Sotsiofobiya – ko’plab insonlarni hayotdan qochib yashashga majburlaydigan, haqiqatdan ham bor bo’lgan potensialini namoyish etishdan cheklab qo’yuvchi ruhiy buzulishdir. Son-sanoqsiz insonlar ushbu darddan aziyat chekishadi. Yoshligi sotsiofobiya bilan bog’liq muammolar ichida kechgan psixolog Yildiz Burkovik ushbu kitobda o’z boshidan kechirganlarini ham bir bemor, hamda bir olima nigohidan xotirlab yozgan ekan. 

Davomini bu yerda o'qishingiz mumkin: https://azizapulatova.medium.com/sotsiofobiya-ochiq-va-yashirin-yuzlari-b64a12dbfee7

P. S. Avvalgi postlardagi ayrim fikrlarni aynan shu kitobdan olgan edim.

@pslog

Teseyning Kema Paradoksi

Teseyning kemasi olis va mashaqqatli sayohatlarga chiqqani uchun kema qismlari vaqt o’tishi bilan eskira boshlagan. Kema ustasi kemaning parchalangan qismlarini birma-bir yangilagan va oqibatda, kemaning birorta ham asl parchasi qolmagan. Lekin, e’tibor bering: kema suzishdan to’xtamagan va kemaning barcha qismlari birdaniga yangilanmagan. Kema parchalari vaqti-vaqti bilan o’zgartirilgan. Savol quyidagicha:

Dengizga ilk bor yo’l olgan kema original kemami yoki yangi parchalari bilan qirg’oqqa qaytgan kema original kema hisoblanadimi?

@pslog

Narsissisizm va uning tarixi haqida ko'pchilik bilsa kerak. Maternal narsissizm va narsissistik oila haqida eshitganmisiz?

Bu kitob aynan shular haqida ekan.

Quickreview

@pslog

Har qalbning bir ranggi bo’ladi, uning egasi yurgan manzillarda iz qoldiradigan…

Aslida hayotda, qaysi yo’ldan yurganing, qaysi cho’qqilarni zabt etganing yoki qaysinisidan qulab tushganing muhim emas, ishon menga…

Yakunda, sen ham boshqalar yurgan so’qmoqlarni bosib o’tyapsan, shu xolos…

Asl haqiqat, shu yo’llardan o’tayotganda qoldirayotgan izlaring…

Chunki, ortingda gul qoldirsang, hidi, tikan qoldirsang, og’rig’i sendan esdalik bo’lib qoladi…

Va sen, undan o’zga bo’lmaysan…undan o’zgasi bo’lolmaysan…

Afsuski, uzundan-uzoq umrning qisqa xotimasi shunday … Tanlov seniki…

✍️ Yavuz Şen

@pslog

Psixologlarning fikricha, inson butun umri davomida 150 kishidan ortiq do’st orttira olmas ekan. Bunga “Dunbar soni” degan alohida nom ham berilgan ekan. Oksford Universititetining 76 yoshli o’qituvchisi Robin Ian MakDonald Dunbar esa har kim istagancha do’st orttira olishini, biroq ishonchli va qadrdon do’stlar chegarasini 150 kishidan oshirmaslikni ma’qullamoqda.

To'liq o'qish: https://azizapulatova.medium.com/a12adae713d3

@pslog

Birovni koʻrsatib, uni ayblayotgan paytingiz koʻrsatkich barmogʻingiz unga, qolgan uch barmogʻingiz oʻzingizga qarab turgan boʻladi. Gʻalati, shunday emasmi?

Zigmund Freyd

@sanduvoch_uz

They mess us up…

O’ylayapmanmi, demak mavjudman.

Haqiqiy dunyoda yashayotganimizni qanday qilib bilish mumkinligi haqida turli fikrlar mavjud. Ulardan eng mashxuri faylasuf Rene Dekartning “Cogito ergo sum” iborasidir. Borliqdagi narsalar illyuziyadan tashkil topmaganini bilishning yagona yo‘li bu – fikrlashdir.

Matritsa kinosi ham ana shu g’oya asosida yaratilgan edi: “Inson o‘zi yashayotgan dunyoni savol ustiga qo‘yayotgan ekan, demak, u simulyatsiyada emas”

@pslog

Bolaning muloqot qila olmasligi - Autizm haqida

Bola nutqi va tili rivojlanishida bolaning to'g'ri emotsional rivojlanishi juda katta ahamiyat kasb etadi. Bola muloqot qilishni xohlashi kerak. Lekin muloqotdan o'zini olib qochadigan bolalar uchrab turadi. Buning sababi ko'p va turlicha bo'lishi mumkin.

Masalan, yomon oila va atrof-muhit tarbiyasi, cho'chib ketish bilan bog'liq psixik shikast, bolaning oiladan birdan ajralishi, yoki kasalxonaga tushib yolg'izlanib qolishi, duduqlanish va boshqalar.

Bolaning muloqot qila olmasligi AUTIZM deb ataladi - bunda bola umuman "o'ziga kirib ketib", atrofdagilar bilan aloqa qilmaslikni istaydi. Bu holat bolada psixologik kasallik mavjudligidan dalolat beradi. Bunday bolalar atrof-muhitga hech qanday qiziqish bildirmaydilar, qo'rquv ko'rsatkichlari bolada namoyon bo'lib turadi.

@pslog

Noma’lum tilni tushunishingiz qiyin bo‘lganidek, autizmga uchragan kishilar ham yuz ifodangizni tushunishi qiyin.

Bolada kichikligidanoq autizm alomatlarini aniqlash mumkin:

1. Bunday bolalar kattalar bilan har qanday aloqadan o'zlarini olib qochadi, masalan, boshqa bolalar singari onasiga yopishmaydi.
2. Ko'zga tik qaray olmaydi
3. Ko'z uchi bilan qarash odati ko'p kuzatiladi.
4. Tovushlarga reaksiya qilmaydi (buni ko'pincha bolada eshitish qobiliyati pasayishi bilan adashtirish mumkin)
5. Bola muloqot qilsa ham tabassum, kulgi, mimika kabi emotsiya qilolmaydi.
6. Bola uyqusi buzulgan bo'ladi.
7. Bola suhbat qilsa ham, boshqa tomonga qarab hech kim bilan gaplashmayotgandek o'zini tutadi.
8. Bola doim nimadandir qo'rqib turadi (oddiy chiroq ham qattiq qo'rquv sabachisi bo'lishi mumkin)
9. Xatar nima ekanligini ham bilmasligi mumkin. Masalan, mashina yo'liga chopib ketadi, baland joylardan sakrab o'zini otadi.
10. Bolada atrof bilan muloqot qilishga ichidagi kuchli qarshilik yo'l qo'ymaydi. Bola doim iltimos, talab va harakatlarga qarshilik ko'rsatgisi keladi.

Ko'pincha ota-onalar autizm alomatlarini anglay olmay bola erkalik qilyapti, shoxlik qilyapti, quloq solmayapti deb bolani kuch bilan tinchlantirmoqchi bo'ladi yoki bolaga qo'yilgan talablarni bajarish uchun jazolash usullarini ham qo'llaydi. Bunday muomala bola psixikasiga battar ta'sir ko'rsatib, bolaning psixologik holatini yanada og'irlashtirib yuboradi.

Bolada autizm alomatlarini sezsangiz, uni psixiatrga ko'rsating.

@pslog