‌
‌
‌دلم می‌خواهد
سراغ آینه‌های تمام‌قد روم
و آرایش کنم غم‌هایم را
لبخندی بنشانم بر روی صورت تارم از شوربختی
آن‌قدر که بسوزد وجودم 
از خنده‌های زنانه و اغواگر
تا رنگی کنم صورت غمگینم را 
و تطهیر کنم جسم حقیرم را
و به جانم بیندازم اندیشۀ پرواز را
چراکه زار است روحم
از بی‌حاصلی و فریب.
تردیدی نیست
صداقتی را می‌خواهم 
نهفته در عاشقان 
که هرگز 
سیر نمی‌شوند از کنکاش عشق
بغض در راه گلویم گداخته می‌شود
اگر نتوان
جاودانه کرد عشق را
گویی انسان‌ها در پی عشق‌اند
پس گریزانند چرا از آن؟
مضحک نیست
در تاریکیِ شب جستجوی نور؟

از مجموعه‌شعرِ «زخم‌هایش»
سوسن حاجی‌زاده شاهسوار
با مقدّمه‌ای در باب شعر و ترُوما به ‌لحاظ روانکاوی از کرامت مُولّلی

‌
‌اکنون نیز، پس از آن‌که دانستیم که نه طالبان اصلاح‌شدنی‌اند و نه کشورهای حامی طالبان برنامه‌ای برای آیندۀ این کشور روی دست دارند، به این می‌اندیشیم که چگونه مردان را نیز به اعتراضات دعوت کنیم. جنبش زنان بدون حمایت مردان به بار نمی‌نشیند. در هیچ کجای دنیا زنان بدون حمایت مردان به استقلال و آزادی نرسیده‌اند. قصد کشاندن آن‌ها به خیابان‌ها را نداریم، زیرا آن‌ها خوب می‌دانند که طالبان مستقیم به سوی آن‌ها آتش خواهند گشود. مردان از جنگ‌های چندین دهه خسته‌اند. به آن‌ها باید حق داد. چرا نباید زندگی امن و بدون هراس از انفجار و انتحار و دستگیر و ترور شدن را نداشته باشند؟ مگر تنها از آن‌ها می‌خواهیم که وضعیت ما زن‌ها را نیز درک کنند. ما را بفهمند. برای آزادی دختران نسل‌های بعد هم که شده باید ما را بفهمند.
می‌دانیم که طالبان به‌شدت از زن‌ها می‌ترسند؛ این را در رفتار سبعانه و خشن آن‌ها دیده‌ایم. هنگامی که تظاهرات ما را سرکوب می‌کردند، از دشنام‌های آن‌ها که حواله‌مان می‌شد می‌فهمیدیم که از ما ترسیده‌اند. از مولوی طالبی که در اثنای بازداشت ما را ارشاد کرده بود و بعد می‌گفت اکنون باید برود و چند رکعت نماز برای آمرزش خودش بخواند، زیرا با زنان هم‌کلام شده است، دانستیم که زن‌ها قدرتی دارند که طالبان را می‌توانند مورد غضب خدایشان قرار بدهند. از ما می‌ترسند، زیرا باعث شده‌ایم که هیچ کشور دنیا تا حالا آن‌ها را به رسمیت نشناسد. کار سترگی تا حالا انجام داده‌ایم و آزادی هر چند که در بستر افغانستان دیر به دست خواهد آمد، ولی ناممکن و دور از دسترس نیست. آن صبح آزادی در پایان این شب جهل و ظلمت خواهد دمید.

از کتابِ «صدای آزادی»
محمد آصف سلطان‌زاده و زینب انتظار

‌
‌ذهن جریانی است از تجربیات آگاه و ناخودآگاه. اساس ذهن، بازنمود کدبندی شدۀ تأثرات حسی، و حفظ و تجسم این تأثرات است. اطلاعات تشکیل دهندۀ ذهن، به احتمال زیاد به‌شکل بردار، یعنی هم از نظر مقدار و هم از نظر جهت، کدبندی می‌شود تا امکان نگهداری و بازیافت آن فراهم آید. برای نمونه، یک مزۀ خاص ممکن است بعضاً به‌صورت ترکیبی از کنش سلول‌های عصبی طبقه‌بندی شود که به درجات گوناگونی از شیرینی، شوری، و ترشی واکنش نشان می‌دهند. اگر طراحی ذهن چنان باشد که بتواند ده درجه از هرکدام از این ابعاد مزه‌ای را تشخیص دهد، کدبندی ذهن قادر خواهد بود هزار ماده را شناسایی کند.

از کتابِ «یک‌پارچگی دانش»
ادوارد ویلسون
ترجمهٔ محمدابراهیم محجوب

‌‌
‌برکینگ بد تلاشِ والتر وایت را برای برون‌رفت از بندگیِ عادت و برای داشتنِ زندگی‌اي آزاد روایت می‌کند. این‌که او در این حال چه فهمي از رهاییِ خودش دارد، در چه راهي می‌کوشد آن را بالفعل کند و چگونه و از چه رو این امر ممکن نیست به توفیق بینجامد، برای آغازِ سریال اهمیت ندارند. زیرا رهاییِ والتر درست همان‌طور آغاز می‌شود که رهاییِ موسی (و {همانندِ} هر رهایی‌اي؛ همچنین رهاییِ ما، برای زمانِ سریال): رهاییِ والتر به این ترتیب آغاز می‌شود که او «پدیده‌اي اعجاب‌انگیز»، «سیمایي عظیم»، را می‌بیند. این تجربه قدرتِ عادت را که او در آن محبوس است در هم می‌شکند... در آغاز، بندگی است: تنگنای مالی، خانوادگی، شغلی، و اجتماعی‌اي که از طریقِ قانونِ تکرارِ تهی بازتولید می‌شود. اگر «اصلِ زندگی»، آن‌گونه که والتر وایت می‌کوشد برای دانش‌آموزان‌اش تبیین کند، تبدلِ همواره تازه است، پس این {زندگیِ والتر} زندگی‌اي که زندگی باشد نیست.
‌
‌‌از کتابِ نظریهٔ رهایی
کریستوف منکه
ترجمهٔ سیدمسعود حسینی

‌
‌منتشر شده در مجموعهٔ تاریخ و ادبیات ایران
نوشتهٔ دکتر محمد دهقانی

مجموعهٔ تاریخ و ادبیات ایران برای کسانی نوشته شده است که به تاریخ فرهنگی و ادبی ایران علاقه‌مندند و می‌خواهند برگزیده‌ای از بهترین شاهکارهای ادبی ایران را همراه با شرح و تفسیر لازم به زبانی ساده و روشن بخوانند و بدانند که این شاهکارها در کدام فضای تاریخی پدید آمده و متقابلاً چگونه بر آن تأثیر نهاده‌اند. این مجموعه صرفاً تاریخ و ادبیات ایران پس از اسلام را دربرمی‌گیرد و می‌کوشد تاریخ ادبی ایران را در پیوند با تاریخ عمومی جهان ببیند و به تحولات فکری و فرهنگی کشورها و اقلیم‌هایی هم که به نحوی با ایران در ارتباط بوده‌اند اشاره کند و به‌این‌ترتیب گستره‌ای روشن‌تر برای مقایسه‌ی تاریخ و ادبیات ایران و جهان پدید آورد.

عصر سامانی:
محمدبن زکریای رازی
رودکی، پدر شعر فارسی
شاهنامهٔ ابومنصوری
تاریخ بلعمی
دقیقی
ترجمهٔ تفسیر طبری
کسایی، نخستین شاعر نامدار شیعه
شاهنامهٔ فردوسی

عصر غزنوی:
ابوریحان بیرونی
ابن‌سینا
عنصری
فرخی سیستانی
منوچهری
ناصر خسرو

سوسیالیسم به دولت‌گراییِ سرکوب‌گرانه نزول که می‌کند، هیچ، بلکه بدون جامعهٔ انعطاف‌پذیر حتی نمی‌تواند از بحران‌هایی که پدید می‌آورد قسر دربرود. این‌جا شایسته است که شباهت‌های سرمایه‌داری متقدم و سوسیالیسم دولتی را دنبال کنیم. به موازت این که نیروهای مولد را مناسبات تولیدی به زنجیر کشیدند، یعنی به موازات این که رقابتْ بحران‌های سود و اضافه‌تولید را پدید آورْد، سرمایه‌داری متقدم در برابر بحران اقتصادیِ رو به تعمیق از پای درآمد. سرمایه‌داریِ سازمان‌یافته که دولت در آن نقش محوری داشت ظهور کرد تا به نظام اقتصادی مجدداً تعادل ببخشد. به همین وجه، سوسیالیسم دولتی یقیناً در برخی کشورها بیش از بقیهٔ کشورها با بازار درآمیخت تا محدودیت‌های اقتصاد کنترل‌شده را جبران کند. به این دلیل بود که سوسیالیسم از منظر اقتصادی توانست برقرار بماند. بحران‌های اقتصادی فقط هنگامی نظم را به مخاطره می‌افکنند که به بحران‌های ارگانیک تبدیل شوند، یعنی به بحران‌های سیاسی. اما برای ممانعت از بحران‌های سیاسی به‌ناگزیر می‌بایست همان کاری را می‌کردند که سرمایه‌داری می‌کرد، یعنی برپاسازی جامعهٔ مدنیِ گسترش‌یافته. اگرچه جامعهٔ مدنی در زمان‌های گوناگون و به شکل‌های مختلف به صحنه آمد، هرگز چنان که باید و شاید تحکیم نشد تا هژمونی سوسیالیستی را که چشم امید گرامشی بود دایر کند.
‌
از کتابِ «مارکسیسم جامعه‌شناسانه»
همگرایی آنتونیو گرامشی و کارل پولانی
نوشتهٔ مایکل بوراووی
ترجمهٔ محمد مالجو

‌
‌نشر نی برگزار می‌کند:
جلسهٔ نقد و بررسی کتاب «کار کودک در ادبیات داستانی»
گروه پژوهش انجمن «پرندهٔ درخت کوچک»
سپیده سالاروند و مصطفی لک‌قمی

با حضور:
محمد راغب
علی راغب
سپیده سالاروند
میترا امام
مصطفی لک‌قمی
ماهرخ همتی

زمان: سه‌شنبه ۲۸ مهرماه، ساعت ۱۸
مکان: خیابان فاطمی، خیابان رهی معیری، نبش خیابان فکوری، پلاک ۲۰، ساختمان نشر نی، طبقهٔ پنجم

‌
‌به نظر آدورنو، تجربه‌ای که ما در حین «سرگرم‌شدن» از سر می‌گذرانیم، در درجۀ اول تجربۀ «درماندگی» است: «لذت همیشه به معنای به هیچ‌چیز نیندیشدن است، به معنای فراموش‌کردن رنج، حتی در جایی که مشهود و عیان است. این حالت، اساساً، نوعی درماندگی است. گریز است؛ اما نه آنچنان که ادعا شده است گریز از واقعیتی فلاکت‌بار، بلکه گریز از آخرین باقی‌ماندۀ اندیشۀ مقاومت». با این حال، مسئله صرفاً سرگرمی‌ای نیست که با خشونت ما را سرکوب می‌کند و به زندگی‌ای مشقت‌بار وامی‌دارد. مسئله این نیست که رنج زندگیِ ما را اجتناب‌ناپذیر نشان می‌دهد. برعکس، دست‌یافتن به سعادت فردی کاملاً ممکن و در حقیقت مطلوب جلوه داده می‌شود. مشکل این است که سعادت همچون چیزی که بتوان برایش تلاش کرد، یا «به دستش آورد»، به ما ارائه نشده است. به نظر نمی‌رسد که سعادت چیزی باشد که منطقاً انتظار داشته باشیم که در نقطۀ اوج یک مسیر کاری عالی به آن دست یابیم. در عوض، سعادت فردی با «بخت و اقبال» مساوی گرفته می‌شود؛ چنان که گویی فقط از روی تصادف و بخت سراغ ما می‌آید. ما یاد گرفته‌ایم که خود را همچون آمارهای محض ببینیم و، از نظر آماری، باید خیلی خوش‌شانس باشیم تا موفق (و مشهور) شویم یا از زندگی شخصی رضایت‌بخشِ رشک‌برانگیز (و ازدواجی باشکوه) برخوردار شویم. ما بی‌درنگ درمی‌یابیم که بخت وقوع این اتفاق بی‌اندازه اندک است، بنابراین همین که از دور شاهد موفقیت دیگران باشیم خوشحال می‌شویم. ما به تماشای موفقیت دیگران و سهیم‌شدن در خوشحالی ایشان قناعت می‌کنیم.

از کتابِ «صنعت فرهنگ»
هاینتس اشتاینرت
ترجمهٔ جلیل کریمی

‌
‌«نویسندگان روس»
به‌سرپستی خشایار دیهیمی

این کتاب شامل معرفی و بررسی آثار ۱۶۲ تن از نویسندگان روس از سال ۱۷۰۰ تا ۱۹۸۵ است و در آن سعی شده است هیچ نویسندهٔ روسی، حتی کم‌اهمیت، از قلم نیفتد. درضمن مدخلی هم جهت آشنایی خوانندگان با ادبیات کهن روسیه از قرن یازدهم تا پایان قرن هفدهم آمده است.
مداخل مفصل کتاب از مجلدات مختلف کتاب  European Writers و مداخل کوتاه‌تر از کتاب A Handbook of Russian Literature برگرفته شده‌اند.
مقالات به ترتیب تاریخ تولد نویسندگان مرتب شده‌اند تا خواننده بتواند از آن همچون کتاب تاریخ ادبیات روسیه استفاده کند، اما فهرست‌هایی به ترتیب الفبای فارسی و لاتین و نیز فهرست‌هایی از مجلات و نشریات روسی، و تلفظ اسامی با الفبای فونتیک بین‌المللی در کتاب گنجانده شده است. به هر مدخل نیز کتاب‌شناسی لاتین و فارسی مربوط به آن اضافه گشته است.

‌
‌چاپ بیست‌وسوم منتشر شد
‌«ردیف میرزا عبدالله»
نت‌نویسی آموزشی و تحلیلی
داریوش طلایی

نظام دستگاهی موسیقی ایران با عنوان «ردیف»، که با آموزش به روش سینه‌به‌سینه حفظ شده تا به‌دست ما رسیده است، روایت‌های مختلفی دارد و هر روایت به نام استادی که راوی آن بوده نامیده می‌شود. ردیف میرزا عبداللَّه (۱۲۲۲ـ ۱۲۹۷ هجری شمسی) قدیمی‌ترین و معتبرترین روایت ردیف است که از او به شاگرد بلافصلش اسماعیل قهرمانی و از اسماعیل قهرمانی به نورعلی برومند منتقل شده است.
نت‌نویسی انجام‌شده در این کتاب مبتنی بر اجرای داریوش طلایی با سه‌تار است. اجرایی که براساس روایت او از ردیف میرزا عبداللَّه بنا شده است. در این نت‌نویسی با ابداع روشی خاص افزون بر فراگیری الگوهای ردیف، فراگیری ساختار گوشه‌ها و ارتباط جمله‌های آن با یکدیگر نیز مورد توجه قرار گرفته است. روشی که از درک این موسیقی به‌عنوان رپرتواری منجمد می‌پرهیزد و به دنبال تبدیل آن به الگوهایی زاینده در ذهن هنرجو است. به دیگر سخن وظیفه‌ی این کتاب انتقال دانش و محتوای موسیقی دستگاهی از طریق ردیف است.

صبح‌دم یکی از روزهای تابستانِ اواخر ژوئن ۱۹۱۴، وارث تاج‌وتخت خاندانِ سلطنتیِ هاپسبورگ برای دیدار رسمی وارد شهر سارایووی بوسنی شد. در همان زمان که آرشیدوک فرانتس فردینانت، همسر و همراهانش در خیابان اصلی و پرازدحام شهر در اتومبیل‌های روباز و بی‌محافظ در حال عبور بودند، جوانی از میان جمعیت بیرون آمد و «شیئی» به سمت آرشیدوک پرتاب کرد. بمبی منفجر شد: خطر از بیخ گوش او گذشت، منتها بمب بر گونۀ همسرش زخمی ناچیز انداخت، یکی از مشاوران نظامی را مجروح ساخت و چند تن از تماشاگران را مصدوم کرد. ضارب ناکام را بلافاصله توقیف کردند. فرانتس فردینانت برخلاف نظر مشاورانش اصرار داشت طبق برنامه به مسیر خود تا عمارت شهرداری ادامه دهد. اتریشی‌ها در این مکان نطق مفصل شهردار را تحمل کردند، نطقی که مالامال از اشارات ناخواسته کنایه‌آمیز به وفاداری مردم بوسنی و نیز احترامی بود که برای میهمان عالی‌مقدار قائل شده بودند. پاسخ آرشیدوک به این خوشامدگویی قرائتِ متنِ نطقی بود که اکنون پاشه‌های خون بر آن نقش بسته بود. وقتی این «مصیبت» سرانجام خاتمه یافت، او همچنان مصرّ بود که بگذارند برای عیادت از مشاوران مصدوم و مجروح از انفجار بمب به بیمارستان برود. همین که هیئت همراه از مسیرِ «آمده» برگشت، غلغله‌ای به پا شد که در نتیجۀ آن شوفرِ آرشیدوک به‌ناچار اتومبیل را متوقف و در وسط همان خیابان دنده‌عقب حرکت کرد. ضارب دوم با حُسن استفاده از این فرصت سروکله‌اش پیدا شد و این بار به جای بمب، تپانچه‌ای در دست گرفت، نشانه رفت و گلوله‌ای به گلوی فرانتس فردینانت شلیک کرد؛ گلوله به سیاهرگ خورد و گلولۀ دوم به شکم پرنسس اصابت کرد. در عرض چند دقیقه آرشیدوک و همسرش جان باختند. این واقعۀ تکان‌دهنده اروپا را، تا پیش از سرآمدن فصل تابستان، به عرصۀ بزرگ‌ترین جنگی کشاند که تا آن روزگار به خود دیده بود.

«ریشه‌های جنگ جهانی اول»
گوردون مارتل
ترجمهٔ بابک محقق
از مجموعهٔ کارگاه تاریخ
چاپ اول ۱۴۰۵

‌
‌چاپ بیست‌وسوم منتشر شد
«میناگر عشق»
شرح موضوعی مثنوی معنوی
کریم زمانی

مثنوی معنوی به شیوه‌ی مرسوم به ابواب و فصول، مدون و مرتب نشده، بلکه بر پایه‌ی اجمال و تفصیل انشاء شده است. بدین معنی که مولانا به‌سبب سرعت انتقال و قوّت ابتکار، از سخن، سخن می‌شکافد و از نکته، نکته می‌آرد و از حکایت به حکایت دیگر می‌رود و از تمثیل به تمثیل دیگر. آن‌گاه از هر بخشِ حکایت، نکاتی صدرنگ بر حسب استعداد مخاطب ایراد می‌کند و گریزهای اخلاقی و عرفانی و اجتماعی و روان‌شناختی می‌زند. چه بسا در ضمن ایراد نکات، حکایت در دل حکایت آورد، حال آن‌که هنوز حکایت اصلی را به پایان نبرده، و این توالی حکایات با نکته‌گویی‌های بی‌شمار همراه است تا آن‌که دوباره بر سر سخن اصلی بازگردد.
این جهش‌ها و انتقالات پیاپی و لایه لایه بودن موضوعات مثنوی یکی از علل دشواری فهم مثنوی است، حال آن‌که در مثنوی وضوحی تام به‌کار رفته و هیچ مطلبی به روش فضل‌فروشان حرفه‌ای گنگ و مغلق بیان نشده است. بدین‌سان برای فهم اندیشه‌های مولانا چاره‌ای نیست جز آن‌که مطالب اجمالی را به مطالب تفصیلی و بالعکس ارجاع دهیم و تفسیر مثنوی را از خود مثنوی بجوییم.‌
‌
‌

‌
‌قصد اتریشی‌ها از امحای صربستان در مقام کشوری خودمختار چه بود؟ روس‌ها چرا می‌خواستند با اعلام بسیج در حمایت از صرب‌ها خطر جنگ را به جان بخرند؟ آلمانی‌ها به چه علت در نزاعی مداخله کردند که در ظاهر چندان ارتباطی به آنان نداشت؟ زمانی که جنگ در شرق بروز کرد، چرا فرانسوی‌ها دست به بسیج قوای خود زدند؟ علت تهاجم آلمان به بلژیک چه بود و چرا بریتانیا برای حفظ بی‌طرفیِ بلژیک وارد جنگ شد؟ در این اثنا ایتالیایی‌ها کجا بودند؟ آنان که به مدت ۳۴ سال از اعضای «ائتلاف سه‌جانبه» بودند، تا مه ۱۹۱۵ پا به میدان جنگ نگذاشتند.
ناگزیریم برای پاسخگویی به این پرسش‌ها تاروپود روابط دیپلماتیکی را از هم باز کنیم که این رخدادها را به هم پیوند داده بود؛ لازم است بدانیم که «نظام ائتلاف‌ها» چه بود و چگونه کشورهای اروپایی را به هم پیوند می‌داد ــ یا نمی‌‌داد.‌
‌
‌«ریشه‌های جنگ جهانی اول»
گوردون مارتل
ترجمهٔ بابک محقق
از مجموعهٔ کارگاه تاریخ
چاپ اول ۱۴۰۵

‌
‌
‌‌چاپ دوازدهم منتشر شد
«دیگردوستی مؤثر»
رساندن بیشترین خیر چگونه فهم ما را از زندگی اخلاقی تغییر می‌دهد
پیتر سینگر
ترجمه‌ی آرمین نیاکان

دیگردوستی مؤثر هم یک ایده است، هم سبکی از زندگی که در حال رایج شدن در سراسر دنیاست. گاهی اوقات می‌پنداریم هیچ قدرتی نداریم، اما این‌طور نیست. حقیقتاً می‌توانیم دنیا را تغییر دهیم، گرچه دنیا دفعتاً در حد مطلوب ما تغییر نخواهد کرد. بر خیری که شخصاً می‌توانید برسانید تمرکز کنید، نه بر مسائلی که باقی می‌مانند یا حلشان دست شما نیست. کاهش دادن رنج، چه در انسان و چه در حیوانات، مطلوب است، حتی اگر ازبین‌بردن برخی رنج‌ها فعلاً ممکن نباشد. سعی کنید با بهره‌گیری از روش‌هایی که در این کتاب معرفی شده است بیشترین خیر ممکن را برسانید، تغییری در دنیا حاصل کنید، و به بقیه‌ی فعالانِ عرصه‌ی دیگردوستی مؤثر بپیوندید. رفتار و ارزش‌های مطلوبِ فعالان جنبش دیگردوستی مؤثر در هماهنگی با یکدیگرند. این هماهنگی سبب شده است زندگی پربارتر و کامیاب‌تری داشته باشند.

‌
‌نشر نی برگزار می‌کند:
جلسهٔ نقد و بررسی کتاب «کار کودک در ادبیات داستانی»
گروه پژوهش انجمن «پرندهٔ درخت کوچک»
سپیده سالاروند و مصطفی لک‌قمی

با حضور:
محمد راغب
علی راغب
سپیده سالاروند
میترا امام
مصطفی لک‌قمی
ماهرخ همتی

زمان: سه‌شنبه ۲۸ مهرماه، ساعت ۱۸
مکان: خیابان فاطمی، خیابان رهی معیری، نبش خیابان فکوری، پلاک ۲۰، ساختمان نشر نی، طبقهٔ پنجم

‌
‌ناسیونالیسم بی‌تردید همان نیرویی بود که جوانان صرب بوسنی را به طراحی توطئۀ قتل فرانتس فردینانت کشاند؛ همان عاملی بود که اتریشی‌ها به هنگام صدور اولتیماتومْ خود را رویاروی آن می‌دیدند؛ و همان احساس برادریِ مبتنی بر نوعی هویت مشترک اسلاو بی‌تردید عاملی بود که موجب شد روس‌ها خود را حامی صرب‌ها ببینند. تقریباً هر تاریخ‌پژوهی که دستی در نگارش تاریخ اروپا داشته باشد، ناسیونالیسم را یکی از اثرگذارترین نیروهای سازندۀ تاریخ معاصر شناخته است.
دشواری مفهوم میلیتاریسم فقط اندکی کمتر از دشواری مفهوم ناسیونالیسم است... به‌راستی فایدۀ آن‌همه رژه‌ و مشق‌ نظامی چه بود؟ غرض از آن‌همه نماد ملی‌گرایانه و شور وطن‌دوستی چه بود؟ آیا آن‌همه جوش‌وجلا نهایتاً بر سر توسعه‌طلبی امپریالیستی نبود؟ آیا جنگ در قلب اروپا اساساً نزاع بر سر غنایمِ پس از آن نبود؟ آیا درست نیست بگوییم جنگ در قلب اروپا در اصل میدان رقابتی بود تا معلوم شود چه کسی از آن فاتح و سربلند بیرون می‌آید؟

‌«ریشه‌های جنگ جهانی اول»
گوردون مارتل
ترجمهٔ بابک محقق
از مجموعهٔ کارگاه تاریخ

‌‌
‌در دنیای آموزش‌وپرورش، ازجمله مواردی که بر آن اتفاق‌نظر وجود دارد این است که: آموزش مؤثر، به‌جای تمرکز بر نقاط ضعف فراگیران، مبانی خود را بر نقاط قوت و توانمندی آن‌ها قرار می‌دهد. با این‌حال، در اغلب بحث‌هایی که دربارۀ مدارس صورت می‌گیرد، به‌جای توجه به نکات مثبت موجود، فقط بر کاستی‌ها تمرکز می‌شود. امروزه بسیاری از مدارس ما متأثر از مشکلاتی شاخص هستند که اگر قرار باشد فقط بر آن‌ها تمرکز کنیم، قادر نخواهیم بود چالش‌های واقعی و اصلی را ببینیم و مدرسۀ خود را به سوی موفقیت سوق دهیم. نانسی و کِلی، نویسندگان کتاب، می‌گویند هر دو ما فرزندان محصل داریم. هر دو ما به دلیل ارتباط تنگاتنگ با نظام آموزشی، به یک باور مشترک رسیده‌ایم: لازم نیست در یک آرمان‌شهر خیالی در رؤیاهای‌مان سیر کنیم تا مدارسی پیدا کنیم که فرزندان‌مان را برای عبور از مرزها و حرکت در دنیای ناشناخته‌ها آماده کنند؛ چنین مدارسی در همین نظام آموزشی کنونی ما وجود دارند. مدارس آینده ریشه در مدارس کنونی دارند و ما در این کتاب قصد داریم آن‌ها را پیدا و معرفی کنیم.‌
‌
‌«فراتر از مرزهای آموزشی»
کلی گلگر مکی و نانسی اشتاینهار
ترجمه‌ی بدرالزمان پزشکزاد

‌
‌شما شهرى از آنِ خود داريد
و خانه‌اى از آنِ پدرى.
به ديدار دوستان شاد مى‌شويد
و به روزهاى آينده اميد مى‌بنديد.
ليك من تنهايم
شهرى ندارم
و رانده‌ى شويى هستم كه با من پيمان بسته بود.
از سرزمينى بيگانه مى‌آيم
نه مادرى، نه برادرى، نه خويشاوندى
تا به هنگامه‌ى طوفان جان‌پناهى بجويم.
پس، يكتا خواهشى از شما دارم:
اگر، قضا را، راهى و توانى يافتم
كه داد خويش از شوى جفاكار بگيرم
و نيز از آن مرد كه دختر خود به او داد
و هم از آن زن كه همبالين اوست،
خدا را، خاموش بمانيد و راز من آشكاره مكنيد.
بدانيد كه زن اگرچه مرغدل مى‌نمايد
و هياهوى جنگ و رخشه‌ى پولاد سراسيمه‌اش مى‌كند
آنگاه كه در عشق جفايى ببيند.
سنگدل‏تر و خونخوارتر از او كس نيست.

از نمایشنامه‌ی مدئا
مجموعه پنج نمایشنامه‌ی ائوریپیدس
ترجمه‌ی عبدالله کوثری

‌
‌تا صدوپنجاه‌سال پيش هيچ‌کس بيداد ملموس در جامعه را به دسيسه‌هاى قدرت‌هاى غربى يا دست‌نشاندگان ايرانى آنان نسبت نمى‌داد. ولى از آن زمان به اين‌‏سو، به دليل ضعف فزايندهٔ ايران در برابر قدرت‌هاى امپرياليستى، تقريباً هر بيدادى كه سرمنشأ آن دولت‌هاى خودكامه بود به امپرياليسم نسبت داده شده است. امپرياليسم، واقعيتى مسلّم است ولى نظام حكومت خودكامه را در ايران امپرياليسم ايجاد نكرده است. و اگر كشور داراى يک چارچوب حقوقى بود و دولت و جامعه آن را محترم مى‌شمردند تأثير امپرياليسم حتى از آنچه بود هم كمتر مى‌شد.


«تضاد دولت و ملت»
نظریهٔ تاریخ و سیاست در ایران
محمدعلی همایون کاتوزیان
ترجمهٔ علیرضا طیب

اگر طبيعت بشرى همانگونه‌‏اى است كه آوگوستينوس ترسيم مى‌كند، كاركردهاى دولت بايد به‌شدت محدود شود. آوگوستينوس منتقد دولت كلاسيك و اين مدّعاى آن است كه دولت تجسّم عدالت واقعى است. ديدگاه كلاسيك نهادهاى سياسى و مشاركت در آنها را در كانون هستى و زندگى بشرى قرار مى‌دهد، حال آنكه آوگوستينوس با آن بی‌‏اعتنايى تقريباً كاملش يكى از مضامين اصلى فلسفهٔ سياسى قرون وسطا را بيان مى‌كند. «در باب اين زندگى فانى، كه بعد از چند صباح به پايان مى‌رسد، چه فرقى مى‌كند كه انسان تحت حاكميت چه كسى زندگى كند، چون ديرى نمى‌گذرد كه مى‌ميرد، فقط به شرطى كه حاكمان مجبورش نكنند دست به اعمال خدانشناسانه و شرورانه بزند.»
در نظر آوگوستينوس دولت با هبوط انسان است كه به وجود مى‌آيد و علاج گناه اوست. واكنش فورى نويسندگان پاگان اين بود كه گناه اين تغيير مسير در وقايع را به گردن مسيحيت انداختند. بنا به نظر اين نويسندگان، روم صدها سال، تا زمانى كه دين پاگانى‌اش را حفظ كرده بود، در اوج رونق و شكوفايى بود و جهان را تحت سيطرهٔ خود درآورده بود، و اين تصادفى نبود كه گرويدن به مسيحيت آن مصيبت‌ها را درپى آورده بود. شهر خدا تا حدودى پاسخى بود به اين تغييرات. لُبّ استدلال آوگوستينوس اين است كه آنچه بر روم رفته است استثنايى نيست. جهان سياسى عارى از تداوم و پايدارى است. امپراتوری‌ها در گذشته ظهور كرده‌اند و سقوط كرده‌اند و اين حكايت ادامه خواهد داشت.

از کتابِ «تاریخ فلسفه سیاسی»
جلد دوم؛ قرون وسطا
جورج کلوسکو
ترجمهٔ خشایار دیهیمی