#altruizm_kichik_yoshlarda
Germaniyaning Leypsig shahridagi Max Planck Instituti tadqiqotchilari Feliks Warneken va Maykl Tomasello 24 ta
18 oylik bolalarning xatti-harakatlarini o'rganishdi.
Ularga turli yumushlar, misol uchun eshik ochishga, tushirib yuborilgan kiyim qistirgichga qo'li yetmayotgan tadqiqotchi bir guruh bolalarga yordam ko'rsatish uchun kichik ko'rsatma, qolgan guruh bolalariga hech qanday belgi bermasa-da, ularning deyarli barchasi yordam berish, altruistik xatti-harakatlarni namoyish etishgan.
@getpsychedup
Germaniyaning Leypsig shahridagi Max Planck Instituti tadqiqotchilari Feliks Warneken va Maykl Tomasello 24 ta
18 oylik bolalarning xatti-harakatlarini o'rganishdi.
Ularga turli yumushlar, misol uchun eshik ochishga, tushirib yuborilgan kiyim qistirgichga qo'li yetmayotgan tadqiqotchi bir guruh bolalarga yordam ko'rsatish uchun kichik ko'rsatma, qolgan guruh bolalariga hech qanday belgi bermasa-da, ularning deyarli barchasi yordam berish, altruistik xatti-harakatlarni namoyish etishgan.
@getpsychedup
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Β©Feliks Warneken va Maykl Tomasello tadqiqoti
@getpsychedup
@getpsychedup
Yaxshi kechirim so'rash-" kechirasiz" deyish bilan cheklanmaydi.
@getpsychedup
samarali kechirim so'rash π@getpsychedup
#samarali_kechirim so'rash
Aybni tan olish.
Aybni ochiqchasiga tan olish yaxshi uzr so'rashning ajralmas qismidir, ammo ko'pchilik uzr so'rashda bunga yetarli darajada amal qilmaydi. Kechirim, agar siz kim aybdor, kimga zarar yetkazilganligini va aybning mohiyatini tan olganingizni ko'rsatsa, yaxshi qabul qilinadi.
Masalan, βοΈ"Men xato qildim" deb aytishβοΈ "xatolarga yo'l qo'yildi, xato o'tdi" degandan ko'ra samaraliroq, chunki bu javobgarlikni ma'lum shaxsga yo'naltiradi. Shunga o'xshash, tushunarsiz so'zlar, masalan, β"Kechirasiz, uzr so'rayman- kecha nima degan bo'lsam ham " o'rniga " βοΈ bema'ni hazil uchun uzr so'rayman " deyish yaxshiroq.
Tushuntirib berish.
Ba'zi hollarda, aybni tushuntirish, ayniqsa bu atayin qilinmaganligini va boshqa takrorlanmasligini yetkazib berishda foydali. Ammo, βοΈbaxonalarga o'xshash yoki jabrlanuvchini ayblaydigan tushuntirishlar (masalan, "Siz haqiqatdan ham mening asabimga tegayotgan edingiz") salbiy qabul qilinishi mumkin. βοΈ Yetarlicha himoya topa olmasangiz, "o'z xatti-harakatlarimni oqlay olmayman" deyish yaxshiroq.
Pushaymonlik bildirish.
Biror kishini xafa qilganingizda, uyalish yoki pushaymonlikni his qilish tabiiy hol. βοΈ Ushbu his-tuyg'ularni ifodalab berishingiz yetkazilgan azob-uqubatlarni tan olganingizni va afsuslanganingizni anglatadi. βοΈ"Qilgan ishim meni xarakterimga to'g'ri kelmasdi" kabi iboralardan ehtiyot bo'ling, bu nima sodir bo'lganida to'liq ma'suliyatni his qilmayotganingizni anglatishi mumkin.
Aybni yuvish uchun tuzatish kiritish
βοΈ Bunda ikkinchi tomonning fikrlaridan kelib chiqishga harakat qiling. βοΈO'z-o'zingizni jazolash faqat siz his qilayotgan aybni yengillashtirishi mumkin, holos.
@getpsychedup
Aybni tan olish.
Aybni ochiqchasiga tan olish yaxshi uzr so'rashning ajralmas qismidir, ammo ko'pchilik uzr so'rashda bunga yetarli darajada amal qilmaydi. Kechirim, agar siz kim aybdor, kimga zarar yetkazilganligini va aybning mohiyatini tan olganingizni ko'rsatsa, yaxshi qabul qilinadi.
Masalan, βοΈ"Men xato qildim" deb aytishβοΈ "xatolarga yo'l qo'yildi, xato o'tdi" degandan ko'ra samaraliroq, chunki bu javobgarlikni ma'lum shaxsga yo'naltiradi. Shunga o'xshash, tushunarsiz so'zlar, masalan, β"Kechirasiz, uzr so'rayman- kecha nima degan bo'lsam ham " o'rniga " βοΈ bema'ni hazil uchun uzr so'rayman " deyish yaxshiroq.
Tushuntirib berish.
Ba'zi hollarda, aybni tushuntirish, ayniqsa bu atayin qilinmaganligini va boshqa takrorlanmasligini yetkazib berishda foydali. Ammo, βοΈbaxonalarga o'xshash yoki jabrlanuvchini ayblaydigan tushuntirishlar (masalan, "Siz haqiqatdan ham mening asabimga tegayotgan edingiz") salbiy qabul qilinishi mumkin. βοΈ Yetarlicha himoya topa olmasangiz, "o'z xatti-harakatlarimni oqlay olmayman" deyish yaxshiroq.
Pushaymonlik bildirish.
Biror kishini xafa qilganingizda, uyalish yoki pushaymonlikni his qilish tabiiy hol. βοΈ Ushbu his-tuyg'ularni ifodalab berishingiz yetkazilgan azob-uqubatlarni tan olganingizni va afsuslanganingizni anglatadi. βοΈ"Qilgan ishim meni xarakterimga to'g'ri kelmasdi" kabi iboralardan ehtiyot bo'ling, bu nima sodir bo'lganida to'liq ma'suliyatni his qilmayotganingizni anglatishi mumkin.
Aybni yuvish uchun tuzatish kiritish
βοΈ Bunda ikkinchi tomonning fikrlaridan kelib chiqishga harakat qiling. βοΈO'z-o'zingizni jazolash faqat siz his qilayotgan aybni yengillashtirishi mumkin, holos.
@getpsychedup
ππ "Bo'sh choynak piyola to'ldira olmaydi "
@getpsychedup
Yaqinlarga mehr ulashish uchun, avvalo, o'z-o'zimizga mehribon bo'laylik.@getpsychedup
~ Ko'nikish ~βTasavvur qiling siz har bir soat chiqqilashiga e'tibor berib, undan har safar hayratlansangiz yoki ko'chadagi mashinalarning ovozidan har safar cho'chib tushsangiz?!
π Ko'nikish o'zgarishlarga sekinlik bilan o'rganishimizga imkon beradi.
π Ko'nikuvchanlik, u e'tiborni nima muhim-u, nima unchalik muhim emasligiga yo'naltiradi.
π Boshqa tomondan esa, biz hayotimizdagi yaxshi insonlar va yaxshi narsalarga ko'nikamiz va ularni odatiy hol sifatida qabul qila boshlaymiz. Natijada, hayotimizdagi kundalik go'zallik va yaxshiliklarni unutib qo'yamiz.
π Baxt esa asli mana shularda. Siz nafas olayotgan ayni daqiqalarda..
ππDavomi bor..
@getpsychedup
Tasavvur qiling, kimdir faqat tugmani bosish orqali odamni baxtli qila oladigan baxt mashinasini ixtiro qildi. Undan foydalanarmidingiz?
anonymous poll
π β 5
πππππππ 56%
π β 4
ππππππ 44%
π₯ 9 people voted so far.
anonymous poll
π β 5
πππππππ 56%
π β 4
ππππππ 44%
π₯ 9 people voted so far.
Dacher Keltner Berkeley Kaliforniya universitetining professori o'z talabalaridan yuqoridagi savolni yillar davomida so'rab kelgan, talabalarning ko'pchiligi bu savolga "yoq" javobini, baxtga chinakam yo'l bilan erishishni afzal ko'rishlarini aytishgan.
π So'nggi o'n yil davomida tadqiqotchilar baxtga erishish yo'l xaritasini ishlab chiqmoqdalar, masalan, baxtimizning qariyb 40 foizi genlarga emas KUNDALIK FAOLIYATIMIZGA BOG'LIQ.
Bu sizga bog'liq ππ
Manba Science of Happiness
@getpsychedup
π So'nggi o'n yil davomida tadqiqotchilar baxtga erishish yo'l xaritasini ishlab chiqmoqdalar, masalan, baxtimizning qariyb 40 foizi genlarga emas KUNDALIK FAOLIYATIMIZGA BOG'LIQ.
Bu sizga bog'liq ππ
Manba Science of Happiness
@getpsychedup
Biror narsa xarid qilayotganingizda uzoq vaqt qaroringiz ustida ko'p o'ylab qolganmisiz? Bu holatda
Bozorda tanlov qanchalik keng qamrovli bo'lsa, xaridorlarning mahsulotlarni sotib olishi darajasi shuncha pasayadi.
@getpsychedup
"tanlov paradoksi"ga duch kelgansiz.Tanlov paradoksi: "ko'p" aslida "kam" ni anglatadi.Bozorda tanlov qanchalik keng qamrovli bo'lsa, xaridorlarning mahsulotlarni sotib olishi darajasi shuncha pasayadi.
@getpsychedup
"Tanlov paradoksi" ning qarorlar qabul qilishdagi jarayoniga ta'sirini cheklash maqsadida Steve Jobs, Mark Zuckerberg, va Prezident Obama singari ko'plab muvaffaqiyatli shaxslar doim bir xil ko'rinishdagi kiyimlar garderobini tanlashgan.@getpsychedup
π Biofiliya - tabiatni sevish π±
Psixolog Erich Fromm birinchi marta biofiliyani "hayotga va tirik narsalarga bo'lgan muhabbat" deb ta'riflagan.
πΉ Virtual tabiat 360' videoda
@getpsychedup
Psixolog Erich Fromm birinchi marta biofiliyani "hayotga va tirik narsalarga bo'lgan muhabbat" deb ta'riflagan.
πΉ Virtual tabiat 360' videoda
@getpsychedup
Loyola Universiteti psixologi Fred Bryant ijobiy voqealarni diqqat bilan kuzatib borish, undan maroq olish miyada uning uzoq vaqt davomida o'rnashib qolishini ta'minlaydi va psixik salomatlik uchun foydasi oshadi, deydi - bunda eng asosiysi, uning ta'kidlashicha, minnatdorchilik izxor etish.
Agar hayotingizda kimnidir yoki nimanidir odatiy hol sifatida qarayotgan bo'lsangiz, orqaga bir qadam tashlang - va ularsiz o'z hayotingizni tasavvur qiling. So'ngra, ularning hayotingizdagi o'rnini qadrlashga harakat qilib ko'ring.
Yo'qlik yurakdagi minnatdorlik hissini oshirishi mumkin.
@getpsychedup
Agar hayotingizda kimnidir yoki nimanidir odatiy hol sifatida qarayotgan bo'lsangiz, orqaga bir qadam tashlang - va ularsiz o'z hayotingizni tasavvur qiling. So'ngra, ularning hayotingizdagi o'rnini qadrlashga harakat qilib ko'ring.
Yo'qlik yurakdagi minnatdorlik hissini oshirishi mumkin.
@getpsychedup
#emotsiyalar
~ Asosiy emotsiyalar ~
1970-yilda psixolog Paul Ekman barcha madaniyatlarida universal hisoblangan oltita asosiy hissiyotlarni aniqladi.
U aniqlagan hissiyotlar baxt, qayg'u, jirkanish, qo'rquv, ajablanish va g'azab.
Keyinchalik u mag'rurlik, uyalish, xijolat va hayajonni o'z ichiga olgan asosiy hissiyotlar ro'yxatini kengaytirdi.
@getpsychedup
~ Asosiy emotsiyalar ~
1970-yilda psixolog Paul Ekman barcha madaniyatlarida universal hisoblangan oltita asosiy hissiyotlarni aniqladi.
U aniqlagan hissiyotlar baxt, qayg'u, jirkanish, qo'rquv, ajablanish va g'azab.
Keyinchalik u mag'rurlik, uyalish, xijolat va hayajonni o'z ichiga olgan asosiy hissiyotlar ro'yxatini kengaytirdi.
@getpsychedup
#noverbal_muloqot
Paralinguistika - biz ishlatadigan tildan farq qiluvchi ovozli aloqa.
Bunda ovozning balandligi, ohanggi va uning o'zgaruvchanligi gapning ma'nosiga ta'sirini hisobga olish muhim.
Baland ovozda aytilgan so'zlar ma'qullash va ishtiyoqni yoki ayni so'zlarning ikkilanish ovoz tonida aytilishi - norozilik va qiziqishning sustligini ifodalashi mumkin.
Do'stingiz sizdan hol-axvol so'raganida, odatiy "Men Yaxshiman" jumlasini qay tariqa aytishingiz haqiqiy hissiyotlaringiz to'g'risida ko'p narsalarni oshkor etishi mumkin.
@getpsychedup
Paralinguistika - biz ishlatadigan tildan farq qiluvchi ovozli aloqa.
Bunda ovozning balandligi, ohanggi va uning o'zgaruvchanligi gapning ma'nosiga ta'sirini hisobga olish muhim.
Baland ovozda aytilgan so'zlar ma'qullash va ishtiyoqni yoki ayni so'zlarning ikkilanish ovoz tonida aytilishi - norozilik va qiziqishning sustligini ifodalashi mumkin.
Do'stingiz sizdan hol-axvol so'raganida, odatiy "Men Yaxshiman" jumlasini qay tariqa aytishingiz haqiqiy hissiyotlaringiz to'g'risida ko'p narsalarni oshkor etishi mumkin.
@getpsychedup
#noverbal_muloqot
Proksemika - suxbatdosh bilan oraliq masofa.
Odamlar ko'pincha
Bizga kerak bo'lgan oraliq masofa va bizga tegishli deb bilgan masofa miqdoriga bir qator omillar, shu jumladan ijtimoiy va madaniy normalar, vaziyat omillari, shaxsiyat xususiyatlari va tanishlik darajasi ta'sir qiladi.
Masalan, odamlar bilan tasodifiy suhbat paytida zarur bo'lgan shaxsiy maydon hajmi odatda 46 sm dan 1m gacha farq qiladi. Boshqa tomondan, ko'pchilik bilan gaplashganda shaxsiy masofa 3 metrdan 4 metrgacha farqlanadi.
@getpsychedup
Proksemika - suxbatdosh bilan oraliq masofa.
Odamlar ko'pincha
"shaxsiy makon" ga bo'lgan ehtiyojlariga murojaat etishadi, bu ham noverbal aloqaning muhim turidir. Bizga kerak bo'lgan oraliq masofa va bizga tegishli deb bilgan masofa miqdoriga bir qator omillar, shu jumladan ijtimoiy va madaniy normalar, vaziyat omillari, shaxsiyat xususiyatlari va tanishlik darajasi ta'sir qiladi.
Masalan, odamlar bilan tasodifiy suhbat paytida zarur bo'lgan shaxsiy maydon hajmi odatda 46 sm dan 1m gacha farq qiladi. Boshqa tomondan, ko'pchilik bilan gaplashganda shaxsiy masofa 3 metrdan 4 metrgacha farqlanadi.
@getpsychedup
#noverbal_muloqot
Ko'z nigohi
Biror kishining suhbat jarayonida ko'zingizga to'g'ridan-to'g'ri qarashi, bu ularning qiziqqaligini va e'tibor berayotganligini anglatadi. Ammo, buning uzoq davom etishi qo'rqinchli tuyulishi mumkin.
Boshqa tomonda, nigohni olib qochish, tez-tez uzoqqa tikilish bu kishining noqulaylik his etayotganini yoki haqiqiy his-tuyg'ularini yashirishga urinayotganligini ko'rsatishi mumkin.
Madaniy tafovutlar
Kavkaz xalqlari madaniyatida eng kuchli qoidalardan biri bu, kimdir sizga gapirayotganda hurmat yuzasidan ularga qarab turishingiz va bu bilan tinglayotganingizni tasdiqlash hisoblanadi.
Avstraliyalik aborigen bolalarga bunga qarama-qarshi qoidalar o'rgatiladi (Donovon&Spark, 1997) - katta yoshdagi insonlarga hurmat ko'rsatish uchun uzoqqa qarash, ularning ko'zlariga tikilmaslik.
@getpsychedup
Ko'z nigohi
Biror kishining suhbat jarayonida ko'zingizga to'g'ridan-to'g'ri qarashi, bu ularning qiziqqaligini va e'tibor berayotganligini anglatadi. Ammo, buning uzoq davom etishi qo'rqinchli tuyulishi mumkin.
Boshqa tomonda, nigohni olib qochish, tez-tez uzoqqa tikilish bu kishining noqulaylik his etayotganini yoki haqiqiy his-tuyg'ularini yashirishga urinayotganligini ko'rsatishi mumkin.
Madaniy tafovutlar
Kavkaz xalqlari madaniyatida eng kuchli qoidalardan biri bu, kimdir sizga gapirayotganda hurmat yuzasidan ularga qarab turishingiz va bu bilan tinglayotganingizni tasdiqlash hisoblanadi.
Avstraliyalik aborigen bolalarga bunga qarama-qarshi qoidalar o'rgatiladi (Donovon&Spark, 1997) - katta yoshdagi insonlarga hurmat ko'rsatish uchun uzoqqa qarash, ularning ko'zlariga tikilmaslik.
@getpsychedup
Tadqiqot natijasi shuni ko'rsatdiki,
Bir necha marta test sinovidan o'tgan talabalar materialning 61 foizini eslab qolishgan, o'quv guruhidagi talabalar esa atigi 40 foizini eslab qolishgan.
@getpsychedup
takroriy test o'tkazib turish, qayta-qayta o'qishdan ko'ra, materialni yaxshi o'zlashtirishga yordam beradi. Bir necha marta test sinovidan o'tgan talabalar materialning 61 foizini eslab qolishgan, o'quv guruhidagi talabalar esa atigi 40 foizini eslab qolishgan.
@getpsychedup
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Miyangizning salomatligi uning qancha ishlatilayotganiga bog'liq.Har safar biron-bir yangi yoki o'zgacha yumushga qo'l ursangiz, siz yangi nerv tolalarini yaratasiz.@getpsychedup