🔴فاصله علم تا شبه علم
👤عرفان کسرایی (پژوهشگر فلسفه علم)

🔹قسمت دوم

#شبه_علم #فلسفه_علم
🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

⚠️ فردا شب در کانال تلگرام ، آپارات و‌یوتیوب مجله فیزیک پلاس :

ویدیویی ۱۰۰ دقیقه ای بحث و بررسی نوبل فیزیک ۲۰۲۰ با دکتررضا منصوری، سهراب راهوار و شانت باغرام بارگذاری خواهد شد .

📌با مجله فیزیک پلاس همراه باشید و به علاقمندان علم معرفی کنید🙏

🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

🔴بحث و بررسی نوبل فیزیک ۲۰۲۰
با
👤دکتررضا منصوری( استاد بازنشسته دانشگاه شریف)
👤دکتر سهراب راهوار (استاد تمام گروه کیهان شناسی دانشگاه شریف)
👤دکتر شانت باغرام (دانشیار گروه کیهان شناسی دانشگاه شریف)

⏰مدت زمان : ۱۱۰ دقیقه

#نوبل 🏅

🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

🌐در آپارات مجله فیزیک پلاس هم میتوانید ویدیوی «بحث و بررسی نوبل فیزیک۲۰۲۰» را تماشا کنید
http://m.aparat.com/v/pGrqt


🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

در یوتیوب مجله فیزیک پلاس هم میتوانید ویدیوی «بحث و بررسی نوبل فیزیک۲۰۲۰» را تماشا کنید

https://youtu.be/o8XB-vZWug0


🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

🎬برشی از یک فیلم
🔹اینشتین و فوتو الکتریک

🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

🎇نشست مجازی سیاهچاله، واقعیتی اجتناب‌ناپذیر

👤 فاطمه شجاعی (دانشکده‌ی فیزیک دانشگاه تهران)

📆 دوشنبه، ۵ آبان‌ماه؛ ساعت ۱۷

🖥 لینک پخش زنده:
aparat.com/socialpsi/live

🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

🔴تاریخچه کوانتوم

🔹قسمت اول (قرن۱۹ تااوایل قرن ۲۰)



۱۸۵۹: کیرشهوف مفهوم یک جسم سیاه را معرفی می کند و ثابت می کند که طیف تابش تنها به دمای آن بستگی دارد.

۱۸۶۰-۱۹۰۰ : بولتزمن و ماکسول، مکانیک آماری را پایه گذاری می کنند. بولتزمن حدس می زند که انتروپی، همان بی نظمی است.

۱۸۷۷: بولتزمن پیشنهاد می دهد که انرژی ترازهای یک سیستم فیزیکی را می توان بر اساس مکانیک آماری و شواهد ریاضی، جدا کرد.

۱۸۸۷: هرتز اثر فوتوالکتریک را کشف کرد.

۱۸۸۸: هرتز به صورت تجربی نشان می دهد که امواج الکترومغناطیسی، همانطور که به وسیله ی ماکسول پیش بینی شده بودند، وجود دارد.

۱۸۸۸: ریدبرگ، فرمول بالمر را برای شامل کردن تمام سری های طیفی خطوط اتم هیدروژن را اصلاح کرد (این فرمول بعداً برای تایید مدل کوانتومی بور، به کارگرفته خواهد شد).

۱۸۹۵: رونتگن، در آزمایش هایی با پرتوهای الکترون در پلاسما، پرتوی ایکس را کشف کرد.

۱۸۹۶: بکرل به صورت کاملاً تصادفی و در حال بررسی کار رونتگن، رادیواکتیویته را کشف کرد (خدا شانس بده!).

۱۸۹۶: زیمن برای اولین بار اثر شکافتگی زیمن را با گذراندن نور تابش شده ی هیدروژن از میان یک میدان مغناطیسی، مشاهده کرد.

۱۸۹۶-۱۸۹۷: ماری کوری توانست ترکیبات توریوم  را کشف کند و از دیگر کشفیات او، کشف رادیوم و واپاشی هسته ی اورانیوم بود.

۱۸۹۹-۱۹۰۳: رادرفورد در سال ۱۸۹۹ مفهوم پرتورهای آلفا و بتا را برای توضیح دو نوع تابش متفاوت نمک توریوم و اورانیوم معرفی کرد. او در سال ۱۹۰۲ کشف کرد که توریوم رادیواکتیو، از طریق فرآیند واپاشی هسته ای، به رادیوم و یک گاز تبدیل می شود. (رادرفورد به عنوان پدرفیزیک هسته ای شناخته می شود).

#کوانتوم
#تاریخچه_کوانتوم

🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

ریچارد فاینمن :
«هیچ کس مکانیک کوانتوم را نمیفهمد.»

#کوانتوم
#فاینمن
🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

🔴توضیح اثر مگنوس

🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

🔴در جستجوی منشا کیهان

🔹آشنایی با ماهواره پلانک و هدف از ماموریت پلانک
🔹بیگ بنگ و تورم کیهانی

#مهبانگ #بیگ_بنگ
#تابش_زمینه_کیهانی
#کیهان_شناسی

🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

#مهبانگ

🔴از مهبانگ (بیگ بنگ) چه میدانیم و چه نمیدانیم

🔹در چهار بخش
📝 داریوش محسنی

در ادامه بخوانید..‌

🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

🔴از مهبانگ (بیگ بنگ)چه میدانیم و چه نمیدانیم؟

✅قسمت ۱ از ۴

🔹یکی از پرسش‌ها و معماهائی که قرن‌ها است توجه متفکران را بخود جلب کرده این است که جهان چگونه بوجود آمد‌ه است.
مقدار نسبتاً زیادی راجع به آن میدانیم. علم کیهان شناسی نظریه بسیار محکمی راجع به پیدایش جهان ارائه کرده است ولی میدانیم که این نظریه کامل نیست.

مطالبی را که میدانیم:
🔹که جهان قابل مشاهده در گذشته کوچکتر و گرم تر بوده و نیز در حال انبساط است.
میدانیم که انبساط جهان در لحظه ای آغاز شده است که آن لحظه حدود ۱۳.۸ میلیارد سال پیش بوده است.
بیش از ۵۰ سال است که تشعشعات پیش زمینه ای مایکروویو کیهانی (cosmic microwave background radiation) را کشف کرده ایم. این تشعشعات قدیمی ترین بازمانده قابل مشاهده (قابل اندازه گیری) مهبانگ هستند. این تشعشعات بازمانده تابشی است که بعد از لحظه مهبانگ بوجود آمده بود.
این تشعشعات نشان دهنده تصویری است که جهان سنی درحدود ۳۸۰ هزار سال داشت. مانند اینکه شخص ۵۰ ساله ای عکسی از خود هنگامی که فقط ۱۲ ساعت از زمان تولدش گذشته بود را مشاهده کند.
گو اینکه قدیمی ترین اثر قابل مشاهده از مهبانگ مربوط به ۳۸۰ هزار سال پس از آن است، ولی راجع به جهان بسی قبل تر ازاین زمان میدانیم.
به عنوان مثال درجه حرارت جهان هنگام آغاز این تشعشعات حدود ۲۷۰۰ درجه سانتیگراد بوده است. ولی میدانیم که جهان در حال انبساط و نیز سرد شدن است و قبل از آغاز این تشعشعات گرم‌تر از مقدار ذکر شده بوده.
گو‌اینکه مشاهده جهان هنگامی که درجه حرارت آن بسیار بیش از ۲۷۰۰ بوده در حال حاضر امکان پذیر نیست ولی شرایط جهان بسیار قبل تر از ۳۸۰ هزار سال پس از مهبانگ در شتاب دهنده های بزرگ مانند بزرگ‌ترین شتاب دهنده موجود در دنیا در مرکز تحقیقاتی هسته ای و اتمی اروپا (CERN)به نام Large Hardon Colider قابل ایجاد است. هنگامی که هسته های اتم سرب را با سرعت های بسیار زیاد به یکدیگر برخورد میدهیم درجه حرارت ایجاد شده به مقداری در حدود ۷۰۰۰ میلیارد ( ۷ تریلیون ) درجه سانتیگراد می‌رسد. هنگام برخورد این پروتون ها به یکدیگر و ایجاد چنین درجه حرارتی، مشابه زمانی است که جهان فقط یک دهم تریلیون (۱۰ به توان منهای ۱۳ ) ثانیه عمر داشت. این ها تا به حال حقایقی از مهبانگ بود.
اگرلحظه مهبانگ را هم در نظر بگیریم، اطلاعات زیادی پس از زمان ۱۰ به توان منهای ۱۳ ثانیه در دست داریم.

🔹ولی گذشته از این مطلب، بین زمان صفر و ۱۰ به توان منهای ۱۳ ثانیه، کیهان شناسی دانشی فعلا ندارد. و حتی کوچکترین چیزی راجع به زمانی ماقبل از صفر نمیدانیم.
ولی فرق است مابین اینکه ما مقوله ای را به صورت کامل ندانیم با اینکه اصلا چیزی راجع به آن موضوع ندانیم.
یکی از مشهورترین آنها فرضیه ای است که بسیار راجع به آن تفکر شده و نیز به صورت مدلی برای انبساط بسیار سریع جهان و نیز یکنواختی توزیع ماده و انرژی پیشنهاد شده است.
این ایده بدین ترتیب است که در زمان ۱۰ به توان منهای ۳۶ ثانیه، جهان دچار انبساطی بیش از سرعت نور گشت. ممکن است چنین تصور شود که چنین چیزی امکان پذیر نیست شاید به این علت که یاد گرفته باشیم که سرعتی بیش از سرعت نور ممکن نیست. این موضوع درست نیست. این واقعیت دارد که هیچ ذره ای قادر به حرکت با سرعتی بیش از سرعت نور در فضا نیست. ولی فضا قابلیت انبساط با سرعتی بیش از سرعت نور را دارد. هیچگونه محدودیتی راجع به سرعت انبساط فضا وجود ندارد. این بازه زمانی بسیارکوتاه که به دوران تورم (inflation period) نام گذاری شده هیچ یک از قوانین فیزیک را نمی‌شکند.
چه چیزی باعث چنین تورمی میگردد؟

تا به حال فقط حدسی آگاهانه داشته ایم.

ادامه دارد ...

#مهبانگ #بیگ_بنگ
#کیهان_شناسی

🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

🔴از مهبانگ (بیگ بنگ) چه میدانیم و چه نمیدانیم.

✅قسمت ۲ از ۴

🔹در حال حاضر در جهان چهار نیرو وجود دارد. نیروی اندرکنش هسته ای قوی، نیروی اندرکنش هسته ای ضعیف، نیروی الکترومغناطیسی و نیروی گرانش. با در نظر گرفتن آنچه که راجع به رفتار این نیروها میدانیم، به نظر می‌رسد که در انرژی های بسیار بالا، این نیروها در یکدیگر ادغام شوند و تشکیل یک نیروی واحدی را بدهند. این موضوع مانند این است که ایزاک نیوتن دریافت که توضیح واحدی وجود دارد که نشان می‌دهد نیروئی که باعث سقوط اجسام در زمین میشود، همان نیروئی است که باعث چرخش سیارات به دور خورشید میگردد و آن نیروی گرانش است.

🔹اگر این چهار نیرو در ابتدا یکی بودند ولی حالا از یک دیگر مجزا هستند، بنابر این میبایستی زمانی باشد که آنها از یک دیگرجدا شده اند. یک‌ ایده این است که عاملی که باعث دادن انرژی به انبساط جهان شد، جدا شدن نیروی اندرکنش قوی از سایر نیرو ها بود.
این موضوع گذار مرحله ای (phase transition) نام گرفته است که ایده ای کاملا قابل قبول است.
ممکن است این موضوع کمی نامفهوم باشد. یک مقایسه ممکن است به فهم این موضوع کمک کند.

فرض کنید که ظرفی دارید که در آن آب و هوا وجود دارد.
اگر درجه حرارت ظرف بالاتر از نقطه جوش آب باشد، ظرف حاوی هوا ونیز بخار آب است. حال اگر درجه حرارت ظرف کمتر از ۱۰۰ درجه سانتیگراد گردد، بخار آب تبدیل به مایع میشود ولی هوا در حالت گاز باقی می‌ماند. در آن درجه حرارت بخصوص دو چیزی که شبیه به یک دیگر بودند ناگهان به دو صورت دیده می‌شوند.

نمیبایستی به راحتی به این باور داشت که انبساطی تورمی ای در کار بوده است و یا این ایده که یک نیروی واحد هنگامی که شبیه به چهار نیرو شده علت چنین انبساطی بوده است. ولی هر دو ایده گمان های معقولی هستند و آنها احتیاج به قوانینی خارج از قوانین موجود در فیزیک ندارند. ونیز اینکه با مشاهدات و اطلاعات موجود تناقضی ندارند.

هنوز به جائی که جهان آغاز گشته نرسیده ایم. ولی به آن نزدیک شده ایم

ادامه دارد...

📌قسمت اول را اینجا بخوانید.

#مهبانگ #بیگ_بنگ
#کیهان_شناسی
🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

🔴از مهبانگ (بیگ بنگ) چه میدانیم و چه نمیدانیم.

✅قسمت ۳ از ۴

اجازه دهید خلاصه ای از آنچه میدانیم را یاد آور شوم.

🔹با فرض اینکه اصول جدیدی از فیزیک در انرژی های بالا ظاهر نمی‌شوند، بین لحظه مهبانگ (زمان صفر) و قبل از گذشتن ۱۰ به توان منهای ۴۳ ثانیه، مقدار انرژی و درجه حرارت آنقدر بالاست که تمامی قوانین شناخته شده فیزیک ( به عنوان مثال قانون نسبیت عام انشتین ) فرو میپاشند. هیچگونه بینشی که در حال حاضر داریم قابل انطباق به این محدوده زمانی نیست. از ۱۰ به توان منهای ۴۳ ثانیه تا ۱۰ به توان منهای ۳۶ ثانیه، جهان به آرامی در حال انبساط و سرد شدن بود. در لحظه ۱۰ به توان منهای ۳۶ ثانیه پس از مهبانگ، نیروی اندرکنش هسته ای قوی ازدیگر نیروها جدا میشود و این باعث میشود جهان قابل مشاهده ای که اندازه آن کوچکتر از یک اتم بود به اندازه یک پرتقال بزرگ شود. این انبساط تورمی شدید فقط ۱۰ به توان منهای ۳۲ ثانیه طول کشید. از آن زمان تا ۱۰ به توان منهای ۱۳ ثانیه جهان به انبساط ادامه داد. بعد از ۱۰ به توان منهای ۱۳ ثانیه تا به امروز زمانی است که اطلاعات دقیقی از انبساط در دست داریم. راجع به زمان های قبل ازآن فقط گمانه زنی هائی وجود دارد گو اینکه این گمانه زنی ها معقول هستند.

🔹جهان در زمان صفر به چه شکلی بوده است؟

به علت فروپاشی قوانین فیزیک قبل از ۱۰ به توان منهای ۴۳ ثانیه ( به این طول زمانی، زمان پلانک میگویند ) دانشمندان چیزی راجع به جهان نمیدانند. در واقع گواینکه پیشرفت های بسیاری در فیزیک و کیهان شناسی شده است، بین زمان صفر ( لحظه مهبانگ ) و زمان پلانک دانشمندان هیچ چیزی از جهان نمیدانند و نمی توانند بدانند. این یک اعتراف است.
البته ندانستن موضوعی گناه نیست. گناه هنگامی است که فکر کنیم میدانیم ولی واقعاً نمیدانیم.

🔹ولی ایده هائی وجود دارند. این واقعیتی است که تمامی جهان قابل مشاهده بسیار کوچکتر از زمان حال بوده است. ولی تمامی جهان از جمله بخشی از جهان که به علت فاصله بسیار زیاد قابل مشاهده نیستنند و نخواهند بود میبایستی بسیار بزرگتر از ( حداقل ۵۰۰ برابر ) جهان قابل مشاهده باشد. البته تمامی جهان میتواند بسیار بزرگتر از ۵۰۰ برابر جهان قابل مشاهده باشد. این میتواند چنین بیان شود که انحنای کل جهان به علت عظمتش صفر است. ممکن است که کل جهان به شکلی عجیب و غریب باشد. علم نمیداند و ممکن است که هیچگاه پاسخی برای آن نداشته باشد. پس اجازه دهید که توجه خود را معطوف به جهان قابل مشاهده کنیم.

🔹جهان قابل مشاهده در لحظه مهبانگ بسیار بسیار کوچک بوده. البته این اشتباه است که فرض کنیم که اندازه آن صفر بوده.
جهان هنگامی که به آن کوچکی بوده چه شکلی داشته است؟ میدانیم که قوانین دانسته شده در فیزیک در آن زمان کار نمیکرده است. بنابراین کسی نمیداند. میتوان تصور کرد که مانند فضا – زمان در حال حاضر بوده است که در آن ماده و انرژی دائماً ظاهر می‌شوند و ناپدید میگردند( quantum fluctuation ). واژه ترکیبی فضا – زمان بسیار مهم است و اینکه از این واژه استفاده نابجائی هنگامی که راجع به مهبانگ صحبت می‌کنند میشود. این به علت این موضوع است که میدانند هنگامیکه گرانش قوی تر میگردد، زمان آهسته تر میگذرد. که در واقع هنگامی است که فشرده شدن ماده در یک حجم بسیار کوچک اتفاق میافتد.
در واقع اتفاقی که میافتد این است که شخصی که در مجاورت نیروی گرانش کمتری قرار دارد به شخصی که در مجاورت نیروی گرانش قوی تری است نگاه میکند زمان به نظر این شخص آهسته تر می آید. ولی برای شخصی که در مجاورت نیروی گرانشی
بسیار زیاد قرار دارد، از نظر خود آن شخص زمان به سرعت معمول خود ادامه می‌دهد.

🔹به علاوه گفته میشود که مهبانگ باعث بوجود آمدن فضا و زمان شده است و این موضوع تا حدی حقیقت دارد. مطمئناً میشود گفت که مهبانگ باعث انبساط زمان و مکان شده است. ولی باید به خاطر بیاوریم که نسبیت عام انشتین به همراه باقی قوانین فیزیک در زمان های پیش از زمان پلانک فرو میپاشند. بنابراین به این جمله که “زمان در لحظه مهبانگ و نیز قبل از آن وجود نداشته است” میبایستی به دیده شک نگاه کرد.

🔹بنابراین چه ایده هائی هستند که معقول به نظر میآیند؟

تعدادی از این ایده ها وجود دارند ولی بایستی خاطر نشان کرد که آنها فقط و فقط گمانه زنی هستند.

ادامه دارد...

قسمت دوم را اینجا بخوانید.

#مهبانگ #بیگ_بنگ
#کیهان_شناسی
🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

🔴از مهبانگ (بیگ بنگ) چه میدانیم و چه نمیدانیم.

✅قسمت ۴ از ۴

سه ایده معقول و در حد گمانه زنی وجود دارد.

🔹ایده اول اینکه جهان همیشه در حالتی بسیار بسیار فشرده شده وجود داشته است درست مانند کمانی که ریسمان آنرا تا سرحد ممکن کشیده اند. سپس با استفاده از قوانینی که مکانیک کوانتوم از آنها پیروی میکند، جهان مانند کمانی که تیر را رها میکند به جهانی درحال انبساط تحول یافت. این پدیده بسیار شبیه به فروپاشی ای است که در هسته اتم های ناپایدار اتفاق میافتد. این ایده، ایده ای استاتیک و ایستاست و احتیاج دارد که جهان همیشه وجود داشته باشد (ازلی بودن جهان) و این ازلی بودن مترادف با تعریفی از زمان است که تحت آن شرایط وجود داشته است.

ایده های دیگر نیاز به جهانی کمتر ایستا و استاتیک دارند ولی احتیاج به گمانه زنی های بیشتری دارند.

🔹فرض بفرمائید که علاوه بر سه بعد مکان و یک بعد زمان ، ابعاد دیگری در جهان نیز وجود دارند. اگر چنین فرضی را بشود کرد، میشود تصور کرد که جهان های دیگری در آن ابعاد دیگر وجود دارند منتها ما قادر به اندرکنش با آنها نیستیم. این مانند پرنده هائی است که پرواز می‌کنند ولی فیزیولوژی انسانی ما را قادر به پرواز نکرده است. اگر چنین چیزی درست باشد، شاید این جهانی که در آن زندگی می کنیم، همیشه وجود داشته است و در حال تعلیق و شناور بودن در بعد های دیگر است. شاید جهان ما با جهان دیگری برخورد کرده است و این برخورد شدید باعث انتقال انرژی به جهان ما و ایجاد گرمای شدید و انبساط گشته است.
بسیار سخت است که بتوان آزمایشی ترتیب داد که نتایج آن چنین مدلی را تائید کند. ولی با این وجود کیهان شناسان چند ایده آزمون پذیر ارائه کرده اند.

🔹ایده سوم که تورم دائمی نام دارد. شاید جهان های مختلف مانند حباب های هوائی درون یک مایع با ویسکوزیته بالا به آهستگی در حال حرکت هستند. این حباب ها از یکدیگر جدا می‌شوند و دوباره به یکدیگر میپیوندند. در این ایده جهان بزرگ مانند آن مایع همیشه وجود داشته است و جهان ما به صورت حبابی از یکی از حباب های دیگر در این مایع جدا شده است. به طرز مشابهی جهان های دیگری نیز توانسته اند و یا می‌توانند از جهان ما جدا شوند و به صورت جهانی مستقل در آیند. در این ایده بوجود آمدن جهان ها به صورت دائمی از یکدیگر مانند فرزندی خلق می‌شوند و بعد از مدتی خود فرزندی خلق می‌کنند. البته بسیار چالش برانگیز خواهد بود که بشود چنین ادعائی را ثابت کرد.

❗️باید در حال حاضر این را به خاطر سپرد که نمیدانیم در لحظه مهبانگ (زمان برابر صفر) چه اتفاقی افتاده است و مطمئناً قبل از آن.
به علاوه چون هیچ گونه اطلاعاتی راجع به وضعیت جهان قبل از ۱۰ به توان منهای ۱۳ ثانیه نداریم و در ثانی میدانیم که در زمانی قبل از زمان پلانک ( ۱۰ به توان منهای ۴۳ ثانیه ) تمامی قوانین فیزیک کاملا فرو میپاشند، بسیار غیر منطقی خواهد بود که حتی یک حدس علمی بتوان در مورد شرایط جهان در قبل از ۱۰ به توان منهای ۱۳ و ناچاراً قبل از زمان پلانک زد.
واقعیت این است که نمیدانیم.

ممکن است که هنگام آزمایش ها با انرژی ها بالاتر و بالاتر در شتاب دهنده ها دانشمندان به کشفیاتی نائل شوند که ایده های کنونی را دچار تغییرات اساسی کند. در آن حالت اطلاعات بدست آمده میتواند جهت تفکر را به جهتی دیگر هدایت کند.

دانشمندان می‌توانند امیدوار باشند که بالاخره پاسخی برای این معمای دو و یا چند هزار ساله داشته باشند. ولی تا آن روز فاصله زیادی داریم.

پایان.

قسمت سوم را اینجا بخوانید.

#مهبانگ #بیگ_بنگ
#کیهان_شناسی

🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

🔴امروز ۳۱ اکتبر: روز جهانی ماده‌ی تاریک

🔍 ماده‌ی تاریک یکی از بزرگ‌ترین معما‌های حل‌نشده در فیزیک است. آغاز داستان ماده‌ی تاریک زمانی بود که خانم وِرا روبین در اواخر دهه‌ی ۷۰ میلادی در بررسی نتایج حاصل از رصد کهکشان اَندرومِدا متوجه شد که ستاره‌های لبه‌ی کهکشان با سرعت‌هایی بیشتر از پیش‌بینی مکانیک نیوتنی حرکت می‌کنند. این پدیده قابل توضیح نبود مگر آنکه وجود ماده‌ای مرموز فرض می‌شد که قابل مشاهده نبود ولی اثرات گرانشی داشت...

🆔 @physicsplus_magazine
🌐http://www.instagram.com/physics.plus_magazine

✅مجموعه ای از بهترین کانالهای فیزیک و علوم مرتبط با آن✅