This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
1οΈβ£ Siz "DA" tovushini eshitayotgan bo'lsangiz, ko'pchilik (98% insonlar) qatorida ekansiz.
3οΈβ£ 2-marta videoni ko'zingiz yumuq holda tinglang.
"BA" eshitildimi?
3οΈβ£ So'nggi marotaba videoni ovozsiz ko'ring, bu holatda "GA" eshitiladi.
βBu McGurk effekti deb nomlanadi. McGurk effekti nutqni anglab olishda eshitish va ko'rish o'rtasidagi bog'liqlikni namoyish etadi.
βBa'zi insonlar, misol uchun mahoratli musiqachilar bu illuzion holatga duch kelishmaydi.
@getpsychedup
3οΈβ£ 2-marta videoni ko'zingiz yumuq holda tinglang.
"BA" eshitildimi?
3οΈβ£ So'nggi marotaba videoni ovozsiz ko'ring, bu holatda "GA" eshitiladi.
βBu McGurk effekti deb nomlanadi. McGurk effekti nutqni anglab olishda eshitish va ko'rish o'rtasidagi bog'liqlikni namoyish etadi.
βBa'zi insonlar, misol uchun mahoratli musiqachilar bu illuzion holatga duch kelishmaydi.
@getpsychedup
βOrzularga erishishimizda nimalar xalaqit beradi?
Qo'rquv? Ikkilanish? Bezovtalik hissi? Rad etilishdan cho'chish?...Bularning sanog'i yetarlicha!
Garvard tarixidagi mashxur o'qituvchilardan biri Tal ben Shahar o'z tadqiqoti haqidagi suhbatida "Og'riqli his-tuyg'ularni umuman boshdan kechirmaydigan odamlarning faqat ikki turi bor: Birinchisi: psixopatlar, Ikkinchisi: vafot etgan odamlar .Og'riqli his-tuyg'ular hayotning ajralmas qismidir va biz ularni inkor qilsak, chetga sursak yoki bu tuyg'ularni to'liq his qilishdan o'zimizni chalg'itmoqchi bo'lsak - biz faqat og'riqlarimizni abadiylashtiramiz va keraksiz azoblarni yaratamiz" deydi.
βΌοΈMuvaffaqiyatli insonlar, ayni paytda, eng ko'p xatolarni qilgan va ulardan o'rganishda davom etgan insonlardir.
@getpsychedup
Qo'rquv? Ikkilanish? Bezovtalik hissi? Rad etilishdan cho'chish?...Bularning sanog'i yetarlicha!
Garvard tarixidagi mashxur o'qituvchilardan biri Tal ben Shahar o'z tadqiqoti haqidagi suhbatida "Og'riqli his-tuyg'ularni umuman boshdan kechirmaydigan odamlarning faqat ikki turi bor: Birinchisi: psixopatlar, Ikkinchisi: vafot etgan odamlar .Og'riqli his-tuyg'ular hayotning ajralmas qismidir va biz ularni inkor qilsak, chetga sursak yoki bu tuyg'ularni to'liq his qilishdan o'zimizni chalg'itmoqchi bo'lsak - biz faqat og'riqlarimizni abadiylashtiramiz va keraksiz azoblarni yaratamiz" deydi.
βΌοΈMuvaffaqiyatli insonlar, ayni paytda, eng ko'p xatolarni qilgan va ulardan o'rganishda davom etgan insonlardir.
@getpsychedup
Rasmdagi doiralarning hajmi aslida bir xil. Ammo, ular, atrofdagi detallar ta'sirida biri ikkinchisidan farqli ko'rinadi.
@getpsychedup
@getpsychedup
Intuitsiyangizni sinab ko'ring π
Savol quyidagicha: Biror tasodifiy ravishda yig'ilgan guruhda 30 kishi bo'lsa, ularning ikkitasi bir xil tug'ilgan kunga ega bo'lishlik ehtimolligi qay darajada deb o'ylaysiz?
Savol quyidagicha: Biror tasodifiy ravishda yig'ilgan guruhda 30 kishi bo'lsa, ularning ikkitasi bir xil tug'ilgan kunga ega bo'lishlik ehtimolligi qay darajada deb o'ylaysiz?
Anonymous Quiz
14%
90%
14%
70%
21%
50%
7%
30%
43%
10%
Javob: 70%
Agar siz qaror qabul qilishda intuitsiyangizga tayangan bo'lsangiz, o'z tajribalaringizga tayangansiz. Ya'ni, O'zingizga "biror bir guruhda bo'lganimda men bunday holatga duch kelganmanmi yoki yoq" degan savolni berib ko'rgansiz.
Ko'pincha, bu holatda ko'pchilik 10%ni tanlaydi.
Ushbu savolga javob berishdan avval, egizaklarni hisobga olmaganda, 30 kishining har biri ularning tug'ilgan kuni bo'lishi mumkin bo'lgan yilning teng 365 kuni mavjudligini hisobga olaylik.
Shu sababdan, 30 kishining tug'ilgan kunlari uchun jami mumkin bo'lgan ehtimolliklarning umumiy kombinatsiyasi 365*364*363*.....30 baravar yoki, aniqroq aytganda 365^30.
Bu muammoni yechishning eng oson yo'li-har bir 30 kishining tug'ilgan kunlari turli xil kunlarda deb olib, ularni 100% dan ayirish.
Bir kishida uning tug'ilgan kuni bo'lishi mumkin bo'lgan 365 kun mavjud. Ikkinchi odamda 364 kun, chunki u hech kim bilan bo'lishmaydigan alohida tug'ilgan kuniga ega. Ushbu tartib jami 30 kishining barchasida, toki 30-raqamli kishi uning tug'ilgan sanasi 336 ta kunlarning birida bo'lishi mumkin bo'lguniga qadar davom etadi.
30 kishining birortasi ham boshqalarga o'xshamagan tug'ilgan kuniga ega bo'lishi mumkin bo'lgan umumiy kombinatsiya 365*364*363*...336*gacha, yoki uni ifodalashning eng yaxshi usuli π 365!/335!
Dastlabki 365^30 kunning ichida bir-biriga o'xshamaydigan tug'ilgan kunlar soni 365!/335! ga teng.
π Ehtimollikni aniqlash uchun quyidagi amalni bajaring:
(365!/335!)/(365^30)
(365 ni faktoriali bo'lingan 335 ni faktoriali bo'lingan 365 ni 30inchi darajasi)
Agar siz ushbu ulkan hisob-kitobni qilib ko'rsangiz, 30 kishining birontasi bir-biriba o'xshamydigan tug'ilgan kunga ega bo'lish ehtimolligi 29,36837573%. Agar siz buni 100%dan ayirib tashlasangiz, kamida 2 kishi bir xil tug'ilgan kunga ega bo'lish ehtimolligi 70.631624427% yoki taxminan 7/10.
@getpsychedup
Agar siz qaror qabul qilishda intuitsiyangizga tayangan bo'lsangiz, o'z tajribalaringizga tayangansiz. Ya'ni, O'zingizga "biror bir guruhda bo'lganimda men bunday holatga duch kelganmanmi yoki yoq" degan savolni berib ko'rgansiz.
Ko'pincha, bu holatda ko'pchilik 10%ni tanlaydi.
Ushbu savolga javob berishdan avval, egizaklarni hisobga olmaganda, 30 kishining har biri ularning tug'ilgan kuni bo'lishi mumkin bo'lgan yilning teng 365 kuni mavjudligini hisobga olaylik.
Shu sababdan, 30 kishining tug'ilgan kunlari uchun jami mumkin bo'lgan ehtimolliklarning umumiy kombinatsiyasi 365*364*363*.....30 baravar yoki, aniqroq aytganda 365^30.
Bu muammoni yechishning eng oson yo'li-har bir 30 kishining tug'ilgan kunlari turli xil kunlarda deb olib, ularni 100% dan ayirish.
Bir kishida uning tug'ilgan kuni bo'lishi mumkin bo'lgan 365 kun mavjud. Ikkinchi odamda 364 kun, chunki u hech kim bilan bo'lishmaydigan alohida tug'ilgan kuniga ega. Ushbu tartib jami 30 kishining barchasida, toki 30-raqamli kishi uning tug'ilgan sanasi 336 ta kunlarning birida bo'lishi mumkin bo'lguniga qadar davom etadi.
30 kishining birortasi ham boshqalarga o'xshamagan tug'ilgan kuniga ega bo'lishi mumkin bo'lgan umumiy kombinatsiya 365*364*363*...336*gacha, yoki uni ifodalashning eng yaxshi usuli π 365!/335!
Dastlabki 365^30 kunning ichida bir-biriga o'xshamaydigan tug'ilgan kunlar soni 365!/335! ga teng.
π Ehtimollikni aniqlash uchun quyidagi amalni bajaring:
(365!/335!)/(365^30)
(365 ni faktoriali bo'lingan 335 ni faktoriali bo'lingan 365 ni 30inchi darajasi)
Agar siz ushbu ulkan hisob-kitobni qilib ko'rsangiz, 30 kishining birontasi bir-biriba o'xshamydigan tug'ilgan kunga ega bo'lish ehtimolligi 29,36837573%. Agar siz buni 100%dan ayirib tashlasangiz, kamida 2 kishi bir xil tug'ilgan kunga ega bo'lish ehtimolligi 70.631624427% yoki taxminan 7/10.
@getpsychedup
Intuitsiyaga teskari bu holat "Tug'ilgan kun paradoksi" deb nomlangan.
Hali ham ishonmiyapsizmi?
Ushbu videoni tomosha qilib ko'ring π
π Edu: ΠΠ°ΡΠ°Π΄ΠΎΠΊΡ Π΄Π½Π΅ΠΉ ΡΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΡ
@getpsychedup
Hali ham ishonmiyapsizmi?
Ushbu videoni tomosha qilib ko'ring π
π Edu: ΠΠ°ΡΠ°Π΄ΠΎΠΊΡ Π΄Π½Π΅ΠΉ ΡΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΡ
@getpsychedup
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
"Stepping feet"(qadam tashlayotgan oyoqlar) illuziyasi
β‘ Qizil va siyoh rangdagi to'g'ri to'rtburchaklarning qadamlari turlichadek ko'rinadi, ammo orqa fon ranggi o'zgarishi bilan bu to'g'ri-to'rtburchaklar bir xil tezlikda siljib borayotganini kuzatish mumkin.
β Oq-qora rangdagi fon qarama-qarshiligi qanchalik yuqori bo'lsa, qadamlardagi siljish farqining yuqorligi yaqqol namoyon bo'ladi.
Β© Anstis (2003)
@getpsychedup
β‘ Qizil va siyoh rangdagi to'g'ri to'rtburchaklarning qadamlari turlichadek ko'rinadi, ammo orqa fon ranggi o'zgarishi bilan bu to'g'ri-to'rtburchaklar bir xil tezlikda siljib borayotganini kuzatish mumkin.
β Oq-qora rangdagi fon qarama-qarshiligi qanchalik yuqori bo'lsa, qadamlardagi siljish farqining yuqorligi yaqqol namoyon bo'ladi.
Β© Anstis (2003)
@getpsychedup
Qobilyat va urinishlarni maqtash
Myuler va Carol Dweck "iqtidorni aniqlash" uchun mo'ljallangan savollarni 5-sinf o'quvchilariga berdi.
3 ga bo'lingan guruhlarning 2 tasiga ijobiy natijalarni e'lon qilishda bunday deyildi:
β Bu muammolarni yechishda judayam aqilli ekansiz!
β Bu muammolarni yechishda ancha ter to'kibsiz!
β 3- guruhga esa hech qanday baxo berilmadi.
Keyin ularning barchasidan ikkinchi marta: qiyin va oson darajadagi masalalar ustida ishlashni taklif qilishganida, qobilyati alohida maqtalgan guruh bolalari oson masalalar ustida ishlashni afzalroq ko'rishi kuzatilgan.
Urinish hamda mehnatlari baxolangan guruhning qiyin vazifalar ustida ishlash darajasi yuqorilashgan.
β Hech qanday baxo berilmagan guruh bolalarining faoliyatida hech qanday o'zgarish kuzatilmagan.
Faqatgina ichki qobilyatni maqtash bolalarning erishishi mumkin bo'lgan potensiallarini cheklaydi. Ko'pincha, ular doimo aqilliligini isbotlashga harakat qilishadi. Muvaffaqiyatsizliklar esa ular uchun "o'ziga" berilgan baxo bo'lib qoladi.
Bolalarning urinishini qo'llab-quvvatlash esa, muvaffaqiyatsizliklar urunishlarning muhim bir qismi ekanligini va ulardan nimadir o'rganish uchun imkoniyat ekanligini ko'rsatadi.
π 1998 yilgi eksperiment natijalari
β O'zingizga doimo shu savolni bering: Biron-bir faoliyatingizdagi yutuqlar, bu sizning genlaringiz va muhitingiz ta'sirida ro'y berdimi yoki bu chinakam mehnatlaringiz mahsulimi?
@getpsychedup
Myuler va Carol Dweck "iqtidorni aniqlash" uchun mo'ljallangan savollarni 5-sinf o'quvchilariga berdi.
3 ga bo'lingan guruhlarning 2 tasiga ijobiy natijalarni e'lon qilishda bunday deyildi:
β Bu muammolarni yechishda judayam aqilli ekansiz!
β Bu muammolarni yechishda ancha ter to'kibsiz!
β 3- guruhga esa hech qanday baxo berilmadi.
Keyin ularning barchasidan ikkinchi marta: qiyin va oson darajadagi masalalar ustida ishlashni taklif qilishganida, qobilyati alohida maqtalgan guruh bolalari oson masalalar ustida ishlashni afzalroq ko'rishi kuzatilgan.
Urinish hamda mehnatlari baxolangan guruhning qiyin vazifalar ustida ishlash darajasi yuqorilashgan.
β Hech qanday baxo berilmagan guruh bolalarining faoliyatida hech qanday o'zgarish kuzatilmagan.
Faqatgina ichki qobilyatni maqtash bolalarning erishishi mumkin bo'lgan potensiallarini cheklaydi. Ko'pincha, ular doimo aqilliligini isbotlashga harakat qilishadi. Muvaffaqiyatsizliklar esa ular uchun "o'ziga" berilgan baxo bo'lib qoladi.
Bolalarning urinishini qo'llab-quvvatlash esa, muvaffaqiyatsizliklar urunishlarning muhim bir qismi ekanligini va ulardan nimadir o'rganish uchun imkoniyat ekanligini ko'rsatadi.
π 1998 yilgi eksperiment natijalari
β O'zingizga doimo shu savolni bering: Biron-bir faoliyatingizdagi yutuqlar, bu sizning genlaringiz va muhitingiz ta'sirida ro'y berdimi yoki bu chinakam mehnatlaringiz mahsulimi?
@getpsychedup
βRasmdagi Filning oyoqlarini sanashga harakat qilib ko'ring.
Filning oyoqlari pastki chap qismda joylashgandek tuyuladi, ammo haqiqiysi yuqorida.
Ushbu illuziyaning yaratilishi judayam sodda: Filning oyoqlari o'ng tomondan boshlab chapga siljitilgan.
Β© Roger Shepard, L'egs-istential Quandary illuziyasi.
@getpsychedup
Filning oyoqlari pastki chap qismda joylashgandek tuyuladi, ammo haqiqiysi yuqorida.
Ushbu illuziyaning yaratilishi judayam sodda: Filning oyoqlari o'ng tomondan boshlab chapga siljitilgan.
Β© Roger Shepard, L'egs-istential Quandary illuziyasi.
@getpsychedup
Boshqalarga yordam berish "ripple effekti"(to'lqin effekti)ni yaratishi mumkinligi haqida bilasizmi?
Sizning bir kishigagina yordam berishingiz boshqalarni ham bunga ruhlantirishi mumkin!
πΉ Ripple effekti
@getpsychedup
Sizning bir kishigagina yordam berishingiz boshqalarni ham bunga ruhlantirishi mumkin!
πΉ Ripple effekti
@getpsychedup
Prokrastinatsiya - ish yoki yumushning muhim va shoshilnch ekanligini tushunib tursa-da, uni kechiktirish ortga surish.
Qisqa muddatli prokrastinatsiya π
π bajarilishi kerak bo'lgan rejalarning ma'lum chegara muddati bo'ladi.
Uzoq muddatli prokrastinatsiya π
βοΈAmmo, hayotimizdagi muhim rejalar, orzularning muddat chegarasi mavjudmi?
@getpsychedup
Qisqa muddatli prokrastinatsiya π
π bajarilishi kerak bo'lgan rejalarning ma'lum chegara muddati bo'ladi.
Uzoq muddatli prokrastinatsiya π
βοΈAmmo, hayotimizdagi muhim rejalar, orzularning muddat chegarasi mavjudmi?
@getpsychedup
I-LABS 'Betti Repacholi va Endryu Meltzoff tomonidan olib borilgan tadqiqot shuni ko'rsatadiki, 15 oylik kichik yoshdagi bolalar ham, boshqa insonlarning ijtimoiy munosabatlarini kuzatish jarayonida jahlni aniqlay olishadi va keyin bu hissiy ma'lumotlarni o'zlarining xatti-harakatlarini boshqarish uchun ishlatishlari mumkin.
"Ijtimoiy-emotsional ta'limning asoslarini o'rganish orqali biz inson shaxsiyatining muhim tomonini hamda bolalarga hayotda va maktabda muvaffaqiyat qozonishlariga nima yordam berishi mumkinligini yorita olamiz ", deydi Meltzoff, I-LABS direktori. "Bolalarning muammolarini hal eta olish qobilyatiga juda ko'p e'tibor qaratildi, ammo agar biz bolalarga nimalar turtki bo'lishini tushunmoqchi bo'lsak, ularning ijtimoiy-emotsioanal hayotini ham o'rganishimiz kerak."
πQuyidagi eksperiment natijalari 2014 yil oktyabr-noyabr oylarida "Kognitiv rivojlanish" jurnalida nashr etilgan.
Β© Learning & Brain Sciences, Vashington universiteti.
@getpsychedup
"Ijtimoiy-emotsional ta'limning asoslarini o'rganish orqali biz inson shaxsiyatining muhim tomonini hamda bolalarga hayotda va maktabda muvaffaqiyat qozonishlariga nima yordam berishi mumkinligini yorita olamiz ", deydi Meltzoff, I-LABS direktori. "Bolalarning muammolarini hal eta olish qobilyatiga juda ko'p e'tibor qaratildi, ammo agar biz bolalarga nimalar turtki bo'lishini tushunmoqchi bo'lsak, ularning ijtimoiy-emotsioanal hayotini ham o'rganishimiz kerak."
πQuyidagi eksperiment natijalari 2014 yil oktyabr-noyabr oylarida "Kognitiv rivojlanish" jurnalida nashr etilgan.
Β© Learning & Brain Sciences, Vashington universiteti.
@getpsychedup
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
1οΈβ£ Eksperiment, dastlab, 15 oylik bolaga o'yinchoqni ko'rsatish va undan keyin ular bilan o'ynash imkoniyati berilishini "mashq qildirish" bilan boshlandi.
2οΈβ£ Keyin eksperimentda ishtirok etayotgan "Emoter" deb nomlanuvchi ayol kishi xonaga kiradi.
3οΈβ£ Tajriba o'tkazuvchi unga o'yinchoq bilan o'ynashni: plastik stakanga tashlanganida shovqinli ovoz chiqaradigan munchoqlar bilan qanday o'ynashni ko'rsatib beradi.
4οΈβ£ "Emoter" bu xatti-harakatlarni "yoqimsiz" va "asabga teguvchi" deb ataydi.
5οΈβ£ "Emoter"ning neytral yuz ifodasini kuzatayotgan bolaga munchoqlar va plastik stakan bilan o'ynash imkoniyati berilganda, u buni rad etadi.
Bu uning hissiy-emotsioanal ma'lumotlardan o'z xatti-harakatlarini tartibga solish uchun foydalanayotganligini ko'rsatadi.
@getpsychedup
2οΈβ£ Keyin eksperimentda ishtirok etayotgan "Emoter" deb nomlanuvchi ayol kishi xonaga kiradi.
3οΈβ£ Tajriba o'tkazuvchi unga o'yinchoq bilan o'ynashni: plastik stakanga tashlanganida shovqinli ovoz chiqaradigan munchoqlar bilan qanday o'ynashni ko'rsatib beradi.
4οΈβ£ "Emoter" bu xatti-harakatlarni "yoqimsiz" va "asabga teguvchi" deb ataydi.
5οΈβ£ "Emoter"ning neytral yuz ifodasini kuzatayotgan bolaga munchoqlar va plastik stakan bilan o'ynash imkoniyati berilganda, u buni rad etadi.
Bu uning hissiy-emotsioanal ma'lumotlardan o'z xatti-harakatlarini tartibga solish uchun foydalanayotganligini ko'rsatadi.
@getpsychedup
Bu 6 ta asosiy yuz emotsiylarni dunyoning barcha xalqlari hech qanday muammosiz tasvirlab berishi mumkin.
@getpsychedup
@getpsychedup
π§ Amigdala & Qo'rquv
Biri chap tomonda va yana biri o'ng tomonda, bodom shaklidagi, temporal lob qismining ichkarisida va gippokampus yonida joylashgan.
@getpsychedup
Biri chap tomonda va yana biri o'ng tomonda, bodom shaklidagi, temporal lob qismining ichkarisida va gippokampus yonida joylashgan.
@getpsychedup
Amigadala qo'rquvni his etish va yuz qiyofasidagi qo'rquvni tanib olishda muhim ahamiyatga ega.
Amigdalasiz qo'rquv hissi butkul yo'qoladi.
Miyaning amigdala qismiga shikast yetgan bemorlar nafaqat qo'rquvni his etish etish bilan bog'liq muammolarga, balki ular yuzdagi qo'rquv ifodalarini tanib olishdagi qiyinchiliklarga duch kelishadi.
π Ular, so'zlarsiz yuz ifodalarni tasvirlab bera olmaydi. Bunday bemorlar boshqa barcha yuz ifodalarini taniy oladi, ammo yuzdagi qo'rquv ifodasi bundan mustasno.
βοΈ Shunday bemorlarning biridan xursand, hafa, ajablangan va h.k yuz ifodalari rasmini chizib berishni so'ralganda yuqoridagi rasmlarni chizib bergan, biroq yuzdagi qo'rquv ifodasini tasvirlashga kelganda nimadandir qo'rqib emaklayotgan bolani tasvirlagan. Chunki, U yuzdagi qo'rquv ifodasi qanaqa ekanligini tasavvur eta olmaydi.
βΌοΈQo'rquv- biron havf-xatar to'g'risidagi ma'lumotni yetkazuvchi ijtimoiy signal vazifasini bajaradi.
@getpsychedup
Amigdalasiz qo'rquv hissi butkul yo'qoladi.
Miyaning amigdala qismiga shikast yetgan bemorlar nafaqat qo'rquvni his etish etish bilan bog'liq muammolarga, balki ular yuzdagi qo'rquv ifodalarini tanib olishdagi qiyinchiliklarga duch kelishadi.
π Ular, so'zlarsiz yuz ifodalarni tasvirlab bera olmaydi. Bunday bemorlar boshqa barcha yuz ifodalarini taniy oladi, ammo yuzdagi qo'rquv ifodasi bundan mustasno.
βοΈ Shunday bemorlarning biridan xursand, hafa, ajablangan va h.k yuz ifodalari rasmini chizib berishni so'ralganda yuqoridagi rasmlarni chizib bergan, biroq yuzdagi qo'rquv ifodasini tasvirlashga kelganda nimadandir qo'rqib emaklayotgan bolani tasvirlagan. Chunki, U yuzdagi qo'rquv ifodasi qanaqa ekanligini tasavvur eta olmaydi.
βΌοΈQo'rquv- biron havf-xatar to'g'risidagi ma'lumotni yetkazuvchi ijtimoiy signal vazifasini bajaradi.
@getpsychedup