Ikkinchi Jahon urushi qahramonlari ko'p, lekin Desmond Doss ularning orasida mutlaqo ajralib turadi. U qo'liga biror marta qurol olmasdan, dushmanga qarshi birorta ham o'q uzmasdan turib, AQShning eng oliy harbiy mukofoti – "Shon-sharaf medali"ni (Medal of Honor) qo'lga kiritgan tarixdagi birinchi harbiydir.
Quyida uning hayratlanarli hayot yo'li haqida batafsil ma'lumot:
🛡 Mustahkam Iymoni va E'tiqodi
Desmondning butun hayoti uning chuqur diniy e'tiqodi ustiga qurilgan edi. U Yettinchi kun adventistlari cherkovining a'zosi bo'lib, Muqaddas Kitobdagi "Qotillik qilma" amrini o'zining eng oliy hayotiy qoidasi deb bilgan. U hatto o'zini himoya qilish uchun ham odam o'ldirishni yoki qurol ko'tarishni qat'iyan rad etgan.
Harbiy mashg'ulotlar laganida uning bu e'tiqodi juda katta sinovlarga uchradi. Safdoshlari uni "qo'rqoq" deb masxara qilishdi, kechalari kaltaklashdi, komandirlar esa uni harbiy sudda javobgarlikka tortishga va ruhiy kasal sifatida harbiydan haydashga harakat qilishdi. Ammo uning irodasi va iymonini hech narsa sindira olmadi. U nafratga hamisha kechirim bilan javob qaytardi.
🇺🇸 Vataniga Muhabbati va "Qurolsiz Askarlik"
Agar qurol ko'tarishni xohlamagan bo'lsa, nega u urushga bordi? Bu savol ko'pchilikni o'ylantiradi. Desmond Doss o'z vatanini va xalqini juda sevardi. Perl-Xarbor hujumidan keyin u uydagi xavfsiz ishida (kemasozlik zavodida) qolib, harbiylikdan ozod qilinishi mumkin edi, ammo uning vijdoni bunga yo'l qo'ymadi.
U vataniga xizmat qilishni xohlardi, faqat o'z prinsiplari asosida. Shunda u ajoyib bir qarorga keldi:
> "Hamma odam o'ldirish bilan band bo'lganda, men hayot saqlab qolaman," – deb dala shifokori (medik) vazifasiga ko'ngilli bo'lib yozildi.
> ⚔️ Harbiy Faoliyati: Okinavadagi Mo''jiza
Desmondning qahramonligi 1945-yilda Yaponiyaning Okinava orolidagi qonli jangda – daxshatli "Hacksaw Ridge" (Arrali qoya) tepaligida o'zining cho'qqisiga chiqdi.
Tepalikka ko'tarilgan Amerika harbiylari yaponlarning qattiq pistirmasiga uchrab, kuchli o'q yomg'iri ostida orqaga chekinishga majbur bo'lishadi. Ammo Desmond tepalikda o'nlab yarador safdoshlarini tashlab ketishdan bosh tortadi. U to'xtovsiz portlashlar va pulemyot o'qlari ostida yaradorlarni bitta-bitta qidirib topib, ularni arqon yordamida qoyadan pastga tushiradi. U shu kechada 12 soat davomida o'z hayotini xavf ostiga qo'yib, 75 nafar askarni muqarrar o'limdan qutqarib qoldi. Ularning orasida uni mashg'ulotlarda masxara qilgan va kaltaklagan askarlar ham bor edi.
Uning har bir yaradorni qutqarganidan keyingi tinimsiz pichirlab qilgan duosi tarix sahifalariga muhrlangan:
> "Ey Xudo, iltimos, yana bittasini qutqarishimga yordam ber!" (Lord, please help me get one more!)
> ❤️ Rafiqasi va Oilasi
Bu qiyin yo'lda Desmondning eng katta daldasi uning rafiqasi Doroti Shutte (Dorothy Schutte) edi. Ular 1942-yilda turmush qurishgan. Doroti unga doimo ruhiy madat bergan va o'zi bilan olib yurishi uchun kichkina cho'ntak Muqaddas Kitobini (Injil) sovg'a qilgan edi.
Okinavadagi keyingi janglarning birida Desmond qattiq yaralanadi – dushman granatasi uni yarador qiladi va snayper o'qi qo'lini teshib o'tadi. U zambilda olib ketilayotganda kitobini yo'qotib qo'yganini tushunadi. Bu uning uchun qanchalik muhimligini bilgan safdoshlari (uni qachonlardir masxara qilgan yigitlar) dushman hududini obdon tintib, Doroti sovg'a qilgan o'sha mitti kitobni topishadi va Desmondga qaytarib berishadi.
Desmond va Doroti urushdan keyin farzandli bo'lishadi (o'g'li Desmond Doss Jr.) va Doroti 1991-yilda avtohalokatda vafot etguniga qadar tinch va baxtli hayot kechirishadi.
Desmond Doss 2006-yilda 87 yoshida olamdan o'tdi. U umrining oxirigacha kamtarin inson bo'lib qoldi va o'zini qahramon deb bilmadi. Uning bu aqlbovar qilmas qahramonlik tarixi 2016-yilda rejissyor Mel Gibson tomonidan suratga olingan "Hacksaw Ridge" (Haqiqat mulohazasi / Vijdon amri bilan) blokbaster filmida juda yorqin gavdalantirilgan.