دَرد است که آدمی را رهبر است.
در هر کاری که هست، تا او را دردِ آن کار و هوسِ و عشقِ آن کار در درون نخیزد، او قصدِ آن کار نکند و آن کار بی‌درد او را میسَّر نشود، خواه دنیا، خواه آخرت، خواه بازرگانی، خواه پادشاهی، خواه علم، خواه نُجوم و غیره.
تا مریم را دردِ زِه *۱ پیدا نشد، قصد آن درختِ بخت نکرد که: فَاَجَاءَهَا الْمَخَاضُ اِلی جِذْعِ النَّخْلَةِ . . .*۲. او را آن درد به درخت آورد و درختِ خُشک، میوه‌دار شد.
تَن همچو مریم است. و هر یکی عیسی داریم. اگر ما را درد پیدا شود، عیسیِ ما بزاید و اگر درد نباشد، عیسی هم از آن راهِ نهانی که آمد، باز به اصل خود پیوندد، اِلّا ما محروم مانیم و از او بی‌بهره.

جان از درون به فاقه*۳ و طبع از برون به برگ
دیو از خورش به تخمه*۴ و جمشید ناشتا
اکنون بکن دوا که مسیح توبر زمی‌*۵ست
چون شد مسیح سوی فلک فوت شد دوا

*۱:درد زایش
*۲:تا درد زایش او را به سوى تنه درخت‏ خرمايى كشانيد گفت اى كاش پيش از اين مرده بودم و يكسر فراموش‏ شده بودم .سوره مریم آیه ۲۳
*۳ فاقه:تنگدستی
*۴ تخمه:فساد در معده ناشی از پرخوری
*۵ زمی:زمین

🙏"فیه ما فیه"مولوی نشر امیر کبیر ص ۲۰
https://t.me/perslit
@perslit

🙏۲۵ دسامبر، زادروز عیسی مسیح گرامی باد

عیسی مسیح در ادب پارسی الگوی وارستگی از دنیاست.‌ به گفته شاعر آدمی در گهواره‌ زمین که مادر اوست پرورش می یابد. چون که رسید و بالنده شد شایسته است مانند عیسی راه سفر به سوی پدرش در آسمان را پیش بگیرد.

بود محبوس طفل شیرخواره
به نزد مادر اندر گاهواره
چو گشت او بالغ و مرد سفر شد
اگر مرد است همراه پدر شد
عناصر مر تو را چون ام سفلی است
تو فرزند و پدر آبای علوی است
از آن گفته است عیسی گاه اسرا
که آهنگ پدر دارم به بالا
تو هم جان پدر سوی پدر شو
به در رفتند همراهان به در شو
نسب چبود تناسب را طلب کن
به حق رو آور و ترک نسب کن
به بحر نیستی هر کو فرو شد
«فلا انساب»* نقد وقت او شد
هر آن نسبت که پیدا شد ز شهوت
ندارد حاصلی جز کبر و نخوت
اگر شهوت نبودی در میانه
نسب‌ها جمله می‌گشتی فسانه
چو شهوت در میانه کارگر شد
یکی مادر شد آن دیگر پدر شد
نمی‌گویم که مادر یا پدر کیست
که با ایشان به عزت بایدت زیست

* پس آنگاه كه در صور دميده شود ديگر ميانشان نسبت‏ خويشاوندى وجود ندارد و از حال يكديگر نمى ‏پرسند (از سوره مومنون آیه ۱۰۱)
🙏گلشن راز محمود شبستری

https://t.me/perslit
@perslit

"لب دريا برويم‌، تور در آب بيندازيم
و
بگيريم طراوت را از آب‌"

💧از "صدای پای آب" سروده سهراب سپهری

کنار گذاشتن عادت، هشیاری می آورد. شاعر هم آشنایی زدایی می کند:

نیاز آدمی تنها خوراک نیست،
دریا هم تنها ماهی ندارد.
@perslit
https://t.me/perslit

چهارم‌ دی ماه ، زادروز پدر شعر پارسی، رودکی است.آرامگاه شاعر در پنجکنت تاجیکستان

روی به محراب نهادن چه سود؟
دل به بخارا و بتان طراز
ایزد ما وسوسهٔ عاشقی
از تو پذیرد، نپذیرد نماز
🙏سروده‌ رودکی زاده ۲۳۷ خورشیدی


‏در قیامت ؛
چون نمازها را بیارند در ترازو نهند!
و روزه ها را همچنین ...!
اما چون ؛
محبت را بیارند، محبت در ترازو نگنجد!
پس اصل محبت است ...!
🙏فیه مافیه ⁩نشر امیر کبیر ص ۲۱۵ از مولوی زاده ۵۸۶ خورشیدی


عشقت رسدبه فرياد ور خود به سان حافظ
قرآن ز بر بخوانی در چارده روايت
🙏حافظ زاده ۷۰۷ خورشیدی
https://t.me/perslit
@perslit

بوی باغ و گلستان آید همی
بوی یار مهربان آید همی
از نثار گوهر یارم مرا
آب دریا تا میان آید همی
با خیال گلستانش خارزار
نرم تر از پرنیان آید همی
🙏مولوی با یاد رودکی

خیز تا خاطر بدان ترک سمرقندی دهیم
کز نسیمش بوی جوی مولیان آید همی
🙏حافظ با یاد رودکی

🙏بوی جوی مولیان
سروده رودکی
ساخته خالقی
آواز مرضیه و بنان

بوی جوی مولیان آید همی
یاد یار مهربان آید همی
ریگ آموی و درُشتی‌های او
زیرپایم پرنیان آید همی
آب جیحون از نشاط روی دوست
خنگ ما را تا میان آید همی
ای بخارا، شاد باش و دیر زی
میر زی تو شادمان آید همی
میر سرو است و بخارا بوستان
سرو سوی بوستان آید همی
میر ماه ست و بخارا آسمان
ماه سوی آسمان آید همی
@perslit

🙏شب رودکی،شهر دوشنبه تاجیکستان
@perslit

🙏پنجم دی‌ماه ۱۳۱۷ خورشیدی زاد روز
«بهرام بیضایی»

«بهرام بیضایی، در «مرگ یزدگرد»، به تألیفِ جدیدی از تراژدی کهن دست یافته است. اساس این تألیف جدید بر ایجاد ایجاز در زبان، حذف روابط منثور کلامی، کاستن از منطق عقلایی مفردات بیان و افزودن بر هیجان و حس نمایشی از طریق شعری کردن صوری و بطنی زبان، تقلیل توضیحات و توصیف‌های اجرای صحنه‌ای به تقریب به هیچ، ادغامِ شخصیت‌ها در یکدیگر از طریق استفاده از نقاب کلامی، فرارَوی از جداسازی جنسی شخصیت‌ها برای بیان جنس
بنی نوع بشر، کاستن از عنصر «در زمانی» ابزار ادبی بیان و افزودن بر شیوه‌ی شیوای «همزمانی» قرار گرفته است.»
🖊 «رضا براهنی»
فرازِ نخستینِ مقاله‌ی ارزشمندِ
«پرسشی به نام مرگ یزدگرد»
۶۹/۷/۱۱ تهران
@perslit

🙏پنجم دی ماه، زاد روز "بهرام بیضایی"

️روزی باشد که دروغ‌ها راست به نظر آید، راست‌ها دروغ
روزی باشد که فنا بیاید
روزی باشد که دیوارها نایستد
روزی باشد که پاکی آماج تهمت شود
چشمه اشک شما خشک نشود
و تشویش قلب شما کاستی نگیرد
روزی باشد که راستی به هزار دست بمیرد
روزی باشد که راستی خود را به آتش بیفکند
روزی ـ که آن ـ امروز است.
🙏نمایشنامه ندبه

زن: بزکشان را ببین. بلندتبارانی چون شما از گرده ی ما تسمه ها کشیده اید. شما و همه ی آن نوجامگان نوکیسه. شما دمار از روزگار ما درآورده اید. فرق من و تو یک شمشیر است که تو بر کمر بسته ای.
سردار: زبانت ببر!
زن: و تو شمشیر را برای همین بسته ای!
بپرس‌اش شمار تازيان چند است؟ چه در سر دارند؟ سواره‌اند يا پياده؟ دور می‌شوند يا نزديک؟
درکار گذشتن‌اند يا ماندن؟ پيک است يا خبرچين يا پيش‌آهنگ؟
بپرس‌اش ويرانه چرا ميسازند؟!آتش چرا می‌زنند؟!سياه چرا می‌پوشند؟! و اين خدای که می‌گويند چرا چنين خشمگين است؟!
🙏نمایشنامه مرگ یزدگرد.

رستم : تو كه بدين خردی رستم را می آزمايی بگو نام چهاربن را شنيده ای؟
سياوش: آب و باد و خاك و آتش!
رستم : كدام چيره ترند؟
سياوش: هر دم يكى؛ چون تشنه اى آب، چون خونت بريزند خاك، چون درگذرى باد، و چون دلت بسوزد آتش.

🙏نمایشنامه سیاوش خوانی
@perslit

دیوان نمایش

#بهرام_بیضایی

جلد 1 ⬇️
اژدهاک
آرش
کارنامه ی بُندارِ بیدخش
عروسک ها
غروب در دیاری غریب
قصه ی ماه پنهان
پهلوان اکبر میمیرد
هشتمین سفر سندباد
دنیای مطبوعاتی آقای اسراری
سلطانْ مار
@perslit

دیوان نمایش ۱
بهرام بیضایی

دیوان نمایش

#بهرام_بیضایی

جلد 2 ⬇️
ضیافت
میراث
چهار صندوق
ساحل نجات
دیوان بلخ
در حضور باد
گمشدگان
راه توفانی فرمان پسر فرمان از میان تاریکی
@perslit

دیوان نمایش ۲
بهرام بیضایی

آرش کمانگیر
بهرام بیضایی

🙏در موقعیت تئاتر و سینما
سخنرانی بهرام بیضایی در سومین شب گوته

نمایشنامه افرا
بهرام بیضایی

سیمای زن در آثار بیضایی

هیچکاک در قاب
بهرام بیضایی

"بهرام بیضایی "
به روایت سی سال و چهار ماه و دوازده روزی که مژده شمسایی او را می شناسد.

ناصر تقوایی از بهرام بیضایی می گوید .

پنجم دی زاد روز استاد بهرام بیضایی
@perslit

موسیقی : مقامی تربت جام
سروده : مولوی دیوان شمس غزل ۱۷۸۶
وزن : مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن
دوتار : غلامحسین سمندری
آواز : محمد ابراهیم شریف زاده

دزدیده چون جان می روی اندر میان جان من
سرو خرامان منی ای رونق بستان من

چون می روی بی‌من مرو ای جان جان بی‌تن مرو
وز چشم من بیرون مشو ای شعله تابان من

هفت آسمان را بردرم وز هفت دریا بگذرم
چون دلبرانه بنگری در جان سرگردان من

تا آمدی اندر برم شد کفر و ایمان چاکرم
ای دیدن تو دین من وی روی تو ایمان من

بی‌پا و سر کردی مرا بی‌خواب و خور کردی مرا
سرمست و خندان اندرآ ای یوسف کنعان من

از لطف تو چو جان شدم وز خویشتن پنهان شدم
ای هست تو پنهان شده در هستی پنهان من

گل جامه در از دست تو ای چشم نرگس مست تو
ای شاخ‌ها آبست تو ای باغ بی‌پایان من

یک لحظه داغم می کشی یک دم به باغم می کشی
پیش چراغم می کشی تا وا شود چشمان من

ای جان پیش از جان‌ها وی کان پیش از کان‌ها
ای آن پیش از آن‌ها ای آن من ای آن من

منزلگه ما خاک نی گر تن بریزد باک نی
اندیشه‌ام افلاک نی ای وصل تو کیوان من

ای شه صلاح الدین من ره دان من ره بین من
ای فارغ از تمکین من ای برتر از امکان من
@perslit