آذرکیوان : رهبر و بهدین زرتشتی جنبشی - فکری در عصر صفوی و تمدن هند که بود؟
🟣 آذرکیوان شخصیتی بسیار کاریزماتیک بود. او مکتب اشراقی را بنیان گذاشت. این نخستین بار از زمان درگذشت آخرین رهبران زرتشتی در قرن نهم بود که یک جنبش اجتماعی ـ فرهنگی در چنین سطحی و با رهبری یک زرتشتی شکل می‌گرفت. او بخشی از موفقیت خود را مدیون صفویان بود؛ زیرا صفویان با تلاش برای ایجاد یک «هویت ملی»، علاقه به ایران باستان را مشروعیت بخشیده بودند. ازاین‌رو، ابتکار آذرکیوان در میان مسلمانان نیز بازتاب پیدا کرد. مجتهد بهاءالدین عاملی، یکی از استادان ملاصدرا، و ملاصدرا خود از شاگردان آذرکیوان بودند. این نمونه‌ای نادر از جنبشی است که توسط یک غیرمسلمان ایجاد شد و سپس پیروانی مسلمان پیدا کرد. آذرکیوان اندیشه‌های عرفانی موجود در اسلام ایرانی را با افکار معنوی‌ای که به حکیمان ایران باستان نسبت داده میشد، ترکیب کرد. او همچنین تحت تأثیر شیخ شهاب‌الدین سهروردی بود که فلسفهٔ نور و اشراق را که ریشه در اندیشهٔ حکیمان باستانی ایران داشت، بسط داده بود. آذرکیوان فعالیت‌های علمی و فکری خود را در ایران آغاز کرد و حدود سی سال به انتشار و ترویج اندیشه‌هایش پرداخت. بااین‌حال، جنبش فکری او مورد قبول حکومت صفوی قرار نگرفت. این روحانی زرتشتی پیروان زیادی پیدا کرده بود و صفویان، که در تلاش برای تثبیت تشیع در ایران بودند، نسبت به هر جنبش دینی جدیدی بدگمان بودند. در نتیجه، آذرکیوان به همراه تعدادی از شاگردانش به هند رفت. سرانجام تصمیم گرفت در پَتنا ساکن شود؛ شهری که به یکی از مراکز مهم فرهنگ فارسی در هند تبدیل شده بود.
🟣 آذرکیوان شخصیتی بسیار کاریزماتیک بود. او مکتب اشراقی را بنیان گذاشت. این نخستین بار از زمان درگذشت آخرین رهبران زرتشتی در قرن نهم بود که یک جنبش اجتماعی ـ فرهنگی در چنین سطحی و با رهبری یک زرتشتی شکل می‌گرفت. او بخشی از موفقیت خود را مدیون صفویان بود؛ زیرا صفویان با تلاش برای ایجاد یک «هویت ملی»، علاقه به ایران باستان را مشروعیت بخشیده بودند. ازاین‌رو، ابتکار آذرکیوان در میان مسلمانان نیز بازتاب پیدا کرد. مجتهد بهاءالدین عاملی، یکی از استادان ملاصدرا، و ملاصدرا خود از شاگردان آذرکیوان بودند. این نمونه‌ای نادر از جنبشی است که توسط یک غیرمسلمان ایجاد شد و سپس پیروانی مسلمان پیدا کرد. آذرکیوان اندیشه‌های عرفانی موجود در اسلام ایرانی را با افکار معنوی‌ای که به حکیمان ایران باستان نسبت داده میشد، ترکیب کرد. او همچنین تحت تأثیر شیخ شهاب‌الدین سهروردی بود که فلسفهٔ نور و اشراق را که ریشه در اندیشهٔ حکیمان باستانی ایران داشت، بسط داده بود. آذرکیوان فعالیت‌های علمی و فکری خود را در ایران آغاز کرد و حدود سی سال به انتشار و ترویج اندیشه‌هایش پرداخت. بااین‌حال، جنبش فکری او مورد قبول حکومت صفوی قرار نگرفت. این روحانی زرتشتی پیروان زیادی پیدا کرده بود و صفویان، که در تلاش برای تثبیت تشیع در ایران بودند، نسبت به هر جنبش دینی جدیدی بدگمان بودند. در نتیجه، آذرکیوان به همراه تعدادی از شاگردانش به هند رفت. سرانجام تصمیم گرفت در پَتنا ساکن شود؛ شهری که به یکی از مراکز مهم فرهنگ فارسی در هند تبدیل شده بود.
📚 | The Fire, the Star and the Cross
✍ | Robert G. Hoyland
🏛 | Brill University Press
📅 | 2017
📖 | Page 153
@nuxqq | 🪻آرتیفا
❤5🔥3👍2👌1🤝1
یهودیان ایران در دورهٔ صفوی : تأثیر و نفوذ آیین تشیع بر باور و جامعه آنها از نگاه مورخان یهودی
🟣 تأثیر محیط غالباً شیعی بر جامعهٔ یهودی، در اصطلاحاتی که بابایی بن فرهاد به کار می‌برد، کاملاً قابل مشاهده است. برای مثال، واژه‌های اسلامی‌ای مانند «مهدی» (امام دوازدهم شیعیان دوازده‌امامی) و «قبله» (جهت رو به مکه) برای اشاره به مسیح موعود یهودیان و جهت نماز یهودیان به کار رفته‌اند. همچنین جالب است که یهودیان دربارهٔ شیعیان به همان شیوه‌ای سخن می‌گفتند که شیعیان دربارهٔ یهودیان سخن می‌گفتند. بابایی بن فرهاد در ابیات ۲۲۰ تا ۲۲۵ از واژهٔ عبری «پاشول» برای اشاره به آنان استفاده می‌کند که در زبان عبری به معنای «باطل، نامعتبر یا از نظر آیینی ناپاک» است. این واژه در پاسخ به کاربرد واژهٔ عربی «نجس» از سوی شیعیان برای غیرمسلمانان به کار رفته است. یهودیان در دیگر سرزمین‌های مسلمان چنین اصطلاحی را به این شکل به کار نمی‌بردند. این موضوع نشان‌دهندهٔ تأثیر قابل‌توجه اسلام شیعی بر یهودیان ایران است.
🟣 تأثیر محیط غالباً شیعی بر جامعهٔ یهودی، در اصطلاحاتی که بابایی بن فرهاد به کار می‌برد، کاملاً قابل مشاهده است. برای مثال، واژه‌های اسلامی‌ای مانند «مهدی» (امام دوازدهم شیعیان دوازده‌امامی) و «قبله» (جهت رو به مکه) برای اشاره به مسیح موعود یهودیان و جهت نماز یهودیان به کار رفته‌اند. همچنین جالب است که یهودیان دربارهٔ شیعیان به همان شیوه‌ای سخن می‌گفتند که شیعیان دربارهٔ یهودیان سخن می‌گفتند. بابایی بن فرهاد در ابیات ۲۲۰ تا ۲۲۵ از واژهٔ عبری «پاشول» برای اشاره به آنان استفاده می‌کند که در زبان عبری به معنای «باطل، نامعتبر یا از نظر آیینی ناپاک» است. این واژه در پاسخ به کاربرد واژهٔ عربی «نجس» از سوی شیعیان برای غیرمسلمانان به کار رفته است. یهودیان در دیگر سرزمین‌های مسلمان چنین اصطلاحی را به این شکل به کار نمی‌بردند. این موضوع نشان‌دهندهٔ تأثیر قابل‌توجه اسلام شیعی بر یهودیان ایران است.
📚 | The Fire, the Star and the Cross
✍ | Robert G. Hoyland
🏛 | Brill University Press
📅 | 2017
📖 | Page 142
@nuxqq | 🪻آرتیفا
❤🔥5❤1👍1👏1
کانال‌ها، خندق‌ها و آبراهه‌ها : نگاهی به مهندسی شهری ساسانیان در زمان اردشیر بابکان
🟣 هدف اصلی برنامه زهکشی اردشیر احتمالاً این بوده که بستر پایینی رودخانه و به‌ویژه گذرگاه باریک میان برآمدگی سنگی و رشته‌کوه جنوبی را لایروبی کند تا سرعت خروج آب افزایش یابد. این عملیات موفقیت‌آمیز نه‌تنها در منابع تاریخی مورد ستایش قرار گرفته، بلکه بعدها با پروژه دیگری، یعنی حفر تونل در میان کوه، اشتباه گرفته شده است. در کتاب کارنامه اردشیر بابکان صرفاً آمده است:
🟣 هدف اصلی برنامه زهکشی اردشیر احتمالاً این بوده که بستر پایینی رودخانه و به‌ویژه گذرگاه باریک میان برآمدگی سنگی و رشته‌کوه جنوبی را لایروبی کند تا سرعت خروج آب افزایش یابد. این عملیات موفقیت‌آمیز نه‌تنها در منابع تاریخی مورد ستایش قرار گرفته، بلکه بعدها با پروژه دیگری، یعنی حفر تونل در میان کوه، اشتباه گرفته شده است. در کتاب کارنامه اردشیر بابکان صرفاً آمده است:
«او کوهی پهناور را شکافت و جریان آب را برقرار کرد.» ابن بلخی این روایت را پررنگ‌تر کرده و آن را به داستانی تراژیک تبدیل کرده است؛ بر اساس روایت او، ابرسام، مشاور و مهندس بزرگ اردشیر که برنامهٔ زهکشی را طراحی و اجرا کرده بود، هنگامی که سرانجام تونل شکافته شد و آب با شدت جاری گردید، همراه با همهٔ کارگرانش غرق شد.در واقع، یک تونل آبی وجود دارد که آب چشمه‌های بخش شرقی دشت را از میان رشته‌کوه هلالی‌شکلِ واقع در امتداد مسیر هدایت می‌کند.
📚 | The Sāsānian Era (Idea of Iran Vol.3)
✍ | Edmund Herzig and Sarah Stewart
🏛 | I.B.TAURIS
📆 | 2008
📖 | Page 50
@nuxqq | 🪻آرتیفا
❤6👍1👏1
آثار و مکتوبات زرتشتیان در عصر طلایی اسلام به چه منظور و به چند دسته تقسیم میشد؟
🟣 کتاب‌های زرتشتیِ سده‌های نهم و دهم میلادی که به زبان پهلوی نوشته شدند، عمدتاً با هدف دفاع از دین زرتشتی پدید آمدند؛ یعنی برای استوار کردن و دفاع از سنت دینی‌ای که در دوران سلطه‌ی اولیه‌ی اسلامی برای بقا تلاش می‌کرد. این آثار با خطی رمزی و دشوار به نام اَوِزَوَرشَن (uzvarishn) نوشته شده‌اند که در آن ایدئوگرام‌های سامی با شیوه‌ی آوانگاری ایرانی درهم آمیخته است. خواندن این متون به خودی خود دشوار است و علاوه بر آن، دستور زبان پیچیده‌ی پهلوی نیز کار را سخت‌تر می‌کند؛ به‌خصوص در آثاری که به دست سه نویسنده‌ی اصلی، یعنی مَنوشچیهر، آذرفرنبغ و آذرباد اِمِدان تدوین شده‌اند. برخی از این متون، مانند زندآگاهی (Zand-āgāhī) یا بندهشن (Bundahišn)، ویژیدگی دادستان، بخش‌هایی از دینکرد، ویذیداد و یسنا، ترجمه‌هایی همراه با تفسیر و توضیحاتِ متون اوستاییِ اسطوره‌ای و آیینی هستند.
🟣 کتاب‌های زرتشتیِ سده‌های نهم و دهم میلادی که به زبان پهلوی نوشته شدند، عمدتاً با هدف دفاع از دین زرتشتی پدید آمدند؛ یعنی برای استوار کردن و دفاع از سنت دینی‌ای که در دوران سلطه‌ی اولیه‌ی اسلامی برای بقا تلاش می‌کرد. این آثار با خطی رمزی و دشوار به نام اَوِزَوَرشَن (uzvarishn) نوشته شده‌اند که در آن ایدئوگرام‌های سامی با شیوه‌ی آوانگاری ایرانی درهم آمیخته است. خواندن این متون به خودی خود دشوار است و علاوه بر آن، دستور زبان پیچیده‌ی پهلوی نیز کار را سخت‌تر می‌کند؛ به‌خصوص در آثاری که به دست سه نویسنده‌ی اصلی، یعنی مَنوشچیهر، آذرفرنبغ و آذرباد اِمِدان تدوین شده‌اند. برخی از این متون، مانند زندآگاهی (Zand-āgāhī) یا بندهشن (Bundahišn)، ویژیدگی دادستان، بخش‌هایی از دینکرد، ویذیداد و یسنا، ترجمه‌هایی همراه با تفسیر و توضیحاتِ متون اوستاییِ اسطوره‌ای و آیینی هستند.
📚 | Early Islamic Iran (The idea of Iran Vol.5)
✍ | Edmund Herzig and Sarah Stewart
🏛 | I.B.TAURIS
📖 | Page 141
@nuxqq | 🪻آرتیفا
❤🔥7🔥2❤1👍1
زروانی‌گری در ایران ساسانی : واقعیت تاریخی یا روایاتی فریبنده از سوی منابع مانوی؟
🟣 مدتی تصور میشد که زروانی‌گری یا Zurvānism در میان برخی از موبدان و شاهان ساسانی دیدگاه غالب بوده است. اما دربارهٔ دورهٔ نخست ساسانی، این خود ساسانیان نیستند که چنین گرایشی را به ما نشان می‌دهند؛ بلکه این برداشت بیشتر از منابع مانوی به دست آمده است. برای نمونه، مانی هنگام بیان آموزه‌های خود به زبان‌های فارسی میانه و پارتی ــ که آشکارا برای مردم فلات ایران نوشته یا تنظیم شده بودند ــ اهورامزدا را به‌عنوان خدای برتر معرفی نمی‌کند، بلکه از زروان نام می‌برد و او را بالاترین خدا می‌داند. بر اساس این شواهد، تصور شده است که شاهان ساسانی نخستین دوره و حتی کرتیر پیروان زروان بوده‌اند؛ هرچند این دیدگاه تا حد زیادی بر پایهٔ منابع مانوی است.
🟣 مدتی تصور میشد که زروانی‌گری یا Zurvānism در میان برخی از موبدان و شاهان ساسانی دیدگاه غالب بوده است. اما دربارهٔ دورهٔ نخست ساسانی، این خود ساسانیان نیستند که چنین گرایشی را به ما نشان می‌دهند؛ بلکه این برداشت بیشتر از منابع مانوی به دست آمده است. برای نمونه، مانی هنگام بیان آموزه‌های خود به زبان‌های فارسی میانه و پارتی ــ که آشکارا برای مردم فلات ایران نوشته یا تنظیم شده بودند ــ اهورامزدا را به‌عنوان خدای برتر معرفی نمی‌کند، بلکه از زروان نام می‌برد و او را بالاترین خدا می‌داند. بر اساس این شواهد، تصور شده است که شاهان ساسانی نخستین دوره و حتی کرتیر پیروان زروان بوده‌اند؛ هرچند این دیدگاه تا حد زیادی بر پایهٔ منابع مانوی است.
📚 | Sasanian Persia The Rise And Fall On An Empire
✍ | Touraj Daryaee
🏛 | I.B.TAURIS
📖 | 81
📆 | 2013
@nuxqq | 🪻آرتیفا
❤5❤🔥4👏3🤨3
ظروف کشف شده در دوره ساسانی
🟣 گذشته، تفاوت‌های بین هنرهای دودمانی مراکز درباری ساسانی در ایران و بین‌النهرین و هنر سرزمین‌های مرزی شرقی عمدتاً در ظروف نقره‌ای معتبر درباری قابل مشاهده بود که تعداد نسبتاً زیادی از آنها باقی مانده است. با این حال، کشف یک نقش برجسته سنگی عظیم مربوط به قرن سوم در شَمَرْق (استان بغلان)، در شمال افغانستان، شواهد بیشتری از تقسیم فرهنگی بین دو قلمرو که از قبل در ظروف نقره‌ای آشکار است، ارائه می‌دهد. موضوع و ترکیب نقش برجسته شَمَرْق، که در زبان محلی رگ بی‌بی نامیده می‌شود، از نظر گونه‌شناسی با نقوش برجسته دودمانی اولیه ساسانی قابل مقایسه و تحت تأثیر آنهاست، متمایز است. صحنه پیچیده، مملو از چهره‌های متعدد، عناصر منظره، اسب‌های در حال پرورش و شکار حیوانات وحشی، در مقیاسی بسیار بزرگتر، ویژگی‌های مشخصه ظروف نقره‌ای شرق ایران را به اشتراک می‌گذارد
🟣 گذشته، تفاوت‌های بین هنرهای دودمانی مراکز درباری ساسانی در ایران و بین‌النهرین و هنر سرزمین‌های مرزی شرقی عمدتاً در ظروف نقره‌ای معتبر درباری قابل مشاهده بود که تعداد نسبتاً زیادی از آنها باقی مانده است. با این حال، کشف یک نقش برجسته سنگی عظیم مربوط به قرن سوم در شَمَرْق (استان بغلان)، در شمال افغانستان، شواهد بیشتری از تقسیم فرهنگی بین دو قلمرو که از قبل در ظروف نقره‌ای آشکار است، ارائه می‌دهد. موضوع و ترکیب نقش برجسته شَمَرْق، که در زبان محلی رگ بی‌بی نامیده می‌شود، از نظر گونه‌شناسی با نقوش برجسته دودمانی اولیه ساسانی قابل مقایسه و تحت تأثیر آنهاست، متمایز است. صحنه پیچیده، مملو از چهره‌های متعدد، عناصر منظره، اسب‌های در حال پرورش و شکار حیوانات وحشی، در مقیاسی بسیار بزرگتر، ویژگی‌های مشخصه ظروف نقره‌ای شرق ایران را به اشتراک می‌گذارد
📚 | The Sasanian Era The Idea of Iran Volume III
✍🏻 | vesta Sarkhosh Curtis and Sareh Stewart
🏛 | The British Museum
📖 | Season 8
@nuxqq | 🪻آرتیفا
پروپاگاندا و قرار داد اگوستوس با اشکانیان
روابط رسمی بین رومی‌ها و اشکانیان دیر آغاز شد، با پیمان دوستی رومی در سال ۹۶ پیش از میلاد. این وضعیت زمانی تغییر کرد که سردار رومی، مارکوس لیسینیوس کراسوس، در زمستان ۵۵/۵۴ پیش از میلاد بدون اعلام جنگ اولیه به اشکانیان حمله کرد. پس از شکست کراسوس و از دست دادن کل ارتش خود در سال ۵۳ پیش از میلاد، سزار ایدئولوژی انتقام از اشکانیان را تبلیغ کرد، اما جنگ را آغاز نکرد. در سال ۲۰ پیش از میلاد، آگوستوس با اعمال فشار دیپلماتیک و نظامی بر اشکانیان، موفق شد بیش از ۱۰۰ نشان رومی و هزاران رومی اسیر را پس بگیرد. اگرچه این امر از طریق دیپلماسی محقق شده بود، اما به اصطلاح حل و فصل مسئله اشکانیان در رسانه‌های عمومی روم به عنوان بزرگترین پیروزی آگوستوس و به عنوان مشروعیت نهایی حکومت امپراتوری جدید او شناخته شد.
روابط رسمی بین رومی‌ها و اشکانیان دیر آغاز شد، با پیمان دوستی رومی در سال ۹۶ پیش از میلاد. این وضعیت زمانی تغییر کرد که سردار رومی، مارکوس لیسینیوس کراسوس، در زمستان ۵۵/۵۴ پیش از میلاد بدون اعلام جنگ اولیه به اشکانیان حمله کرد. پس از شکست کراسوس و از دست دادن کل ارتش خود در سال ۵۳ پیش از میلاد، سزار ایدئولوژی انتقام از اشکانیان را تبلیغ کرد، اما جنگ را آغاز نکرد. در سال ۲۰ پیش از میلاد، آگوستوس با اعمال فشار دیپلماتیک و نظامی بر اشکانیان، موفق شد بیش از ۱۰۰ نشان رومی و هزاران رومی اسیر را پس بگیرد. اگرچه این امر از طریق دیپلماسی محقق شده بود، اما به اصطلاح حل و فصل مسئله اشکانیان در رسانه‌های عمومی روم به عنوان بزرگترین پیروزی آگوستوس و به عنوان مشروعیت نهایی حکومت امپراتوری جدید او شناخته شد.
📚 | THE AGE OF THE PARTHIANS THE IDEA OF IRAN (VOLUME V)
✍🏻 | Vesta Sarkhosh And Sarah Stewart
🏛 | The British Museum
📆 | 2017
📖 | Page 54
@nuxqq | 🪻آرتیفا
❤1
پذیرفته شدن ضرب کردن سکه اشکانیان در زمان سلوکیان
سلسله‌های ایرانی به دستور سلوکیان بر پارس حکومت می‌کردند و سکه‌های خود را ضرب می‌کردند. پس از این دوره از تاریخ پارس، اندکی پیش از ورود اشکانیان در سال ۱۴۰ پیش از میلاد، حکومت یک سلسله مستقل آغاز شد. این سکه‌ها همچنین گواه این واقعیت هستند که مدل سکه‌زنی اشکانی از زمان ضرب دومین سری سکه‌های وادفرداد سوم به بعد (یعنی در آغاز قرن اول پیش از میلاد) به طور کلی در پارس پذیرفته شد. سکه‌های وادفرداد دوم «پادشاه ناشناس» و درو اول، و همچنین شماره‌های اولیه وادفرداد سوم، از نظر شمایل‌نگاری هنوز با سکه‌های فره‌ترکه مرتبط هستند. پایان انتشار تترادرهم‌ها و تثبیت درهم به عنوان واحد اصلی نشان می‌دهد که آنها تحت تأثیر اشکانیان بوده‌اند. تلاش‌هایی برای ارتباط دادن ناپدید شدن افسانه‌های سکه، یعنی نام و ...، صورت گرفته است
سلسله‌های ایرانی به دستور سلوکیان بر پارس حکومت می‌کردند و سکه‌های خود را ضرب می‌کردند. پس از این دوره از تاریخ پارس، اندکی پیش از ورود اشکانیان در سال ۱۴۰ پیش از میلاد، حکومت یک سلسله مستقل آغاز شد. این سکه‌ها همچنین گواه این واقعیت هستند که مدل سکه‌زنی اشکانی از زمان ضرب دومین سری سکه‌های وادفرداد سوم به بعد (یعنی در آغاز قرن اول پیش از میلاد) به طور کلی در پارس پذیرفته شد. سکه‌های وادفرداد دوم «پادشاه ناشناس» و درو اول، و همچنین شماره‌های اولیه وادفرداد سوم، از نظر شمایل‌نگاری هنوز با سکه‌های فره‌ترکه مرتبط هستند. پایان انتشار تترادرهم‌ها و تثبیت درهم به عنوان واحد اصلی نشان می‌دهد که آنها تحت تأثیر اشکانیان بوده‌اند. تلاش‌هایی برای ارتباط دادن ناپدید شدن افسانه‌های سکه، یعنی نام و ...، صورت گرفته است
📚 | THE AGE OF THE PARTHIANS THE IDEA OF IRAN (VOLUME V)
✍🏻 | Vesta Sarkhosh and Sarah Stewart
🏛 | The British Museum
📆 | 2017
📖 | Page 44
@nuxqq | 🪻آرتیفا
❤1
درخت نخل : یادآورنده و نماد دلتنگی امویان برای سرزمین اجدادی‌شان سوریه٬ در اندلس
🟣 درخت نخل همچنین یکی دیگر از تصاویر معنادار و نمادین امویان است و نمادی از نوستالژی و دلتنگی آنان برای خاستگاه دودمانشان، یعنی «سرزمین نخلستان‌ها» به شمار می‌رود. عبدالرحمان اول، که حکومت امویان را در شبه‌جزیرهٔ ایبری بنیان گذاشت، از تصویر درخت نخل به‌عنوان نمادی در شعر خود استفاده کرده است. او می‌سراید:
🟣 درخت نخل همچنین یکی دیگر از تصاویر معنادار و نمادین امویان است و نمادی از نوستالژی و دلتنگی آنان برای خاستگاه دودمانشان، یعنی «سرزمین نخلستان‌ها» به شمار می‌رود. عبدالرحمان اول، که حکومت امویان را در شبه‌جزیرهٔ ایبری بنیان گذاشت، از تصویر درخت نخل به‌عنوان نمادی در شعر خود استفاده کرده است. او می‌سراید:
"درخت نخلی در الرُّصافه کاشتم،❈ نام رُصافه، که نام شهری در سوریه بود، توسط عبدالرحمان اول برای املاکی در شمال قرطبه انتخاب شد. این انتخاب در سرزمینی که از «سرزمین نخلستان‌ها» بسیار دور بود، بیانگر اشتیاق و حسرت امویان برای فرهنگ و خاستگاه اجدادی‌شان در سوریه بود.
دور در غرب، بسیار دور از سرزمین نخلستان‌ها.
گفتم: ای درخت، تو نیز مانند من تنهایی،
از مردم و سرزمین من دوری!
تو در سرزمینی رشد کردی که در آن بیگانه‌ای،
و همچون من، در دورترین گوشهٔ جهان زندگی می‌کنی."
📚 | Umayyad Legcies
✍ | Anotine Borrut & Paul M.Cobb
🏛 | Brill University Press
📆 | 2010
📖 | Page 320
@nuxqq | 🪻آرتیفا