گوندی هاوار هەورامان

optimum
معنی: حالت مطلوب، مقدار مطلوب، درجه لازم، بهینهمعانی دیگر: دلپسندترین، دلخواه ترین، مساعدترین، مطلوب ترین

ڕۆژی جیهانی شاخ پیرۆز بێت

پلنگی جولەمێرگ کەمال چەپە چیاوانێکی دێرین و ئەفسانەیی کوردستان بۆ هەمیشە جێی هێشتین ، بە ناوی هەموو شاخەوانانی کودستان پرسە سەرەخۆشی لە خانەوادەی. کمال چەپە دەکەین داواکارین ئەم کۆستە دوا ناخۆشی خانەوادە و هەڤاڵانی بێت لە شاخەوانانی هەکاری و یانەی چیاوانی جیلۆ .
بۆ ئەم کۆستە گەورەیە حاجی تانسو شاخەوانی دیاری تورکیا و باکوری کوردستان دەنووسێت ::

شاخاوی ئەفسانەیی کەمال چاپا KEMAL ANCHAPA
خوای گەورە ڕەحمیان پێ بکات.رزۆر دڵگرانین بە کۆچی دوایی یەکەم شاخەوانی هەکاری، یەکێک لە یەکەمین ڕاهێنەرانی شاخەوانیی تورکیا و باکوری کورستان برا بەنرخەکەم، وەستا، یەکەم ڕێبەری شاخەکانمان حاجی کەمال چەپا.

یەکەم شاخەوانی هەکاری. یەکەم شاخەوانی بە تەوەرەی پلنگی بەفر. ڕێسکۆ، بەرزترین لوتکەی چیای سیلۆ، کە یەکەم سەرکەوتنی زستانەی ئەنجامدا بۆ 4.147 لوتکە. وە یەکێک لە یەکەم مامۆستاکانی فیدراسیۆنی شاخەوانی تورکیا کە نازناوی کەمال چاپای بۆ ئەدەبیاتی شاخەوانی زستانە بەدەستهێنا. برا گەورەکەم KEMAL CHAPA کە بەناوی شاخەوانییەوە خزمەتێکی گەورەی هەبووە و زۆر ڕێزی لێدەگرم، کۆچی دوایی کردووە.

ئێمە هەمیشە شاخەوانی هەکاری و یانەی شاخەوانی سیلۆین ئێمەش بەردەوام دەبین لە شوێنپێی هاونیشتمانە بەنرخەکەمان، وەستا، مامۆستا کەمال چاپا و لەو شوێنەی کە وازی لێهێنا.
بە ئارامی پشوو بدەیت.

حاجی تانسو
یانەی هەکاری

بەپێی فەلسەفەی "فریدریک نیچە" لەو ساتەوە کە لەدایک دەبین، ڕۆحمان بە سێ قۆناغدا تێدەپەڕێت.

١. قۆناغی "وشتر": (ئەو کاتەی "بەڵێ" بۆ هەموو شتێک دەکەین)
زۆربەمان لێرەوە دەست پێ دەکەین. وشتر ئەو ئاژەڵەیە کە کڕنووش دەبات بۆ ئەوەی قورسترین باری لێ بار بکەن.
• لەم قۆناغەدا: تۆ ئەو کەسەیت کە دەتەوێت "باش" بیت. گوێ لە دایک و باوکت دەگریت، بەپێی یاساکانی کۆمەڵگە دەڕۆیت، ئەوە دەکەیت کە بە لای خەڵکەوە باشە، ئەو جلانە دەپۆشیت کە پەسەند و باون.
• لەم قۆناغەدا هەمیشە دەڵێیت: "دەبێت ئەمە بکەم"، "دەبێت وا بم". تۆ وەک وشترێکی ماندوو باری چاوەڕوانییەکانی خەڵکت خستووەتە سەر پشتت و لە بیابانی ژیاندا ڕێ دەکەیت. زۆر بەهێزیت، بەڵام "خۆت" نیت؛ تۆ تەنیا ئەوەیت کە خەڵک دەیانەوێت.
• گەر لە ئێستادا، کار و کردەوەکانت بەپێی ڕەزامەندیی خەڵکن، یان دەترسیت پێچەوانەی دابونەریت بجوڵێیتەوە، تۆ هێشتا لە قۆناغی "وشتر"دایت.

٢. قۆناغی "شێر": (ئەو کاتەی دەڵێین "نا")
ڕۆژێک دێت، وشترەکە ماندوو دەبێت لە بار هەڵگرتن. لێرەدا وشترەکە دەگۆڕێت بۆ "شێر". شێرەکە چیتر نایەوێت بار هەڵگرێت، نێچیر ڕاو دەکات و دەیەوێت ببێتە "پاشا".
• لەم قۆناغەدا: تۆ دەست دەکەیت بە یاخیبوون. دەڵێیت: "نا، من چیتر ئەو کارە ناکەم کە ئێوە دەتانەوێت". لێرەدا شەڕ لەگەڵ ئەو یاسایانە دەکەیت کە پێشتر وەک زنجیر لە ملت ئاڵابوون.
• هەستەکانت: لێرەدا تووڕەیی و ئازادی پێکەوەن. دەتەوێت ببیتە خاوەنی خۆت. شێر نایەوێت کەس فەرمانی بەسەردا بدات. بەڵام کێشەکە ئەوەیە شێر تەنیا دەزانێت "تێک بشکێنێت"، هێشتا فێر نەبووە شتی جوان "بئافرێنێت".
• ئەگەر لەو قۆناغەدایت کە چیتر گوێ بە قسەی کەس نادەیت و دەتەوێت بەربەستەکان بشکێنیت، یان لە هەموو شتێک یاخی بوویت، تۆ "شێر"ی ناخی خۆتت دۆزیوەتەوە.

٣. قۆناغی "منداڵ": (ئەو کاتەی "خۆمانین")
ئەمە جوانترین و قورسترین قۆناغە. نیچە دەڵێت دوای ئەوەی شێر هەموو شتێکی تێکشکاند، دەبێت ببێتەوە بە "منداڵ". بۆچی منداڵ؟ چونکە منداڵ نە وەک وشتر بار هەڵدەگرێت، نە وەک شێر تووڕەیە.
• لەم قۆناغەدا: چیتر شەڕ لەگەڵ کەس ناکەیت. ڕابردووت لەبیر کردووە. ژیان لای تۆ وەک "یارییەک" وایە. کار و چالاکییەکانت لە خۆشەویستییەوە سەرچاوە دەگرن، نەک بۆ ئەوەی خەڵک ستایشت بکەن (وشتر) یان بۆ ئەوەی نیشانی بدەیت کە بوێر و ئازادی (شێر).
• هەستەکانت: بێتاوانی و ئارامی. یاسای خۆت هەیە. ئەگەر پێت خۆش بێت لەسەر شەقامێک گۆرانی بڵێیت، دەیڵێیت و گوێ بەوە نادەیت کێ سەیرت دەکات. لەم قۆناغەدا "داهێنەر"یت، چێژ لە هەموو ساتەکان دەبینیت، وەک ئەوەی یەکەم جارت بێ ئەزموونیان بکەیت.
• ئەگەر گەیشتوویتەتە ئەو بڕوایەی کە ژیان کورتە و دەبێت ئەوە بکەیت کە ئارامی بە ڕۆحت دەبەخشێت، بێ ئەوەی ڕقت لە کەس بێت یان هەوڵ بدەیت دڵی کەس ڕابگریت، پیرۆزە... تۆ بوویتەتەوە بەو "منداڵە"ی کە نیچە باسی دەکات.

نیچە پێمان دەڵێت:

١. زۆر کەس وەک وشتر دەمرن و هەرگیز تامی ئازادی ناکەن.
٢. هەندێک کەس وەک شێر دەمێننەوە و هەموو تەمەنیان بە شەڕ و ڕق و یاخیبوون بەسەر دەبەن.
٣. کەمینەیەک هەن کە دەبنەوە بە منداڵ؛ ئەوانەی کە ژیانیان دەکەنە تابلۆیەکی هونەری و بە ئارامی تێیدا دەژین.