OpenAI o‘zining Sora video AI platformasini tugatmoqda

Loyiha ortida juda katta sarmoya turgan edi. OpenAI va Disney o‘rtasida taxminan 1 milliard dollarlik hamkorlik rejalashtirilgan bo‘lib, unda ikki yuzdan ortiq mashhur personajlardan foydalanish ko‘zda tutilgan edi. Biroq bu hamkorlik yakuniga yetmadi va loyiha yopilishi bilan birga bekor qilindi.

Sora juda tez mashhur bo‘ldi, ishga tushganidan keyin qisqa vaqt ichida millionlab foydalanuvchilarga yetib bordi. Ammo bu mashhurlik barqaror biznes modelga aylana olmadi. Foyda haqida aniq raqamlar ochiqlanmagan bo‘lsa ham, loyiha yopilgani uning kutilgan iqtisodiy natijani bermaganini ko‘rsatadi.

Asosiy sabab texnologiyada emas, balki strategiyada edi. OpenAI o‘z resurslarini endi ko‘proq daromad keltiradigan yo‘nalishlarga, jumladan korporativ sun’iy intellekt, dasturlash modellari va robototexnikaga yo‘naltirishga qaror qildi. Shu sababli Sora asosiy yo‘nalish sifatida davom ettirilmadi.

Bundan tashqari, xavfsizlik va axloqiy muammolar ham katta ta’sir ko‘rsatdi. Platformada sun’iy yaratilgan videolar, mashhur shaxslar tasviridan ruxsatsiz foydalanish va mualliflik huquqi bilan bog‘liq masalalar ko‘plab tanqidlarga sabab bo‘ldi.

Yana bir muhim omil texnologiyaning qimmatligi bo‘ldi. Video generatsiya qiluvchi sun’iy intellekt juda katta hisoblash resurslarini talab qiladi va bu loyiha iqtisodiy jihatdan samarali emas deb baholandi.

Rostini aytsam, bu post ichimdagi gapni aytibdi. Hozir ko‘p kompaniyalar optimizatsiya va samaradorlik degan nom bilan avtomatlashtirishga tobora ko‘proq suyanmoqda. Lekin meni o‘ylantiradigan savol boshqa: shu yo‘lda faqat xarajatni qisqartiryapmizmi yoki odamlar bilan birga yillar davomida yig‘ilgan tajriba, kontekst va ichki bilimni ham sekin-asta yo‘qotib qo‘yyapmizmi?

Eng katta xavf texnologiyaning kuchayishi emas, insonning o‘z ahamiyatini unutib qo‘yishidir. Texnologiya har doim vosita bo‘lib qolishi kerak, maqsad emas. Agar biz samaradorlik va tezlik ortidan quvib, insonning fikrlashi, tajribasi va mas’uliyatini sekin-asta chetga sursak, aslida yutmaymiz, balki eng muhim ustunligimizni boy beramiz. Chunki har qanday tizimni mukammal qiladigan narsa algoritm emas, balki uni to‘g‘ri ishlatadigan insondir.

"Diyor, bular haqiqiy aksiya emas, tokenkuuu..."

​Telegramdagi @Wallet da Aksiyalar bilan taminlangan tokenlar loyihasini yo‘lga qo‘yganimizdan beri bu savolni juda ko‘p eshityapman. Odamlar "token" so‘zini ko‘rib, biroz ikkilanishadi. Keling, nima uchun men shaxsan an’anaviy brokerlik hisoblaridan ko‘ra tokenlarni afzal ko‘rishimni tushuntirib beraman — ayniqsa, O‘zbekiston sharoitida.

Aslida, nega aksiya sotib olasiz?
Ochiqchasiga, investorga ikki narsa kerak:
​Narx o‘sishi: Arzon sotib olib, qimmat sotish.
​Dividendlar: Kompaniya foydasidan ulush olish.

​Agar siz har uch oyda bir marta Apple Park’dagi aksiyadorlar yig‘ilishida qatnashish uchun Kaliforniyaga uchib borishni rejalashtirmayotgan bo‘lsangiz, sizga qog‘ozdagi "egalik huquqi" emas, balki iqtisodiy foyda kerak.
​Bizning Aksiyalar bilan taminlangan tokenlarimiz aynan shuni ta’minlaydi. Ular tartibga solinadigan kastodianlarda saqlanadigan real aksiyalar bilan 1:1 nisbatda ta’minlangan (Har bir token orqasida real aksiya bor). Agar NASDAQ’da Apple aksiyasi ko‘tarilsa — sizning tokeningiz ham ko‘tariladi. Agar Apple dividend to‘lasa — siz ham tegishli qiymatni portfelingizda olasiz.

​Nima uchun tokenlar afzalroq?
​Byurokratiyasiz: AQSH brokerlari bilan ishlash uchun bir dunyo hujjat va haftalab kutish kerak. Wallet’dagi yordamida siz bir necha soniyada investorga aylanasiz. Alohida ilovalar va to‘siqlar yo‘q. Va asosiysi bu qonuniy, misol noqonuniy aksiyalarga $180mln chiqib ketgan 2025 yilni o'zida.

​Mahalliy kartalar: Xorijiy brokerni HUMO orqali to‘ldirish — bu haqiqiy bosh og‘riq. Wallet’da esa hamyoningizdagi karta va global bozorlar o‘rtasida hech qanday to‘siq qolmaydi.

​Soliq imtiyozlari: Bu eng asosiysi. O‘zbekistonda kripto-aktivlar va ulardan olingan daromadlar soliqdan ozod qilingan. Tokenlashtirilgan aktivlarga (RWA) investitsiya qilish nafaqat osonroq, balki cho'ntakka ham foydaliroqdir.

​Xulosa:
Biz Wall Street iqtisodiy qudratini oldik va undan 20-asrga xos bo‘lgan qiyinchiliklarni olib tashladik. Men haftalab davom etadigan hujjatbozlik va soliqlarga bog‘langan "haqiqiy" aksiyadan ko‘ra, 10 soniyada boshqara oladigan Aksiyalar bilan taminlangan tokenni afzal ko‘raman.

​Moliya kelajagi — bu bank binosi emas, balki Telegramdagi kichik bir belgi (icon) 😉

Oracle minglab xodimlarni ishdan bo‘shatdi

Hisobotlarga ko‘ra, hozirgacha taxminan eng kamida 10 000 ga yaqin xodim ishdan bo‘shatilgan, umumiy qisqartirish esa 20–30 minggacha yetishi mumkin.

Qisqartirishlar turli bo‘limlarga ta’sir qilgan. Cloud, engineering, sales va boshqa texnik yo‘nalishlar ham bundan chetda qolmagan.

Asosiy sabab kompaniyaning strategik yo‘nalishini o‘zgartirish deb izohlanmoqda. Oracle hozir sun’iy intellekt infratuzilmasiga katta mablag‘ yo‘naltirmoqda. Data centerlar, hisoblash quvvati va cloud xizmatlariga milliardlab dollar ajratilmoqda. Bu o‘zgarish kompaniyani xarajatlarni qayta ko‘rib chiqishga majbur qilgan. Eng katta xarajatlardan biri ishchi kuchi bo‘lgani sababli, xodimlar soni qisqartirilib, resurslar texnologiyaga o‘tkazilmoqda.

Oracle asli pul tegashga ehtiyoji bormidi? Yilning so'ngi choragini o'zida kompaniya 15.9 milliard dollar daromad qilgan. Oracle’ning asoschisi va asosiy aksiyadori Larry Ellison esa dunyoning eng boy insonlaridan biri hisoblanadi. Uning boyligi taxminan 200 milliard dollar atrofida bo‘lib, u global reytingda top o‘rinlarda turadi. Demak qisqartirishlar daromad pastligi emas, balki strategik o‘zgarish bilan bog‘liq.

GPT 5.5 ekan

"Unicorn" tanlovida qatnashing va Startup School'da BEPUL o'qing

Ishtirok etish mutlaqo bepul.Faqat bir kichik vazifa bor: tanlovimiz haqida do‘stlaringizga ham xabar bering.

Ishtirok etish shartlari:
• @UnicornTechTanlovBot orqali ro'yxatdan o'ting va do‘stlaringizni taklif qiling
• Har bir do‘stingiz botga kirib, to‘liq ro‘yxatdan o‘tsa sizga +1 ball qo‘shiladi
• Eng ko‘p ball to‘plagan 20 nafar ishtirokchi g‘olib bo‘ladi

G‘oliblarni nimalar kutmoqda?
• 20 nafar g‘olib uchun Startup School’da BEPUL ta’lim
• Eng kuchli bitiruvchilarga $10,000+ investitsiya yutish imkoniyati
• Tajribali mentorlar bilan real startup loyihalarda ishlash tajribasi

Hoziroq ro‘yxatdan o‘ting.Bu oddiy tanlov emas — bu kelajagingiz uchun imkoniyat!

Bizni kuzatib boring
Telegram | Instagram | LinkedIn | YouTube | Website

Uzumda qo'y sotishni boshlashibdi

Claude'ga o'ting, Claude'ga o'ting deyishgan edi ular. 2 soatga ham yetmadi)

Anthropic nihoyat eng kuchli modelini hammaga ochdi.

Nomi: Claude Fable 5.

Bu oddiy “yana bitta yangi model” emas. Bu — Mythos-class model. Ya’ni Anthropic’ning Opus’dan ham yuqoriroq darajadagi AI oilasi.

Lekin bitta katta “lekin” bor.

Model hammaga ochildi, ammo to‘liq kuchi bilan emas.

Fable 5 software engineering, knowledge work, vision, long tasklar va agentic coding’da juda kuchli deyishyapti. Qisqasi, katta codebase, murakkab tahlil, uzun vazifalar, app prototyping — shunaqa joylarda ancha oldinga chiqqan.

Lekin cybersecurity, biology, chemistry yoki model distillation kabi xavfli sohalarda Anthropic unga “tormoz” qo‘ygan.

Agar prompt riskli deb topilsa, Fable 5 javob bermaydi. Uning o‘rniga response Claude Opus 4.8 orqali ketadi.

Bu joyi qiziq:

AI kompaniyalar endi eng kuchli modellarni shunchaki “mana ishlataveringlar” deb chiqarmayapti.

Model qanchalik kuchaysa, access shunchalik qatlamli bo‘lyapti.

Oddiy userlarga — Fable 5, guardrail bilan.
Tekshirilgan tashkilotlarga — Mythos 5, ayrim cheklovlari olib tashlangan holatda.

Narxi ham ancha og‘ir:

$10 / 1M input token
$50 / 1M output token

Bu Opus 4.8’dan ikki baravar qimmat.

Yana bitta muhim joyi: Fable 5 va Mythos 5 trafficlari uchun 30 kunlik data retention majburiy bo‘ladi. Hatto oldin zero-retention kelishuvi bo‘lgan enterprise mijozlarda ham.

Anthropic aytishicha, bu data model training uchun ishlatilmaydi. Faqat jailbreak, yangi attacklar va false positive’larni kamaytirish uchun kerak.

Hullas, AI bozorida yangi bosqich boshlandi:

Eng kuchli modellar endi faqat “kim tezroq va aqlliroq” degani emas.

Endi savol boshqacha:

Kimga qancha kuch beriladi?
Qaysi promptga ruxsat bor?
Qaysi kompaniya safety bahonasida data retention majbur qiladi?
Va enterprise’lar bu narxni ko‘tara oladimi?

Menimcha, bu release’dan keyin frontier model access oddiy subscription emas, ko‘proq “ruxsat + limit + monitoring” formatiga o‘tib ketadi.

@mabrur_dev