‌
‌‌
سقراط و مخاطبانش هیچ شکی ندارند که رفتار عادلانه با دیگران همه جور سود و فایده‌ای برای کسانی که عادلانه با آن‌‌ها رفتار شده به همراه دارد. سؤالی که ذهن آن‌‌ها را به خود مشغول کرده این است که آیا عادل بودن شخص، هیچ سودی برای خود شخص هم دارد یا نه. در آغاز کتاب دوم، گلاوکن و آدئیمانتوس نقش وکیل مدافع شیطان را به عهده دارند: آن‌‌ها استدلال می‌کنند که هیچ‌کس محض خاطر خودِ عدالت نمی‌خواهد عادل باشد، و حق هم همین است، زیرا به سر بردن تحت لوای قوانین و هنجارهای اجتماعی که از افراد در برابر جنایت، سرقت، و سایر بی‌عدالتی‌ها محافظت می‌کند محدودیتی بر ما اعمال می‌کند که همه‌ی ما به‌حق ترجیح می‌دهیم، دست‌کم گاهی، از آن خلاص شویم. اگر بتوانیم با پنهان‌کاری از مجازات بی‌عدالتی قسر دربرویم و متحمل پیامدهای معمول آن ــ مجازات قانونی، طرد اجتماعی و مانند آن ــ نشویم، اعتنای اندکی به عدالت مبذول خواهیم داشت، دقیقاً به این دلیل که عدالت قید و بندی است که به طور معمول آن را فقط به منزله‌ی بهای چشم‌داشتِ رفتار عادلانه‌ی متقابل از سوی دیگران می‌پذیریم. برای نشان دادن این‌که چنین دریافتی از عدالت اشتباه است، سقراط استدلال می‌کند که عدالت به‌خودی‌خود بالاترین نیکی [خیر اعلاء] است ــ در واقع چنان مرتبه‌ای دارد که عادل بودن، فارغ از پیامدهای اجتماعی آن، بهتر است از ظالم بودن.

از کتابِ «چگونه افلاطون بخوانیم»
ریچارد کروت
ویراستار مجموعه: سایمون کریچلی
ترجمه‌ی نیما علوی

‌
‌يونگ بين علل ديكتاتورى و عوامل زاينده‌ی كمونيسم فرق مى‌گذارد. او تلويحاً كمونيسم را نتيجه‌ی وابستگى تامّ فرد به دولت و تمنّاى انسان‌ها براى تأمين‌شدن همه‌ی خواست‌هاى مادى‌شان به‏‌دست دولت مى‌داند. بر اين اساس، روشن است كه بدون كمونيسم هم مى‌توان ديكتاتورى داشت: هر گروه ذرّه‌اى شده و فرديت‌زدايى‌شده‌اى مستعد پذيرش ديكتاتورى است؛ ولى مادام كه افراد براى برآورده‌شدن نيازهاى مادى و شايد ديگر نيازهايشان چشم به دست دولت نداشته باشند كمونيسم سر بر نخواهد آورد. از ديگر سو، يونگ كمونيسم را بدون ديكتاتورى ناممكن مى‌داند . گرچه ممكن است ديكتاتور غيركمونيست براى تحميل اراده‌ی شخصى خود بر جامعه مجال بيشترى داشته باشد ولى ديكتاتور كمونيست به مجرّد پذيرش برخى محدوديت‌هاى ايدئولوژيك و اقتصادى، قدرت شخصى بيشترى دارد: از ديد اولى خواسته‌هاى اتباعش لزوماً ايدئولوژيك و مسلماً اقتصادى نيست؛ از ديد دومى اين خواسته‌ها دربرگيرنده‌ی همه‌ی نيازهاى قابل تصور ـ روحى، اجتماعى و مادى ـ است.

از کتابِ «یونگ و سیاست»
ولودیمیر والتر اوداینیک
ترجمه‌ی علیرضا طیب

‌
‌‌نمایش‌نامهٔ مرده‌سوزی، گابریل مارسل، ترجمهٔ هانیه رجبی
از مجموعهٔ جهان نمایش‌
‌
‌نمایش‌نامۀ مرده‌سوزی به رابطۀ پدر و مادر یک سرباز کشته‌شدۀ جنگ جهانی اول با عروس‌شان می‌پردازد و تنش‌های عاطفی و جراحت‌های احساسی که میراث جنگ است.
مواره موضوع اصلی نمایش‌نامه‌های مارسل، فیلسوف و نمایش‌نامه‌نویس، برگرفته از تجربۀ زندگی خود او، خانواده، جامعه و جنگ است و مفاهیم اصلی اگزیستانسیالیسم دینی، همچون امید و ایمان.
آثار او همیشه تعارض آدم‌های واقعی را نشان می‌دهند. بنابراین آثار نمایشی صرف نیستند بلکه به دلیل قرابت با تجربه‌های انسانی و رویدادهای واقعی به نوعی نمایش‌نامه‌های پژوهشی به شمار می‌آیند. نمایش‌نامه‌های مارسل تحقیقات فلسفی‌اش را تکمیل می‌کنند.
خودش می‌گوید که معمولاً شخصیت‌ها آن‌چه را که می‌خواهند خودشان به او دیکته می‌کنند. پایان‌بندی‌های غیرمنتظرۀ او همواره سؤالاتی را مطرح می‌کنند. پس از پایین آمدن پرده سؤالات به قوت خود باقی می‌مانند و مخاطبان را به تأمل در موضوعاتی وا می‌دارند که نه تنها به شخصیت‌ها، بلکه به زندگی خود مخاطبان مربوط می‌شوند.

‌
‌نشر نی برگزار می‌کند:
خوانش رمان فارسی زنان در دههٔ شصت
(حضوری)
مدرس: محمد راغب

یکشنبه‌ها، ساعت ۱۷ تا ۱۹
چهار جلسه، شروع ۶ خرداد
هزینهٔ دوره : ۵۰۰ هزار تومان

برنامهٔ جلسات:

جلسهٔ اول: در حضر، مهشید امیرشاهی (۱۳۶۶)
جلسهٔ دوم: طوبی و معنای شب، شهرنوش پارسی پور (۱۳۶۷)
جلسهٔ سوم: اهل غرق، منیرو روانی پور (۱۳۶۸)
جلسهٔ چهارم: دل فولاد، منیرو روانی پور (۱۳۶۹)

ثبت نام: negaryouneszadeh@gmail.com

‌
‌فایل صوتی جلسهٔ رونمایی و نقد کتاب «شاه و شطرنج قدرت در خاورمیانه»
نوشتهٔ آرش رئیسی‌نژاد
ترجمهٔ پریسا فرهادی

با حضور:
کاوه بیات
مجید تفرشی
محسن آزموده

و نویسندهٔ کتاب به‌صورت آنلاین

‌
منتشر شد
«نظری اجمالی به اصول و قواعد بالینی در روانکاوی کودک»
به انضمام موردی از شب‌ادراری
سوسن حاجی‌زاده شاهسوار و کرامت موللی

نویسنده در این کتاب به شرح تفصیلی و تحلیل جلسات روانکاوی دختربچّه‌ای پنج‌سال و نیمه می‌پردازد که از شب‌ادراری شکایت دارد. کرامت مولّلی نیز که سوپرویزیون این روانکاوی را به‌عهده داشته در مقدّمه‌ی خود به بحث در مورد اصول و قواعدی می‌پردازد که می‌بایستی در روانکاوی کودکان به کار گرفته شوند. این تأملات حاصل بیش از چهل سال کار بالینی با اطفال است و نشان می‌دهد که روانکاوی کودک تا چه حدّ پیچیده بوده مستلزم سال‌ها تجربه و رعایت اصولی است که در صورت اهمال از آنها تمام ظرایف و زیروبم‌های حیات نفسانی کودک نادیده گرفته خواهند شد. با مطالعه‌ی کتاب حاضر درمی‌یابیم که کار بالینی با اطفال روش بالینی خاصّی است که به لحاظ مدیریّت جلسات به‌مراتب امری حادّتر از روانکاوی افراد بزرگسال می‌باشد. چرا که هرگونه غفلتی از اصول مترتّب بر آن روانکاوی را تا سطح مشاوره و روانشناسی معمولی تنزّل داده خلاصی از عوارض (سمپتُم‌ها) را جانشین درک و فهم راستینِ عالم کودک و ضمیر ناآگاه او خواهد کرد.

▫️بخشی از کتاب

‌
‌‌
‌بصیرت شگفت‌انگیز دکارت این بود که دانش را سامانه‌ای مرکب از حقایق درهم‌تنیده می‌دید که سرانجام می‌شد آن را به صورت اجزای مجرد ریاضی بیان کرد. او شالودۀ باور به یک‌پارچگی معرفت را ریخت که تأثیر ژرفی بر اندیشۀ روشنگری در سدۀ هجدهم داشت.
نخستین اصل معرفت از نظر دکارت شک سامانمند بود. در پرتو این اصل، کل دانش بشری باید ترسیم می‌شد و در چارچوب آهنین منطق محک می‌خورد. او فقط یک پیش‌فرض انکارناپذیر برای خودش قائل شد که آن هم در جملۀ پرآوازۀ او آمده است: می‌اندیشم، پس هستم. در سامانۀ شک دکارتی، که هنوز در علم مدرن شکوفا می‌شود، کلیۀ مفروضات ممکن به صورت سامان‌یافته حذف می‌شوند تا جایی که فقط مجموعه‌ای از اصول موضوعه باقی بماند، اصولی که اندیشۀ عقلانی منطقاً بر پایۀ آن‌ها استوار شده است و از آزمون‌های سخت و دشوار سربلند بیرون می‌آیند.
با این‌همه، دکارت از یک جنبۀ بنیادین در برابر متافیزیک کوتاه آمد. او که تمام عمرش را کاتولیک زیسته بود به خداوند به مثابه یک وجود مطلق کامل باور داشت؛ دلیل این امر نیز از دیدگاه او این بود که آن موجود مطلق چنان قدرتی دارد که توانسته است چنین اندیشه‌ای را بر ذهن او متبادر کند. با چنین فرضی، دکارت چاره‌ای جز عقیده به جدایی کامل ذهن و ماده نداشت. این ترفند او را قادر ساخت روح را به کناری نهد و بر ماده به منزلۀ سازوکار اصلی جهان تمرکز کند.

از کتابِ «یک‌پارچگی دانش»
ادوارد ویلسون
ترجمهٔ محمدابراهیم محجوب

‌
‌عشق (Amour)
نوعى حالت آرامش معجزه‌آسا كه در آن ظاهراً سلطه خود زير سلطه مى‌آيد. بى‌شک عشق را بسيار به‏‌ندرت مى‌توان در كامل‌ترين شكل آن يعنى آن‌چه عشق «مجنون‌وار» يا «ديوانه‌وار» ناميده‌اند و مرزى تقريباً هميشه دست‌نايافتنى است، به‌دست آورد. عشق پديده‌اى ذاتاً شكننده است زيرا همواره با خواسته‌هايى مبالغه‌آميز همراه است: با برخى «ديوانگى‌ها» (و شايد به همان دليل كه «ازدواج از سر عشق» را چنين برجسته و مبالغه‌آميز جلوه مى‌دهيم باشد كه آن را به‌شدت در معرض خطر طلاق نيز قرار داده‌ايم). عشق در عين حال، همواره زير تهديد بحرانى است كه مى‌تواند حاصل بازگشت به حسابگرى‌هاى خودخواهانه و يا صرفاً بدل‌شدن آن به يك عادت روزمره باشد.

از کتابِ «درسی دربارهٔ درس»
پیر بوردیو
ترجمهٔ ناصر فکوهی

‌‌
‌‌🎭 تجدید چاپ از مجموعه‌ی دورتادور دنیا؛ نمایشنامه‌

▫️آنتیگون، ژان آنوی
▫️روباهان کوچک، لیلین هلمن
▫️شکلک، نغمه ثمینی
▫️پزشک نازنین، نیل سایمون
▫️پس از باران، سرژی بلبل
▫️داستان یک پلکان، آنتونیو بوئرو بایخو
▫️زبان تمشک‌های وحشی، نغمه ثمینی
▫️داستان زندگی فیل آفریقایی، کلم مارتینی
▫️ریچارد سوم اجرا نمی‌شود، ماتئی ویسنی‌یک
▫️سیندخت، فریده فرجام
▫️آخرین پر سیمرغ؛ محمد چرم‌شیر
▫️دیوبندان؛ محمد چرم‌شیر
▫️مانفرد؛ لرد بایرون
▫️سه روایت از زندگی؛ یاسمینا رضا
▫️پنجره‌ی زیرزمین؛ آنتونیو بوئرو بایخو
▫️اسب‌های آسمان خاکستر می‌بارند؛ نغمه ثمینی
▫️سوخته از یخ؛ پیتر آسموسن
▫️لطیفه‌ی پس از شام؛ کریل چرچیل
▫️ساعت ۲۵/ اشخاص؛ محسن محبی
▫️قانون پیران؛ تامس میدلتون و ویلیام رولی
▫️خواب در فنجان خالی؛ نغمه ثمینی
▫️ازدواج‌های مرده؛ آزیا سرنچ تودوروویچ
▫️شهر ما؛ تورنتون وایلدر
▫️خانه؛ نغمه ثمینی
▫️آدریانا ماتر؛ امین معلوف
▫️پروانه و یوغ؛ محمد چرم‌شیر
▫️همه‌ی افتادگان؛ ساموئل بکت
▫️تجربه‌های اخیر؛ امیررضا کوهستانی
▫️روایت عاشقانه‌ای از مرگ در ماه اردیبهشت؛ محمد چرم‌شیر
▫️رقص مادیان‌ها؛ محمد چرم‌شیر

از فوریه تا نوامبر ۱۸۶۰، نزدیک به یک سال، مارکس از ادامه‌ی نگارش اثر مهم خود سرمایه دست برداشت تا آقای فوکت را بنویسد ــ کتابی در پاسخ به تهمت‌های بی‌شرمانه‌ی سیاست‌پیشه‌ای دموکرات‌نما به نام کارل فوکت که با دروغ‌بستن به مارکس و یاران او در پی کوبیدن جنبش نوپای کارگری آلمان بود. آقای فوکت، که می‌توان آن را تکمله‌ای بر هجدهم برومر لوئی بناپارت دانست، گذشته از دانش ژرف تاریخی و ادبی مارکس، آینه‌ی باور او به پیوند نظر و عمل و رد کردار روشنفکران برج عاج‌نشین است. پس از انتشار کتاب، بسیاری ازجمله ولف و لاسال آن را ستودند. انگلس درباره‌ی آن به مارکس نوشت: «محشر است… کوبنده است… هرچه آن را بیشتر می‌خوانم بیشتر لذت می‌برم… بی‌گمان، این بهترین جدلی است که تاکنون نوشتی.»‌
‌
«آقای فوکت»
گوشه‌هایی از تاریخ سیاسی اروپا در میانه‌ی سده‌ی نوزدهم
کارل مارکس
ترجمه‌ی محمدرضا شادرو

‌
‌‌اُسلو همان‌گونه که از اسمش برمی‌آید، دربارۀ روند به سرانجام رسیدن پیمان اُسلو است، نخستین موافقت‌نامۀ بین دولت اسرائیل و سازمان آزادی‌بخش فلسطین.

از متن نمایش‌نامه:

لارسن: خب چرا خودت برقرار نمی‌کنی؟
هولست: چی رو؟ صلحو تو خاورمیانه؟
لارسن: آره.
ماریانه: چون اون‌جا خاورمیانه‌ست. اون‌ها میونه‌ای با صلح ندارن.
لارسن: آآآ، اما دوستان یه نگاهی به دور و برتون بندازین، ببینین تو دنیا چه خبره: گره تاریخ داره شل می‌شه. دیوار برلین که همین چند وقت پیش ریخت، اون‌ور هم امپراتوری شوروی از هم پاشید. وقتی لنینگراد دوباره می‌تونه سنت‌پترزبورگ با‌شه یعنی همه‌چیز ممکنه.
ماریانه: وقتی امریکایی‌ها به ضربِ زور هم نمی‌تونن اسرائیل و فلسطین رو بکشونن پای میز مذاکره، چه کاری از دست یوهان یورگن برمی‌آد؟
لارسن: مشکل ‌اون‌ها همینه. امریکایی‌ها با قلدری هر دو طرفو پای میز مذاکره می‌کشن. وقتی یه اسبو به زور ببری توی بار، معنیش این نیست که می‌تونه برای خودش کوکتل درست کنه.

▫️‌«اسلو»
جی. تی. راجرز
ترجمهٔ محمدرضا ترک تتاری

چاپ دوم منتشر شد

«‌فریدریش نیچه»‌
‌زندگی‌نامه‌ای فلسفی
جولیان یانگ
ترجمه‌ی محمد دهقانی

در این کتاب، یانگ به بسیاری از پرسش‌های پیچیده‌ای می‌پردازد که حاصل امتزاج شرح حال نیچه با آثار اوست: چرا پسر کشیشی پروتستان به جایی رسید که خود را «دجّال» بخواند؟ چرا این پروسی سرسخت از پروس زمان بیسمارک بیزار شد؟ و چرا این دشمن فمینیسم معاشرت با زنان فمینیست را ترجیح می‌داد؟ یانگ تفکّر نیچه را در بافتار روزگار خودش ــ ظهور میلیتاریسم پروسی، یهودستیزی، علم داروینی، جنبش‌های «جوانان» و نهضت‌های رهایی‌بخش، و نیز نظریه‌ی «مرگ خدا» ــ می‌گذارد و بر تأثیر قطعی افلاطون و ریشارد واگنر در تلاش نیچه برای اصلاح فرهنگ غربی تأکید می‌کند. از تأثیر ویرانگری که عشق نافرجام نیچه به لو سالومه بر شخصیت او داشت نیز سخن می‌گوید و می‌کوشد تا بفهمد چرا نیچه در چهل‌وچهار سالگی دیوانه شد.‌‌

‌
‌يكى از جالب‌ترين واقعياتى كه كاملاً برخلاف انتظار بيشتر مردم است به منابع درآمد مربوط مى‌شود. هر قدر سرمايه‌دارى در كشورى قوى‌تر باشد، آن بخش از درآمد كه در ازاى استفاده از سرمايه پرداخت مى‌شود كمتر است و آن بخش از درآمد كه در ازاى استفاده از خدمات انسانى پرداخت می‌‏شود بيشتر است. در كشورهاى توسعه‌نيافته‌اى مانند هند، مصر، و غيره، تقريباً نيمى از كل درآمد را درآمد حاصل از دارايى تشكيل مى‌دهد. در امريكا، درآمد حاصل از دارايى تقريباً در حدود يک‌پنجم كل درآمد است و در ساير كشورهاى پيشرفته، اين نسبت در همين حدود است. البته كشورهاى مذكور به‌مراتب سرمايه‌ی بيشترى از كشورهاى عقب‌مانده دارند، اما از نظر ظرفيت توليدِ شهروندانِ خود، از آن هم غنى‌ترند؛ از اين‌رو، درآمد بيشترِ حاصل از دارايى، بخش كمترى از كل درآمد را تشكيل مى‌دهد. دستاورد عظيم سرمايه‏‌دارى به انباشت دارايى مربوط نمى‌شود، بلكه مربوط به فرصت‌هايى مى‌باشد كه در اختيار مردان و زنان نهاده مى‌شود تا بتوانند از استعدادهاى خود به بهترين وجه استفاده كنند. با وجود اين، دشمنان سرمايه‌دارى مايلند با پول‌پرست خواندنش سخت مجازاتش كنند و دوستان سرمايه‌دارى نيز غالباً اين پول‌پرستى را براى تأمين هزينه‌هاى پيشرفت لازم مى‌دانند و از بابت آن پوزش مى‌خواهند.

از کتابِ سرمایه‌داری و آزادی؛ میلتون فریدمن؛ ترجمه‌ی غلامرضا رشیدی

▫️ایران و بازیگران غیردولتی از گذشته تا امروز

بررسی چگونگی ارتباط شاه با گروه‌های کُرد عراقی و شیعیان لبنان در جلسه رونمایی کتاب «شاه و شطرنج قدرت در خاورمیانه»، نوشتهٔ آرش رئیسی‌نژاد

روزنامهٔ هم‌میهن
شهاب شهسواری، خبرنگار گروه بین‌الملل

https://bit.ly/3wI6z3D

‌
‌نشر نی برگزار می‌کند:
جلسهٔ نقد و بررسی رمان «مصائب آقای ه.»
نوشتهٔ مهدی فروتن

با حضور:
محمد راغب
رضا بهرامی
مهدی فروتن

زمان: دوشنبه ۳۱ اردیبهشت‌ماه، ساعت ۱۸
مکان: خیابان فاطمی، خیابان رهی معیری، نبش خیابان فکوری، پلاک ۲۰، ساختمان نشر نی، طبقهٔ پنجم

‌
‌ميدل مارچ داستانى است رئاليستى درباره‌ی انسان‌هايى كه ظواهر زندگى‌شان ساده است اما زندگى درونى بغرنجى دارند. روابط آن‌ها در محيط اجتماعى كاملاً بهنجار می‌نمايد، اما آيا نظم مستقر و روال مأنوس ادامه مى‌يابد و زندگى اجتماعى فارغ از بحران است؟ بعضى بر معيارهايى پاى مى‌فشارند كه همگان آن‌ها را فقط تحسين مى‌كنند و نه تشويق، بعضى ديگر بر عادياتى متکی‌‏اند كه همگان آن‏ها را تشويق مى‌كنند و نه تحسين.
ميدل مارچ داستان يک شهر است با همه‌ی ابعاد و مناسباتش. جورج اليوت به تک‌تک جنبه‌هاى زندگى مى‌پردازد: هنر، مذهب، علم، سياست، جامعه، روابط افراد، دغدغه‌هاى شخصى، و عشق.
ميدل مارچ مهم‌ترين اثر جورج اليوت است و شاهكار او به شمار مى‌آيد. نويسنده در نگارش آن از جان خود مايه گذاشته است.

از مقدمه‌ی مترجم رمانِ میدل مارچ؛ نوشته‌ی جورج الیوت

‌
‌اگر کودک خردسالی به شیئی دست زد که اجازهٔ دست‌زدن به آن را نداشت آیا درست است که پشت دست به او بزنیم؟
تنها به این علت که کودکان صحبت نمی‌کنند نمی‌توانیم ادعا کنیم که چیزی نمی‌شنوند و یا درک نمی‌کنند. کودکان از هر لحظه‌ٔ زندگی خود چیزها می‌آموزند.
سؤال این‌جاست که آنان چه چیز می‌آموزند؟ در این‌جا حق انتخاب با والدین است. مادر می‌تواند مرتباً پشت دستِ کودک خود بزند و از این طریق به او بیاموزد که تنها راه یادگیری کتک‌زدن و کتک‌خوردن است و یا می‌تواند با دادن اطلاعات با او به عنوان یک انسان حقیقی کوچک رفتار کند. اطلاعاتی که نه‌تنها در زمان کودکی بلکه تا پایان عمر بدان نیازمند است. با جابه‌جاکردن اشیاء مادر می‌تواند قاطعانه و به‌روشنی به کودک بفهماند که: «کارد برای لیسیدن نیست، تو اگر بخواهی می‌توانی قاشق را لیس بزنی.»
«این سگ چینی شکستنی است و سگِ اسباب‌بازی تو نمی‌شکند.»
شاید برای درک مطلبی مادر مجبور شود یک مطلب را چندین بار توضیح دهد ولی تکرار مطلب، پیامی کاملاً متفاوت با تکرار کتک به همراه خواهد داشت.

از کتابِ «چگونه با فرزند خود گفتگو کنیم؟»
ادل فایبر، الیان مازلیش
ترجمهٔ لاله دهقانی

‌
▫️‌معنای تساهل

تساهل عبارت است از قبول و پذيرش آنچه كه قبول نداريم و به آن معترضيم اما اين اعتراض همواره مقرون به يک نوع خويشتن‏دارى و صيانت خود از طرد و انهدام يک تفكر يا يک انديشه است. فرد متساهل اگرچه به يک عقيده معترض است و اگرچه ميل به سركوب عقيده‌ی مخالف دارد اما اين ميل در فرد متساهل سركوب مى‏‌شود.
فرد متساهل به يک انديشه و يا يک عقيده معترض است اما اعتراض فزون‌تر او به سركوب آن عقيده است، لذا در سركوب يک انديشه و يا تحمل و تساهل نسبت به آن، به امر اول معترض‌تر خواهد بود. چنين امرى موجب مى‌شود تا گزينش او مبتنى بر نوعى عقلانيت باشد و در واقع تساهل او از آبشخور عقلانيت و رجحان عقلى يک امر (تساهل) بر امرى ديگر (سركوب عقيده‌ی مخالف) سيراب مى‌گردد.

از کتابِ «نامه‌ای در باب تساهل»
جان لاک
ترجمه‌ی شیرزاد گلشاهی کریم

‌
‌مارکس باور داشت که سرمایه‌داری، در بلندمدت، شرایط و لوازم موجودیتش را از بین می‌برد: قوانین حرکت و تناقضات درونی نظام سرمایه‌داری نهایتاً آن را به نظامی آسیب‌پذیر بدل می‌کنند که رفته‌رفته فرسوده می‌گردد و توان طبقۀ حاکم آن و متحدان سیاسی‌اش برای جلوگیری از دگرگونی مدام ضعیف‌تر می‌شود. سرمایه‌داری سرانجام شرایط موجودیتش را چنان تضعیف خواهد کرد که برانداختن آن ممکن می‌شود. تحلیل مارکس نه فقط دعوی ضعیفی راجع به امکان‌های آینده، بلکه پیش‌بینی قدرتمندی از این امکان‌ها بود. پیش‌بینی او مسئلۀ نحوۀ ساختن بدیلی برای سرمایه‌داری را دقیقاً حل نمی‌کند، ولی دست‌کم در بلندمدت تا حد قابل ملاحظه‌ای از هراس غلبه بر موانع ناشی از مناسبات قدرت موجود می‌کاهد.
امروزه ــ حتی در میان کسانی که هنوز به سنت مارکسیستی تعلق دارند ــ افراد نسبتاً کمی معتقدند که سرمایه‌داری سرانجام باعث نابودی خود خواهد شد. سرمایه‌داری ممکن است مملو از بحران‌ها و عامل رنجی عظیم در سراسر جهان باشد، ولی همچنین انعطاف‌پذیری و ظرفیت عظیمی برای جلوگیری از وقوع بدیل‌ها دارد.

از کتابِ «بدیل‌های سرمایه‌داری»
رابین هانل و اریک اُلین رایت
ترجمهٔ فرید درفشی

‌
‌موج‌هاى كلى ذوق شعرى دوره شروطه عبارت‌اند از:
۱. اديبان هوادار سنّت كه به‌رغم تمام علاقه‌اى كه ممكن بود به مسائل اجتماعى داشته باشند، حاضر به تخطى از قوانين و قواعد سنّتى نبودند، مانند اديب‌الممالك، اديب پيشاورى، اديب نيشابورى، وحيد دستگردى، كمالى... .
۲. شاعرانى كه در پى جلب رضايت قشر وسيع‌ترى از مردم، خصوصاً مخاطبان عادى‌تر و نافرهيخته بودند - و مبارزه در راه مشروطيت ويژگى اصلى شعر اين دسته است، مانند عارف، عشقى، سيداشرف (نسيم شمال)، فرخى يزدى، دهخدا و بهار (شعر دو شاعر اخير تنوع بيشترى دارد و در دو يا سه گروه مى‌گنجد).
۳. شاعران هوادار اصلاحات، اما اصلاحات استوار بر سنّت، استحكام فرم و زبان شعرى، مانند ايرج، لاهوتى، دهخدا و بهار (در برخى از اشعارشان).
۴. در شعر اين دوره، موج چهارمى هم وجود دارد كه از رويدادهايى كه در جهان مى‌گذرد، غافل است و نام‌بردن از همهٔ اين شاعران ضرورى نيست. حبيب خراسانى، صفاى اصفهانى و صفى‌عليشاه سه شاعر صوفى‌اند كه شعر آنان نمونهٔ شاخص شعر صوفيانهٔ اين روزگار است.

‌«ادبیات فارسی از عصر جامی تا روزگار ما»
محمدرضا شفیعی‌کدکنی
ترجمه‌ی حجت‌الله اصیل