"Hech narsa bilmasligimni bilaman" (Yunon faylasufi Suqrot)

1999-yilda Kornel universiteti psixologlari Jastin Kryuger va Devid Danninglar insonning bilim darajasi va undagi o‘ziga bo‘lgan ishonch to‘g‘risida tadqiqot o‘tkazishdi. Bu tadqiqot natijalari, tadqiqotni olib borgan olimlarning nomi bilan, Danning-Kryuger effekti deb nomlandi.

Bu fenomenga ko‘ra, kishining bilimi qancha kam bo‘lsa, u o‘zini shuncha ko‘p narsa bilaman deb o‘ylaydi. Va aksincha, kishi ko‘p ma’lumotga ega bo‘lgan sari, tajribasi yaxshilanishiga bo‘lgan ishonchi ma’lum vaqtgacha kamayib boraveradi.

"Xatolardan qochish uchun tajriba kerak. Tajriba uchun esa xato qilishga to'g'ri keladi." (Anonim)

@pslog

Fobiyalar qanday paydo bo’ladi? *

Bolalar yashashni hayotdan o‘rganadilar...

Agar bola tanqid qilinaversa, u nafratlanishni o‘rganadi, agar bola adovatda yashasa, u tajovuzkorlikka o‘rganadi, agar bola masxara qilinsa, u indamas, odamovi bo'lib qoladi, agar bola hadeb tanqid qilinaversa, u o‘zini gunohkor his qilib o‘sadi.

Agar bola sabr-toqat, xotirjamlik bilan o‘stirilsa, u boshqalarni tushunishni o‘rganadi, agar bola qo‘llab-quvvatlansa, u o‘z kuchiga ishonishni o‘rganadi, agar maqtalsa, u minnatdor bo‘lmoqlikni o‘rganadi. Agar bola vijdoniylik va halollikda ulg‘aysa, u adolatli bo‘lishni o‘rganadi, agar xavfsizlikda yashasa, u insonlarga ishonishni o'rganadi.


"Tibbiyot psixologiyasi" kitobidan

@pslog

"Bebosh bola" sindromi *

✨ Go‘zallikni go‘zal qalblar ko‘ra oladi!

✨ Agar birovning tashvishi seni ham tashvishga solsa – bilki, hali tabiating toza ekan.

✨ Agar o‘zingdan boshqalarda ham go‘zallikni ko‘ra olsang – bilki, ichki dunyoying go‘zal ekan.

✨ Agar birodarlik rishtalarini muhofaza qila olsang – bilki, sen uchun nurli yo‘llarda doim hamroh topiladi.

✨ Agar o‘zingdan boshqalarga ham yaxshilik qila olsang – bilki, sen vafoga juda yaqinsan.

✨ Bilgin! Aybsiz do‘st qidirgan yolg‘iz yashaydi. Nuqsonsiz juft qidirgan bo‘ydoq o‘tadi. Qiyinchiliksiz yor istasang... istab yuraverasan.

✨ Labingni asosan ikki narsaga ishlat: Biri tabassum, ikkinchisi sukut.

✨ Tabassum mushkul ishlaringni hal qiladi.
✨ Sukut esa mushkul ishlarni o‘tkazib yuboradi.

— Shayx Sha’roviy rahimahulloh.

@pslog

Shaxs ikkilanishi tibbiyotda depersonalizatsiya va derealizatsiya sindromlari deyiladi. *

Depersonalizatsiya sindromida bemorga o'z tanasining qismlari kattalashib yoki kichiklashib ketayotgandek, ba'zan esa qo'llari o'ziniki emas, birovnikidek tuyiladi.

Miya og'riq sezmaydi

Hech o'ylab ko'rganmisiz, neyrojarrohlar qay tarzda bosh miyada narkozsiz operatsiyalar o'tkazishadi? Shunchaki miyada og'riq sezuvchi retseptorlar mavjud emas.

Biroq, ular miya po'stlog'i va qon tomirlarida mavjud. Shu sababli, bosh og'riganda miyaning o'zi emas, uning atrofidagi to'qimalar og'riydi.

@pslog

Multitasking — bu nima?

Biz bir vaqtning o‘zida YouTubeda videorolik tomosha qila turib, yozishmalarga javob beramiz. Biroq, tadqiqotchilarning fikricha, inson miyasi bir vaqtning o‘zida bir nechta vazifani bajarish qobiliyatiga ega emas. Bu multitasking (lotinchadan "multi" — ko‘p, inglizchadan "task" — vazifa) qobiliyat, go‘yo, aslida esa bir faoliyatdan boshqasiga tez-tez o‘tish miya faoliyati samaradorligini pasaytiradi.

💡 Turli vazifalarni bajarish davomida vaqti-vaqti bilan dam olib turish, ya'ni o'rtada tanaffuslar qilish diqqatingizni qayta jamlab, e'tiboringizni kuchaytirishga yordam beradi.

@pslog

Rasmdagi haykal qayg'uga botgan ota-ona tomonidan yaratilgan. Odamlar bu haykalni "Bo'shliq" deb atashar ekan. Yodgorlikda o'z farzandidan judo bo'lgan ota-onaning ichki holati tasvirlangan.

@pslog

Tush deb atalmish sirga insoniyat haligacha oʻzining aniq bir bahosini berganicha yoʻq: uning qanday paydo bo'lishi haqida soʻnggi bir toʻxtamga, aniq bir fikrga kelinmagan. *

Tushning oʻzi kabi u haqida bildirilayotgan fikrlar ham poyonsiz va rang-barangdir.

O’ziga o’zi tashxis qo’yadigan insonlar uchun tibbiyotda maxsus atama mavjud: kiberxondrik *

Animizm — har bir narsaning o'z ruhi, o'z joni bor degan tasavvur, qarash

#terminlar

@pslog

Barcha his-tuyg‘ularimizning biz uchun qandaydir foydali jihati mavjud bo'ladi, hattoki zerikishning ham. *

Antropomorfizm

Antropomorfizm yoki oddiy qilib aytganda, shaxslantirish deb, odam boʻlmagan mavjudot yoki mavhum narsalarni insoniy hislar va xulq-atvorga ega qilib tasvirlashga aytiladi.

#terminlar

@pslog

Hayotda eng muhimi..

Men besh yoshligimda onam doimo aytardilar, baxt — bu hayotda eng muhimi. Maktabga borganimda, mendan katta bo‘lganimda kim bo‘lmoqchiligimni so‘rashdi. Men shunday yozdim: "Baxtli inson bo‘lmoqchiman". Keyin menga savolni tushunmaganimni aytishdi, men esa ular hayotni tushunmasliklarini aytib javob qildim.

© Jon Lennon

@pslog

Narsissizmning kundalik hayotdagi manzaralari to‘g‘risida so‘zlar ekan, amerikalik faylasuf qiziq latifani esga oladi:
Yozuvchilardan biri ko‘chada tanishini to‘xtatib olib o‘zi haqida rosa uzoq va juda zerikarli hikoya qilib bo‘lganidan keyin: "Uzr, men o‘zim to‘g‘rimda ko‘p vaysab yubordim, shekilli. Kel endi senga o‘taylik. Mening oxirgi kitobim haqida fikring qalay?" deb so‘rarmish...

https://link.medium.com/B4jGBhWqdmb

Jeff Bezos, 1999-yil. Hozir u dunyoning eng boy odami hisoblanadi. Keyingi safar osongina taslim bo'lishdan oldin shu insonning hayot yo'lini esga oling.

@pslog