برای آدم جویای نامی چون من جای خیلی ذوق‌زدگی دارد که برای نخستین بار ببیند از او مقاله‌ای ادبی‌ به چاپ رسیده!

.t.me/hamidkamgar

تنها صدای مانده‌ی باغیم نازنین
اما چه سود این که کلاغیم نازنین

آن نان و آب دادن  بابا چه فایده؟
ما گُشنه‌گان که بچه‌ی عاقیم نازنین

در هر نگاه کردن ما درد تازه‌ای‌ست
عکس شهید، گوشه‌ی طاقیم نازنین

هر دفعه بخت تاج به ما داد و اوفتاد
گویی که نسل، نسل، چُلاقیم نازنین

مانند گیسوان رها در مسیر باد
ما متحد برای نفاقیم نازنین

نسبت به ما تصور آرامشی نکن
روغن میان تاوه‌ی داغیم نازنین
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami

دوستان و هم‌راهان هم‌دل!
روزهای بس پربرکت عید سعید فطر، جشن اثبات بندگی روزه‌داران و قیام‌کنندگان بر شما خجسته باد. به امید آن‌که هر روزتان با شاددلی و دوری از گناه، عید باشد. آرزوی سرفرازی و آرامش می‌کنم برای تمام مسلمانان گیتی!
@ml_rustami

درویشی مستجاب الدعوه در بغداد پدید آمد. حجاجِ یوسف را خبر کردند، بخواندش و گفت: دعای خیری بر من کن. گفت: خدایا جانش بستان. گفت: از بهر خدای این چه دعاست؟ گفت: این دعای خیرست تو را و جمله مسلمانان را.
ای زبر دست زیر دست آزار
گرم تا کی بماند این بازار

به چه کار آیدت جهان‌داری
مردنت به که مردم‌آزاری
#گلستان_سعدی
@ml_rustami

إنزعی الخنجرَ المدفونَ فی خاصرتی
و اترکینی أعیش..
إنزعی رائحتَک من مسامات جلدی
و اترکینی أعیش..
إمنحینی الفرصه..
لأتعرّف على امرأه جدیده
تشطب اسمَکِ من مفکّرتی
و تقطعُ خُصُلاتِ شعرک
الملتفّه حول عنقی..
نزار قبانی
برگردان:
دشنه‌ات را از سینه‌ام بیرون بکش
بگذار زندگی کنم
عطر تنت را از پوستم بگیر و
بگذار زندگی کنم
بگذار با زنی تازه آشنا شوم که
نامت را از خاطرم پاک کند و
کلاف حلقه شده‌ی گیسوانت را از دور گلویم بگشاید
***
امروز ۳۰ اپریل درگذشت شاعر معاصر عرب نزار قبانی است. او اهل سوریه و زاده‌ی ۲۱ مارچ ۱۹۲۳ است، در ۳۰ اپریل ۱۹۹۸ بدرود حیات گفت.
@ml_rustami

چون شهیدی‌ که به خون‌ریز خودش مدیون است
رابطه بین من و عشق درست این‌گونه‌ست

منم آن تیغ که نو آمده از صحنه‌ی جنگ
دلم از هر چه عمل‌کرد که دارم خون است

مثل دیوانه که انداخته سنگی در چاه
چه کنم ترک تو از عهده‌ی من بیرون است

زندگی راه درازی‌ست که من طی کردم
هیرمند اول و امروز همان هامون است

حس بی‌تو شدنم را به چه تشبیه کنم؟
مثل صبحانه‌ی یک تُرک که بی‌زیتون است

دوستان یک‌سره احوال مرا می‌جویند
خشت خامی که ته برکه بیفتد چون است؟
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami

محمد❤️

دلی پرداغ دارم چون تن جنگ‌آوران فیل
کنار طاق‌ها افتاده مثل مصحف تنزیل

تو را حس می‌کنم هر جا و دل‌تنگ توام هردم
زمین تشنه‌ای را فرض کن اطراف رود نیل

صدای پای تو در خاطرم شب‌ها به آرامی
شبیه خواندن آیات قرآن است با ترتیل

چنان یک زخم بغرنجی‌ست جای خالی‌ات بر دل
که جای تیر برنو روی بازوهای مرد ایل

تو گویی یال اسب تک‌سوارم لرزه بر اندام
بدونت زندگی چون بستن سیل‌ست با یک بیل

نجیبی را تصور کن که از هر خر لگد خورده
و کوری طعنه دارد می‌زند بر پرتو قندیل

عصاکش‌های هم‌دیگر شدند از بحث می‌گویند
متی و مَرقُس و لوقا و یوحَنّا سر انجیل

تو بودی گرگ‌ها در بیشه‌ها سلطان نمی‌بودند
نمی‌رقصید اینک پرچم کفتار روی میل
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami

هم‌راهان هم‌دل و یاران گران‌مهر!
روز و روزگار بر شما خوش و چرخ گردون بر میل دل‌تان گردان باد. عید سعید قربان، نماد ایثار بر شما خجسته. از خدای دادگر می‌خواهم تا درفش سعادت را بر بام زندگی‌تان همواره برافراشته داشته باشد و همای نیک‌بختی را بر شانه‌ی روزهای‌تان بنشاند.
@ml_rustami

قلبی به یاد این منِ تنها نمانده است
بر روی سنگ‌ها اثر پا نمانده است

مانند بُست، دَیلَم و خوارزم و نهروان
دیگر برای بودن من جا نمانده است

افتاده‌ام شبیه یخی در میان جام
در من امید دیدن فردا نمانده است

رنجی که بود لازمه‌ی عمر دیده‌ام
چیزی جدید باب تماشا نمانده است

چون یک پیاله آب که وارونه‌اش کنند
در چشم من نگاهِ به دنیا نمانده است

حالم بیان حالت گرگ است و توبه‌اش
یعنی به غیر مرگ دری وا نمانده است
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami

در فرهنگ ما مسلمانان قرآن مقدس‌ترین کتاب است. ما هرگز پای‌مان را به سمت قرآن دراز نمی‌کنیم و بدون وضو دست به آن نمی‌زنیم. در وقت خواندنش دو زانو می‌نشینیم و با احترام کامل واژه‌هایش را زمزمه می‌کنیم. اگر کسی در پیش ما بلند قرآن بخواند با توجه تمام و بی‌هیچ سخنی بدان گوش فرامی‌دهیم. این ارزش‌گزاری تا جایی‌ست که به خریدن مصحف قرآن هدیه کردن می‌گوییم. در منابع‌دهی مقاله و کتاب‌های‌مان قرآن را بدون در نظر گرفتن حروف الفباء، نخست یاد می‌کنیم و... این ارزش‌گزاری برگرفته از عقیده‌ی ماست و هر عقیده‌ای می‌تواند مخالفانی داشته باشد. پارادوکس زمانی‌ست که یک نفر به خود اجازه می‌دهد تا این کتاب را که برای ملیون‌ها نفر چنین مقدس است، بسوزاند، زیر سایه‌ی نظام لیبرال دموکراسی غربی که به فرد آزادی که نه بی‌بند و باری به ارمغان آورده است. حالا همین فرد اگر بگوید که احتمال دارد شش ملیون نفر در ماجرای هولوکاست نمرده باشند و کسی پیاز داغش را زیاده کرده، این‌جا دیگر آزادی بیان محلی از اِعراب ندارد، هر چه فحش ناموسی بلد هستند نثارش می‌کنند. و یا اگر کودکی در دفتر نقاشی‌اش رنگ‌های رنگین‌کمان را جابه‌جا بکشد همه هیاهو به راه‌ می‌اندازند که واویلا خواهر برادران هم‌جنس‌باز مورد بی‌حرمتی قرار گرفتند. نمونه‌هایی از این دست زیاد است به ویژه در بحث حجاب، شهادت مروه الشربینی را باید یادتان باشد. حرف ما این نیست که آنان مخالف ما نباشند، سکولار نباشند و یا لبیرال، بل‌که به معنی واقعی کلمه سکولار باشند و لیبرال هم. اگر نظام سکولار و لائیک بنایش بر بی‌طرفی در قبال دین است پس شمشیر از رو بستن‌شان در برابر اسلام چیست؟ ولا یجرمنکم شنآن قوم علی الا تعدلوا اعدلوا هو اقرب للتقوی
یک نکته‌ی دیگر هم باید یادآور شوم: بالفرض مثال و نعوذ بالله من ذالک اگر راه و عقیده‌ی ما اشتباه باشد، صد در صد باور دارم که راه آنان هم درست نیست، آنان انسانیت را به حضیض رذالت دارند می‌کشند، باز من مرده و شما زنده. اگر روزی به حرف من پی بردید بگویید: خدا تو را بیامرزد و اگر حرفم درست از آب درنیامد فحش حواله‌ام کنید!
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami

کوتاه در بارۀ زبان فارسی دری
نوشتۀ دوکتور فضل الرحمن فقیهی هروی

نام زبان مردم سرزمین ما که تاریخ طولانی دارد «فارسی» است و کلمۀ «دری» صفت آن است. زبان فارسی به دلیل رسمیت طولانی خود در دربارهای شاهان «خراسان اسلامی» یا «ایران قدیم»، که سرزمین‌های افغانستان امروز (خراسان قدیم به معنای عام»، تاجکستان امروز (ماوراء النهر) و ایران امروز (فارس قدیم) را شامل بوده، به نام «فارسی دری» یاد شده است. بنابراین نام زبان ما «فارسی» است و کلمۀ «دری» صفت آن است.

اما اینکه چرا زبان ما «فارسی» نامیده شده، باید دانسته شود، که زبان فارسی یا پارسی، منسوب به سرزمین «فارس» یا «پارس» نیست. بلکه منسوب به قوم «پارت» است که نخست در شمال خراسان اسلامی زندگی می‌کردند و سپس به خراسان زیست داشتند و گروهی از اینان به سمت جنوب و غرب رهسپار شدند و بعدها نام آنجا را نخست «پارت» نامیدند که بعدها «فارس» نامیده شد. این مردم فارس، زبان شان تحول یافت که «پهلوی ساسانی» را ساخت و با آمدن اسلام، کم کم «پهلوی ساسانی» راه فنا و نابودی را پیمود و رگه‌هایی از آن در سخنان فایز دشتستانی، ابیات محلی (نه غیر رسمی) سعدی و دیگر شاعران دیده می‌شود و قابل مطالعه و مشاهده است. از همین جهت آثار باقی ماندۀ نخستین زبان «فارسی دری» مربوط خراسان اسلامی می‌شود و در فارسی هیچ چیزی از اولینه‌های زبان فارسی وجود ندارد.

اما زبان قوم پارت‌های خراسانی یا مرکزی، نخست «پارتی» نامیده شده که همان «پهلوی اشکانی» است و بر اساس شواهد تاریخی و تمدنی از زبان اوستا باز مانده بوده است. بعدها زبان «پارتی» براساس تغیرات زبان که امری طبیعی است، همانند سایر کلمات به «پارثی» و سپس به «پارسی» و سرانجام به «فارسی» تغییر یافته است. اما صفت «دری» به تدریج بعد از اینکه در طول قرن‌ها به حیث زبان رسمی و زبان دربار خراسان اسلامی و دیگر قلمرو شاهان این حوزۀ جغرافیایی و اطراف آن رسمیت یافته بود، به حیث صفت به نام «فارسی» علاوه شده و فارسی دری گفته شد.

آری این زبان فارسی، زبان دربار بود و شاهان این حوزۀ جغرافیایی از هر قوم و نژادی که بودند، زبان رسمی و زبان دربار شان، فقط «زبان فارسی» بود. بدین اساس «فارسی دری» گفته شد.

در طول تاریخ، این خانواده‌ها در سرزمین ما حکومت راندند: صفاریان فارسی زبان و آریایی نژاد، سامانیان فارسی زبان و آریایی نژاد، غزنویان ترک‌تبار با زبان مادری ترکی، غوری‌های فارسی زبان و آریایی نژاد، سلجوقیان ترک تبار با زبان مادری ترکی، تیموریان ترک تبار با زبان مادری ترکی، ابدالیان درانی پشتون تبار با زبان مادری پشتو، بارکزائیان پشتون تبار با زبان مادری پشتو.
در طول حاکمیت همه این شاهان، زبان فارسی به حیث زبان دربار و زبان رسمی حکومت شان مطرح بوده و رسمیت داشته و همه به آن به دیدۀ زبان رسمی و زبان دربار می‌دیدند. بیشتر شان برای این زبان خدمات ارزنده‌یی را انجام دادند.
پس نام زبان ما که امروز در کشور ما و کشور تاجکستان و ایران امروز رواج دارد «فارسی» است و «دری» صفت آن است. این زبان در هر سه کشور یک زبان است و مردمی در این حوزۀ جغرافیایی کلان و نیز شاید سایر مناطق جهان بدان تکلم می‌کنند.
@ml_rustami

من غریبم بین جمع دوستانی آشنا
یخ نباید سر کند اصلا کنار آب‌ها

هستم اما دیگر از چشم جهان افتاده‌ام
چون فلسطین ناپدید از  نقشه‌ی جغرافیا

مثل دشت سیستان قانون دنیا ساده است
تپه‌ی ریگی پس از توفان نمی‌ماند به جا

چون خُم رنگ‌ست گاهی عادت این روزگار
سنگ‌ها را می‌نمایاند به شکل کهربا

یخ زدم در ارتباط دوستان گرمی نبود
این قبا را تا سحر هر قدر کردم لا به لا

خسته‌ام دل‌تنگم و دل‌گیر چیز واضحی‌ست
مثل قالین خورده‌ام یک عمر تنها پشت پا

بی‌قرارم مثل سیر و سرکه بین کوزه، کاش
گربه‌ای از روی رف پایین بیندازد مرا
#مولاداد_رستمی
@ml_ruatami

می‌دانید درین روز، چه روی‌دادی در تاریخ به وقوع پیوسته است، برای دانستن واقعه‌ی امروز و هر روز، کانال تلگرامی #تقویم_و_تاریخ را به شما تقدیم می‌کنیم؛ کانالی که روزانه ضمن بیان تقویم و تاریخ، قصه‌ای پر غصه یا سور و شوری نیز از پست‌وبلند تاریخ این امت تقدیم‌مان خواهد کرد.

باز نگید نگفتی و بی‌خبر ماندیم!


لینک ورود به کانال👇
@taqwimtarikh
@taqwimtarikh
@taqwimtarikh

#تقویم_تاریخ
@Alefba99

خاطرم با خواندن خیام می‌گیرد رفیق!
گور، این‌جا هم‌چنان بهرام می‌گیرد رفیق!

دست می‌یابد به مفهوم بلند زندگی
هر که از مرد خسیسی وام می‌گیرد رفیق!

در میان جیغ و داد ناامیدی عاقبت
آرزو در ذهن من سرسام می‌گیرد رفیق!

مثل ظرف شیشه‌ای در جو خشم‌آلود‌ه‌ام
بر زمینم هر که زد آرام می‌گیرد رفیق!

زیر بار غم کمر خم کرده تنها آب رود
دست بر پشت منار جام می‌گیرد رفیق!

وضع دنیا حرف‌های یَرمَلونی بیش نیست
حال نون از این همه ادغام می‌گیرد رفیق!

نوعروسانش میان حِجله‌ها چشم انتظار
روزگار از روسپی‌ها کام می‌گیرد رفیق!
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami

به قید قرعه!
پنج کتاب برای پنج تازه وارد به کانال جدید!
کانال قبلی غیر فعال میگردد.
۱/ دختران مهتاب از جوخه الحارثی
۲/ پنج قدم فاصله از ریچل، میکی، تویپاس
۳/ شیر سیاه از الیف شافاک
۴/ بنویس تا اتفاق بیفتد از هنریت کلاوسر
۵/ قلعه حیوانات از جورج اورول

اگر همراه همیشگی ما باشی خط و کتاب همراه تو خواهد بود.
لینک کانال جدید
👇👇👇
https://t.me/+i8VCGmn3CcNlMGZl

نه! نمی‌گردند گنج شایگان پیدا کنند
یا در این آوار‌ها یک لقمه نان پیدا کنند

خوردنی این‌جا فراوان است می‌گردند که-
در دل این خاک بلکه یک دهان پیدا کنند

درد دارد گشتن مخروبه‌ای با این امید
که در آن مرد و زن و پیر و جوان پیدا کنند

نیمه جانی چیست؟ آری، نیمه جان! ما قانعیم
جای مرده کاش که می‌شد همان پیدا کنند

حجم ویرانی زیاد است و نفس بسیار کم
ای خدایا کاش این مردم زمان پیدا کنند

های مردم زیر پای من کسی زنده‌ست! کاش
خاک‌ها می‌شد همین‌گونه زبان پیدا کنند

دیده‌ام که خشت ها را یک به یک پس می‌کنند
تا مگر یک زنده جان در « زنده جان» پیدا کنند

مهران پوپل
@ml_rustami

من “زنده‌جان‌”ی زیر آوارم
که بخت من روی گسل خفته
راهی ندارم غیر جان دادن
دنیا به من آش بدی پخته

دنیا که سازش سخت ناکوک است
هر تار او فریاد غم دارد
بازیگران صحنهٔ مرگیم
دنیای ما سر زنده کم دارد

من زنده‌جان مرده ای هستم
در زیر سقفی که سرم خورده
در انتظار آن”گدویی” که
سودای من را از سرش …برده

در انتظار آن طلوعی که
این مرده‌جان را زنده می‌سازد
در این‌ نمایش نامهٔ غمگین
ختم قشنگی را می‌آغازد

گر چه که بستر بر گُسل دارم
من زنده‌جانم زنده می‌مانم
من خو به ویرانی ندارم نه
می‌سازم و سازنده می‌مانم

افسانه واحدیار

‌پ.ن. زنده جان: ولسوالی در ولایت هرات که زلزله ویرانگری را دو روز پیش تجربه کرد.
پ.ن. گدو: شخصیتی در‌ نمایش نامهٔ «در انتظار گدو» اثر ساموئل بکت.
@ml_rustami

به زیر خاک تو جز نو جوان نمی‌بینم
به جز جنازه و دست و دهان نمی‌بینم

به هر کجا بروم کوچه کوچه میلرزی
درون خانه خود هم امان نمی‌بینم

پدری گفت:«در آن خانه دخترم بوده
که غیر فاجعه چیزی در آن نمی‌بینم

ازین قضیه دلم درد می کشد امروز
که مرده شور برای زنان نمی‌بینم

شکوه نام تو هی واژه واژه میلرزد
تو را به صورت یک قهرمان نمی‌بینم

چه شد که یک دل بی‌غم و خانه‌ای آباد
به روی خاک تو ای «زنده جان» نمی‌بینم؟


#محمدرفیع_قاضی_زاده
#هرات
#افغانستان
@ml_rustami