Tutunli xona eksperimenti
Biror kimsani tang ahvolda ko'rsangiz, yordam berishga harakat qilgan bo'lardim, deb o'ylaysizmi? Psixologlar bu savolga javob atrofda necha nafar kishi borligiga bog'liq ekanligini aniqladilar. Biz vaziyatga yagona guvoh bo'lganimizdagina yordam qo'lini cho'zishga moyilmiz, odamlar orasida bo'lganimizda esa yordam berishimiz ehtimoldan holi vaziyatga aylanishi mumkin.
Bu fenomen Kitti Jenoves ismli yosh ayolning o'limi sabab omma e'tiboriga tushdi. Ko'pchilik bergan ma'lumotlarga ko'ra, bir necha kishi unga qilingan tajovuzning guvohi bo'lib turishlariga qaramasdan, hech kim yordam qo'lini cho'zishni xayoliga ham keltirmagan.
Bu xulq-atvor kuzatuvchi effektiga bir misol sifatida qaralgan, yoki atrofdagilarning mavjudligi odamlarni harakatsizlikka olib kelishi. (Aslida, bir necha guvohlar zudlik bilan militsiya xodimlariga xabar berganlar, shu sabab Jenoves keysi kuzatuvchi effektiga mukammal misol bo'la olmaydi.)
Bir klassik eksperimentda tadqiqotchilar xonadagi ishtirokchilardan so'rovnoma olish uchun blankalar to'ldirishni so'radilar. To'satdan bu xona tutunga to'la boshladi. Ba'zi vaziyatlarda ishtirokchining bir o'zi xonada yolg'iz bo'lishsa, ba'zilarida hech narsadan xabari bo'lmagan uch nafar ishtirokchi bo'lgan va so'nggi vaziyatda bir nafar ishtirokchi va 2 nafar konfederatlar(eksperimentator yordamchilari) bo'lgan.
Ikki nafar konfederatlar ishtirokidagi vaziyatda, hamkorlik qilayotgan bu aktyorlar tutunga ahamiyat bermay, so'rovnomani to'ldirishda davom etishdi. Ishtirokchilar yolg'iz bo'lishganda, bu ishtirokchilarning chorak qismi tutun haqida tadqiqotchiga xabar berish uchun xonani xotirjam tark etishdi.
3 nafar haqiqiy ishtirokchilardan iborat bo'lgan vaziyatda bu ishtirokchilarning faqat 38 foizi tutundan xabar berishdi. Ikki nafar konfederatlar tutunga ahamiyat bermagan so'nggi eksperiment sharoitida ishtirokchilarning atigi 10 foizi tutundan ogohlantirish uchun xonadan chiqib ketishdi. Ushbu eksperiment odamlar o'z harakatlarini qanchalik atrofdagilarning munosabatiga tayanib amalga oshirishlariga yorqin misoldir.
Qandaydir voqea yuz berib tursa-yu, hech kim bunga ahamiyat bermayotgandek tuyulsa, odamlar guruhning munosabatiga ahamiyat qaratishga moyil bo'ladilar va vaziyatni shu tarzda baholaydilar.
π @getpsychedup
Biror kimsani tang ahvolda ko'rsangiz, yordam berishga harakat qilgan bo'lardim, deb o'ylaysizmi? Psixologlar bu savolga javob atrofda necha nafar kishi borligiga bog'liq ekanligini aniqladilar. Biz vaziyatga yagona guvoh bo'lganimizdagina yordam qo'lini cho'zishga moyilmiz, odamlar orasida bo'lganimizda esa yordam berishimiz ehtimoldan holi vaziyatga aylanishi mumkin.
Bu fenomen Kitti Jenoves ismli yosh ayolning o'limi sabab omma e'tiboriga tushdi. Ko'pchilik bergan ma'lumotlarga ko'ra, bir necha kishi unga qilingan tajovuzning guvohi bo'lib turishlariga qaramasdan, hech kim yordam qo'lini cho'zishni xayoliga ham keltirmagan.
Bu xulq-atvor kuzatuvchi effektiga bir misol sifatida qaralgan, yoki atrofdagilarning mavjudligi odamlarni harakatsizlikka olib kelishi. (Aslida, bir necha guvohlar zudlik bilan militsiya xodimlariga xabar berganlar, shu sabab Jenoves keysi kuzatuvchi effektiga mukammal misol bo'la olmaydi.)
Bir klassik eksperimentda tadqiqotchilar xonadagi ishtirokchilardan so'rovnoma olish uchun blankalar to'ldirishni so'radilar. To'satdan bu xona tutunga to'la boshladi. Ba'zi vaziyatlarda ishtirokchining bir o'zi xonada yolg'iz bo'lishsa, ba'zilarida hech narsadan xabari bo'lmagan uch nafar ishtirokchi bo'lgan va so'nggi vaziyatda bir nafar ishtirokchi va 2 nafar konfederatlar(eksperimentator yordamchilari) bo'lgan.
Ikki nafar konfederatlar ishtirokidagi vaziyatda, hamkorlik qilayotgan bu aktyorlar tutunga ahamiyat bermay, so'rovnomani to'ldirishda davom etishdi. Ishtirokchilar yolg'iz bo'lishganda, bu ishtirokchilarning chorak qismi tutun haqida tadqiqotchiga xabar berish uchun xonani xotirjam tark etishdi.
3 nafar haqiqiy ishtirokchilardan iborat bo'lgan vaziyatda bu ishtirokchilarning faqat 38 foizi tutundan xabar berishdi. Ikki nafar konfederatlar tutunga ahamiyat bermagan so'nggi eksperiment sharoitida ishtirokchilarning atigi 10 foizi tutundan ogohlantirish uchun xonadan chiqib ketishdi. Ushbu eksperiment odamlar o'z harakatlarini qanchalik atrofdagilarning munosabatiga tayanib amalga oshirishlariga yorqin misoldir.
Qandaydir voqea yuz berib tursa-yu, hech kim bunga ahamiyat bermayotgandek tuyulsa, odamlar guruhning munosabatiga ahamiyat qaratishga moyil bo'ladilar va vaziyatni shu tarzda baholaydilar.
π @getpsychedup
Qanchalik kuchli ekanlingizni kuchli bo'lish yagona chorangiz bo'lmagunicha aslo bila olmaysiz.
@getpsychedup
@getpsychedup
Sizni qanday sevishni bilmaganlarni kechiring. Ular sizga o'zingizni qanday sevish kerakligini o'rgatayotgan edilar.
- Ryan Elliot
Kechirish, bu aynan siz uchun va boshqa hech kim uchun emas. Kechirish bu, albatta, sizga ozor yetkazgan inson bilan yarashish yoki ularning harakati bilan murosai madoraga kelishni anglatmaydi. Siz izlayotgan narsa, bu β xotirjamlik ekanligini unutmang.
@getpsychedup
- Ryan Elliot
Kechirish, bu aynan siz uchun va boshqa hech kim uchun emas. Kechirish bu, albatta, sizga ozor yetkazgan inson bilan yarashish yoki ularning harakati bilan murosai madoraga kelishni anglatmaydi. Siz izlayotgan narsa, bu β xotirjamlik ekanligini unutmang.
@getpsychedup
π1
Falsafa o'qiganga: "Tinchlikmi faylasuf bo'lasanmi?"
Tarix o'qiganga: "Bizning boshimizga tarixchi keltirasanmi?"
Roman o'qiganga: " Bular bekorchi ishlar."
She'r o'qiganga: "Oshiq bo'ldingmi?"
Tasavvuf o'qiganga: " Bu ish kitoblardan o'rganilmas." degan insonlar bilan yonma-yonmiz...
O'qing, shunchaki o'qing.
@getpsychedup
Tarix o'qiganga: "Bizning boshimizga tarixchi keltirasanmi?"
Roman o'qiganga: " Bular bekorchi ishlar."
She'r o'qiganga: "Oshiq bo'ldingmi?"
Tasavvuf o'qiganga: " Bu ish kitoblardan o'rganilmas." degan insonlar bilan yonma-yonmiz...
O'qing, shunchaki o'qing.
@getpsychedup
Stress miyangizga qanday taβsir koβrsatadi
Kundalik turmush mashaqqatlaridan bukilmang. Stress sizni oβz yoβrigβiga solishdan avval, siz uni jilovlang.
Kundalik turmush mashaqqatlaridan bukilmang. Stress sizni oβz yoβrigβiga solishdan avval, siz uni jilovlang.
Medium
Stress miyangizga qanday taβsir koβrsatadi
Uyqungiz notinch, oβzingizni jigβibiyron yoki soβlgβin tuyyapsizmi, kichik narsalarni unutib, oβzingizni tushkun va yolgβiz hisβ¦
Oβtgan yili YouTubeda tarqalgan videoda, opasining pianino konsertida ishtirok etib, Bethovenning βOy yogβdusi sonatasiβni tinglagan bolakay koβzlariga yosh oldi. Video haqida joylangan minglab kommentlar orasida kichkintoyning musiqadan bunchalik taβsirlanishidan hayratda qolgan musiqachilar ham bor edi. (Koβpchilik unga musiqiy asbob sotib olib berish taklifini berishgacha bordilar.) @getpsychedup
YouTube
Baby reacts to Moonlight Sonata
My 2-year-old, Tyler, had an emotional reaction when Moonlight Sonata was played during his sister's piano recital.
This video is being managed exclusively by Newsflare. To use this video for broadcast or in a commercial player go to: https://www.newsflβ¦
This video is being managed exclusively by Newsflare. To use this video for broadcast or in a commercial player go to: https://www.newsflβ¦
#kun_iqtibosi
Vaqtingiz chegaralangan, shuning uchun uni boshqa birovning hayotini yashash bilan behuda sarflamang.
Stiv Jobs
P.S. Boringizcha bo'ling.
π @getpsychedup
Vaqtingiz chegaralangan, shuning uchun uni boshqa birovning hayotini yashash bilan behuda sarflamang.
Stiv Jobs
P.S. Boringizcha bo'ling.
π @getpsychedup
Depressiya nima?
π΄ Depressiya nima?
π£ Helen M. Farrell
βοΈVideoda subtitrlar orasidan o'zbek tilini tanlangβοΈ
π Depressiya dunyoda eng keng tarqalgan ruhiy kasallikdir; Qoβshma Shtatlarda 10 foiziga yaqin katta yoshli aholi depressiya bilan kurashadi. Ruhiy hastalik boβlgani bois, uni tushunish, aytaylik, tanadagi xolesterindan koβra ancha murakkab tuyilishi mumkin. Helen M. Farrell depressiyaning alomatlari va davo choralarini izlab, undan aziyat chekayotgan do'stingizga qanday yordam bera olishingiz mumkinligi to'g'risida ba'zi maslahatlarni taqdim etadi.
β± ~4 daqiqa
π΄ Depressiya nima?
π£ Helen M. Farrell
βοΈVideoda subtitrlar orasidan o'zbek tilini tanlangβοΈ
π Depressiya dunyoda eng keng tarqalgan ruhiy kasallikdir; Qoβshma Shtatlarda 10 foiziga yaqin katta yoshli aholi depressiya bilan kurashadi. Ruhiy hastalik boβlgani bois, uni tushunish, aytaylik, tanadagi xolesterindan koβra ancha murakkab tuyilishi mumkin. Helen M. Farrell depressiyaning alomatlari va davo choralarini izlab, undan aziyat chekayotgan do'stingizga qanday yordam bera olishingiz mumkinligi to'g'risida ba'zi maslahatlarni taqdim etadi.
β± ~4 daqiqa
YouTube
What is depression? - Helen M. Farrell
View full lesson: http://ed.ted.com/lessons/what-is-depression-helen-m-farrell
Depression is the leading cause of disability in the world; in the United States, close to ten percent of adults struggle with the disease. But because itβs a mental illness,β¦
Depression is the leading cause of disability in the world; in the United States, close to ten percent of adults struggle with the disease. But because itβs a mental illness,β¦
Qanday yashash kerakligini burchakda turib tomosha qilishdan ko'ra qanday qilib dunyoning ham ichkarisida ham tashqarisida bo'lishni o'rgandim. Endi aslo, aslo hayotdan qochmayman. Sevgidanda....
- Odri Hepburn
@getpsychedup
- Odri Hepburn
@getpsychedup
Oβzingizga boβlgan ishonchning haqqoniyligini bilish uchun 3 savol βοΈ
Medium
Oβzingizga boβlgan ishonchning haqqoniyligini bilish uchun 3 savol
βOβzini sevish abadiy muhabbatning ibtidosidir.β Oskar Uayld shunday degan edi. Bu tuganmas baxtning ibtidosi ham boβlishi mumkin. Pozitivβ¦
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Art-terapiya π¨ Yurak va miyaning shunday xilvat joylari borki, unga faqat sanβat vositasidagina kirish mumkin. Tasviriy san'at - bu shunchaki kundalik tutishning boshqa bir yo'lidir, degan edi Pikasso.
@getpsychedup
@getpsychedup
Odamlar nima deganingni, nimalar qilganingni unutishadi, biroq ularni nimadir his qilishga majbur qilsang hech qachon unutishmaydi.
Mayya Enjyelou
@getpsychedup
Mayya Enjyelou
@getpsychedup
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Onlayn darsdan kichik lavha
Savol: Bu yerda nima ishlamayapti deb o'ylaysiz? π€
Hosorne (Hawthorne) effekti bizni biror kishi kuzatayotgan pallada feβl atvorimizni yaxshilashga moyilligimizdir.
Misol uchun, 2015-yilda shifoxonadagi xodimlarning qo'l yuvishlarini kuzatish borasida o'tkazilgan tadqiqot shunga amin bo'ldiki, xodimlar kuzatilayotganini bilganlarida ularning qo'l yuvish ehtimolligi uch barobar oshgan.
Hosorne effekti Amerika fabrikalaridan birida, Chikagoda 1920-yillarda oβtkazilgan tadqiqot nomiga atab qoβyilgan.
Bu effektning eng afzallik jihati: oβquvchilar oβzlarining kuzatilib, baholanayotganini his qilsalar, ularning faolligi oshadi.
Ulashing: @getpsychedup
Savol: Bu yerda nima ishlamayapti deb o'ylaysiz? π€
Hosorne (Hawthorne) effekti bizni biror kishi kuzatayotgan pallada feβl atvorimizni yaxshilashga moyilligimizdir.
Misol uchun, 2015-yilda shifoxonadagi xodimlarning qo'l yuvishlarini kuzatish borasida o'tkazilgan tadqiqot shunga amin bo'ldiki, xodimlar kuzatilayotganini bilganlarida ularning qo'l yuvish ehtimolligi uch barobar oshgan.
Hosorne effekti Amerika fabrikalaridan birida, Chikagoda 1920-yillarda oβtkazilgan tadqiqot nomiga atab qoβyilgan.
Bu effektning eng afzallik jihati: oβquvchilar oβzlarining kuzatilib, baholanayotganini his qilsalar, ularning faolligi oshadi.
Ulashing: @getpsychedup
Bugunning odami bo'lishga harakat qilmang, haqiqatning odami bo'ling, chunki zamon o'zgarar ammo haqiqat aslo o'zgarmas.
@getpsychedup
@getpsychedup
"Biz tezlikni yaratdik, biroq o'z'-o'zimizni berkitdik. Bizga farovonlik beruvchi mexanizmlar bizni ehtiyojmand qoldirdi. Ilmimiz bizni bag'ritoshga aylantirdi. Aqlliligimiz - shafqatsiz va berahm. Biz ko'p o'ylaymiz va juda kam his qilamiz. Bizga mashinlardan ko'ra ko'proq insoniylik kerak. Bizga aql-u salohiyatdan ko'ra mehr va rahmdillik zarur. Bu fazilatlarsiz hayot zulmdan iborat bo'ladi va barchasi yakun topadi."
π "Buyuk diktator" filmidan Charli Chaplin nutqi
@getpsychedup
π "Buyuk diktator" filmidan Charli Chaplin nutqi
@getpsychedup