Новы Час
1.5K members
892 photos
7 videos
2 files
2.04K links
Наш час - у нашых руках. Апошнія навіны Беларусі, аўтарская аналітыка, культурныя імпрэзы - у нас вы знойдзеце тое, чаго не знойдзеце ў іншых!

Сайт: novychas.by

Па ўсіх пытаннях: @Mikola_D
Download Telegram
to view and join the conversation
​​Заплаці і пратэстуй, каб ніхто не бачыў
Анастасія Васільчук

Раней, каб правесці мерапрыемства нават у дазволеным месцы, трэба было падаваць заяву ў выканкам і чакаць адказу: дазволяць мерапрыемства ці не. Падстаў, каб адмовіць заяўнікам, знаходзілася шмат, прычым самых розных. Зараз трэба не пазней чым за 10 дзён паведаміць пра жаданне правесці акцыю. ШТО ГЭТА ЗНАЧЫЦЬ НА ПРАКТЫЦЫ? РАСКАЗВАЕ АНАСТАСІЯ ВАСІЛЬЧУК
​​Наталля Шарыпа: «Людзі баяцца ставіць подпісы і не вераць дэпутатам»
Радыё Рацыя

Кампанія па зборы подпісаў за вылучэнне ў кандыдаты — першая ў жыцці жыхаркі Віцебска Наталлі Шарыпы, удзельніцы руху «Маці 328» і прыхільніцы кампаніі «Гавары праўду». За 4 дні яна з удзельніцамі ініцыятыўнай групы сабрала каля 200 подпісаў, каб балатавацца на выбарах. За бліжэйшыя тры тыдні жанчыны хочуць сабраць яшчэ тысячу.

З назіранняў падчас размоваў з патэнцыйнымі выбарцамі ўразіла тое, што людзі нават не ўяўляюць, дзеля чаго і як працуюць дэпутаты Парламента, кажа Наталля Шарыпа:

— Смярдзючыя пад’езды, няспраўная каналізацыя, заснежаныя двары — гэта ўсё, думаюць, праца дэпутата. Я ім кажу: «Нават калі я стану дэпутатам, я ж не буду чысціць вашу каналізацыю! Ёсць жыллёвы кодэкс, чытайце, вывучайце, пішыце заявы! Людзі маюць права шмат чаго рабіць самі, проста яны пра гэта не ведаюць!

Шмат хто з віцяблянаў апасаецца паведаміць свае пашпартныя дадзеныя збіральнікам подпісаў, не давяраюць нават рэгістрацыйнаму пасведчанню, дзівіцца Наталля Шарыпа.

Сябра яе ініцыятыўнай групы Вікторыя Пёрышкіна адзначае, што дыялог часам дапамагае наладзіць размова пра праблему з распаўсюдам наркотыкаў :

— Людзі не давяраюць нашай уладзе, у адзін голас цвердзяць, што гэтая ўлада нічога не робіць. Але як толькі даведваюцца, што Наталля — стваральніца нашай віцебскай групы «Маці 328», то хочуць аддаць свае подпісы за гэтую жанчыну.

Разам са сваёй ініцыятыўнай групай Наталля Шарыпа практыкуе методыку збору подпісаў «ад дзвярэй да дзвярэй» — ходзіць па кватэрах выбарцаў. Верагодна, зладзіць і пікет у цэнтры горада. Ужо вядома, што яе патэнцыйным канкурэнтам на выбарах — пры ўмове рэгістрацыі кандыдатамі ў дэпутаты Парламента — будзе рэктар Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта.
​​У Беларусі ад самагубстваў гінуць амаль у 7 разоў часцей, чым ад забойстваў
thinktanks.by

У Беларусі ад самагубстваў у 2018 годзе гінулі людзі ў 6,8 разоў часцей, чым у выніку забойстваў. Лідзіруе па забойствах сярод мужчын Віцебская вобласць. Па самазабойствах — Магілёўская. Калі ад забойстваў у Беларусі у 2018 годзе было зафіксавана 4,8 смерцяў мужчын на 100 тысяч насельніцтва, то ад самагубстваў загінула 33 прадстаўнікі моцнага полу на такую ж колькасць жыхароў. Такія дадзеныя ўтрымліваюцца ў дэмаграфічным штогодніку за 2019 год, які апублікаваў Белстат. Thinktanks.by паспрабаваў разабрацца, дзе часцей за ўсё адбываюцца забойствы і самагубствы ў Беларусі, а таксама хто часцей за ўсё гіне.

Забойства

Як сведчыць статыстыка, колькасць зафіксаваных забойстваў у Беларусі няўхільна зніжаецца. Калі ў 2000 годзе было зафіксавана 16,1 такіх злачынстваў на 100 тысяч насельніцтва, то ў 2018 годзе — 4,8. Ёсць традыцыйна крымінагенныя і найбольш спакойныя рэгіёны па гэтаму віду злачыннасці. Напрыклад, у мінулым годзе, як і пазалетась, у Віцебскай вобласці было зарэгістравана 7,5 забойстваў на 100 тысяч насельніцтва сярод мужчын, тады як у Мінску гэты паказчык у 2018 годзе быў на ўзроўні 2,3 (у 2017 годзе «» на ўзроўні 2,8). Жанчыны ў выніку забойстваў часцей за ўсё гінулі ў 2018 годзе ў Мінскай вобласці — 2,4 выпадкаў на 100 тысяч жыхароў. Радзей за ўсё — у Мінску — 1,2 выпадка на 100 тысяч.

Жанчыны ў Беларусі гінуць ад рук забойцаў прыкладна ў два разы радзей, чым мужчыны.

Самагубства

Аднак колькасць забойстваў цмянее ў параўнанні з колькасцю самагубстваў. Прычым жанчыны ў Беларусі накладваюць на сябе рукі прыкладна ў 5 разоў радзей, чым мужчыны. Калі ў мінулым годзе добраахвотна сышлі з жыцця 33 мужчыны (на 100 тыс. насельніцтва), то аналагічным чынам скончылі свой жыццёвы шлях 6,9 жанчын (на 100 тыс. насельніцтва). Найбольшая колькасць самагубстваў, таксама як і забойстваў, адбываюцца ў сельскай мясцовасці. Суіцыды ў сялян здараюцца амаль у 3 разы часцей, чым у гараджан. Так, у мінулым годзе скончылі з сабой на сяле 65,1 мужчын і 11,4 жанчын на 100 тысяч грамадзян. У гарадах гэты паказчык складаў 23,7 у мужчын і 5,6 у жанчын.

Так што беспрасветная безнадзейнасць губіць вёску ў прамым сэнсе слова.

Сярод мужчын найбольшая колькасць самагубстваў адбываецца, па дадзеных за 2018 год, у Магілёўскай вобласці — 46,5 на 100 тысяч жыхароў. Сярод жанчын — у Віцебскай вобласці — 10,4 суіцыду на 100 тысяч насельніцтва. Менш за ўсё накладваюць на сябе рукі мужчыны ў Мінску — 17,1 выпадкаў на 100 тысяч. Жанчыны — у Гомельскай вобласці — 5,2 суіцыду на 100 тысяч жыхароў.
​​Памяці нашага Караля
Аксана Колб

Чатыры гады Аляксей глядзіць на нас з Нябёсаў. Глядзіць і, спадзяюся, радуецца ды ганарыцца.

Чатыры гады таму, 12 верасня 2015-га, ён адышоў у лепшы свет — той, дзе няма болю, роспачы і нянавісці. А мы засталіся і паспрабавалі працягнуць справу яго жыцця — як бы тое ні было, рабіць нашу газету, наш «Новы Час».

За чатыры гады ў нашай каманды былі незваротныя страты — назаўсёды сыходзілі тыя, з кім «Новы Час» пачынаў сваё развіццё. Але былі і, спадзяюся, будуць найкаштоўныя здабыткі — новыя імёны, таленавітыя маладыя журналісты. Гэта з імі мы працягнем наша развіццё, каб кожны раз наш і ваш «Новы Час» прыносіў асалоду чытання і мыслення.

А Аляксей… Мы дасюль адчуваем яго прысутнасць. Мне здаецца, ён глядзіць на нас адтуль… і пасміхаецца, так як умеў толькі ён. Усё, пра што мы калісьці з ім разам марылі, паступова здзяйсняецца. «Новы Час» можа набыць у шапіках і падпісацца на яго на пошце. Трывала расце наведвальнасць нашага сайта. Газета выходзіць, і мы ўсімі сіламі імкнёмся наблізіць яшчэ адну нашу мару, самую запаветную, — убачыць нарэшце Беларусь дэмакратычнай і свабоднай.

Магчыма, не ўсё ў нас атрымліваецца, магчыма, часам мы памыляемся. Але, як кажуць, не памыляюцца толькі тыя, хто нічога не робіць. Мы імкнёмся рабіць нашу справу добра і сумленна. Дзякуй за гэта нашаму Каралю, бо навучыў працаваць так, каб не было сорамна. Дзякуй за гэта нашым чытачам, бо гэта іх аўтарытэтнае меркаванне дае сілы ўдасканальвацца і ісці далей, нягледзячы ні на што.

Аляксей вельмі любіў нас — усіх тых, хто рабіў «Новы час», і тых, хто чакаў кожнага нумару і сачыў за ўсімі навінамі. І вельмі ўсімі намі ганарыўся. Спадзяюся, ганарыцца дасюль.

Мы цябе памятаем! Мы адчуваем тваю падтрымку! Хоць і яшчэ адзін год мы пражылі без цябе.
​​У Мінску прэзентуюць «Запіскі афіцэра Чырвонай Арміі»

17 верасня ў Літаратурным музеі Максіма Багдановіча адбудзецца прэзентацыя аднаго з найбольш вядомых раманаў Сяргея Пясецкага «Запіскі афіцэра Чырвонай Арміі» (ад 17 верасня 1939 г.) у перакладзе на беларускую мову.

Жыццё Сяргея Пясецкага з Ляхавіч само па сабе авантурны раман: вайсковец, шпіён, кантрабандыст, бандыт, вязень і, нарэшце, пісьменнік — сапраўднае дзіця свайго часу. А былі яшчэ і размовы, бясконцыя байкі, гісторыі, якія знайшлі адлюстраванне ў яго творчасці.

Так, «Запіскі...» — гэта своеасаблівы зборнік показак пра чырвонаармейцаў, якія расказвалі па ўсёй Еўропе падчас Другой сусветнай вайны.

Злая, з’едлівая сатыра раскрывае антычалавечнасць таталітарнай сістэмы часоў Сталіна і Гітлера, і ўсё гэта на фоне знакавых падзей для гісторыі Беларусі — трагічных і лёсавызначальных.

У прэзентацыі кнігі прымуць удзел: перакладчык Алесь Астраўцоў, музыкі Кася Камоцкая, Алесь Камоцкі, Піт Паўлаў, рэжысёр тэатра Віталь Краўчанка і артыстка Моладзевага тэатра Лізавета Ільеўская.

Чакаем вас 17 верасня. Пачатак а 19-й гадзіне.
Уваходны вольны.
Месца правядзення: Літаратурны музей Максіма Багдановіча (г.Мінск, вул. М. Багдановіча, 7а — Траецкае прадмесце).
Даведкі па тэлефоне: (8 017) 334-42-69.
​​У чым палягае брэсцкі феномен?
Сяржук Сыс

Паўтара года працягваецца супрацьстаянне жыхароў Брэстчыны з мясцовымі ўладамі і кіраўніцтвам завода акумулятарных батарэй кампаніі «АйПауэр», пабудаваным у свабоднай эканамічнай зоне «Брэст». Грамадзяне бароняць сваё права на чыстае навакольнае асяроддзе і не вераць абяцанкам у бяспечную вытворчасць свінцовых акумулятараў.

Каталізатарам пратэстных акцый паслужыла пракурорскае папярэджанне, вынесенае 22 лютага 2018 года відэаблогерам Сяргею Пятрухіну і Аляксандру Кабанаву, якія заклікалі берасцейцаў выйсці на гарадскую плошчу і выказаць пратэст супраць шкоднай вытворчасці, размешчанай у непасрэднай блізкасці ад абласнога цэнтра. ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ
Kolobike пачаў выкарыстоўваць беларускую мову
svaboda.org

12 верасня ў мабільнай аплікацыі першага беларускага байкшэрынгу Kolobike з'явілася беларуская мова, звяртае ўвагу . У жніўні вакол кампаніі разгарэўся скандал, бо ў Twitter ад імя кампаніі адмаўляліся адказваць па-беларуску.

Пасьля допісу ў Twitter Kolobike «Адказ будзе па-расейску […], каб больш чытачоў маглі лепш зразумець» карыстальнікі сацыяльных сетак абурыліся.

На гэта дырэктар кампаніі Вадзім Осіпчык сказаў, што акаўнт быў фэйкавы. Па ягоных словах, Kolobike увогуле не прадстаўлены ў Twitter.

«Учора адкрыў фэйсбук і не зразумеў, што адбываецца, — казаў Вадзім Осіпчык. — Гэта поўная лухта і чыясьці правакацыя».

У жніўні ён казаў, што калі будзе запыт на беларускую версію для праграмы, то яе зробяць.

«Не сёлета, але ў наступным годзе гэта магчыма», — казаў ён.

Абнаўленне на Android праграмы выйшла менш чым праз месяц пасля яго словаў. Раздзел «Дапамога» застаўся па-расейску. Беларуская мова інтэрфэйсу ў iOS-праграме таксама мае з'явіцца (згодна інфармацыі з AppStore), але запусьціць беларускі інтэрфэйс карэспандэнтам Свабоды на момант публікацыі не ўдалося. Сайт «Kolobike» мае толькі расейскамоўную версію.

У іншага мінскага «шэрынгу» транспартаў, пракату электрасамакатаў Eleven, нядаўна таксама з'явіліся беларускія інтэрфэйсы мабільных праграмаў, а сайт застаецца без беларускай версіі.
​​Мінюст ЗША раскрые імя датычнага да здзяйснення тэрактаў 11 верасня
zviazda.by

Сваякі ахвяр трагедыі спрабуюць атрымаць звесткі са справаздачы ФБР ад 2012 года. Ведамства расследавала дытычнасць да тэрактаў двух службовых асоб Саудаўскай Аравіі і невядомага трэцяга, што нібыта загадаў ім дапамагаць угоншчыкам самалётаў.

Міністэрства юстыцыі ЗША заявіла, што раскрые імя чалавека, як таго жадаюць сваякі ахвяр тэрарыстычных нападаў 11 верасня 2001 года, якія падалі пазоў да Саудаўскай Аравіі, лічачы, што яна датычная да гэтых тэрактаў. Пра гэта паведамляе Reuters са спасылкай на судовыя дакументы.

Пазоўнікі спрабуюць атрымаць звесткі з справаздачы ФБР ад 2012 года, у адрэдагаванай для публікацыі версіі якога гаварылася, што ведамства вядзе расследаванне ў дачыненні да двух службовых асоб Саудаўскай Аравіі, Амара аль-Байумі і Фахада аль-Тумайры, і што маюцца доказы таго, што трэці чалавек загадаў ім дапамагаць угоншчыкам самалётаў.

Пракуроры ЗША ў судзе ў Нью-Ёрку заявілі, што генеральны пракурор Уільям Бар вырашыў не выдаваць дзяржаўную тайну, але падзеліцца імем гэтага чалавека з адвакатамі, якія прадстаўляюць інтарэсы пазоўнікаў.

Сем'і ахвяраў на працягу некалькіх месяцаў заклікалі ўрад ЗША даць поўную справаздачу ФБР. У нядаўнім лісце ад іх імя прэзідэнту Дональду Трампу гаварылася, што гэта дапаможа ім "нарэшце даведацца пра ўсю праўду і дамагчыся справядлівасці ў дачыненні Саудаўскай Аравіі".

"Саудаўскай Аравіі больш няма куды бегчы", — заявілі Reuters адвакаты Дон Мільгіёры і Шон Картэр, якія ўдзельнічаюць у працэсе. "Мы з нецярпеннем чакаем новых раскрыццяў у бліжэйшыя тыдні і месяцы", — гаворыцца ў іх сумеснай заяве. Эр-Рыяд сваю датычнасць да тэрактаў адмаўляе.

Ахвярамі тэрактаў 11 верасня 2001 года сталі амаль 3 тысячы чалавек. Тэрарысты тады захапілі некалькі самалётаў і накіравалі іх на Сусветны гандлёвы цэнтр і Пентагон.
​​Дзяўчына праехала аўтаспынам 40 краін, маючы праблемы са зрокам
zviazda.by

Яна была за палярным кругам і перасякала экватар. Жыла ў юртах пасярод пустыні і піла ваду з Ганга. Выпраўлялася ў працяглыя падарожжы, сама складала сабе маршруты, падчас якіх наведвала і тыя краіны, якія спачатку ў планы не ўваходзілі. Яна не баіцца застацца адна ў незнаёмым кутку свету, падкажа, як выжываць, калі маеш абмежаваныя фінансавыя магчымасці. І ўпэўнена, што калі ў чалавека ёсць мара, ён можа знайсці спосабы, як яе здзейсніць. Інакш — будзе шукаць тысячу прычын, чаму яму «не адолець» тую ці іншую справу. ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ
​​Надзвычайнае здарэнне ў Нацыянальным аэрапорце. Было затрымана пяць авіярэйсаў

Прычынай называюць тэхнічную няспраўнасць — у аэрапорце прапала святло, піша Свабода.

Электрычнасць у Нацыянальным аэрапорце знікла ў 22.05 вечара пятніцы 13 верасня. Відавочцы расказваюць, што амаль гадзіну перамяшчацца па памяшканнях аэрапорту можна было толькі з ліхтарыкамі. Не працавала не толькі асвятленне, але і табло вылетаў і прылётаў. Падрабязнасці пра здарэнне расказалі ў прэс-службе аэрапорту.

«Так, гэта насамрэч адбылося, — паведамілі там. — Электрычнасць знікла ў 22.05 і адсутнічала на працягу 45 хвілін. Праца аэрапорту падтрымлівалася з дапамогай аварыйных крыніц сілкавання. Прычынай заключэння сталі тэхнічныя непаладкі. Сістэма пасадкі самалётаў працавала ў штатным рэжыме, былі затрыманыя толькі пяць рэйсаў, якія рыхтаваліся на вылет. Час затрымкі склаў каля 30 хвілін».

Таксама ў аэрапорце адзначаюць, што адключэнне электрычнасці для іх надзвычай рэдкая з'ява. У прэс-службе не змаглі ўзгадаць, калі падобнае здарэнне адбывалася мінулы раз.
​​Як князь Паскевіч Венгрыю ўтаймоўваў
Юры Глушакоў

Венгрыя з XVII стагоддзя знаходзілася пад уладай Аўстрыйскай імперыі, якая прыйшла на змену Асманскай. Але лепш венграм ад гэтага не стала. У Трансільваніі і іншых землях, занятых аўстрыйцамі, не раз успыхвалі паўстанні венграў-пратэстантаў, гайдукоў і паўстанцаў — «куруцаў», часцяком зноў арыентаваных на Турцыю. Але ў выніку каралямі Венгрыі сталі аўстрыйскія імператары з дынастыі Габсбургаў, а ўсё жыццё венграў было падпарадкаванае Вене. Дзяржаўнай мовай стала нямецкая, самакіраванне мадзьяраў было абмежаванае. Сяляне былі прыгоннымі і падлягалі судовай уладзе памешчыкаў.

У 30–40-х гадах XІХ стагоддзя грамадскі рух у Венгрыі падзяляўся на некалькі лагераў — кансерватараў, лібералаў і дэмакратаў. Кансерватары абмяжоўваліся патрабаваннямі суверэнітэту ў інтарэсах нацыянальнай арыстакратыі. Лібералы таго часу выступалі з шырокай праграмай дэмакратычных пераўтварэнняў і вызвалення сялян за выкуп. А дэмакраты патрабавалі поўнага і рэвалюцыйнага вырашэння сялянскага і нацыянальнага пытання. Пасля весткі аб рэвалюцыі ў Парыжы лідар лібералаў Лаёша Кошут выступіў у Дзяржаўным сходзе з заклікам да ўвядзення Канстытуцыі і адказнага перад дэпутатамі ўрада. Аднак аўстрыйскі двор адхіліў гэтыя і іншыя патрабаванні з «12 пунктаў», вылучаных венгерскімі дзеячамі. У адказ у Венгрыі ўспыхнула паўстанне, у якім значную ролю гулялі дэмакраты на чале з паэтам Шандарам Пецёфі (Аляксандр Пятровіч), венгерскім патрыётам серба-славацкага паходжання.

Аўстрыйскі імператар і венгерскі кароль Фердынанд V у сакавіку 1848 года быў вымушаны пашырыць аўтаномію Венгрыі. А затым у красавіку — прызнаць і заваёвы венгерскай рэвалюцыі. Венгрыя ліквідавала прыгон і перадала частку памешчыцкай зямлі сялянам за дзяржаўны выкуп, адмяніла памешчыцкі суд, царкоўную дзесяціну і іншыя прывілеі дваран і святароў. У краіне ўводзіліся свабода друку і адказны перад парламентам урад.

Аўстрыйскі ўрад, заняты барацьбой з нацыянальна-вызваленчым рухам у Італіі, гатовы быў усё гэта прыняць. Калі б не славяне. Бо ў Пешце засталіся абыякавымі да інтарэсаў харватаў, сербаў, славакаў, славенцаў, украінцаў, а таксама румын Трансільваніі, чые землі яшчэ раней былі захопленыя Венгрыяй. І тады кіраўнік (бан) Харватыі Ёсіп Елачыч, у сваю чаргу, абвясціў аўтаномію «краатаў». А затым накіраваў свой памежны корпус супраць рэвалюцыйнага вугорскага ўрада. Венгры разбілі апалчэнцаў Елачыча, але пасля гэтага былі абвешчаныя ў Вене мяцежнікамі. Пачалася вайна — гэтым разам з аўстрыйскай імперскай арміяй. Венгерскія войскі ледзь не занялі Вену, ахопленую паўстаннем, але былі адбітыя. Венгерская рэвалюцыйная армія да вясны 1849 года зноў рушыла на Вену. Імперыя Габсбургаў, здавалася, дажывала апошнія дні...

Весткі пра еўрапейскія рэвалюцыі былі вельмі хваравіта ўспрынятыя пры пецярбургскім двары. У царскім маніфесце яшчэ ў сакавіку 1848 года гэтыя падзеі былі названыя «шаленствам». ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ
Учора "Слава Украіне!", сёння - "Слава Ганконгу!"

Больш за тры месяцы прыхільнікі дэмакратыі ў паў-аўтаномным кітайскім горадзе Ганконг праводзілі дэманстрацыі з шэрагу нагодаў, у тым ліку патрабуючы ўсеагульнага выбарчага права і адмены закону аб экстрадыцыі ў Кітай. Час ад часу пратэст рабіўся гвалтоўным. А ў апошнім тыдні дэманстранты знайшлі яшчэ адну рэч, якая іх яднае: агульнае спяванне гімну "Слава Ганконгу".

На мінулым тыдні ў бліскучых гандлёвых цэнтрах Ганконгу цэлыя натоўпы спявалі гэты гімн са словамі "Дзеля Ганконгу, няхай уладарыць свабода".

"Я хацеў, каб была мелодыя, якая аб'яднае ўсіх пратэстоўцаў, нават тых, што не ўдзельнічаюць у нашай кампаніі"
, — сказаў кампазітар, аўтар гімну які прадставіўся як Томас, бо баіцца пераследу з боку ўладаў. "Я мог бы купіць пратэстоўцам шаломы, каб абараніць іх ад фізічнага гвалту, аднак магчыма я магу даць нешта большае - нешта духоўнае. Гэта найлепшае, што я мог бы зрабіць — стварыць песню, каб аб'яднаць іх".

Чытайце таксама: Ганконг — ганконгерам?

Песня з'явілася на YouTube напрыканцы жніўня і ўжо сабрала 1,6 млн праглядаў. На LIHKG, свайго роду Reddit для Ганкогнцаў, некаторыя нават назвалі песню "нацыянальным гімнам" Ганконгу.

Мішэль Чан, 24-гадовы офісны працоўны, сказаў што ён не адчувае пачуцця гонару, калі слухае нацыянальны гімн Кітаю, чые першыя словы гучаць як "Падніміцеся, тыя, хто адмовіўся быць рабамі". Аднак "Слава Ганконгу" дае яму "пачуццё надзеі" і матывуе працягваць барацьбу.

Палітычны каментатар і пісьменніка Джэйсан Ю. Нг адзначае: "песня мае аграмадны аб'яднальны ўплыў на рух" і сплаўляе разам як мірную так і агрэсіўную частку пратэстоўцаў. У ёй няма нічога падрыўнога альбо сепаратысцкага".

Тым не менш нядаўняе даследванне 1000 рэспандэнтаў у чэрвені паказала, што колькасць людзей, якія вызначаюць сябе як "Ганконгцы" дасягнула рэкорду з 1997 году, калі былая брытанская калонія была аддадзеная мацерыковаму Кітаю. Толькі 27% насельніцтва ганарыліся сваім кітайскім грамадзянствам.

Нагадаем, пратэсты ў Ганконгу цягнуцца з чэрвеня 2019 году, калі мясцовы ўрад вырашыў скасаваць закон, які не дазваляе перадаваць жыхароў Ганконгу ў КНР. У пратэстах прымае ўдзел да 2 мільёнаў пратэстоўцаў пры насельніцтве гораду ў 7 млн.
​​«Мы выходзім мірна, але калі сюды прыедзе тэхніка, будзем стаяць да апошняга»

У Бараўлянах мясцовыя жыхары зладзілі арт-фестываль у абарону лесу, які ўлады хочуць ссекчы. Чытайце рэпартаж і глядзіце шмат фота ад Дзіяны Серадзюк.
​​Чаму дзеці сябе дрэнна паводзяць?
Таццяна Говар

Да мяне як педагога-псіхолага часцяком прыходзяць бацькі з просьбай: «Дапамажыце! Не ведаю, што рабіць, дзіця адбіваецца ад рук! Вы яго змяніце — і больш нічога не трэба!» Але выправіць паводзіны дзіцяці немагчыма без аналізу сямейнага выхавання, без працы з усёй сям’ёй.

У карэкцыі дзіцяча-бацькоўскіх адносін патрэбны сістэмны падыход. Любыя паводзіны чальца сям’і — гэта функцыя сістэмы: калі нехта ў сям’і нешта робіць, то ўсёй сям’і гэта трэба. Калі ўзнікаюць праблемы ў паводзінах дзіцяці, то, хутчэй за ўсё, яно рэагуе на тое, што робяць іншыя чальцы сям’і. Праблемныя паводзіны — гэта пасланне малечы свету, яно хоча гэтым нешта сказаць. Ёсць прычына або прычыны, па якіх дзіця так сябе паводзіць. А часам праблемныя паводзіны могуць справакаваць і бацькі.

Часцяком на кансультацыю прыходзіць адзін з бацькоў, якога найбольш хвалююць праблемныя паводзіны. Зазвычай той, хто прыйшоў, і з’яўляецца чалавекам, які больш за ўсё перажывае ў сям’і. І, як не дзіўна, часцей за ўсё ён і з’яўляецца носьбітам праблемы. Псіхолагі-пачаткоўцы спяшаюцца запэўніць бацькоў, што папрацуюць з дзіцём і выправяць яго паводзіны. Але гэта міф. Нават калі і ўдасца палепшыць паводзіны малечы — не ліквідаваўшы прычыну «закідонаў», усё вернецца наноў. Таму важна глядзець, што папярэднічала праблемным паводзінам? Якія падзеі адбываліся ў сям’і? Што адбываецца пасля? Як усе чальцы сям’і рэагуюць? Каму больш за ўсё выгадна, каб дзіця паводзіла сябе такім чынам? Не здзіўляйцеся — менавіта выгадна!

Часцей за ўсё прычын, па якіх дзеці паводзяць сябе дрэнна, некалькі. Напрыклад, барацьба за ўвагу. Калі малеча не атрымлівае патрэбнай яму колькасці ўвагі, дзіця знаходзіць спосаб яе атрымаць — непаслушэнства. Калі бацькі звяртаюць увагу на дзіця толькі тады, калі яно паводзіць сябе дрэнна, то ў яго выпрацоўваецца ўмоўны рэфлекс. Але, як толькі бацькі перастануць надаваць увагу дзіцяці падчас дэманстрацыі дрэнных паводзінаў, а будуць заахвочваць добрыя ўчынкі, то дзіця стане паводзіць сябе добра.

Барацьба за самасцвярд­жэнне. Дзіця адстойвае права самому вырашаць свае справы. Калі яно самасцвярджаецца, то, хутчэй за ўсё, бацькі занадта кантралююць яго. Трэба аддаць нейкія справы малечы пад самакантроль. Ёсць «зона бліжэйшага развіцця» — нешта дзіцяці ўжо можа рабіць самастойна. Штосьці нельга зрабіць без бацькоў, а нешта трэба рабіць разам з імі. Але часцей за ўсё бацькі заклапочаныя сацыяльнымі поспехамі дзіцяці — на яго вялікія надзеі. І бацькі лічаць, што, калі яны нешта прапусцяць, то ў будучым гэта прывядзе да непапраўных наступстваў. Трэба абараніць дзіця ад небяспекаў.

Але дзіцяці вельмі часта цяжка несці гэтую ношу, і яно пачынае брыкацца. Абарона ад складанасцяў жыцця замінае і развіццю. Бацька лічыць, што калі яго дзіця сутыкаецца з цяжкасцямі, то ён — дрэнны бацька (не навучыў, не папярэдзіў, не асцярог). Мы занадта шмат патрабуем ад дзяцей і вельмі часта перастрахоўваемся. Занадта канцэнтравацца на сям’і і дзецях у нашым грамадстве сацыяльна заахвочваецца, асабліва ў жанчын: «Я ж маці!». ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ
​​Былы кіберзлачынца: Стараюся дапамагчы ўсім, хто звяртаецца
Яўгенія Доўгая

Сяргей Паўловіч правёў 10 гадоў за кратамі за кіберзлачынства. Падчас зняволення напісаў кнігу «Як я скраў мільён. Споведзь кардэра, які раскаяўся», у якой апісаў працу сілавікоў у Беларусі, турэмныя будні і асабістыя перажыванні. Мы пагутарылі з Сяргеем пра яго мінулае, пра кнігу, любоў да Радзімы і дабрачыннасць.

У віртуальным свеце беларус Сяргей Паўловіч вядомы як Police Dog, panther 757, Fallen Angel, diplomaticos. У жніўні 2009 года быў асуджаны на дзесяць гадоў турэмнага зняволення за кіберзлачынства. Годам раней Паўловіч згадваўся ў ліку адзінаццаці фігурантаў «найбуйнейшага крадзяжу персанальнай інфармацыі за ўсю гісторыю ЗША». Тады былі скрадзеныя дадзеныя ўладальнікаў 170 мільёнаў крэдытных картак і каля 40 мільёнаў долараў.

Зараз Паўловіч мае некалькі бізнес-праектаў, ютуб-канал «Людзі-pro» з больш за сто тысячаў падпісчыкаў, у якім сустракаецца з цікавымі героямі. Нядаўна Сяргей узяў інтэрв'ю ў беларускага хакера з СМА (спінальная цягліцавая атрафія) Максіма Сямашкі. Як аказалася, Паўловіч звязаны з многімі дабрачыннымі праектамі, адзін з якіх – праект «Геном», што дапамагае людзям з такімі генетычнымі захворваннямі, як БАС і СМА. ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ
​​Улада хоча забыць. Грамадства мусіць памятаць
Дзіяна Серадзюк

Віктару Ганчару 7 верасня споўнілася б 62 гады. Ён і яго сябра Анатоль Красоўскі зніклі 20 гадоў таму, 16 верасня 1999 года, у самым росквіце, поўныя ідэй і моцы, каб змяняць краіну і паварочваць яе ў бок дэмакратыі.

Нагадаем, увечары 16 верасня 1999 года Віктар Ганчар разам са сваім сябрам прадпрымальнікам Анатолем Красоўскім прыехаў у лазню на вуліцы Фабрычнай, 20 у Мінску. Апошні раз іх бачылі прыкладна ў 22.35, калі абодва выйшлі з будынку і селі ў «Джып-Чэрокі», які належаў Красоўскаму.

Крымінальную справу па факце знікнення Ганчара і Красоўскага распачала пракуратура Мінска. Паводле дадзеных следства, пры аглядзе прылеглай тэрыторыі былі знойдзены асколкі пластмасавых рассейвальнікаў светласігнальных прыбораў аўтамабіля, сляды тармажэння аўтамашыны і яе ўдару аб дрэва, а таксама сляды крыві. Аналіз сабраных па справе доказаў, у тым ліку паказанняў сведак, дае падставу меркаваць, што Ганчар і Красоўскі былі гвалтоўна выкрадзеныя. ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ
​​Уз'яднанне ці інкарпарацыя? Пакт Молатава — Рыбентропа: наступствы для Беларусі
Таццяна Процька

Звычайна, калі гаворка заходзіць пра наступствы Пакта Молатава — Рыбентропа для Беларусі, у першую чаргу як вельмі станоўчая з’ява адзначаецца «ўз’яднанне Заходняй і Усходняй частак Беларусі». Але якім коштам гэта было зроблена, як правіла, не згадваецца. Колькі ж беларусам каштавала ўз’яднанне?

У пачатку кастрычніка 1936 года мяцежны іспанскі генерал Эміліа Мола выступіў па радыё і сказаў знакамітую фразу: мы наступаем на Мадрыд чатырма калонамі, але наступленне пачне пятая — у самім Мадрыдзе. Праз тыдзень пра «пятую калону» ведалі ва ўсім свеце. Рэспубліканскі іспанскі ўрад пачаў масавыя арышты і расстрэлы на месцы ўсіх падазроных у дачыненні да «пятай калоны».

На савецкае кіраўніцтва магчымасці «пятай калоны» зрабілі вялікае ўражанне. Рыхтуючыся да вайны (яна ў тыя часы называлася «сусветная рэвалюцыя»), НКУС СССР пачаў выяўляць тых, хто, на думку спецслужб, мог бы не падтрымаць савецкую ўладу падчас ваенных падзей. Для БССР былі вызначаныя наступныя «варожыя» групы: антысавецкія і проста «ненадзейныя» элементы памежнай зоны; перабежчыкі з Польшчы і іншых краін, асабліва сябры КПЗБ; нацыянальныя меншасці БССР, якія з’яўляюцца тытульнай нацыяй у будучых «зонах уплыву» — латышы, палякі, немцы; беларускія нацыяналісты-шавіністы (незалежна ад іх палітычных перакананняў); былыя сябры палітычных партый, прадстаўнікі «варожых класаў» — святары, кулакі, царскія афіцэры і іншыя; хутаране.

Гэтыя групы павінны былі знішчацца. Юрыдычнай і афіцыйнай была назва «меры сацыяльнай абароны».

Акрамя таго, было змененае кіраўніцтва БССР. Яно было «ўмацаванае» новымі кадрамі — праверанымі і, галоўнае, не маючымі дачынення да былой барацьбы ў партыі бальшавікоў і да беларусаў. Кадрамі, якія падтрымалі б паход СССР на Захад для распальвання сусветнай рэвалюцыі. ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ
​​У Мінску прэзентавалі «Запіскі афіцэра Чырвонай Арміі» па-беларуску
Дзіяна Серадзюк

«Запіскі афіцэра Чырвонай Арміі» — адзін з найбольш вядомых раманаў пісьменніка і авантурыста Сяргея Пясецкага, які нарадзіўся ў Ляхавічах. Гратэскны твор напісаны ў выглядзе дзённіка чырвонага афіцэра падчас акупацыі Саветамі Вільні ад 17 верасня 1939 года. ГЛЯДЗЕЦЬ РЭПАРТАЖ З ФОТА І ВІДЭА АД ДЗІЯНЫ СЕРАДЗЮК
​​Хто прыслухаецца да народа?
Сяргей Салаўёў

Ёсць вялікая небяспека ў тым, што перапіс насельніцтва «падкарэктуюць» такім жа чынам, як і вынікі выбараў. Так супала, што амаль адначасова ў нас пройдуць дзве маштабныя кампаніі па высвятленні меркавання насельніцтва.

З першай кампаніяй усё вядома, і яе подыхі мы ўжо бачым на вуліцах. Гэта — так званыя выбары ў Палату прадстаўнікоў. Пакуль гэта кампанія толькі распачалася, і рухаецца яна даволі павольна. Рэгістрацыя ініцыятыўных групаў скончылася 12 верасня. Але, як бачым, на 110 дэпутацкіх месцаў конкурс пакуль не вельмі вялікі — менш за тры чалавекі на мандат. Што, у прынцыпе, карэлюецца з конкурсамі ў айчынныя ВНУ на бюджэт. Канешне, кандыдатам у дэпутаты можна стаць і «па-за конкурсам» — балатавацца ад нейкай палітычнай партыі. Але такія кандыдаты, як правіла, губляюць магчымасць стасавацца з выбаршчыкамі на этапе збору подпісаў.

Але ёсць і другая кампанія — гэта перапіс насельніцтва Беларусі, які пачнецца праз некалькі тыдняў: з 4 па 30 кастрычніка. Па словах прэм’ер-міністра Беларусі Сяргея Румаса, лічбы, атрыманыя ў час перапісу, стануць базісам для прыняцця рашэнняў у эканамічнай і сацыяльнай сферах. Румас пры гэтым падкрэсліў, што планаванне эканомікі Беларусі на бліжэйшыя 10 гадоў залежыць ад дакладнасці вынікаў перапісу, таму важна якасна правесці мерапрыемства.

І вось тут, ведаючы, наколькі «сумленна» ў нас лічацца галасы на выбарах ці наколькі «аб’ектыўная» ў нас статыстыка ў дачыненні да таго ж беспрацоўя, узнікаюць вялікія пытанні да дакладнасці і якасці вынікаў, ад якіх бліжэйшыя 10 гадоў будзе залежыць «планаванне эканомікі Беларусі».

Што пакажа перапіс? «Сярэднія заробкі набліжаюцца да 1000 рублёў», альбо вакансіі па 400–500 рублёў на месяц (у лепшым выпадку)? «Краіну для жыцця» альбо мільён працоўных, што з’ехалі на заробкі ў Расію, Польшчу, Украіну ды Літву? Ці пабачым мы сапраўдныя вынікі гэтага перапісу — асабліва на фоне парламенцкай кампаніі, і ў сувязі з маючымі адбыцца ў 2020 годзе прэзідэнцкімі выбарамі? Ці вынікі гэтага перапісу падвядуць прыблізна так, як падводзяць вынікі тых самых «выбараў»?

Варта адзначыць, ужо цяпер сітуацыя «па перапісе» выглядае не вельмі аптымістычнай, таму што днямі свет пабачыў дэмаграфічны штогоднік Рэспублікі Беларусь за 2018 год. Згодна яму, у мінулым годзе ўпершыню за апошнія некалькі гадоў паказчык па колькасці народжаных дзяцей апусціўся ніжэй за 100 тысяч чалавек. Апошні раз гэты паказчык апускаўся ніжэй за сто тысяч у 2006 годзе. Пры гэтым колькасць тых, хто памёр, у апошнія гады моцна не мянялася. У 2015-м — 120 тысяч (12,6 на сто тысяч насельніцтва), у 2018-м — 120 тысяч (12,7 на сто тысяч). Натуральнае змяншэнне ў 2018-м — мінус 26 тысяч. То-бок, смяротнасць у нас стала перавышае нараджальнасць. Ці будзе «падтрымка маладых сем’яў», заклікі нараджаць больш, розныя «дэмаграфічныя праграмы» і тое, што «трэцяе дзіця — кіраўніка дзяржавы», адлюстравана ў перапісе насельніцтва?

Ёсць вялікая небяспека ў тым, што перапіс насельніцтва «падкарэктуюць» такім жа чынам, як і вынікі выбараў. Нам злепяць прыгожы «малюнак», які будзе слаба адпавядаць рэальнаму стану рэчаў. І больш за тое — зыходзячы з гэтага малюнку будуць вызначаць эканамічныя і сацыяльныя рашэнні для жыцця ўсёй краіны.

А можа быць, перапіс насельніцтва папросту ні на што не паўплывае. Ужо зараз, не чакаючы гэтай маштабнай падзеі, нам расказалі, як мы будзем жыць далей. Напрыклад, намеснік Румаса Уладзімір Кухараў паведаміў, што тарыфы на паслугі ЖКГ у 2020 годзе будуць павышацца ў два этапы. «Калі раней з 1 студзеня ўздымалі на пяць долараў тарыфы, то з гэтага года падзялілі павышэнне на два этапы. З 1 студзеня ўзнялі на 3,9 долара, а з 1 чэрвеня на ацяпленне і гарачае водазабеспячэнне — 1,1 долара. Бачым, што такую тэндэнцыю трэба працягваць», — паведаміў чыноўнік.

Так што перапіс — перапісам, а калі кіраўнік дзяржавы сказаў пра «пяць долараў», то гэтая пяцёрка ў планах і застанецца. І не важна, што ў нас там з сацыяльна-эканамічнымі паказчыкамі па выніках маштабнага апытання ўсіх жыхароў краіны.