Кафия өлешенә килгәндә, «Шүрәле» бәетләрендә рифма соңгы өч иҗеккә туры килә:

Гәрчә анда тугъмасам да, мин бераз тор{ган идем},
Җирне әз-мәз тырмалап, чәчкән идем, ур{ган идем}.

Ул авылның, — һич онытмыйм, — һәр ягы {урман иде},
Ул болын, яшел үләннәр хәтфәдән й{урган иде}.

Зурмы? – дисәң, зур түгелдер, бу авыл бик {кечкенә},
Халкының эчкән суы бик кечкенә — и{неш кенә}.

Шуңа Тукай гаруз буенча да, иҗекләр саны буенча да, рифма буенча да искитмәле шагыйрь булып чыга. [Сер ачкандай сөйлим әле, әйе!] Шуның өчен “Тукай – наше всё”.

Тукай модернистмы, юкмы – монысы инде мөһим түгел.

Бу мәкаләсендә Ильяс Хаҗиев яшь язучыларның тема ягыннан чикләнгәнлекләре турында да яза, бу хакта уйларын да уртаклаша. Өлкән язучылар да бу турында борчыла, ди. Хәлбуки киңрәк темага язган чакларында ул яшь язучыларны матбугатта чыгарырга бер дә атлыгып тормыйлар бит?

Шул ук Ильясның Шәриф Камал премиясен алган хикәясе турында язучылар белән киңәшләшеп алдылар, «Идел»дә чыгармау мәслихәт дигән фикергә килделәр. Беркемгә дә гаеп ягуым түгел, ул карарның үз сәбәпләре бар, шулай да... Шулай да мәхәббәт белән туган авыл, туган авылга мәхәббәт турында язу иминрәк, ышанычлырак юл булып кала.

🎉 НАШЕ ВОЗВРАЩЕНИЕ! ОТКРЫТИЕ ОНЛАЙН-ШКОЛЫ КЛАССИЧЕСКОЙ АРАБСКОЙ КАЛЛИГРАФИИ ✨

Друзья, с радостью объявляем: наша школа открыта снова! Мы возвращаемся с обновлённой платформой, новыми возможностями и всем, что поможет Вам глубже погрузиться в мир классических искусств арабской каллиграфии не выходя из дома!

🌟 Что вас ждёт?

💻 Обновлённый сайт – удобная платформа с полным доступом к урокам в любое время.

🖋 Преподаватель с традиционной Иджазой – мастер, чья Сильсиля (цепь передачи знаний) ведёт к Али бин Абу Талибу (да будет доволен им Всевышний), и имеющий право выдавать Иджазу достойным ученикам. Автор канала Андэр хат.

👥 Полностью индивидуальное обучение и разделение полов. Мы знаем, как важно в Исламе соблюдение этики. Поэтому в нашей школе мужчины учатся напрямую у учителя, а женщины общаются с преподавателем через куратора-женщину.

🎨 Бесплатные практические и теоретические уроки на сайте для всех – пробуйте себя в искусстве хатта и изучайте историю каллиграфии.

📚 Эксклюзивная библиотека – собрание более 50-ти редких книг и трудов по исламской классической каллиграфии, тщательно отобранных за годы практики.

🛍 Магазин материалов – готовые наборы для изучения каллиграфии, чтобы у Вас было всё необходимое.

🔥 В честь открытия – скидка 15% на все курсы!
Активируйте промокод STARTHAT15 – действует только 3 дня!

📍Как записаться?
Переходите на сайт, выбирайте понравившийся стиль, после оплаты и заполнения данных, на ваш E-mail придёт логин и пароль для входа в Личный кабинет ученика (пароль в дальнейшем можно будет поменять на свой).

📩 Остались вопросы? Пишите нашему менеджеру: @nightleey

🔗 https://arabicalligraphy.ru

✨ Погрузитесь в исламское искусство, проверенное веками! ✨

22 февраля, 11:00

Интеллектуальный квиз «История Ислама в России»

На площадке UmmaForum – первой выставки халяльной индустрии состоится КВИЗ, где вы сможете узнать больше об истории и культуре Ислама в России

Мы особо приветствуем участников, НЕ владеющих знаниями, это возможность для вас познать богатое наследие играючи🔥

22 февраля 11:00

Уже 3 года мы, как творческий стартап «Эзтабар», создаем игры и квесты по истории и культуре мусульманских народов.

С нетерпением ждем встречи с вами в Москве! Участие возможно как в команде, так и индивидуально.

Каждый участник получит памятные подарки

Для записи и по всем вопросам: 8 (968) 782 53 21

Айсель, @madameztabar

Открыт предзаказ на книгу Павла Шаблея и Паоло Сартори «Дело Мансурова. Империя и суфизм в казахской степи»

В мае 1854 года российские имперские власти арестовали ишана Мухаммада Шарифа Мансурова по подозрению в заговорщических замыслах. Длившееся около девяти лет следствие породило информационную панику и слухи о возможных массовых беспорядках в Казахской степи на религиозной почве и привлекло публичное внимание, в том числе и со стороны правящих кругов. Почему фигура суфия Мансурова так интересовала колониальную администрацию и чем он представлял опасность? Какими знаниями о суфизме в Казахской степи в конце XVIII — первой половине XIX века обладали правительственные чиновники? Отличалось ли их восприятие этого исламского религиозного течения определенной объективностью или же опиралось на стереотипы и фантазии ориенталистского характера?

В поисках ответов на эти вопросы Павел Шаблей и Паоло Сартори обращаются к истории возникновения и контексту этого драматического дела. Анализируя его документальную основу и выводы привлеченных к следствию экспертов, авторы книги показывают, как дело Мансурова очерчивало изъяны российской колониальной системы управления и демонстрировало отсутствие последовательности у имперской политики по отношению к исламу и суфизму.

Оформить предзаказ на книгу со скидкой 25% можно на nlobooks.ru.

۱۴۴۶ سنه شهر رمضان قوتلی اولسن!

Мәрхаба, йә мәрхаба, шәһре рәхмәт, мәрхаба!

Рамазан күп торса, бер ай торгай,
Ниятеңез ошбу айда кабул булгай,
Яхшы-яман кылмышың бу дөньяда,
Ахирәткә барганда хәзер торгай,
Мөхәммәд өммәтенә, йә шәһре Рамазан

Әйдәгез “гүзәл затлар” турында бер-ике сүз әйтеп алыйк әле. Классикларга мөрәҗәгать итик – каршыгызда Дж. Батлерның мәшһүр “Gender Trouble” хезмәте. Гендер эзләнүләренең нигез ташы. Куркыныч яңгырый, шулаймы? Шулай да, моңарчы каналыбызда чыккан китаплар безне әкрен-әкренләп шушы темага илтте, инде менә килеп терәлдек, дисәк тә була.

Беренчедән, “җенес” белән “гендер” төшенчәләрен искә алыйк. Бүген кайсыберәүләр “җенес”не биологик, табигый нәрсә, ә “гендер”ны мәдәни, иҗтимагый төшенчә буларак шәрехли. Ләкин бу бик үк дөрес булмас. Чөнки шушы табигать/иҗтимагыять оппозициясе – дискурсив алым. Бу төшенчәләрнең мәгънәсен кешеләр уйлап бетерә. Һәм ул төшенчәләр әйләнә-тирә дөньяны күзаллавыбызны шәкелләндерә. Батлер уйлавынча, “җенес” тә, “гендер” да – дискурсив конструктлар. Икесе дә хакыйкатьне, “чын нәрсәләрне” тасвирлауга дәгъва кыла, ләкин ул “чынбарлык” кешенең фикерләү нәтиҗәсе, ягъни аның уй-күзаллаулары төзелешенә буйсынган булып чыга.

Конструктлар дигәннән, Батлер “гендер”ны “чынбарлык”ка каршы куеп, аны иллюзиягә тиңләми. Моның урынына ул дискурс кысаларында бинар оппозицияләр ничек төзелгәнен, гендерның кайсыбер конфигурацияләре ничек итеп “чын” буларак кабул ителә башлавын, “табигый” һәм “табигый булмаган” арасындагы аерма ничек ясалганын тикшерә.

Шулай итеп, гендер/җенес
– кешеләр арасындагы аермалар белән идарә итү юлы. Хәтерлисезме, Советлар Союзы турында сөйләгәндә, без перформативлык төшенчәсен телгә алган идек. Перформативлык – ул гамәлне (гадәттә уйсыз-нисез) кабатлап тору. Советлар Союзының ахыргы елларында партсобранияләр, яки, мәсәлән, Ленин бабайга сылтамалар шушындый перформатив гамәлләргә әверелгән. Гендер – шундый ук перформатив гамәлләргә нигезләнгән дискурсив конструкт. Аны көннән-көн яңартып, кабатлап, перформанс кылып торырга кирәк. Башкача әйтсәк, гендер кеше үз тәне белән ниләр (һәм "ни сәбәпле") эшләвенә бәйле.

Дискурс кысаларында кайбер гамәлләр “табигый”, кайсыберләре “гайре табигый” буларак билгеләнә, ул билгеләнүләр безнең тормышыбызны да алга алып бара. Һәм менә бер сорау: субъект шушы дискурслардан, аңа тагылган күзаллаулардан азат ителә, яисә аларны үзгәртә аламы? Коллыкны бетерү хәрәкәте, суфражистлар, хатын-кыз хокукларын алга сөрүчеләр, хәтта исламофобиягә каршы көрәшүчеләр бу сорауга уңай җавап бирә. Шуңа күрә без көн саен “гаделлек”, “тигезлек”, “азатлык” төшенчәләре нәрсә аңлатканын яңадан ачыклап торырга мәҗбүр.

#academia@mektupler

Знаете ли вы поэтессу Умм Камал? Очень изящно - с феминитивами, но очень, очень печально :)

Бүген яхшы бер семинарда катнашырга туры килде (видеоязмасын тиздән җибәрермен). Анда башкорт шигъриятенә җитди анализ ясарга тырыштылар.

Гаруз һәм силлабик системалар турында да сөйләделәр. Престиж мәсьәләсе куелды, ягъни кайсы очракларда гарузга мөрҗәгать иткәннәр, ә кайчан силлабик системада иҗат итүне өстен күргәннәр, һәм, гомумән, ике система кисешкәндә, аларны ничек итеп «аера» торган булганнар кебек сорауларга җавап эзләдек. Тукайны да, Мәҗит Гафурины да искә алдылар, әлбәттә.

Ә миңа, престиж дигәннән, «Туган тел» шигыре гомумән башка ягыннан ачылды. Фотода сез В. Казыйханның сатирик шигырен укый аласыз (чыганак – @tatargrammar). Ул шигырьнең «теле» бүген безгә бик сәер яңгырый – гадәттә язма текстларда («литературада») тел стандартларыннан нык тайпылмыйча, аларны үтәргә тырышалар. Ләкин шигырь ул кагыйдәләрне боза. Шуңа кызык, яңача яңыгырый.

Тукайның оригиналь «Туган тел»е дә үз контекстында – шундый конвенцияләрне бозучы, сәер бер шигырь булырга мөмкин (гаруз сакланса да). Чөнки ул «урам теле»ндә язылган, аның темасы голәмалар арасында таралган жанрларга бәйләнмәгән, ул башка «престиж»ны – Просвещение-inspired миллият телен – куып тотарга тырыша.

Башка шундый конвенцияләрне «бозучы», ләкин бүгенге көн күзлегеннән «классик-классик» буларак кабул ителгән шигырьләр бар микән?

Кадер киче турында болай әйткәннәр:

ای خواجه چه جویی ز شب قدر نشانی
هر شب شب قدر است اگر قدر بدانی

Кадер кичен эзлисең,
галәмәтләр күренсә,
Һәр кич Кадер кичәсе,
әгәр кадере беленсә.

— Нуретдин Габдрахман Җәми

Җәми шигъри юлларында сүз уйната. Гарәпчә «Ләйләтел-Кадер» гыйбарәсе «Кодрәт киче» дигәнне аңлата. Ләкин фарсы һәм татар телендә «кадер» сүзенең башка магънәсе дә бар – кыйммәт, тиешле бәя. Шулай итеп, соңгы юлны төрлечә укып була: ¹ әгәр галәмәтләр күренсә, димәк, Кадер киче була ала; ² һәр төннең кадерен белеп, Кадер кич кебек үткәрергә була.

Җәминең шигъри юллары Сәгъдигә җавап буларак язылган булса кирәк:

اگر شبها همه شب قدر بودى
شب قدر بى قدر بودى

Кадер кичәсе икән әгәр һәр кичә,
Кадер кичәсе булыр кадерсез кичә.

— Сәгъди

Монда шулай ук «кадер» сүзе телдән телгә төрле мәгънәләр ала. Лафзый һәм мәгънәви аермаларга карамастан, Җәми дә, Сәгъди дә Кадер кичәсенең кадерен ассызыклый.