Памперс болаларни бепушт қилиши ростми?

✔️ Россиялик профессор педиатр қуйидагича тушунтиради. Узоқ вақт болалар жинсий аъзосини иссиқ тутиш уни кичрайиши ва аста секин мояк ва тухумдонлар фаолиятига зиён беради.

✔️ Масалан ветеринарлар қорамолларни бепушт қилиш мақсадида уларни моякларига жундан тўқилган иссиқ халта боғлаб қўйишади. Натижада қорамол мояги аста секин кичрайиб сўрилиб кетади.

✔️ Памперсни куни бўйи тақиб юриш ота она ишини осон қилади аммо бола келажагига жиддий таъсир қилиши мумкин.

✔️ Гигиена қоидаларига риоя қилиб фақат маълум шароитларда (уйқуда, сайрда) ишлатилса зиёни камроқ бўлиши

https://t.me/onabolAg

📌 PROFILAKTIK EMLASHLAR TAQVIMI
(O‘zbekiston Respublikasi)

Yangi tug‘ilgan chaqaloqdan boshlab:

🔹 1-chi kun — VGV-1
🔹 2–5 kun — BSJ-1

2 oylik

💉 Penta-1 (AKDS-1, VGV-2, XIB-1)
💉 OPV-1
💉 Rota-1
💉 PNEVMO-1

3 oylik

💉 Penta-2 (AKDS-2, VGV-3, XIB-2)
💉 OPV-2
💉 Rota-2
💉 PNEVMO-2

4 oylik

💉 Penta-3 (AKDS-3, VGV-4, XIB-3)
💉 OPV-3
💉 IPV-1

9 oylik

— IPV-2

12 oylik

💉 KPK-1
💉 PNEVMO-3

16 oylik

💉 AKDS-4
💉 OPV-4

6 yosh

— KPK-2

7 yosh

💉 ADS-M-5
💉 OPV-5

9 yosh

— VPCH

16 yosh

— ADS-M-6
📖 ESLATMA:
🔸 KPK — Qizamiq, parotit, qizilcha
🔸 AKDS — Ko‘kyo‘tal, bo‘g‘ma, qoqshol
🔸 VGV — Gepatit B
🔸 XIB — Yiringli-septik infeksiyalarga qarshi
🔸 OPV/IPV — Poliomielit vaksinalari
🔸 Rota — Rotavirusga qarshi
🔸 PNEVMO — Pnevmokokkga qarshi
🔸 BSJ — Silga qarshi
🔸 ADS-M — Bo‘g‘ma va qoqshol
🔸 VPCH — Inson papilloma virusi
✨ Farzandingiz sog‘ligi eng muhim boylik
Biz bilan qoling ☝️☝️☝️

Ko‘pchilik ota onalar bolalarning sut tishlari chiqayotgan paytda ozgina be'tibor bolishadi. Ko‘pchilik o‘ylashi mumkun sut tishlari tushib ketadi o‘rniga boshqa sog‘lom yangi doimiy tishlar chiqadi deb aslida keyingi doimiy tishlar so‘glom va baquvvat bolib chiqishida sut tishlari katta ahamiyatga ega hisoblanadi.
Bu haqida keyingi postlarimizda kengroq ma'lumot beramiz😊
@onabolAg

spiral nima deydi

Chaqaloqlarda burun bitishi (nazal tiqilish) haqida to‘liq ma’lumot
Burun bitishi chaqaloqlarda juda ko‘p uchraydigan holat bo‘lib, ayniqsa 0–6 oylik bolalarda tez-tez kuzatiladi. Bu har doim ham kasallik degani emas, ba’zan oddiy fiziologik holat ham bo‘lishi mumkin.
🌿 1. Burun bitishining asosiy sabablari
✔️ 1) Fiziologik (oddiy) sabablar
Chaqaloq burni juda kichik bo‘ladi
Shilliq qavat tez quriydi
Chang yoki sut tomchilari kirib qolishi mumkin
Yangi tug‘ilganlarda burun yo‘llari tor bo‘lgani uchun ovozli nafas olish bo‘ladi
✔️ 2) Shamollash (gripp, virus)
Masalan:
Common cold
Virusli infeksiya
Belgilar:
Burun oqishi
Yengil yo‘tal
Harorat ko‘tarilishi mumkin
Bola bezovta bo‘lishi
✔️ 3) Allergiya
Chang
Atir, tutun
Yuvish vositalari
✔️ 4) Xonadagi quruq havo
Isitgichlar ishlatilganda burun tez quriydi
Shilliq qotib tiqilish hosil qiladi
👶 2. Belgilari
Burundan “g‘irillagan” ovoz chiqishi
Emishda qiynalish
Uyquda bezovtalik
Ba’zan burun oqishi
Og‘iz orqali nafas olish
🏠 3. Uy sharoitida yordam
💧 Burunni tozalash
Tuzli eritma (fiziologik eritma) tomizish
Keyin aspirator bilan ehtiyotkorlik bilan tozalash
🌬 Xonani namlash
Xonani namroq tutish (40–60%)
Suv idish qo‘yish yoki namlagich ishlatish
🛏 To‘g‘ri holat
Bolani biroz yonbosh yoki boshini yengil ko‘tarib yotqizish
🍼 Emizish
Ko‘proq emizish (suyuqlik shilliqni suyultiradi)
⚠️ 4. Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
Agar quyidagilar bo‘lsa:
Harorat 38°C dan yuqori
Nafas olish qiyinlashsa
Bola emmay qo‘ysa
Burun bitishi 7–10 kundan oshsa
Yiringli burun oqishi bo‘lsa
Bola juda holsiz bo‘lsa
❌ 5. Xatoliklar (ko‘p onalar qiladigan)
Burunga dori tomchilarini o‘zboshimchalik bilan ko‘p ishlatish
Spirt, piyoz, sarimsoq hidlatish
Qattiq paxta bilan kovlash
Antibiotikni o‘zboshimchalik bilan berish
🌸 Xulosa
Chaqaloqlarda burun bitishi ko‘pincha xavfli emas, lekin to‘g‘ri parvarish juda muhim. Eng yaxshi yordam — burunni tozalash, namlikni saqlash va bolani yaxshi emizish.

Chaqaloqqa suv berish masalasi juda muhim 👶
🍼 0–6 oylik bolaga:
Umuman suv berilmaydi
Agar bola faqat ona suti ichsa — suvning o‘rnini sut to‘liq qoplaydi
Hatto issiq havoda ham alohida suv kerak emas
❗ Nega suv bermaslik kerak?
Qorni tez to‘lib, kam emadi → sut kamayib ketishi mumkin
Infeksiya tushish xavfi bor (ayniqsa qaynatilmagan suvdan)
Juda ko‘p suv bersa, organizmiga zarar bo‘lishi mumkin
🍼 Agar smes (aralashma) ichsa:
Odatda qo‘shimcha suv shart emas
Lekin ba’zi holatda (ich qotishi, issiq) ozgina suv berish mumkin — lekin shifokor bilan maslahat yaxshi
🍲 6 oydan keyin:
Qo‘shimcha ovqat boshlangach, oz-ozdan suv berish mumkin
Qaynatilgan va iliq suv bo‘lishi kerak

qaloq sochini olish (ya’ni qirqish yoki oldirish) — bu ko‘proq urf-odat va gigiyena bilan bog‘liq masala. Tibbiy jihatdan bu majburiy emas, lekin ba’zi foydali va ehtiyot bo‘lish kerak bo‘lgan tomonlari bor.
🌿 Qachon olish mumkin?
Odatda 1 oylikdan keyin olish mumkin
Ko‘pchilikda 40 kun yoki 1 yoshga yetganda olinadi (urf-odatga qarab)
👍 Foydali tomonlari:
Bosh terisini tozalaydi (kir, qipiqlar ketadi)
Sochlar bir xil o‘sadi deb ishoniladi
Issiqda bolaga yengillik beradi
⚠️ Ehtiyot bo‘lish kerak:
Chaqaloqning bosh terisi juda nozik — ehtiyotkorlik bilan olish kerak
Juda sovuq havoda oldirmagan ma’qul (bola shamollashi mumkin)
Toza, steril ustara yoki mashinka ishlatish kerak
Soch olayotganda boshini kesib qo‘ymaslik juda muhim
🧴 Keyin nima qilish kerak?
Iliq suv bilan boshini yuvish
Zarurat bo‘lsa, bolalar uchun maxsus krem yoki moy surtish
Sovuq tegmasligi uchun boshiga yengil shapka kiydirish
❗ Muhim:
Sochni olish bolaning sochi qalin yoki tez chiqishiga ilmiy jihatdan ta’sir qilmaydi
Agar boshida yaralar, qizarish yoki teri muammosi bo‘lsa — oldirmagan yaxshiroq

Ona sutini ko‘paytirish sirlari: "Sehrli dori" bormi?
​Dugonajonlar, yosh onalarimiz o‘rtasida eng ko‘p tarqalgan xavotirlardan biri — "Sutim kamayib qolgandek, bolam to‘ymayapti, nima qilsam bo‘ladi?" degan savoldir. Bugun sizlar bilan ona sutini tabiiy va xavfsiz ko‘paytirish yo‘llari hamda reklama qilinayotgan dorilarning asl haqiqati haqida shifokor sifatida gaplashamiz. 😊
​📌 1. Eng birinchi va oltin qoida: Talab va taklif!
​Inson organizmi shunday mukammal yaratilganki, bola ko‘krakni qancha ko‘p va tez-tez emsa, miyaga "sut kerak" degan signal boradi va sut shuncha ko‘p ishlab chiqariladi.
​Tez-tez emizing: Bolajoningizni soatga qarab emas, har safar xohlaganida ko‘krakka tuting. Bola emish jarayonida sut ko‘payishini o‘zi tartibga soladi.
​Tungi emizishlarni o‘tkazib yubormang: Sut ishlab chiqaruvchi asosiy gormon (prolaktin) aynan tunda, soat 03:00 dan 08:00 gacha eng faol ajralib chiqadi. Tunda emizish — kunduzi sut mo‘l bo‘lishining eng bosh omilidir.
​📌 2. Oddiy, lekin samarali amaliy tavsiyalar
​To‘g‘ri emizish texnikasi: Bola ko‘krakni to‘g‘ri olishi kerak. Agar u faqat ko‘krak uchini emsa, sut kam keladi, bola charchaydi va onaning ko‘krak uchi yorilib ketadi.
​Suyuqlik balansi: Kuniga kamida 2-2.5 litr iliq suyuqlik (toza suv, sutli choy, kompot) iching. Faqat o‘zingizni majburlab, yog‘li sho‘rvalarni litrlab ichish shart emas, bu sutni haddan tashqari quyultirib, sut yo‘llarini to‘sib qo‘yishi mumkin.
​Tinchlik va uyqu: Stress gormoni sut ajralishini to‘sib qo‘yadi. Bola uxlaganda siz ham hamma ishni tashlab, dam oling. Uy ishlarini esa birozga chetga surib turing yoki yaqinlaringizga topshiring.
​📌 3. "Qaysi dorini ichsam bo‘ladi?" — Dorilar haqida haqiqat
​Onalar ko‘pincha bitta dori ichib, muammoni osongina hal qilgisi keladi. Lekin ochiq aytsam: dunyoda emizishni to‘g‘ri yo‘lga qo‘ymasdan turib, sutni ko‘paytirib beradigan "sehrli dori" yo‘q.
​Laktatsion choylar va BADlar (biologik faol qo‘shimchalar): Dorixonalarda sotiladigan o‘tli choylar (arpabodiyon, zira, fenxel asosidagilar) sutni to‘g‘ridan-to‘g‘ri ko‘paytirmaydi. Ularning asosiy foydasi — sizni tinchlantiradi va organizmga iliq suyuqlik bo‘lib kiradi. Ularni ichish mumkin, zarar qilmaydi, lekin dori deb qarash kerak emas.
​Maxsus gormonal dorilar: Tibbiyotda sutni ko‘paytiruvchi jiddiy dori vositalari mavjud, biroq ularning nojo‘ya ta’siri juda ko‘p. Ularni o‘zboshimchalik bilan, dorixonachining tavsiyasi bilan ichish mutlaqo mumkin emas! Bunday dorilar faqat va faqat shifokor ko‘rigidan keyin, juda zarur holatdagina buyurilishi shart.
​💡 Xulosa: Sut ko‘payishini xohlasangiz, dorixonaga emas, ko‘proq bolajoningizga va o‘zingizning xotirjamligingizga vaqt ajrating. Siz eng yaxshi onasiz va sutingiz bolangizga albatta yetadi!
​Dugonajonlar, post sizga ma’qul kelgan bo‘lsa, bitta ❤️ yoki 👍 bosib qo‘ying. Sutim kam deb siqilayotgan yosh onalarga ham foydasi tegishi uchun ushbu postni guruhlarga ulashishni (repost) unutmang! Hammaning xonadonida chaqaloqlar kulgisi yangrasin! 🌸

OGOHLANTIRISH: Sut ko‘paytiruvchi "sehrli" dorilarning yashirin xavfi!
​Dugonajonlar, oldingi postimizda ona sutini ko‘paytirish haqida gaplashgan edik. Bugun esa ko‘pchilik onalarimiz "sutni tez ko‘paytirarkan" deb bir-birlaridan eshitib, o‘zbilarmonlik bilan ichadigan gormonal ta’sirga ega dorilar haqida ochiqcha gaplashmoqchiman. Shifokor opangiz va dugonangiz sifatida sizni bu xavfdan ogohlantirish mening burchimdir. 😊
​❌ "Sut ko‘paytiruvchi maxsus dori" aslida yo‘q!
​Tibbiyotda to‘g‘ridan-to‘g‘ri va faqatginа ona sutini ko‘paytirish uchun ishlab chiqarilgan maxsus xavfsiz dori vositasi mavjud emas.
​Dorixonalarda sotiladigan va laktatsiyani oshiradi deb aytiladigan ayrim kuchli dorilar (masalan, ko‘ngil aynishi va qusishga qarshi ishlatiladigan Domperidon yoki Metoklopramid) aslida oshqozon dorilaridir. Ularning shunchaki nojo‘ya ta’siri (pobichniy effekti) natijasida miyada sut gormoni (prolaktin) vaqtincha ko‘payadi. Ya’ni, biz dori vositasining nojo‘ya ta’siridan foydalanmoqchi bo‘lamiz. Lekin bu organizm uchun o‘yinchoq emas!
​🚨 Nega bu dorilarni shifokor tavsiyasisiz ichish o‘ta xavfli?
​Yurakka jiddiy xavf tug‘diradi: Ushbu dori moddalari emizikli onaning yurak ritmini buzishi (kardiogrammada maxsus intervallarni uzaytirishi) mumkin. Bu esa ona hayoti uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri xavf hisoblanadi.
​Ruhiyatga salbiy ta’sir qiladi: Tug‘ruqdan keyingi nozik davrda ayolda sababsiz vahima (trevoga), kuchli depressiya, asbiylik va uyqusizlikni keltirib chiqaradi yoki borini og‘irlashtiradi.
​Gormonlar jangini boshlaydi: Hayz siklini butunlay izdan chiqarishi, ko‘krak bezlarida qattiq og‘riqlar paydo qilishi va moddalar almashinuvini sekinlashtirib, ortiqcha vazn yig‘ishga sabab bo‘lishi mumkin.
​Chaqaloqqa ham o‘tadi: Ona suti orqali bu moddalar bolajoningizning organizmiga ham kiradi. Oqibatda chaqaloqda ham sababsiz bezovtalik, qorin og‘riqlari yoki qattiq lanjlik kuzatiladi.
​💉 Oksitotsin ukoli yoki spreyi sutni ko‘paytiradimi?
​Ko‘p onalarimiz dorixonadan Oksitotsin gormonini ham so‘rashadi. Bilib qo‘ying: Oksitotsin sutni ko‘paytirmaydi. U faqat ko‘krak bezidagi mayda mushaklarni qisqartirib, ichkarida bor bo‘lgan sutning tashqariga otilib chiqishini osonlashtiradi, xolos. Uni faqat ko‘krak shishib, sut yo‘llari tiqilib qolgandagina shifokor nazoratida juda qisqa muddat qo‘llash mumkin.
​💡 Shifokor xulosasi:
Aziz onajonlar, sut kamayganda dorixonaga yugurish yoki dugonangiz ichgan dorini qaytarish mutlaqo noto‘g‘ri. Har bir organizm individualdir. Eng yaxshi, tabiat in’om etgan sut ko‘paytiruvchi — bu bolangizni tez-tez bag‘ringizga bosib emizish, iliq suyuqlik ichish va xotirjamlikdir.
​Agar ushbu tibbiy ogohlantirish siz uchun foydali bo‘lgan bo‘lsa, post ostiga bitta ❤️ yoki 👍 reaksiyasini qoldiring. Bu muhim ma’lumotni boshqa yosh onalarga, kelinlarga ham ulashing (repost qiling). Ularni ham bilmasdan qilinadigan xavfli xatolardan birgalikda asraylik! 🌸

🌸foydali bolishi uchun tarqatamiz🔥 @onabolAG

​ Homiladorman, lekin 7 oylik emizikli bolam bor... Emizishni davom ettirsam bo‘ladimi?

​Bu savol ketma-ket farzand kutyotgan ko‘plab onalarni o‘ylantirishi tabiiy. Bir tomondan hali juda kichkina, ona sutiga ehtiyoji bor chaqaloq, ikkinchi tomondan esa vujudingizda rivojlanayotgan yangi hayot.
​Xo‘sh, tibbiyot bu borada nima deydi? Homiladorlik davrida emizish mumkinmi?
​Keling, asosiy nuqtalarga oydinlik kiritamiz:
​
Qachon emizishni to‘xtatish shart? (Mutloq qarshiliklar)
​Agar homiladorlik normal kechayotgan bo‘lsa, emizishni birdaniga taqiqlashga asos yo‘q. Biroq, quyidagi xavfli holatlarda emizishni to‘xtatish shart:
​Bola tushish xavfi (ugroza) yoki muddatidan oldin tug‘uruq xavfi bo‘lsa;
​Bachadon tonusi doimiy yuqori bo‘lib, qonli ajralmalar kelganda;
​Yo‘ldosh oldinda joylashgan bo‘lsa (predlejanie placenti);
​Ona vazni keskin kamayib, holsizlik yuzaga kelganda.

​Nega bu muhim? Emizish davrida ajraladigan oksitotsin gormoni bachadon qisqarishiga sabab bo‘lishi mumkin. Sog‘lom homiladorlikda bu xavf tug‘dirmaydi, lekin yuqoridagi muammolar bo‘lsa, xavfni oshiradi.

​⚠️ Emizishni davom ettirishda nimalarga tayyor turish kerak?
​Sut miqdori va ta'mi o‘zgaradi: Homiladorlikning 4-5 oylariga kelib, gormonlar ta'sirida sut kamayishi va uning ta'mi o‘zgarishi (sho‘rroq bo‘lib qolishi) mumkin. Ba'ida bolaning o‘zi ko‘krakdan bosh tortadi.
​Ko‘krak uchlari sezuvchanligi: Gormonal o‘zgarishlar sababli emizish paytida ko‘krak uchlari og‘rishi yoki noqulaylik tug‘dirishi mumkin.
​Onaning organizmi "ikki hissa" ishlaydi: Energiya, vitamin va minerallar ham qorindagi homilaga, ham sut orqali katta bolaga sarflanadi.
​
Onalar uchun 3 ta muhim tavsiya:
​Shifokor ko‘rigi: Eng birinchi navbatda sizni kuzatib borayotgan akusher-ginekolog bilan maslahatlashing. U homiladorlik holatiga qarab aniq xulosa beradi.
​To‘g‘ri ovqatlanish va dam olish: Kaloriyali, vitaminlarga boy taomlar iste'mol qilish va yetarlicha uxlash hozir siz uchun har qachongidan ham muhim. Kundalik ratsionga va shifokor tavsiya etgan vitaminlarga e'tiborli bo'ling.
​Qo‘shimcha ovqat: Katta bolangiz 7 oylik bo‘lgani uchun, u allaqachon qo‘shimcha ovqatlar (prikorm) yeyishni boshlagan bo‘lishi kerak. Bu uning ozuqa tanqisligiga uchramasligini ta'minlaydi.

​Xulosa: Agar homiladorligingiz asoratsiz o‘tayotgan bo‘lsa, shifokoringiz ruxsat bersa va o‘zingizni yaxshi his qilsangiz, emizishni davom ettirishingiz mumkin. Ammo organizmingizni zo‘riqtirmang — sizning salomatligingiz har ikki farzandingiz uchun eng muhimidir!

​ Sizda ham shunday holat bo‘lganmi? Homiladorlikda emizishni davom ettirganmisiz yoki to‘xtatganmisiz? Izohlarda tajribangiz bilan bo‘lishing!

YOSH BOLALARDAGI STOMATIT

Ota-onalar uchun batafsil qoʻllanma

STOMATIT NIMA?

Yalligʻlangan shilliq qavat
Yaralar
Ogʻiz boʻshligʻi shilliq qavatining yalligʻlanishi. Til, milk, labning ichki qismida paydo boʻladi.

ASOSIY SABABLARI

Gigiyena buzilishi
Nopok oʻyinchoqlar
Tish chiqishi
Immunitet pasayishi

STOMATIT ALOMATLARI

Yuqori isitma
Milklar qizarishi va shishishi
Milklar stomatit
Ogʻriq va achishish
Koʻp soʻlak oqishi
Ovqat yeyishdan bosh tortish

STOMATIT TURLARI

Virusli Stomatit
Zamburugʻli (Molochnitsa) — Oqish karashlar
Aftozli Stomatit

BIRINCHI YORDAM VA DAVOLASH

Suyuqlik ichirish
Iliq, yumshoq ovqatlar
Ogʻizni chayish va gellar
Shifokor tavsiyasi bilan ogʻriqsizlantiruvchi va davolovchi vositalar.

MUHIM QOIDALAR!

Oʻzboshimchalik bilan dori ishlatmang!
Issiq, nordon, achchiq ovqat bermang!
Yaralarni kuch bilan sidrib tashlamang!

🌸foydali bolishi uchun tarqatamiz🔥 @onabolAG

1. Sabzavotli pyurelar

(Eng yaxshi boshlanish)
Agar bolaning vazni meʼyorda boʻlsa va ich kelishi yaxshi boʻlsa, prikorimni sabzavotlardan boshlagan maʼqul.
Brokkoli va gulkaram: Vitaminlarga boy
Oq qovoq Bolalar buni taʼmi biroz shirinligi uchun bolalar yoqtiradi.

2. Boʻtqalar

Agar bolaning vazni kamroq boʻlsa yoki ichi kelishi biroz suyukroq boʻlsa, prikorimni glyutensiz kashalardan boshlash tavsiya etiladi.
Guruch boʻtqasi
Grechka boʻtqasi
Makkajoʻxori boʻtqasi

3. Mevali pyurelar

Mevalarni odatda sabzavot va kashalardan keyin berilishi kerak.
Olma pyuresi (yashil yoki sariq olma): Pishirib yoki bugʻda dimlab, pyure qilinadi.
Nok pyuresi

Prikorim kiritishning muhim qoidalari:

Har bir yangi mahsulotni alohida, boshqa narsaga aralashtirmay boshlang.

Mikro-porsiya:

Birinchi kuni oz miqdorda choy qoshigʻida bering Agar bolada oʻzgarish boʻlmasa, porsiyani har kuni oz-ozdan oshirib, 50-100 grammgacha yetkazing

Tuz va shakar:

mumkin emas.

Konsistensiya:

Ovqat pyure holatida boʻlishi kerak.

🌸foydali bolishi uchun tarqatamiz🔥 @onabolAG

Bola tishi necha yoshdan chiqadi?

🦷 3-4 oylikda
Ilk belgilar paydo bòladi( kòp sòlak oqishi, bezovtalik va oģizni qòl bilan ishqalash )
🦷 6-10 oylikda
Pastki oldingi ikki tish( markaziy kesuvchi tishlar )
🦷 8-12 oylikda
Yuqorigi oldingi tishlar
🦷 1 yoshda
6 - 8 ta tish
🦷 2.5- 3 yoshgacha
20 ta sut tish.