinaluvchilarining shaxsiyatini bu sohada faoliyat yurutuvchi ishchilardan ko’ra aniqroq aytib bera olganligini aniqladi.

70 ta “like” haqidagi ma’lumotlar kimningdir xarakteri to’g’risida uning do’stlari yoki xonadoshidan ko’ra aniqroq ma’lumot bera olgan bo’lsa, 150 ta “like” ularning ota-onalari, aka-uka va opa-singillari bergan ma’lumotlarni dog’da qoldirdi. Ushbu dasturga kishi xarakterini ularning umr-yo’ldoshidan ko’ra yaxshiroq baxolay olishi uchun 300 ta “like” yetarli bo’ldi.

📲 “Like”lar Facebook ijtimoiy tarmog’i foydalanuvchilari tomonidan onlayn va oflayn obyektlar, masalan mahsulotlar, faoliyatlar, sport, musiqachilar, kitoblar, restoranlar yoki veb-saytlar bilan ijobiy bog’liqliklarni namoyon etish maqsadida ishlatiladi. Turlicha obyektlar, mavzular, brendlar va yoqishi mumkin bo’lgan iinsonlar va Facebook ijtimoiy tarmog’i foydalanuvchilarining sonini (1,3 milliarddan ortiq) inobatga oladigan bo’lsak, “like”lar qoldiriladigan raqamli izning eng keng tarqalgan turlaridan biri ekanligini ko’rsatadi.
Ma’lumotlarni tahlil qilish “like”larning qaysi biri alohida shaxsiyat turlarining yuqori darajasi bilan mos kelishini ko’rsatib berdi. Misol uchun, “Salvador Dali” yoki “Meditatsiya”ni yoqtirish yuqori darajadagi samimiylikdan dalolat bergan.

Xususan, kuzatuvchanlik darajasi pastligi bois baxolash ancha qiyin bo’lgan ushbu shaxsiyat turida ayniqsa yuqori darajadagi aniqlik kuzatilgan.

“Samimiylik asosan kishilarning qiziqishlari, intilishlari va hayotdagi qadrli narsalarida ko’rinadi, raqamli muhit esa yuqori darajadagi kuzatuvchanlik ta’minlangan juda ko’plab muhim jihatlarni taqdim etadi.”-tadqiqotchi olimlar shunday deb xulosa qilishdi.

https://telegra.ph/Facebook-ijtimoiy-tarmogidagi-likelar-shaxsiyat-turlari-togrisida-sozlashi-mumkin-06-21
↪️ @getpsychedup

🎓 Massachusetts Texnologiya Institutining Psixologiya yo'nalishida ta'lim oluvchi talabalar darslarda shu kabi jumboqlarni yechishi talab etilar ekan.

🧠 ◆Card logic jumbog'i◆ miyangizning qaysi muayyan qismi faolroq ekanligini tushunishingizga yordam beradi.


↪️ @getpsychedup

🌄 Kechirish siz malham topadigan va osoyishtalik hukm suradigan makonga yetaklovchi muhim harakatdir. Kechirish, g'azab hamda xafagarchilikni unutish hatto jismoniy sog'liq uchun foydali ekanligi aniqlangan. Izlanishlar shuni ko'rsatmoqdaki, kechirish stress garmonlarini kamaytiradi, immun tizimini mustahkamlaydi, qon bosimi darajasini pasaytiradi va gastrointestinal va boshqa tana og'riqlarini susaytiradi.

🔷 Biroq, kechirimli bo'lish oson ish emasligi hammamizga kundek ravshan. Stenford universitetining Kechirish loyihasi rahbari, fan doktori Frederik Laskin kechirish tanlovini qabul qilish yo'lida qo'yiladigan qadamlarni 9 ga ajratdi. Qanchalik mushkul bo'lmasin, ushbu qadamlarni bosib o'tish yaxshiroq anglash, tushunishga imkon beradi va kechirish hamda kishini o'z yo'lida bardavom bo'lishga ko'maklashuvchi zarur vositalar bilan ta'minlashni va'da qiladi.

Kechirish uchun 9 qadam:

🔹1. Nimaiki sodir bo'lgan bo'lsa, u to'g'risida nimalarni his qilishingizni aniq biling va ushbu vaziyatda aynan nima notog'ri ekanligi haqida so'zlay oling. So'ngra siz ishongan bir-ikki insonga o'z kechinmalaringiz haqida aytib bering.

🔹 2. O'zingizni yaxshi his qilish uchun nima qilishingiz kerakligini o'z zimmangizga yuklang.

🔹 3. Kechirish, bu aynan siz uchun va boshqa hech kim uchun emas. Kechirish-bu, albatta sizga ozor yetkazgan inson bilan yarashish yoki ularning harakati bilan murosai madoraga kelishni anglatmaydi. Siz izlayotgan narsa, bu - xotirjamlik. Kechirishni " nimaiki sizga ozor bergan bo'lsa uni kamroq ayblash, hayot kechinmalarini kamroq darajada shaxsiy qabul qilish va g'amgin hikoyaningizni o'zgartirish natijasida yuzaga keluvchi osoyishtalik va tushunish" deb ta'riflash mumkin.


🔹 4. Nimalar sodir bo'layotgani haqida aniq tushunchaga ega bo'ling. Sizning asosiy iztiroblaringiz manbayi sizni 2 daqiqa yoki 10 yil oldin xafa qilgan va ozor bergan narsalar emas, balki siz hozir xafagarchilik hislari, o'y-fikrlari va fiziologik xafalikdan iztirob tortmoqdasiz. Kechirish ozor yetgan hissiyotlaringizga malham bo'ladi.

🔹 5. Xafagarchilikni his qilganingizda tanangizni fiziologik jihatdan tinchlantirish maqsadida stressni boshqarishning sodda usullarini mashq qiling.

🔹 6. O'sha narsalarni sizga berishni tanlamagan boshqa odamlar yoki o'z hayotingizdan kutishni bas qiling. O'z sog'lig'ingiz, siz yoki boshqa insonlar o'zlarini qanday tutishi kerakligi borasida "Majburlab bo'lmaydigan qoidalar" mavjudligini tan oling. Salomatlik, sevgi, osoyishtalik va rivojlanishga umid qila olishingizni o'zingizga eslating va ularga erishish uchun tinimsiz mehnat qiling.

🔹 7. Kuchingizni sizga pand bergan tajribadan ko'ra ijobiy maqsadlaringizga erishishning boshqa usulini izlashga sarflang. Xafagarchilikni ongingizda qayta takrorlash o'rniga, siz istagan narsalarga erishishning yangi usullarini qidiring.

🔹 8. Yaxshi yashalgan hayot, bu siz olgan eng zo'r intiqom ekanligini unutmang. Jarohatlangan hissiyotlaringizga bor diqqatingizni qaratish va bu bilan sizga og'riq bergan insonga kuchingizni sarflash o'rniga, atrofingizdagi sevgi, go'zallik va mehr-muhabbatni izlashga o'rganing. Kechirish bu shaxsiy kuch-quvvatga to'lib borishdir.

🔹 9. G'amgin hikoyangizni sizga qahramonona kechirish tanlovini eslatuvchi hikoya holiga keltiring.

https://telegra.ph/Kechirish-uchun-9-qadam-06-25

↪️ @getpsychedup

Yuragim urib turgan kunga hech narsa teng kelolmaydi!!!

📚 Gyote

@getpsychedup

🎵 Klassik musiqa miya faoliyatini yaxshilashi mumkin. Bu "Motsart effekti" deb nomlangan.

🎶 1993-yilda o'tkazilgan kichik tadqiqotda Motsart sonatasini tinglagan talabalar IQ testida uni tinglamaganlarga qaraganda yuqoriroq ko'rsatkichga ega bo'lishgan.

@getpsychedup

🌍 Merilin vos Savant 1986 yilda sayyoradagi eng aqlli inson sifatida Ginness jahon rekordlari kitobiga rasman kiritilgandi.

🔹 Uning IQ darajasi 228 ballga teng, va bu to’liq komissiya mutaxassislari tomonidan tasdiqlangan. Amerikaliklarning 80-yillarning o’rtalaridan mashhur Parade jurnalida o’zining alohida “Merilindan so’ra” sahifasini olib borardi. Savant hayotiga senarist sifatida pul ishlab topadi, uning turmush o’rtog’i Robert Yarvik esa birinchi sun’iy yurak modelini yaratgan shaxs. New York Magazine nufuzli jurnal sonlarining birida bu juftlikni “Nyu-Yorkning eng aqlli juftligi” deb atashgan.

U haqida batafsil bu yerda o'qishingiz mumkin.

♻️ @getpsychedup

Facebook ijtimoiy tarmog'ida nechta do'stingiz bor?

🤳Ko'pchiligimiz Facebook yangi do'stlar orttirish uchun qulay joy deb hisoblaymiz.

🤷‍♀️Lekin oxirgi statistika maʼlumotlariga qaraganda barchasi ham biz o'ylagandek emas.

🔸Facebook foydalanuvchilarining katta qismi, aniqrog'i 40 foizi tarmoqda 200 tadan kam bo'lgan doʻstlarga ega va bu toifadagi insonlar aksariyat hollarda oldindan tanigan odamlari bilangina do'stlik o'rnatishgan.

🔸Foydalanuvchilarning 38 foizida 200-500 atrofida do'stlar bor.

🔸Qolgan kam sonli foydalanuvchilar, aniqrogʻi, Facebookdagi 20 foiz insonlargina 500 dan oshiq doʻstlarga egadirlar.

Ma'lumot o'rnida aytishimiz mumkinki,
Facebook o'z foydalanuvchilariga "maximum" 5000 ta inson bilan do'stlik munosabatlarini o'rnatishga ruxsat bergan.


♻️@getpsychedup

Mehribonlik - kar eshita oladigan, ko'r ko'ra oladigan yagona tildir...

💞 @getpsychedup

📚 “Agar hayotingiz kitobdan, siz esa uning muallifidan iborat bo’lganda hikoyangiz qanday bo’lishini istar edingiz?” Mening hayotimni butunlayga o’zgartirib yuborgan savol aynan shunday edi.

⛷ Bakterial menegitga chalinganidan so’ng Emi Pury 19 yoshligida ikkalla oyoqlaridan ajraldi. Biroq, bu narsa uni katta qadamlar bilan oldinga yurishdan hech qachon to’xtatmadi. Emi Snowboard yo’nalishi bo’yicha ikki marotaba Paralimpiya medal sovrindori, “O’z ikki oyog’imda” asar muallifi hamda “Yulduzlar bilan raqs” tanlov ishtirokchisiga aylandi.

🔸“Bu yog’iga nimani kutishni bilmasdim, biroq buni kutmagan edim. Ammo, hayotda oldinga siljish uchun men eski Emini tark etishim va yangisini boricha qabul qilishim kerak edi.” O’z instagram sahifasida “Doim o’zim orzu qilgan hayotda yashayapman, faqat u men tasavvur qilganimdan tamoman o’zgacha. 🎈Hayotimiz qanday bo’lishi mumkinligi haqidagi o’ylarni qo’yib yuborish va qanday bo’lsa shundayligicha qabul qilishimiz kerak & Ana shunda o’zimizdagi cheksiz imkoniyatlarga guvoh bo’lamiz” deb yozadi.
https://telegra.ph/Emi-Pury-06-29

💞 @getpsychedup

Yoshlarga ijtimoiy-psixologik xizmat ko'rsatish markazining Yoshlar oyligi doirasida o'tkazilgan Maqolalar tanlovining Respublika bosqichida oliy o'rinni egalladim 😊

Mehr yordamida stressni yengish

📚 "Stressni yengish" kitobi muallifi psixiatr Tim Kantofer o'z kitobida "mehr bilan stressni yengish" degan bobni kiritgan. Uning aytishicha, boshqalarga mehr bilan muomala qilish sog'lom hamda baxtli bo'lishimizga hissa qo'shadi.

🔸Siz atrofdagilarga yoki yoki sizga kimningdir mehribon bo’lishi, bu stressdan farq qiluvchi tamoman o’zgacha hissiyotdir. Mehribonlik bilan munosabatda bo'lish iliqlik va yaqinlik hissiyotlari hamroxligida “mehr garmoni” yoki oksitosin deb nomlanuvchi garmonning ajralishi jarayoni bilan birga kechadi.

↪️ O'zingizga va o'zgalarga mehribon bo'lish qon bosimini pasaytiradi, immunitet tizimini yaxshilaydi, asab tizimini tinchlantiradi, yurak-qon tomir tizimini himoya qiladi, qolaversa, depressiyaga qarshi “dori” bo’lishi mumkin.

@getpsychedup