پریشان‌خوانی

659 views08:23

🌈 شهرها و آدميزاده‌ها

🔻 گرچه تمام گفت‌وگوهای رمان «استانبول استانبول» در سلول شماره چهل از يک زندان در زيرِ زمين استانبول می‌گذرد، اما آن چهار نفری که برای گريز از درد شکنجه، با فراموشی زمان و مکان، به واگويی قصه‌های خود می‌پردازند، آن‌قدر ديده و شنيده و تجربه دارند که رنگين‌کمانی از دنياهايی متفاوت را در اختيار دوستانشان بگذارند . . . ده قصه برای ده روزِ پرحاشيه، حاصل کتابی است نوشته «برهان سونمز» نويسنده متولد 1965 ترکيه، که برنده جایزه واسلاو هاول شده است.
🔸 «استانبول استانبول» که دربردارنده نکته‌هايی نغز در باب شهر و جامعه و انسان است، تاکنون به 17 زبان ترجمه شده، و دو برگردان فارسی هم دارد که يکی به کوشش «تهمينه زاردشت» از سوی انتشارات آگه، و ديگری با همت «مژگان دولت‌آبادی» از سوی انتشارات نوش‌آفرين عرضه شده است.
🔸 برش‌های زير از اين رمان خواندنی، گزينشی با برگردان خانم تهمينه زاردشت است:

🔹 حقيقت از رگ گردن به آدم نزديک‌تره، يا بايد قبولش کنن يا رگ‌شونو بزنن.
🔹 نه با فکر کردن به درد که با فکر نکردن به درد می‌توانيم به مقاومت ادامه بدهيم.
🔹 دريا و آسمون قبلِ آدميزاد بودن، اما شهر دنياييه که آدميزاد خلقش کرده. می‌فهمی آدميزاده که شهرو به دنيا آورده و مثل گل که محتاج آبه، شهر هم محتاج آدميزاده. زيبايی شهر مثل زيبايی طبيعت به بودنشه. سنگای کج و کوله تبديل می‌شن به درِ معبد و مرمرهای شکسته به مجسمه.
🔹 آدميزاد تنها موجوديه که خودش برای خودش بس نيست. پرنده فقط پرنده‌اس، زادوولد می‌کنه، پرواز می‌کنه. درخت فقط سبز می‌شه و ميوه می‌ده، آدميزاد ياد گرفته خيال ببافه . . . همه‌چيزو عوض می‌کنه. هر چی بيشتر عوض می‌کنه زمان سريع‌تر می‌گذره، هر چی زمان سريع‌تر می‌گذره، افسار آرزوهاش از دستش در می‌ره. ديروز تمام‌شده‌اس و امروز ناشناخته‌اس.
🔹 درد که می‌کشی زمان کش نمی‌آيد، عمق پيدا می‌کند.
🔹 شناختن هر شهری سه روز طول می‌کشد و فهميدنش سه نسل.
🔹 آدميزاد همراه با شهر خودش را هم می‌سازد و مثل سنگ مرمرينی خودش را تراش می‌دهد.
🔹 وقتی عيسی مرده‌ای را زنده می‌کرد، به جسدی جان نداده بود، بلکه جاودانگی را ياد انسانی داده بود که يادش رفته بود جاودانی است.
🔹 کوچه‌ها و خيابونای استانبول انگار تمومی ندارن. مثل بيابون. بين جايی که خورشيد بالا مياد و جايی که پايين می‌ره، کلی دنياس که با همديگه فرق دارن. توی استانبول از يه طرف احساس می‌کنی تمام دنيا توی مشت توئه و از طرف ديگه انگار گم شدی. هر روز نگاهت به خودت عوض می‌شه، همون طوری که نگاهت به شهر عوض می‌شه.
🔹 خوبی هم مثل بدی واگير داره.
🔹 وقتی ساعت همه عقبه، چه فرقی می‌کنه که فقط ساعت تو يکی درست باشه؟
🔹 آدميزاد هر چه قدرتمندتر شد، سايه‌اش بيشتر کش آمد، و هر چه بيشتر به سايه‌اش چشم دوخت، خوبی را بيشتر از ياد برد.
🔹 . . . اونا عکسايی را که از استانبول روی ديوار خونه‌هاشون زدن بيشتر از کوچه‌هايی دوست دارن که هر روز ازشون رد می‌شن.
🔹 توی استانبول نون و آزادی دو تا آرزو هستن که هر کدوم اسير اون يکيه. يا به خاطر نون آزادی‌تو می‌ذاری کنار يا به اميد آزادی از نونت می‌گذری.
🔹 قبلاً زندگی اين قدر سريع عوض نمی‌شد... اون دوره زمونه چيزای نو آروم از راه می‌رسيدن. آروم می‌اومدن تا بهشون عادتع کنيم. چيزای نو ما رو به هيجان می‌آوردن اما گيج‌مون نمی‌کردن... الآن اين طوريه؟ چيزای نو سريع می‌آن و با همون سرعت می‌رن. قبل از اين‌که بتونن کهنه بشن از زندگی‌مون پاک شدن... حالا ديگه چيزای نو دنباله کهنه‌ها نيستن چون هيچی کهنه نمی‌شه. همه چی زباله می‌شه.
🔹 وقتی آدميزاد آدميزاد نباشد، وقتی چيزی به اسم ظلم روی زمين نمانده باشد، زندگی چقدر زيبا می‌شود!
🔹 آدميزاد خوب‌شدنی نيس. نمی‌شه نجاتش داد. فقط مي‌شه از دستش فرار کرد... حتی اگه از دست آدما فرار کنيم، از دست خودمون کجا بريم؟ چطور می‌تونيم خودمونو از دست خودمون نجات بديم؟ انقلابيا يا سياسيا، معلما و واعظا، عوض اين‌که دنبال جواب همين سؤال باشن، ور می‌زنن و سر خودشونم مثل بقيه کلا می‌ذارن.
🔹 خدا طبيعت و زمين و آسمونو آفريد، عوضش شيطون هم صاحب آدميزاد شد و بهش ميوه درخت دانشو خوروند. آدميزاد صاحب دانش شد و تونست کارهايی بکنه که از دست بقيه موجودات برنمی‌اومد و وجود خودشو فهميد. فهميد و حيرون وجودش شد. به غير از خودش کسی رو دوست نداره حتی خدا رو. دخل و ربطش به خدا برای اينه که زندگی بعد مرگو می‌خواد. ترازوی کارهاش وجود خودشه. طبيعتو پايمال می‌کنه، موجودات زنده رو می‌کشه. وقتش که برسه خدا رو هم می‌کشه. برای همين دنيا رو بدی برداشته.
@post_book

858 viewsedited 06:00