در زمان دانشجویی‌مان مضمونی می‌خواندیم به نام جغرافیای بشری، یادم می‌آید یک مبحث مهم این مضمون نقش موقعیت جغرافیایی و آب و هوایش در رفتار بشر بود، مثلاً برخی دانشمندان این دانش بر این باوراند که کوه و هوای سردش آدمی را سرسخت و مقاوم بار می‌آورد. این نظریه در سرزمین ما مصداق بارزی دارد. نه این که میهن ما را کوه‌های سر به فلک‌کشیده‌ی بسیاری در چنبره‌ی خود گرفته و رها کردنی هم نیست؛ و کوه هم همین طور الله بختکی نماد صلابت نشده؛ در واقع کوه‌نشینان و کوه‌بالا روندگان نشانه‌های عینی این سرسختی و استواری تلقی می‌شوند. حالا بماند که سود و زیان این کوه‌بالاشدن‌ها و سرسختی کوه‌نشینان چه بوده، هر چه هست ما به‌درستیِ این نظریه ایمان داریم.
پس از این بادنجان به قاب‌چینی می‌روم سر اصل مطلب:
این روزها که هوا بس ناجوان‌مردانه سرد است و در کنج خانه‌ی غریبانه‌ی‌مان الله الله می‌گوییم، حس نیاز به سرگرمی چون گرمای کرسی آدم را به سوی خود می‌کشد؛ و چه سرگرمی‌ای به از کتاب.
دیروز زدم به خط داستان و سرزمین جمیله نوشته‌ی سیامک هروی را خواندم، این سومین داستانی‌ست که از این نویسنده می‌خوانم، گرگ‌های دوندر و تالان را پیش‌ترها خوانده بودم. به گفته‌ی خود نویسنده، سرزمین جمیله در ادامه‌ی گرگ‌های دوندر نوشته شده است. با نگاهی گذرا به هر سه داستان می‌توان فهمید که قصه یک چیز است، فقط شخصیت‌ها بدل شد‌ه‌اند و جای‌ها دگر.
داستان، داستان جنگ است و عشق، حکایت ستیز برای ماندن در بیشه‌ای که وجب به وجبش گرگ خوابیده. داستان درد و رنج، زورگویی و زورشنوی، ظلم و تظلم، رویارویی سیه‌اندرون‌ها با زلال‌دلان، پنجه در پنجه افکندن چوپان‌های بی‌ریا که بزرگ‌ترین سلاح‌شان چوبی‌ست که با آن هی‌هی‌کنان گوسفند به دامان و کمر کوه می‌برند با تفنگ‌ بر دوشان مست قدرت، گویی این تفنگ انگشتر سلیمان را ماند بر دست هر که بود سلطان بیشه است.
هر سه داستان را بوی باروت فرا گرفته و عشق است که در این هوا خس‌خس می‌کند و سرفه از دیوارهای سینه می‌کَند و شمرده شمرده نفس می‌کشد. داستان سرزمین جمیله داستان جوان ساد‌ه‌دلی به نام پرویز است که دانشگاه را رها می‌کند و برای این که خرج مادر تازه بیوه‌شده‌اش را بدهد به سرزمین ناشناخته‌ای قدم می‌گذارد. پدر و برادرش زیر توفان ریگ کشته می‌شوند و او از این به بعد نان‌آور مادر و خواهرش مهناز است. شخصیت‌های داستان سرزمین جمیله با دو داستان دیگر سیامک هروی تقریبا یکی‌اند، اما در سرزمین جمیله، پرویز و ارباب محسن آدم‌های متفاوتی هستند. محسن برای این که سرمایه‌های فرهنگی-تاریخی دیارش غور و فیروز کوه توسط زورگویانی چون منصورخان به تاراج می‌رود و او کاری نمی‌تواند، بکند اشک می‌ریزد. محسن مرد آگاهی‌ست، داستان حمله‌ی تیمور شاه گورکانی را به غور برای پرویز تعریف می‌کند و از شهامت مردان و زنان غوری روایت‌ها دارد. در این میان داستان زن قهرمانی به نام جمیله و جنگیدن او با تیمور جالب است.
پرویز اما جوانی‌ست اهل نیمروز که چند سالی در دانشگاه کابل طب خوانده و از طرف مؤسسه‌ای در هرات برای سروی روستاهای غور به این ولایت فرستاده می‌شود. او در آن‌جا مهمان ماما کمال رفیق دوران سربازی کاکایش، می‌شود. این کمال برادر ارباب محسن است و هر دو در قریه‌ی کمر سبز مورد احترام مردم هستند. این دو خواهرزاده‌ای دارند که پدر و مادرش مرده‌اند، تهمینه دختر شوخ و سرزنده‌ای است که گرگ‌های نرکوه و چغچران در پی‌اش هستند و او اما دل به جوان نیمروزی داده. شخصیت دیگر داستان شاعر رواتب‌بگیر منصورخان است؛ این شاعر دلدار نام دارد و دُر لفظ دری را به پای خوکان می‌ریزد.
در این داستان محرومیت مردم غور به‌خوبی هویداست. من از برخی‌ها شنیدم که می‌گویند رمان تخیلی و زاده‌ی ذهن نویسنده است. این حرف درست اما همان داستان برای کسی دیگر در جای دیگر و یا به شکلی دیگر اتفاق افتاده یا می‌افتد.
مگر نه این است که ده‌ها عشق در این سرزمین به زور تفنگ در نطفه خفه شدند و خون عاشق‌های بی‌شماری به وسیله‌ی افرادی چون منصورخان، بهادر و جمعه‌ بولاغ فرش زمین شده است.
سرزمین ما سرزمین دردهاست و رمان‌های نویسندگان ما نیز حاکی این واقعیت است.
@ml_rustami

برای عابران رود مانند گدارم من
سکویم شانه‌ام من، نردبان روزگارم من

نبودم یک شب و خلقی مرا از یادشان بردند
و در شهر خودم بیگانه چون یاران غارم من

مرا در چشم مردم اعتباری نیست می‌دانم
که مردان سیاست‌پیشه را قول و قرارم من

خبرهای بدی دارم دمی برگردم از میدان
شبیه بیرقی پرخون و اسبی بی‌سوارم من

غمم چون گاو پیشانی‌سفید از دور معلوم‌ست
که نیم افراشته پرچم وَ یا سنگ مزارم من

مکدر کرده‌ام آیینه‌ها را جرم آنان چیست؟
بیا دستی بکش ای مرگ! پاکم کن غبارم من
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami

آزادی

بتاب تا گره از کار روز وا بشود
نماز صبح‌ ریا پیشه‌گان قضا بشود

بدم بدم که نفس‌های گرم در دی ماه
برای شانه‌‌ی یک‌لاقَبا قَبا بشود

بیا که پیش نگاهت برای رقصیدن
تمام شهر مبدل به دست و پا بشود

کم‌ست پیش قدوم تو بهترین مهمان!
هزار آدم برفی اگر فدا بشود

و باش کر بکند گوش شب‌گرایان را
صدای تشت که از بام‌شان رها بشود

بتاب تا کمر چوب دار چون سایه
بر آستان پر از مهر نور تا بشود
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami

ز بافت‌های زبان‌ست دام بعضی‌ها
پناه می‌برم از احترام بعضی‌ها

من از ثواب زیادش گذشته‌ام بهتر
که بی‌جواب بماند سلام بعضی‌ها

همیشه بخت رفیق‌ست و کیف ایشان کوک
نشسته است همایی به بام بعضی‌ها

به لطف نرخ تورم سقوط شرکت‌ها
صعود کرده بهای سهام بعضی‌ها 

چه‌قدر برده شد از لای سفره‌هامان نان
به نام خالق یکتا به کام بعضی‌ها

خراج را شده از زیر سنگ می‌جویند
که برقرار بماند نظام بعضی‌ها

" چه وعده‌های دروغی! بس‌ست! " باید که
پرید گاه میان کلام بعضی‌ها
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami

بنده هر از گاهی کانال تلگرامم را از سر تا ته ریز ریز نگاه می‌کنم. برخی از اشعار با اجتهاد خودم و نظر نیک دوستان نیاز به دست‌کاری و ویرایش دارد و این کار صورت می‌پذیرد؛ برخی هم کارشان از دست‌کاری گذشته و کاملا از کانال حذف‌ می‌شود.
این کار را می‌خواستم با صفحه‌ی فیسبوک هم انجام دهم که برادر ناخلف هکر همه چیز را خراب کرد.
این عمل‌کرد مزیت بسیاری دارد .من که هیچ حتی حافظ گاهی چندین‌بار یک غزلش را ویرایش می‌کرده است. از این رو از دوستانی که گاهی به این حقیر با نظری که خاک را کیمیا می‌کند، می‌نگرند و شعری را از من در کانال یا صفحه‌های‌شان می‌گذارند، درخواست دارم که سری به این کانال بزنند و از اشعار ویرایش شده کار بگیرند. از خیر غزل‌هایی که حذف شده هم بگذرند!
اجرکم علی الله!
@ml_rustami

این غزل صددرصد سیاسی‌ست!

رنگین نگشت دامن نوری که داشتیم
منشور، خنده زد به عبوری که داشتیم

همواره تیر غیب نشانش خطا نرفت
در عین آن مسافت دوری که داشتیم

چون سوزنی به بادکنک خورد و در دمی
بیرون پرید آن همه شوری که داشتیم

پیش از اجل نمردن ما جای شکر داشت
با آن قَدَر تمایل حوری که داشتیم

الکن مدیر مجلس ما بود و صبح شد
ناخوانده ماند متن زبوری که داشتیم

دیگر کسی مناره‌ی جامی بنا نکرد
از آن همه مهندس غوری که داشتیم

افتاده بود راه، نمودن برای مُلک
دست یگانه آدم کوری که داشتیم
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami

مثل پیدا بودن یک تار مو بر روی ماست
دزد می‌چرخد میان کاروان‌ها راست راست

با خروسی در بغل قاضی برائت داده است
هر شغالی را که با سگ‌های قشلاق آشناست

آمدند و گله را بردند و چوپان را زدند
از میان ایل ما برنو به دوشی برنخاست

عزم‌شان در خوردن مال رعیت کوه‌سان
آن‌چه را پس می‌دهند این قوم سنگین‌دل صداست

چون ولی‌عهدی که میهن مفت در دستان اوست
عده‌ای را بی‌پدر بودن همان نان و نواست

انقلابی‌ها! به راه اشتباهی می‌روید
پایتخت سلطنت‌خواهان دنیا گرده‌هاست
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami

این روزها عجیب احساس دل‌تنگی روح و روانم را در چنگال خودش گرفته و نای نفس به شاد بودنم نمی‌دهد. چه پدر سوز است درد تنها ماندن، تکیه‌گاهی را از دست دادن و هم‌دلی را در چشم نداشتن. تیره‌روزگاری شده است، بی‌جرم بودن هم خودش جرم است، در چنین زمانی سالکی را سزاست که راه بنماید و از چاه بهراساند. به گفته‌ی لسان الغیب:
به می سجاده رنگین کن گرت پیر مغان گوید
که سالک بی‌خبر نبود ز راه و رسم منزل‌ها
ایامی نه چندان دور مرا نیز چنین سالک راه‌بینی بود که البته در نیمه، راه کج گرفت و با کوله‌‌باری از افسوس و حسرت و ای‌کاش در برهوت زمانی که عصا از دست کور می‌ربایند و خراج از مسلمان می‌گیرند، رهایم کرد. هر وقت به استادم و خاطراتش فکر می‌کنم دلم همانند کبوتری که در دهانه‌ی چاه گیرمانده باشد، خودش را به دیواره‌ی سینه‌ام می‌کوبد. دل‌تنگی دردی‌ست که درمانی ندارد الا مرگ، تا زنده‌یی بدان مبتلایی و وای بر ما که گورمان نیز چون دل‌مان تنگ است.
اصلا چرا دارم طفره می‌روم، نمی‌دانم شاید ریگ‌ این دوره‌ی رنگ‌گرایی در کفش من هم افتاده و کفش آن‌قدر به پایم گشاد است که حسش نمی‌کنم. خواستم با این چند کلمه‌ی شکسته که به کاغذ مچاله‌‌شده‌ای می‌ماند، گرامی بدارم چهارمین سال‌یاد رحلت مولانا نور الحق جامی ( رحمة الله عليه ) را، مردی از تبار دوستی و از ایل عیارمردان روزگاری که عیار مردی را به سیم و زر سنجند. یادش را تیشه‌ی فرهاد هم نمی‌تواند از لوح سنگین زندگی پاک کند. به قول خودم:
مانند خطی حک‌شده بر سینه‌ی یک سنگ
هیهات که بیرون برود خاطرت از یاد
و به قول سعدی بزرگ:
دیگران چون بروند از نظر از دل بروند
تو چنان در دل من رفته که جان در بدنی
@ml_rustami

مثل قرآن لب طاق‌چه خوارست دلم
هم‌چون آیینه‌ی در مشت غبارست دلم

آرزو، عشق، هوس، جلب رضامندی عقل...
ای بمیرم که چنین زیر فشارست دلم

از غم اندازه‌ی یک عمر حکایت دارد
و از این زاویه چون سنگ مزارست دلم

دل من زنده به آن‌ست که خونین باشد
اصلا انگار که ترکیب انارست دلم

بردن و باختن و تا ته بازی ماندن
و به یک دید چنان مرد قمارست دلم

مثل کوبیدنِ یک مرد، سرآسیمه به در
منتظر مانده‌ی بی‌صبر و قرارست دلم
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami

برای آدم جویای نامی چون من جای خیلی ذوق‌زدگی دارد که برای نخستین بار ببیند از او مقاله‌ای ادبی‌ به چاپ رسیده!

.t.me/hamidkamgar

تنها صدای مانده‌ی باغیم نازنین
اما چه سود این که کلاغیم نازنین

آن نان و آب دادن  بابا چه فایده؟
ما گُشنه‌گان که بچه‌ی عاقیم نازنین

در هر نگاه کردن ما درد تازه‌ای‌ست
عکس شهید، گوشه‌ی طاقیم نازنین

هر دفعه بخت تاج به ما داد و اوفتاد
گویی که نسل، نسل، چُلاقیم نازنین

مانند گیسوان رها در مسیر باد
ما متحد برای نفاقیم نازنین

نسبت به ما تصور آرامشی نکن
روغن میان تاوه‌ی داغیم نازنین
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami

دوستان و هم‌راهان هم‌دل!
روزهای بس پربرکت عید سعید فطر، جشن اثبات بندگی روزه‌داران و قیام‌کنندگان بر شما خجسته باد. به امید آن‌که هر روزتان با شاددلی و دوری از گناه، عید باشد. آرزوی سرفرازی و آرامش می‌کنم برای تمام مسلمانان گیتی!
@ml_rustami

درویشی مستجاب الدعوه در بغداد پدید آمد. حجاجِ یوسف را خبر کردند، بخواندش و گفت: دعای خیری بر من کن. گفت: خدایا جانش بستان. گفت: از بهر خدای این چه دعاست؟ گفت: این دعای خیرست تو را و جمله مسلمانان را.
ای زبر دست زیر دست آزار
گرم تا کی بماند این بازار

به چه کار آیدت جهان‌داری
مردنت به که مردم‌آزاری
#گلستان_سعدی
@ml_rustami

إنزعی الخنجرَ المدفونَ فی خاصرتی
و اترکینی أعیش..
إنزعی رائحتَک من مسامات جلدی
و اترکینی أعیش..
إمنحینی الفرصه..
لأتعرّف على امرأه جدیده
تشطب اسمَکِ من مفکّرتی
و تقطعُ خُصُلاتِ شعرک
الملتفّه حول عنقی..
نزار قبانی
برگردان:
دشنه‌ات را از سینه‌ام بیرون بکش
بگذار زندگی کنم
عطر تنت را از پوستم بگیر و
بگذار زندگی کنم
بگذار با زنی تازه آشنا شوم که
نامت را از خاطرم پاک کند و
کلاف حلقه شده‌ی گیسوانت را از دور گلویم بگشاید
***
امروز ۳۰ اپریل درگذشت شاعر معاصر عرب نزار قبانی است. او اهل سوریه و زاده‌ی ۲۱ مارچ ۱۹۲۳ است، در ۳۰ اپریل ۱۹۹۸ بدرود حیات گفت.
@ml_rustami

چون شهیدی‌ که به خون‌ریز خودش مدیون است
رابطه بین من و عشق درست این‌گونه‌ست

منم آن تیغ که نو آمده از صحنه‌ی جنگ
دلم از هر چه عمل‌کرد که دارم خون است

مثل دیوانه که انداخته سنگی در چاه
چه کنم ترک تو از عهده‌ی من بیرون است

زندگی راه درازی‌ست که من طی کردم
هیرمند اول و امروز همان هامون است

حس بی‌تو شدنم را به چه تشبیه کنم؟
مثل صبحانه‌ی یک تُرک که بی‌زیتون است

دوستان یک‌سره احوال مرا می‌جویند
خشت خامی که ته برکه بیفتد چون است؟
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami

محمد❤️

دلی پرداغ دارم چون تن جنگ‌آوران فیل
کنار طاق‌ها افتاده مثل مصحف تنزیل

تو را حس می‌کنم هر جا و دل‌تنگ توام هردم
زمین تشنه‌ای را فرض کن اطراف رود نیل

صدای پای تو در خاطرم شب‌ها به آرامی
شبیه خواندن آیات قرآن است با ترتیل

چنان یک زخم بغرنجی‌ست جای خالی‌ات بر دل
که جای تیر برنو روی بازوهای مرد ایل

تو گویی یال اسب تک‌سوارم لرزه بر اندام
بدونت زندگی چون بستن سیل‌ست با یک بیل

نجیبی را تصور کن که از هر خر لگد خورده
و کوری طعنه دارد می‌زند بر پرتو قندیل

عصاکش‌های هم‌دیگر شدند از بحث می‌گویند
متی و مَرقُس و لوقا و یوحَنّا سر انجیل

تو بودی گرگ‌ها در بیشه‌ها سلطان نمی‌بودند
نمی‌رقصید اینک پرچم کفتار روی میل
#مولاداد_رستمی
@ml_rustami