سند ۴۹/ اسناد هویت تورکی آذربایجان قبل از سلجوقیان

در سنت بابکی، سَمْعانی از شخصی به نام شروین یاد می‌کند که پیروان بابک او را پادشاهی پیش از اسلام می‌دانستند و بر او نوحه می‌کردند:
«ويزعمون أنه كان من ملوكهم قبل الإسلام يقال له شروين... وهم إلى هذا الزمان ينوحون عليه»

📚 سمعانی، الأنساب، ص ۲۴۳، مدخل «البابكي».
خاقانی نیز در بیتی، شروین را در کنار شروان آورده است:

«ضامنِ ارزاقِ من اوست، مبادا که من
منّتِ شروین برم و اندُهِ شروانِ او»
در این بیت، «شروین» نام شخص و «شروان» نام سرزمین است و میان دو نام، پیوند آوایی آشکاری دیده می‌شود.
از دیدگاه ریشه‌شناسی تورکی:
چیر/شیر + وین → شروین
چیر/شیر + وان → شروان
چیر+ آق پسوند وسیله ساز= چراغ
چیر/ سیر/ شیر/ چیر/ سیراق/ شیراق اسم طوایف تورکان به معنی نور بودند.

رحیم آغ بایراق

⏭ Metam
✅ @pishroaz

درخواست‌های آمریکا از ایران در مذاکرات


⏭ Metam
✅ @pishroaz

تایم: ترامپ احتمال افزایش حملات هوایی به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای را مطرح کرد

ترامپ درباره رد آخرین پیشنهاد آتش بس ایران: آنچه را که یک سال پیش رد کردم، امروز با آن موافقت نخواهم کرد

ایرانی‌ها پیشنهادی برای باز کردن تنگه هرمز ارائه کردند. من برخی از جنبه های آن را بررسی کردم، اما نه همه آن، اما به سادگی کافی نیست


🔴ترامپ: با نابودی ایران، صلح را در جهان برقرار می‌کنیم

🔸خبرنگار تایم از ترامپ پرسید: «هفته گذشته گفتید ممکن است ایران را نابود کنید. آیا همچنان چنین احتمالی وجود دارد؟» ترامپ پاسخ داد: «بله، این کار را می‌کنم؛ ممکن است.»

🔸خبرنگار پرسید: «چطور رئیس‌جمهوری که خود را رئیس‌جمهور صلح می‌داند، از نابودی یک ملت سخن می‌گوید؟»

🔸ترامپ پاسخ داد: «چون با نابود کردن ایران، صلح را در جهان ایجاد کرده‌ایم. فکر نمی‌کنم با وجود ایران هرگز بتوان صلح داشت.»

تنگه هرمز را به روی ایران بستیم و آن را کنترل می کنیم‌‌


⏭ Metam
✅ @pishroaz

سوزش یک پایداری چی از رای آذربایجان به پزشکیان ،
و توهین به رای دهندگان

⏭ Metam
✅ @pishroaz

رای قومیتی؟
چه بهتر که از درک واقعیتها و روحیات آذربایجان بی خبرید.
رای ما تایید فرد یا حزب خاصی نبود، یک خودآزمایی کوچک و دست گرمی بود.
حالا شد رای قومیتی...
ما قومیت و ایل و طایفه نیستیم. ما ملت آذربایجان و ایرانیم.
اساس این است که این را نمی پذیرید...
پس به کوبیدن آب در هاون ادامه دهید.

رحیم آغ بایراق


⏭ Metam
✅ @pishroaz

🔴 رای قومیتی

▪️میگویند علت رای بیشتر ترک‌ها به پزشکیان، "قومیتی" و به دلیل ترک بودن وی بوده است. می‌پرسم پس چرا این ترک‌ها در انتخابات قبلی از دو کاندیدایی که تازه به یاد ترک بودنشان افتاده بودند (مهرعلیزاده و همتی) حمایت نکردند؟! می‌پرسم پس دلیل رای بیشتر کردها، بلوچها و.. به پزشکیان چه بوده است؟!

▪️آنچه که منجر به حمایت از پزشکیان گردید، نه صرف ترک بودن وی، بلکه به دلیل مواضع قبلی او در حمایت از حقوق اقوام غیر فارس با تکیه بر روحیه عدالت‌خواهی خاص خودش بوده است. هر کاندیدایی با این منش وارد گود شده بود حمایت‌ها را کسب می‌کرد. خواه یک ترک باشد خواه یک فارس، کرد، لر، عرب، بلوچ و..

▪️ضمنا، همچنان که اگر حقوق صنفی جمعی همچون کارگران، کارمندان، معلمان یا حقوق یک گروه دینی/مذهبی یا حقوق یک جنسیت خاص همچون زنان رعایت نشود، جنبش‌هایی با اهداف مشترک بر مبنای صنف، دین یا جنسیت ایجاد می‌شود؛ اگر در کشوری متکثر، دولت - ملتی خلاف واقعیت تاریخی و حال آن به صورت فاشیستی بنا گذاشته شده و به مبارزه با دیگر اقوام برخیزد، ظهور جنبش‌های مبتنی بر اتنیسیتی (قومیت) نیز دور از انتظار نخواهد بود.

مریم موسوی


⏭ Metam
✅ @pishroaz

✴️
☪️ پهلویان؛ نسخه پانفارسیستی انگلیس در ایران

✍️: #مختاری_نیا خلیل

✍️ در اواخر قرن 18 میلادی  یکی از مخوف‌ترین، مرموزترین، ضداسلامی ترين ‌ و مکّارترین جاسوسان بریتانیا به نام مستر همفر MR.Hempher به همراه 9 نفر از زُبده‌ترین و ماهرترین مأموران وزارت مستعمرات بریتانیا با مأموریت جمع‌آوري اطلاعات کافی جهت تحقیق شیوه‌ها و مسیرهای تضعیف مسلمانان علی‌الخصوص دو امپراطوری تُرک عثمانی و قاجاریه و نفوذ استعماری در ممالک اسلامی  به سمت خاورمیانه گسیل می شوند؛ از طرف دولت انگلیس (بریتانیا)  اعتبار مالی کافی در اختیار این هیئت‌های جاسوسی قرار داده شده و اعضای این هیأت  به نقشه‌های دقیق و اطلاعات و منابع دست اول مجهز می شوند.

✍️ مِستر همفر قبل از اعزام به خاورمیانه به زبان‌های تُرکی، عربی و فارسی  و دیگر زبان‌های ملل اسلامی مسلط و با تعلیمات اسلامی و قرآنی مثل تجوید، تبلیغ احکام، فقه و ... آشنایی مبسوطی پیدا می کند؛ همفر تمام اقدامات خود را با جزئیات کامل فعالیت‌هایش کتابت نموده و بعدها خاطرات وی در خلال جنگ جهانی دوم در مجله" اشپیگل" طی چندین شماره به چاپ رسید. 

✍️ همفر  بعد از سالها فعالیت جاسوسی در خاورمیانه منجمله ایران و ( توسط مزدورانش) از طرف دولت انگلیس به لندن دعوت و در وزارت مستعمرات این دولت کتاب 1000 صفحه ای را به او می دهند که شامل جزئیات کامل در خصوص راه‌هاي تحقیر و تضعیف کشورهای اسلامی مخصوصا اضمحلال امپراطوری عثمانی، زمینه سازی تضعیف حکومت قاجار که نهایتا منجر به سقوط قاجار و تحویل دولت به مزدوران پانفارسشان یا همان ایرانشهرها و تشکیل حکومت پهلوی در ممالک محروسه قاجار و ... بوده است؛  همفر طبق گفته خودش کتاب 1000 صفحه ای را طی سه روز مطالعه و بعد جهت ماموریت جدید، مجددا به خاورمیانه باز می گردد.

✍️ همفر در خاطراتش به موارد مهمی جهت تضعیف و تحدید جهان تُرک، از بندهای این کتاب 1000 صفحه ای اشاره کرده که در ذیل می آید:

۱_ همکاری جدی با تزارهای روسیه جهت استیلاء  بر مناطق اسلامی همچون ترکستان و  آذربایجان و تُرکان ایران

2- بخشیدن مناطقی از کشورهای اسلامی به غیر مسلمانان مانند خلیج عربی به هندوها ( پس از آنکه تعداد و گروه‌هاي کثیری از هندوها را به جنوب ایران آورده و اسکان داده شدند) و تحویل برخی از سرزمين‌هاي اسلامی به غیر مسلمانان مانند موصل به یزیدیان و...

3- تحریک اقوام غیر تُرک ایران علیه ترکان و حکومت قاجاریه [ که ما نتیجه اش را در عدم مشارکت غیرتُرک ها در جنگ های تُرکان ایران با روس ها و انگلیس ها را می بینیم]

4- محدود ساختن زبان های عربی و تُرکی در ایران و ترویج و تبلیغ دیگر زبان ها و لهجه ها مانند فارسی، سورانی و...

5- تولید و تبلیغ تفکر انحرافی ایرانشهری و گسیل مزدوران تربیت شده به اطراف حاکمان دست نشانده ( مانند محمدعلی فروغی که مدیر اتاق فکر و اتاق فرمان رضاخان مزدور بود.)

6- شعله ور نمودن آتش کینه و اختلاف میان مسلمانان [ از طریق کوچاندن و اسکان برخی از اقوام غیر تُرک در سرزمین‌های تُرکان مانند قاشقای یوردو، خلجستان، خوراسان و آذربایجان ]

7- برنامه ریزی برای تکه_تکه نمودن حکومت های اسلامی عثمانی و قاجاریه به بیشترین و کوچکترین تکه‌ها و پاره‌های کوچک محلی که با یکدیگر نزاع کنند، چراکه سیاست اصلی دولتمردان انگلیس" تفرقه بینداز و حکومت کن!" می باشد.

8 - همکاری مستمر با فرانسه و روس جهت فشار همه جانبه علیه ترکان و تفکر تورکی_اسلامی
و...
✍️ پهلویان و پانفارسها نیز همواره بعنوان مزدوران شفیق انگلیس علیه تُرکان عمل کرده‌‌اند که طی دویست سال گذشته هم از آخور انگلیس تغذیه شده و هم از توبره صهیونیزم ارتزاق می کنند و به نوعی در راستای همان سیاست‌های مستر همفر تعریف شده و عمل می کنند.

🔻 منبع:
🔺 کتاب خاطرات مستر همفر، جاسوس انگلیس در کشورهای اسلامی، ترجمه علی کاظمی

⏭ Metam
✅ @pishroaz

گورستان باستانی روستای آز یا آس قدیم نمادی از آئین ها و باورهای مردمان قدیم آذربایجان.

دوستان عزیز لطفا آدرس نپرسید، چون به اندازه کافی آثار این قبرستان رو نابود کردن و تنها چند اثر از این مجموعه مونده و هدف از این صحب این هست که به داشته‌هامون ارزش قائل بشیم و نابودشون نکنیم.

⏭ Metam
✅ @pishroaz

بسم الله الرحمن الرحیم
ایسلاملیق، تورکلوک و معاصرلیق ۵۰۲
پنجشنبه:۱۴۰۵/۰۷/۹

تبریز مکتبی میللی مکتب
(آذربایجانین و تبریزین میللی مکتبی)

مکتب ملّی ۹۸

تورکیه و مکتب ملّی ۵


دکتر عبدالغفار بدیع


۱

✍استراتژی در اورتادوغو محصول یک تصمیم یا دولت واحد نیست. کشورهای بی صاحب، نصیبشان و صاحبشان جنگ است. پس از فروپاشی عثمانی و قاجار اورتادوغو بلاصاحب شد. اگر تنظیمات عثمانی و اصلاحات ناصری دوام‌می‌داشت شاهد این وضعیت قطعا نبودیم. اینک در این بلاصاحبی آمریکا در کنار تصاحب نفت باوردارد که می‌تواند نظم لیبرال را بر منطقه‌ای تحمیل کند که با رقابت‌های دیرینه، شکاف‌های مذهبی و ژئوپلیتیک بی‌وقفه تعریف شده است. تصورمی‌کند که دموکراسی می‌تواند از طریق مداخله مهندسی شود. این توهم، سیاست آمریکا را به مدت۳۰ سال پس از جنگ سرد حفظ‌کرد. اما امروز از بغداد تا کابل، از طرابلس تا دمشق، شواهدی بر ویرانی آن توهّم وجوددارد. ریشه‌های این کاهش ظرفیت به لحظه پیروزی تک‌قطبی در سال ۱۹۹۱م بازمی‌گردد. با فروپاشی اتحادجماهیرشوروی، آمریکا فرض‌کرد که سلطه او دائمی است اما در جنگ خلیج، موفقیت تاکتیکی را با سلطه استراتژیک اشتباه‌گرفت و درک‌نکرد که خود اِعمال نیروی خردکننده در اورتادوغو باعث ایجاد کینه و مقاومت عمیق خواهدشد. مهار دوگانه ایران و عراق در دهه ۱٩٩۰ آمریکا را در وضعیتی ناپایدار گرفتارکرد: کنترل همزمان دو دشمن و از خود راندن همه شرکاء. این سیاست به جای ایجاد ثبات، گرفتاری بی‌پایان را تضمین‌کرد.حملات ۱۱سپتامبر این گسترش بیش از حد را به فاجعه تبدیل‌نمود.حمله به افغانستان ممکن بود به عنوان اقدامی تنبیهی قابل دفاع باشد، اما تصمیم بعدی برای تحوّل خاورمیانه از طریق تغییر رژیم کاملا متکبرانه است.جنگ عراق ۲۰۰۳م نقطه گسست قاطع میان جاه‌طلبی آمریکا و واقعیت ژئوپلیتیکی بود. آمریکا صدام‌حسین را بدون برنامه منسجمی برای بعد از او سرنگون‌کرد، با این فرض که دموکراسی بطور طبیعی در جامعه‌ای که توسط فرقه‌گرایی و دهه‌ها دیکتاتوری تکه‌پارچه شده‌بود، ریشه بگیرد. نتیجه، یک استراتژیک معکوس شد. ایران نفوذ بی‌سابقه‌ای در عراق بدست‌آورد. شکاف سنّی و شیعه در سراسر منطقه بشدت گسترش یافت و اعتبار آمریکا فروریخت.

۲


✍سیاست تورکیه در آفریقا و اورتادوغو ایدئولوژیک نیست عمل‌گرایانه است و ترکیبی از منافع اقتصادی با صیانت از هویّت تورکی اسلامی. تورکیه نه روسیه است، نه چین اما اردوغان روشی مؤثر برای قدرت فراتر از وزن اقتصادی و نظامی کشورش ساخته‌است. بندر، فرودگاه، پایگاه نظامی، قرارداد ساخت‌وساز، پهپاد و... در کنار هم شبکه‌ای از نفوذ را ایجادمی‌کند.آزمون اصلی این مدل اکنون سوریه است. تورکیه تنها در بازسازی ارتش سوریه به فروش سلاح اکتفاءنمی‌کند می‌خواهد آموزش، ساختارفرماندهی، اطلاعات، کنترل و ارتباطات و دکترین نبرد ترکیبی را نیز منتقل‌نماید، می‌تواند نسل جدیدی از افسران سوری را با الگوهای نظامی خود تربیت‌کند و وابستگی بلندمدت در تسلیحات، تعمیرات، فناوری و دانش نظامی ایجادکند.


۳

✍منظور و مقصود از انقلاب و انقلابی‌گری رسیدن به رفاه و سعادت آدمیان بوده هیچ انقلابی در این صدسال اخیر نتوانسته انسانها را به سعادت برساند اما کثیری از کشورهای خاوردور چون سنگاپور،مالزی، تایوان، چین، کره‌جنوبی و ویتنام با اصلاحات توانستند به ملّتهاشون امید و رفاه بدهند نه انقلاب‌. حتا چین هم توانست با اصلاحات و عبور از انقلابیگری به اینجا برسد اگر از انقلاب فاصله‌نمی‌گرفت و به اصلاحات فکرنمی‌کرد نمی‌توانست به رفاه و ترقّی برسد تعریف و عملکرد همه اینها از اصلاحات در واقع همراهی با اقتصادجهانیِ نظام کاپیتالیستی بوده و است بدون هم آهنگی و همراهی با اقتصاد کاپیتالیستی،اصلاحات تعریف‌نمی‌شود به عبارتی دقیقتر اصلاحات، محصول نظام سرمایه‌داری است و شاخه‌های زیادی دارد با مرزهای بسته معنی ندارد زیرا در شعار و حرف باقی‌بماند اما همه این اصلاحات بدون اصلاحات سیاسی در واقع اصلاحات نیم‌جان است‌ مثلا چین راهِ درازی برای رسیدن به دمکراسی و اصلاحات سیاسی با استانداردهای غربی دارد با همه این تفاسیر عملکرد خوبی داشته البته این پیشرفت چین مدیون تشکل حزب کمونیست چین بوده که توانسته با عقب‌نشینی از استراتژی خود اصلاحات را تقویت‌کند، در واقع مهندسی و مدیریت اصلاحاتِ چین را حزب کمونیست پیش برده چون دارای تشکّل بوده یعنی کشورهای خاوردور با عقلانیّت کارکرده‌اند، اما در روسیه نتوانست اصلاحات شکل بگیرد چون یک نظام شونیستی و مافیایی دارد. هنوز ملتهای ممالک محروسه، مدیون اصلاحات ناصری هستند اگر با دقت تحلیل‌کنیم آثار اصلاحات ناصری را می‌توان در فنون حکمرانی بررسی‌کرد اگر ما تورکان تشکل می‌داشتیم میللی مکتب و میللی فلسفه را پیش‌می‌کشیدیم از شعوبیان خودمان را جراحی می‌کردیم می‌توانستیم مانع شکست اصلاحات ناصری شویم.

⏭ Metam
✅ @pishroaz

🔻بلومبرگ: پیشنهاد عراقچی برای بازگشت بازرسان هسته‌ای در ازای کاهش تحریم‌ها

▪️به گزارش بلومبرگ، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفت‌وگوهای خصوصی پیشنهاد داده است که تهران در ازای کاهش تحریم‌ها، دسترسی بازرسان هسته‌ای به تأسیساتی را که در حملات آسیب دیده‌اند، دوباره برقرار کند.

▪️عراقچی این پیشنهاد را در جریان دیدار با دیپلمات‌های اروپایی و خاورمیانه‌ای در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک مطرح کرده است؛ پیشنهادی که می‌تواند مسیری برای شکستن بن‌بست در مذاکرات صلح میان ایران و آمریکا فراهم کند.

⏭ Metam
✅ @pishroaz

💢گزارش‌های اولیه از اصابت به یک سوپرنفتکش در نزدیکی سواحل عمان

🔸خبرگزاری فارس به نقل از منابع محلی گزارش داده است: یک سوپرنفتکش با ظرفیت حدود ۲.۵ میلیون بشکه که به ادعای این منابع در «مسیر غیرمجاز» تنگه هرمز تردد می‌کرد، در حدود ۸ کیلومتری سواحل عمان مورد اصابت قرار گرفته و دچار آتش‌سوزی شده است.

🔸هنوز نام نفتکش، پرچم آن، نوع محموله، عامل حمله و وضعیت خدمه اعلام نشده است.


⏭ Metam
✅ @pishroaz

رای قومیتی !

آقای جمشیدی اینکه میگویید قومگرایی قابل قبول نیست کاملا درست هست و در راستای تفکرات جناب عالی:


۱ _ رای کرمان ، یزد ، سمنان..... به جلیلی براساس تفکر بوده یا قومگرایی تاجیکی در آن دخیل بوده است؟!

۲ _ شما که یک انسان مسلمان و دیندار هستید زبان فارسی را با چه استنباطی از دین زبان رسمی کرده اید؟!


آیا حاضرید ترکی یا عربی زبان رسمی شود؟!


۳ _ شما که قومگرا نيستيد با چه استنباطی از دین، بلافاصله بعد از فروپاشی شوروی به حمایت از ارامنه برخاسته و با آذربایجان مسلمان و شيعه دشمنی کردید آیا فاشیسم فارسی در این سیاست دخیل نبوده  ؟

داوود خاکپور

⏭ Metam
✅ @pishroaz

سند شماره ۵۰/ اسناد هویت تورکی آذربایجان قبل از اسلام
تئوفانس ، مورخ بیزانسی، در گزارش لشکرکشی سال ۶۲۷ میلادی می‌نویسد:
«ترکانِ شرق، که آنان را خزر می‌نامند»
(τοὺς ἀπὸ ἀνατολῶν Τούρκους, οὓς Χαζάρους καλοῦσι)
سپس می‌گوید:
«و خزرها پس از شکستن/عبور از دروازه‌های کاسپی ، به سرزمین آدرایگان [آذربایجان] وارد شدند.»
Theophanes, Chronographia, AM 6117، ص. 315–316 در چاپ de Boor.
بنابراین در سال ۶۲۷ میلادی، علاوه بر مردم بومی ترکان که در منابع با نام‌های گوناگون در ارتباط با آذربایجان و قفقاز شناخته می‌شوند، مردمی که منبع بیزانسی مشخصاً آنان را «ترکانِ شرق» و «خزر» می‌نامد نیز در آذربایجان حضور داشتند.
نکتهٔ مهم این است که تئوفانس در اینجا فقط دربارهٔ محل زندگی خزرها سخن نمی‌گوید؛ بلکه حضور آنان در سرزمین آذربایجان (Adraigan/Adrabigan) را در جریان یک تبادل تاریخی گزارش می‌کند.
منبع:
Theophanes Confessor, Chronographia, AM 6117 (627 CE), ed. Carl de Boor, pp. 315–316.

رحیم آغ بایراق

⏭ Metam
✅ @pishroaz

رئیس اتاق تبریز:

در حالی که سهم تهران از تولید ناخالص داخلی کشور حدود 21 درصد است، 67.19 درصد تسهیلات بانکی در این استان پرداخت شده است. مقایسه سرانه تسهیلات بانکی نشان می‌دهد که این رقم در تهران 746 میلیون تومان، در کل کشور 200 میلیون تومان و در آذربایجان شرقی تنها 89 میلیون تومان است که این شکاف، گویای توزیع غیرمتوازن منابع است.

⏭ Metam
✅ @pishroaz

کاآن؛ جنگنده ملی ترکیه آماده پروازهای آزمایشی با سرعت بالا


مهمت دمیراوغلو، مدیر کل صنایع هوافضای ترکیه اظهار داشت که جنگنده ملی کاآن که برای اولین بار در تکنوفست به نمایش گذاشته شده است، در حال آماده شدن برای پروازهای آزمایشی با سرعت بالا است.


⏭ Metam
✅ @pishroaz

اندیشکده زاویه

‍ رقابت ژئوپلیتیک قدرت‌های جهانی بر سر منابع استراتژیک معدن مس و مولیبدن زنگزور، با هزینه‌ای سنگین برای محیط‌زیست منطقه و ساکنان حوضه آبریز رود ارس همراه شده است. در حالی که واشنگتن، مسکو و ایروان در حال تسهیم منافع این ماده معدنی حیاتی صنایع دفاعی هستند، ورود سالانه هزاران تن پساب سمی و فلزات سنگین به رودخانه‌های اوخچوچای و ارس، حیات اکولوژیک، کشاورزی و سلامت مرزنشینان شمال‌غرب ایران را با بحرانی خاموش مواجه کرده است.
تحریریه اندیشکده زاویه: برخی تصورشان این است که ماجرای معدن مس و مولیبدن زنگزور، تنها یک رقابت ژئوپلیتیک برای دستیابی به مواد معدنی استراتژیک است، در حالی که ماجرا فراتر از این حرف‌هاست و روایتی تلخ از بهای سنگینی است که محیط‌زیست منطقه – به‌ویژه رودخانه ارس – برای این منافع سیاسی و اقتصادی می‌پردازد. درحالی‌که واشنگتن، ایروان و مسکو بر سر سرنوشت معدن مولیبدن چانه‌زنی می‌کنند، زباله‌های سمی و فلزات سنگین ناشی از بهره‌برداری بی‌رویه، جان هزاران کیلومتر از این اکوسیستم ارزشمند را تهدید می‌کند.
اهمیت راهبردی و ابعاد ژئوپلیتیک
مجتمع مس و مولیبدن زنگزور در ارمنستان، حدود ۲.۲ درصد از کل تولید جهانی مولیبدن را به خود اختصاص داده است. این فلز استراتژیک که در صنایع هوافضا، تجهیزات دفاعی و پوشش‌های دماغه موشک‌ها و هواپیماهای مافوق صوت کاربرد گسترده‌ای دارد، به یکی از محورهای سیاست خارجی قدرت‌های بزرگ تبدیل شده است.
آمریکا که با فرمان اجرایی ترامپ در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ / ۲۹ تیر ۱۴۰۵ خرید مواد معدنی حیاتی از رقبای ژئوپلیتیک خود را محدود کرده، به‌دنبال تأمین مولیبدن از ارمنستان از طریق کریدور «مسیر ترامپ» است؛ توافقی که در قالب منشور مشارکت راهبردی جامع و یادداشت تفاهم همکاری در زمینه مواد معدنی حیاتی، در ۲۶ مه ۲۰۲۶ / ۵ خرداد میان واشنگتن و ایروان به امضا رسید.
با این حال، مالکیت این معدن توسط «رومان تروتسنکو»، سرمایه‌دار میلیاردر روس و از چهره‌های نزدیک به کرملین و انتقال صوری سهام به نام «اسوتلانا یرشووا» برای دور زدن تحریم‌های آمریکا، پیچیدگی‌های این معادله را دوچندان کرده است. در موازات آن، خرید معدن «تغوت» توسط «کنستانتین سوکولوف» مدیر صندوق آمریکایی TRIPP+ و از حامیان مالی ترامپ از بانک روسی  VTB نشان‌دهنده یک معامله پنهان و پیچیده میان واشنگتن و مسکو برای تقسیم منافع معدنی ارمنستان است.
فاجعه خاموش رود ارس؛ بهای سنگین زیست‌محیطی
اما در پشت این بازی بزرگ ژئوپلیتیک، یک واقعیت تلخ و نادیده‌گرفته شده وجود دارد: سال‌هاست که زباله‌ها و پساب‌های شیمیایی سمی ناشی از فرآیند تولید مجتمع زنگه‌زور، به رودخانه «اوخچوچای» ریخته می‌شود. این رودخانه که در دره رشته‌کوه زنگه‌زور جریان دارد، پس از عبور از منطقه زنگیلان، به رود ارس می‌ریزد و آلودگی‌های ناشی از آن را به طول هزاران کیلومتر به مناطق مختلف از جمله مرزهای شمالی ایران منتقل می‌کند.
تحقیقات میدانی نشان داده است که در آب‌های رود ارس در سمت ایرانی، بیش از ۵۹ نوع فلز سنگین از جمله آرسنیک، سرب، کادمیوم و جیوه شناسایی شده است که همگی ریشه در فعالیت‌های فرآوری معدن زنگه‌زور دارند. این آلودگی‌ها نه‌تنها حیات آبزیان و تنوع زیستی رود ارس را به شدت تهدید می‌کند، بلکه زنجیره غذایی و سلامت ساکنان حاشیه این رودخانه را نیز با خطرات جبران‌ناپذیری مواجه ساخته است. کشاورزی در مناطق زنگیلان، خداآفرین و پارس‌آباد که به آب ارس وابسته است، با کاهش شدید کیفیت محصولات و افزایش بیماری‌های ناشی از فلزات سنگین دست‌وپنجه نرم می‌کند.
توسعه معدن؛ تشدید فاجعه
نکته هشداردهنده‌تر اینکه برنامه توسعه این مجتمع برای افزایش ظرفیت پردازش سنگ‌معدن از ۲۲ میلیون تن به ۳۰ میلیون تن در سال، با تأمین مالی ۱۲۰ میلیون دلاری بانک توسعه اوراسیا (EDB) در دست اجراست. این توسعه، که در راستای پاسخگویی به تقاضای فزاینده آمریکا برای مولیبدن طراحی شده، فقط بر شدت آلودگی‌های وارد شده به رود اوخچوچای و درنهایت رود ارس خواهد افزود. به‌عبارتی، هر تن مولیبدنی که برای صنایع دفاعی آمریکا ارسال می‌شود، تن‌ها زباله سمی بیشتری را به رودخانه‌هایی می‌ریزد که هزاران نفر از مردم منطقه به آن وابسته‌اند.
با این حال، در توافقات سیاسی اخیر میان ارمنستان و آمریکا، هیچ‌گونه الزامی برای کنترل آلودگی‌های زیست‌محیطی یا جبران خسارت‌های وارد شده به رود ارس گنجانده نشده است. گویی هزینه‌های زیست‌محیطی این معامله، قربانی منافع استراتژیک قدرت‌های بزرگ شده است.
جمع‌بندی
معدن زنگزور، نمادی از نابرابری همیشگی در معادلات ژئوپلیتیک است: جایی که منافع سیاسی و اقتصادی قدرت‌ها بر بهای سنگین زیست‌محیطی و سلامت عمومی مردم منطقه اولویت پیدا می‌کند.


⏭ Metam
✅ @pishroaz

✴️

☪️ ماهیت، هویت و اصالت تُرکیِ آثار مولانا نظامی گنجوی

✍️ : #مختاری_نیا خلیل

✍️ در آثار یکی از معروفترین شاعران و متفکران جهان تُرک، مولانا نظامی گنجوی، هزاران لغت و صدها آتالار سؤزو (ضرب المثلِ ) تُرکی وجود دارد که مستقیما از تاریخ، فرهنگ، ادبیات تُرک، فولکلور و زبان مادری نظامی گنجه‌ای أخذ شده است که به صورت مستقیم و عمدتا در قالب شعر و کسوت شاعرانه‌گی تبلور و تجلی یافته است.

✍️ دکتر میرعلی رضایی [ زبانشناس و دکترای زبان و ادبیات ترکی و استاد دانشگاه ] در مقاله‌اي تحت عنوان"ضرب المثل های تُرکی در اشعار نظامی" صدها مثال از حضور لغات و ضرب المثل های تُرکی در اشعار نظامی پرداخته است؛ حضور آتالارسؤزلری در اشعار نظامی به وضوح دلالت بر ذهنیّات جهان تُرک نظامی دارد و حاوی تفکرات، فلسفه، عرفان، فرهنگ و اندیشه تُرکی و حافظه تاریخی و هویت تُرکی نظامی گنجوی می باشد؛ شاعری که زبانش را، فکرش را، اندیشه های فلسفی، باورهای فرهنگی ترکی خود را در قالب‌های عربی و با کلمات دری به تصویر کشیده است

✅- ضرب المثل تُرکی : قوردت دان چوبان اولماز / قوردلا قوزو بیر یئرده اوتلاییر
🔷شعرنظامی:
🔺زعدلش باز با تیهو شده خویش
و یکجا آب خورد گرگ و میش

✅ ضرب المثل تُرکی: " اؤز اَلی ایله اؤز ایاغینا بالتا چالیر "
🔷شعر نظامی:
🔺 دل من درحق من رأی بد زد
بدست خود تیر بر پای من زد

✅ ضرب المثل تُرکی: " منیمله قوش دیلی دانیشما / منه قوش دیلی اوخوما "
🔷 شعر نظامی:
🔺دام نه ای، دانه فشانی مکن
با چو منی "مرغ زبانی مکن"

✅ ضرب المثل تُرکی: " دوشاب آلمیام بال چیخیبدی"
🔷 شعر نظامی:
🔺یکی دور جست و دریا را کمین یافت
یکی سرکه طلب کرد انگبین یافت

✅ ضرب المثل تُرکی: " بئش بارماغین بئشی ده بیر اولماز"
🔷شعر نظامی:
🔺نه هر طوقی بود با زخم هم پشت
نه یکسان روید از دستی ده انگشت

✅ ضرب المثل تُرکی: "سو همیشه بیر آرخا آخماز"
🔷 شعر نظامی:
🔺ندارد جاودان طالع یکی خوی
نماند آب دایم در یکی جوی

✅ ضرب المثل تُرکی: " اوت کؤک اوسته بیتَر "
🔷 شعر نظامی:
🔺تو نیک و بد نباشد نیز فرزند
بود طه به تحم خویش مانند
و...
⬇️ علاقمندان جهت مطالعه بیشتر می توانند رجوع کنند به :🔻
🔺پروفسور حمید آراسلی، لغات و امثال الحکم های مردمی موجود در آثار نظامی ، ترجمه دکتر میرعلی رضایی، نشریه آغری، اورمیه ، شماره 170

⏭ Metam
✅ @pishroaz

🔴رویترز: پاکستان با اعزام 40 هزار نیرو به عربستان سعودی برای جنگ با حوثی ها موافقت کرد

عربستان سعودی بیش از 100 هزار نیروی نظامی را برای حمله تمام عیار به حوثی ها بسیج می‌کند

⏭ Metam
✅ @pishroaz

گزارش‌های منابع امنیتی: ترامپ در حال بررسی اعزام نیروی زمینی آمریکا به ایران پس از انتخابات نوامبر است

🔻برخی گزارش‌های اولیه به نقل از مقام‌های آمریکایی میگن دونالد ترامپ در حال بررسی اعزام نیروهای زمینی آمریکا به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر است و معتقد است در آن مقطع «چیزی برای از دست دادن ندارد».

🔻همزمان، گزارش شده سومین ناو هواپیمابر آمریکا و دومین یگان اعزامی تفنگداران دریایی با بیش از ۲ هزار تفنگدار دریایی در مسیر منطقه هستند.

🔻در صورت انجام این استقرارها، تا ماه نوامبر سه ناو هواپیمابر و دو گروه آبی‌خاکی آمریکا در اطراف ایران مستقر خواهند بود.


⏭ Metam
✅ @pishroaz

رئیس جمهور آذربایجان، الهام علی‌اف:

ما به کمک یا حمایت هیچ‌کس نیازی نداریم. زمانی که به کمک نیاز داشتیم، هیچ‌کس به ما کمک نکرد. زمانی که یک میلیون آواره داشتیم، هیچ‌کس دستگیری از ما نکرد.

هر آنچه به دست آوردیم، با پول خریدیم، از جمله تمام سلاح‌هایمان - با قیمت‌های بازار جهانی، تا آخرین گلوله.

هیچ‌وقت هیچ‌کس حتی یک منات یا یک دلار تخفیف به ما نداد. گاهی اوقات حتی با چند برابر قیمت بازار جهانی به ما می‌فروختند و ما مجبور بودیم چشم‌پوشی کنیم


⏭ Metam
✅ @pishroaz