ESX Interbank Money Market Weekly Statistics 

July 07, 2025 – July 11, 2025

#ESX #ECMA

@PatternFin

Wegagen Capital Investment Bank executes Ethiopia's First-Ever Inter-Broker Treasury Bill and Securities trade on ESX.

#WegagenCapital #ESX

@PatternFin

Ethiopia's parliament ratified a historic 1.93 trillion Birr federal budget two weeks back. As the first budget bill since the shift towards a relatively market-based exchange rate regime that resulted in the depreciation of the Birr, the budget has put on some nominal weight. Recurrent expenditures have continued a five-year increase, while capital allotments have maintained a steady drop in the share of the total fiscal package. Tax collection targets and debt repayment allotments are at an all-time high. #Shega

@PatternFin

ESX Young Professionals Program (YPP) - Cohort II is needed!

Company: Ethiopian Securities Exchange

Location: Addis Ababa

Employment type: Full time

Requirement/Qualification:
• Bachelor's degree (completed within the last two years) in Economics, Engineering, Architecture, IT, Computer Science, Statistics, Mathematics, or a closely related field.
• A minimum cumulative GPA of 3.25 is required.
• For female applicants, a minimum cumulative GPA of 3.00 is accepted to encourage gender inclusion.


Click here to learn more: LINK

Category:#IT,#ComputerScience,#SoftwareEngineering,#Economics,#NaturalScience

የሩብ ዓመት ታሳቢ የትርፍ ግብር ክፍያ እና የተቋማት የጥሬ ገንዘብ ፍስሰት
(ክፍል አንድ)
*****
በቅርቡ ይፋ የተደረገው የፌደራል የገቢ ግብር አዋጅ ማሻሻያ ረቂቅ እንዳመለከተው ደረጃ ሀ እና ደረጃ ለ ግብር ከፋዮች ከሰኔ 30 ቀን 2017 ዓ.ም. ጀምሮ ግብር ከፋዮች በየሶስት ወሩ የትርፍ ግብር እንዲከፍሉ ያስገድዳል። ይሄም በተቋማት የጥሬ ገንዘብ ፍስሰት ላይ ከፍተኛ ተጽእኖ እንደሚያሳድር ይጠበቃል። ማሻሻያውን በተመለከተ ዋና ዋና ነጥቦች እንደሚከተለው ተተንትኗል።

🔍 የማሻሻው ማጠቃለያ ሐሳብ..

በአዲሱ የግብር ህግ መሠረት ደረጃ ሀ እና ደረጃ ለ ግብር ከፋዮች በየሩብ ዓመቱ የትርፍ ግብር እንዲከፍሉ ይጠየቃሉ።

የትርፍ ግብር ክፍያው የሚሰላው ተቋማት ሰኔ 30 ቀን 2017 ዓ.ም. በከፈሉት የትርፍ ግብር ላይ በመመርኮዝ ይሆናል። ያ ማለት ሰኔ 30 ቀን 2017 የከፈሉት ግብር ሲካፈል ለአራት ይሆናል ማለት ነው።

ግብር ከፋዮች በየዓመቱ መጨረሻ ላይ በቅድሚያ የከፈሉትን ግብር መክፈል ከሚገባቸው ግብር ጋር ያስታርቃሉ። ዝቅ ያለ ክፍያ ከከፈሉ ልዩነቱን ይከፍላሉ። ከፍ ያለ ከከፈሉ ልዩነቱን በተመላሽ ይጠይቃሉ።

💸 ማሻሻያው የጥሬ ገንዘብ ላይ ያለው ተጽእኖ፣

1. የተፋጠነ የግብር ክፍያ፣

ቀደም ባለው አዋጅ መሠረት ድርጅቶች በአመት አንዴ የትርፍ ግብራቸውን የሚከፍሉ ሲሆን ይሄም ዓመቱን በሙሉ የጥሬ ገንዘብ እጥረት እንዳይፈጠርባቸው ይረዳ ነበር።

ይሁንና በአዲሱ የግብር ህግ መሰረት ለሩብ ዓመቱ ታሳቢ የትርፍ ግብር ክፍያ የሚሆን ገንዘብ ማስቀመጥ ስለሚኖርባቸው፣

▶️ ለሥራ ማስኬጃ፣

▶️ ለሸቀጥ/ጥሬ እቃ ግዢ

▶️ ለፕሮጀክት ማስፋፊያ እና

▶️ ለብድር ክፍያ

የሚውል ገንዘብ ላይ ተጽእኖ ይፈጠራል።

2. ወቅት-ተኮር /Seasonal/ የንግድ ሥራዎች ላይ የጥሬ ገንዘብ እጥረት ጫና ሊፈጥር ይችላል፣

ወቅት-ተኮር የንግድ ሥራ ላይ የተሰማሩ ተቋማት (ለምሳሌ ቱሪዝምና እርሻ) የጥሬ ገንዘብ ፍስሰታቸው ላይ ልዩነት ሊፈጠርባቸው ይችላል። ይሄም ማለት የጥሬ ገንዘብ ፍሰታቸው ዝቅተኛ በሆነባቸው ወራት ከፍ ያለ የግብር ክፍያ እንዲፈጽሙ ይጠየቃሉ።

ይሄ ማለት ዝቅተኛ የንግድ እንቅስቃሴ ባለባቸው ወራት የሚጠየቁት የግብር ክፍያ የጥሬ ገንዘብ እጥረት ሊፈጥርባቸው ይችላል።

3. አዲስ ኢንቨስትመንትን ይቀንሳል

የተከማቸ ትርፋቸው /Retained earnings/ በመጠቀም አዳዲስ ኢንቨስትመንቶች ላይ ገንዘብ የሚያፈስሱ ተቋማት ገንዘቡን ለግብር ክፍያነት ስለሚያውሉ አማራጭ የፋይናንስ አቅርቦት እስኪያፈላልጉ ድረስ ኢንቨስት ከማድረግ ይታቀባሉ።

(...ክፍል ሁለት )
4. ከፍ ያለ የጥሬ ገንዘብ ፍስሰት እቅድን ያስከትላል

ድግግሞሽ ያላቸው ክፍያዎች መፈጠር የጥሬ ገንዘብ ፍላጎት ግመታና እቅዶችን አስፈላጊነትን ይጨምራል።

ተቋማት ዘግይቶ ግብርን ከመክፈል ጋር ተያይዞ የሚፈጠሩ ቅጣቶችን ለማስወገድ የቅርብ ክትትልና ቁጥጥር ማድረግ ይጠበቅባቸዋል።

5. የታጣ እድል /Opportunity Cost/...

በአመቱ ውስጥ ግብርን አስቀድሞ መክፈል ገንዘቡን በመጠቀም ሊፈጠሩ የሚችሉ እድሎችን ያመክናል።

📌 የግብር አከፋፈሉን የተመለከተ ምሳሌ፣

አንድ ተቋም ሰኔ 30 ቀን 2017 ዓ.ም. የከፈለው ዓመታዊ የትርፍ ግብር 4 ሚሊዮን ብር ቢሆን አሁን ላይ በየሶስት ወሩ፣

4,000,000ብር/4 = 1 ሚሊዮን ብር

የትርፍ ግብር ይከፍላል።

ተቋማት አዲስ በተጀመረው የበጀት ዓመት የንግድ መቀዛቀዝ ቢገጥማቸው አሊያም ኪሳራ ቢገጥማቸው እንኳ በዓምናው የትርፍ ግብር ላይ በመመርኮዝ የግድ የትርፍ ግብር እንዲከፍሉ ይገደዳሉ። ይሄም ከፍተኛ የጥሬ ገንዘብ እጥረት ጫናን ይፈጥርባቸዋል።

✅ ምክረ-ሐሳቦች...

1. ከእዚህ ቀደም የጥሬ ገንዘብ ፍስሰት እቅድ ያወጡ ተቋማት እቅዳቸውን መከለስ ይጠበቅባቸል።

2. ያልተጠበቀ የጥሬ ገንዘብ እጥረትን ለመቅረፍ ለሌላ ጉዳይ የማይውል መጠባቂያ ጥሬ ገንዘብ መያዝ ይጠበቅባቸዋል።

3. የግብር ባለስልጣኑ ያልተጠበቁ የገንዘብ እጥረቶችን የሚያስተናግድበት አግባብ ካለ ከግብር አማካሪዎች ጋር በመመካከር የሩብ ዓመት ክፍያ ማስተካከያን አዘጋጅቶ ለገቢ ሚኒስቴር ማቅረብ ይኖርባቸዋል።

4. ወቅቱ አመታዊ የግብር ወቅት በመሆኑ ተቋማት በተደራራቢ የግብር ክፍያ ጫና ምክንያት ችግር ውስጥ እንዳይወድቁ Ethiopian Chamber of Commerce and Sectoral Associationsን የመሳሰሉ የንግዱን ማህበረሰብ የሚወክሉ ተቋማት ህጉ ተግባራዊ የሚደረገበት ጊዜ ቢያንስ በአንድ ሩብ ዓመት እንዲዘገይ አሊያም ክፍያው ወደ 12.5% ዝቅ እንዲል የlobby ሥራ ሊሰሩ ይገባል።

5. ተቋማት ከፍተኛ የንግድ እንቅስቃሴ መቀዛቀዝና የጥሬ ገንዘብ እጥረት ሲፈጠርባቸው ከግብር ባለስልጣኑ ጋር በወቅቱ መመካከር ይኖርባቸዋል።

(በጥላሁን ግርማ የተፃፈ)

@PatternFin

𝗘𝘁𝗵𝗶𝗼𝗽𝗶𝗮 𝗙𝗶𝗻𝗮𝗹𝗹𝘆 𝗔𝗽𝗽𝗿𝗼𝘃𝗲𝘀 𝗟𝗼𝗻𝗴-𝗔𝘄𝗮𝗶𝘁𝗲𝗱 𝗦𝘁𝗮𝗿𝘁𝘂𝗽 𝗟𝗮𝘄

After half a decade of revisions and cross-ministry debates, Ethiopia has ratified its first Startup Proclamation, bringing long-awaited legal clarity, financing pathways, and innovation incentives.

It provides clear startup classifications, outlines access to public and private financing instruments, and creates pathways for incentives. This includes duty-free privileges, tax breaks, and credit risk guarantee schemes.

The challenge going forward? Implementation. For the proclamation to be more than symbolic, regulatory agencies must move swiftly to operationalize the bill’s provisions, design accessible funding mechanisms, and ensure the incentive schemes are inclusive, transparent, and startup-friendly. #Shega

@PatternFin

የሰኔ ወር አጠቃላይ የዋጋ ግሽበት ወደ 13.9 በመቶ ዝቅ አለ

የሰኔ ወር አጠቃላይ የዋጋ ግሽበት 13.9 በመቶ ሆኖ መመዝገቡን የኢትዮጵያ ስታቲክስ መረጃ ያመለክታል ። ይህ አሃዝ ከግንቦት ወር 14.4 በመቶ የዋጋ ግሽበት ጋር ሲነፃፀር መጠነኛ ቅናሽ አሳይቷል።

በሰኔ ወር ከተመዘገበው የዋጋ ግሽበት ውስጥ የምግብ ነክ ዕቃዎች ድርሻ 11.7 በመቶ ሲሆን፣ ምግብ ነክ ያልሆኑ ዕቃዎች ደግሞ 17.3 በመቶ ደርሷል። #Capital

@PatternFin

የኢትዮጵያ ግለሰቦች እና ተቋማት አሁን የመንግስት የዕዳ ሰነዶችን ከ4,700 ብር ጀምሮ መግዛት ይችላሉ። ይህ በብሔራዊ ባንክ (NBE)፣ በኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለስልጣን (ECMA) እና በኢትዮጵያ ሴኩሪቲስ ልውውጥ (ESX) የተጀመረው ታሪካዊ የ173 ቢሊዮን ብር የግምጃ ቤት ሰነድ (T-bill) ሽያጭ አካል ነው።

🔍 ዋና ዝርዝሮች:
* ዝቅተኛ የኢንቨስትመንት መጠን: 4,700 ብር
* የመጨረሻ ጊዜ: 182 ቀናት (ለአሁኑ የግምጃ ቤት ሰነዶች)
* አገልግሎት አግኚነት: በኢንቨስትመንት ባንኮች እና ከESX አውቶሜትድ የንግድ ሥርዓት (ATS) ጋር በተዋሃዱ ዲጂታል መድረኮች በኩል ይገኛል።
* ሌሎች ዝርዝሮች: የባንክ አክሲዮኖች (ለምሳሌ ወጋገን እና ገዳ) ከ1,000 ብር ጀምሮ ይገኛሉ።

ስኬት ባንክ በበጀት አመቱ አጠቃላይ የካፒታል መጠኑን 9.3 ቢሊዮን ብር አደረሰ!

ስኬት ባንክ በ2024/25 በጀት ዓመት አፈፃጸም እና 2025/26 ዕቅድ ላይ ከሐምሌ 18 -19/2025 የሁለት ቀናት ጉባኤ አካሂዷል፡፡

በውይይቱ ላይ እንደተገለፀው በ2024/25 በጀት ዓመት የባንኩ አጠቃላይ ካፒታል 9.3 ቢሊዮን ብር የደረሰ ሲሆን 19.2 ቢሊዮን ብር አጠቃላይ ሀብት አስመዝግቧል፡፡ ባንኩ ብር 7.6 ቢሊዮን ተቀማጭ ገንዘብ ማሰባሰብ የቻለ ሲሆን በዚህም ባንኩ በተጠናቀቀው በጀት ዓመት 2.7 ቢሊዮን ብር ገቢ በማስመዝገብ ከ1.4 ቢሊዮን ብር በላይ ትርፍ ማግኘት ችሏል።
#SiketBank

@PatternFin

የኢትዮጵያ ሕዝብ ቁጥር 135.3 ሚሊዮን ደረሰ

የተባበሩት መንግሥታት የስነ-ሕዝብ ፈንድ  (ዩ ኤን ኤፍ ፒ ኤ) በ2025 የዓለም ሕዝብ ቁጥር ሪፖርት ባወጣው መረጃ መሠረት፣ የኢትዮጵያ ሕዝብ ቁጥር ወደ 135.3 ሚሊዮን ደርሷል። ይህ አኃዝ የመጣው ኢትዮጵያ በ1985 ዓ.ም. ከጸደቀ ከሶስት አስርት ዓመታት በኋላ አዲስ ብሔራዊ የሕዝብ ቁጥር ፖሊሲ ለማውጣት በዝግጅት ላይ ባለችበት ወሳኝ ወቅት ነው። #Capital

@PatternFin

New tax rates ✅

ንግድ ባንክ ከሰባት ቢሊየን ብር በላይ አጭበርብረውኛል ባላቸው በ14 ግለሰቦች ላይ ክስ ተመሰረተ፤ ሁለቱ የደህንነት አገልግሎት ሰራተኞች ናቸው

የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ሰባት ቢሊየን 735 ሚሊየን ብር አጭበርብረውኛል ባላቸው በ14 ግለሰቦች ላይ ክስ ተመሰረተ፤ ክስ ከተመሰረተባቸው ግለሰቦች መካከል ሁለቱ የብሔራዊ መረጃ እና ደህንነት አገልግሎት ሰራተኞች መሆናቸው ታውቋል። አድራሻቸው አዲስ አበባ መሆኑ የተገለጹ የደህንነት ተቋሙ ሰራተኞች ንጉሴ እምሩ ጉሪኖ እና መሀመድ ነጋሽ ገሰሰ (ቅፅል ስም ዋለልኝ) የተባሉ መሆናቸውም በክሱ ላይ ተጠቅሷል።

አዲስ ስታንዳርድ የተመለከተው በፌደራል ከፍተኛ ፍ/ቤት ልደታ ምድብ ፀረ ሙስና ወንጀል ችሎት የቀረበው የክስ ዝርዝር እንደሚያሳየው ለተመሰረተው ክስ 20 የሰው እና 24 የሰነድ ማስረጃዎች ቀርበዋል። ከ14ቱ ተከሳሾች ውስ) 13 በእስር ላይ ይገኛሉ ተብሏል።

የክሱ መዝገብ እንደሚያስረዳው ተካሳሾቹ “በዋና ወንጀል አድራጊነት እና ስልጣንን አለአግባብ መገልገል ከባድ የሙስና ወንጀል” ነው የተመሰረተባቸው።

በተያዘው አመት 2017 ዓ.ም ግንቦት ወር ላይ መገናኛ ብዙሃን “በኢትዮጵያ ንግድ ባንከ የውስጥ አካውንት ውስጥ ተቀምጦ የነበረ ከ7 ቢሊየን ብር በላይ መዘረፉ ተገለፀ” በሚል ሰፊ ሽፋን የተሰጠው ዘገባ ማቅረባቸው ይታወሳል፤ ይህንንም ተከትሎ ባንኩ ምንም ገንዘብ አልተዘረፍኩም ሲል መግለጫ በማውጣት አስተባብሎ ነበር።
#AddisStandard

@PatternFin

T-Bill

@PatternFin

A comprehensive summary of the new income tax proclamation prepared by HST experts.

@PatternFin

Interbank money market weekly update

@PatternFin

Another incredible milestone of #BoA

"ባንካችን አቢሲንያ በዛሬው ዕለት በአዲስ መልክ በተዋቀረው የባንካችን ራስ ልዩ ቅርንጫፍ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ገዢ አቶ ማሞ ምህረቱ፣ የባንካችን ዋና ስራ አስፈጻሚ አቶ በቃሉ ዘለቀ፣ የበላይ የሥራ አመራሮችና ሠራተኞች እንዲሁም ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች በተገኙበት የወረቀት አልባ የባንክ አገልግሎቱን በይፋ አስመርቆ ስራ አስጀምሯል።

ይህ አዲስ አሠራር ገንዘብ ማስተላለፍ፣ ጥሬ ገንዘብ ማስገባትና ማውጣት፣ ሒሳብ መክፈትና ሌሎች በቅርንጫፍ በኩል የሚሰጡ ማናቸውንም አገልግሎቶች በራስ አገዝ ወይም በሠራተኞች በመታገዝ ደህንነቱ በተጠበቀና ፈጣን በሆነ መልኩ ለመስጠት የሚያስችል ነው፡፡

አገልግሎቱ ስማርት ኪዮስኮችንና ታብሌቶችን እንዲሁም የጣት አሻራንና የፊት ገጽን እንደ መለያ የሚጠቀም ሲሆን፣ ጊዜ የሚወስዱ የአሠራር ሂደቶችን በማስወገድ የባንካችንን የአገልግሎት ደረጃ ፈጣን፣ አስተማማኝና ግልጽ ከማድረግ አኳያ ጉልህ ለውጥ የሚያመጣ ይሆናል፡፡

በተጨማሪም ደንበኞች ወረፋ መጠበቅ ሳያስፈልጋቸው ፈጣን አገልግሎት ማግኘት እንዲችሉ የጥሬ ገንዘብ መቀበያና መክፈያ /Recyclers/ እና በመጠኑ ከፍተኛ የሆነ ገንዘብ ለመቀበል የሚያስችሉ ማሽኖች /Bulk Deposit Machines/ በተመረጡ ቅርንጫፎች የተዘጋጁ ሲሆን፣ በቀጣይም በሁሉም ቅርንጫፎች ተደራሽ እንደሚሆን ተገልጿል፡፡

አገልግሎቱ የእንግሊዝኛ ቋንቋን ጨምሮ በተለያዩ ሃገራዊ የቋንቋ አማራጮች ማለትም በአማርኛ፣ በአፋን ኦሮሞ፣ በሱማሊኛ፣ በትግሪኛ፣ በአፋርኛና በሲዳምኛ የቀረበ ሲሆን፣ ሁሉንም ደንበኞች ማዕከል ባደረገ መልኩ የዕድሜ፣ የትምህርት ደረጃ ወይም ሰዎች ለቴክኖሎጂ ባላቸው የክህሎት መጠን የማይገደብ፣ ቀላል፣ አመቺና ተስማሚ ተደርጎ የቀረበ ነው፡፡"

@PatternFin