Шушы көннәрдә мигрантларның болай да авыр тормышын авырайта торган канун өлегесе тыңлана. Рус телен начар белгән мигрант балаларын мәктәпләргә кабул итмәскә тәкъдим ителә. Бердәнбер Татарстан парламенты канун өлгесен хупламады. Бу нәрсәгә бәйле соң?

Мигрантларны болай да күп җирдән борып җибәрәләр. Илебезгә керү белән үк, алар медиадагы маргиналь нарративлар белән каршылаша. Бу очракта "кем ни сөйләмәс", дип кенә булмый, чөнки шушы медиарепрезентация һәм стереотиплар аркасында мигрантлар бушлык зоналарына эләгә (zones of non-existence). Бушлык зоналары — ул мигрантлар барлыгын күрмәмешкә салыша торган өлкәләр. Мәсәлән, "һәркемнең белем алырга хокукы бар", "һәркемнең бушлай медицина ярдәменә хокукы бар" кебек җөмләләрне "мигрантлардан башка һәркемнең" дип укуы дөресрәк булыр иде (I. Kuznetsova, J. Round; 2019).

Моннан тыш, Россиядә мигрант балаларын болай да начар мәктәпләргә җибәрергә тырышалар. Мәктәпкә кабул иткәндә, тел киртәсе һәм мигрантларның үз хокукларын яхшы белмәвеннән файдаланып, акча сорыйлар, мигрант баласын "артта калучылар" рәтенә куялар (E. Demintseva, 2020). Моннан тыш, дискриминацион иерархиләр барлыкка килә: доминант мәдәнияткә охшаш милләт вәкилләре "безнекеләр"гә якынрак булып чыга, ә тел, диннәре буенча аерылганнар "кыргыйлар" дип кабул ителә. Символик киртәләр чын киртәләргә әверелә.

Татарстанда бу очракта позитив динамика бар – бүген "татар"лар да, "рус"лар да бертигез диярлек дәрәҗәдә "безнекеләр" рәтенә куела (2017 нче елны истә тотсак та). Шулай да башка милләт вәкилләре, хәтта Россия ватандашлары да, көндәлек тормышта дискриминацион риторика белән каршылаша ала: әле яңа гына тел, милләт саклау әһәмияте турында сөйләгән татар укытучылары удмурт, мари, чуваш чыгышлы укучыларын ачуланганда, аларның чыгышларын ямьсез шәкелдә ассызыклап куярга мөмкиннәр. Кайбер укучылар социаль адаптация максатларыннан үз милләтләрен яшереп, үзләрен "престижрак" милләт вәкилләре дип күрсәтергә тырыша, туктаусыз negotiation of identity бара (D. Suleymanova, 2020). Милләт "объектив" категория булудан туктый, динамик, субъектив төшенчәгә әйләнә. Димәк, мигрант проблемалары Россия ватандашларына кагыла ала – татарлар Татарстанда үзләрен яхшы хис итсә дә, башка төбәкләрдә ни булачагы билгесез.

Мәктәпләр берләшү, дуслык урыны булырга тиеш. Киртәләр тудырып, изоляцияне көчәйтеп торучы урыннар түгел.

WB'да турыдан-туры сату тукталып торганда (нөсхәләрне җиткерүгә бәйле), китапны кибетләрдән сатып алырга була:

— «МАНАРА» кибете
• Адрес: Казан, Тукай ур., 23
• Эш вакыты: 9:00–19:00 (дүш–җом); 9:00–18:00 (шим–якш)

— «АЛТЫН АЙ» кибете
• Адрес: Казан, Париж коммунасы ур., 19
• Эш вакыты: 9:00–19:00 (дүш–җом*); 10:00–18:00 (шим–якш)
* җомга 12:00–12:40 тәнәфес

— MUSLIMBOX кибете
• Адрес: Яңа Шигали ав., Совет ур., 31б
• Сылтама: t.me/muslimboxkzn/1421
• Элемтә: @leilyashh

Мәгълүматны яңартып торырга тырышсак та, кибеттә күпме нөсхә калганын тикшерә алмыйбыз. Моны белер өчен, сатучылар белән элемтәгә керергә киңәш итәбез.:

Немножко "мирасизма" пост.

[Почти] иске имла там и тогда, где и когда ее не ожидаешь. Оказывается, в 1973 г. вокально-инструментальный ансамбль (ВИА) "Идель", помимо кириллической надписи своего названия, использовал надписи на латинице и арабице. И пусть арабица здесь выполняет роль экзотической виньетки - ее использование в общественном пространстве в разгар политики манкуртизации симптоматично. За тысячу лет арабица стала неотъемлемой частью татарского культурного кода.

https://t.me/bakchalar/2141

Schluessel Eric. An Introduction to Chaghatay - A Graded Textbook for Reading Central Asian Sources

Эчтәлеге:
1 Basic Word Order and Copular Sentences
2 Existence
3 Plural, Palatal Harmony, and Case Endings
4 People and Questions
5 The Present-Future Tense
6 Possessive Pronouns and the Simple Past
7 A Legal Document
8 A Newspaper Story from Kashgar
9 Qasim Beg, “Events in Ghulja”
10 Craft Manual of the Blacksmiths
11 Babur’s Description of Ferghana
12 Abu ‘l-Ghazi’s Shajara-i Turk
13 Nawāʾī’s Seven Sleepers
14 The Tadhkira of Jalāl ud-Dī n Katakī , Part One
15 The Tadhkira of Jalāl ud-Dī n Katakī , Part Two
16 The Stories of the Prophets
Appendix A: Numbers
Appendix B: Common Units of Measurement
Key to Exercises
Chaghatay-English Glossary
Index of Grammar and Suffixes
About the Author

💳 - иганәче булып ярдәм итү
💻 - платформабыз
📣 - каналыбыз

Әгәр дә ел сүзен сайларга кирәк булса, нинди сүзне сайлар идем икән?

«Мәктүпләр» каналында 2024 нче милади елның сүзе –

МИКРОТАРИХ булсын.

Микротарих хакимият билгеләгән шартларда кешенең үз-үзен тотышын аңларга, аңлатырга тырыша. Микротарих кешене сайлау ясарга сәләтле, тарихта үзенең йогынтысын сизгән актор буларак күрә. Әлеге юнәлеш башка интеллектуаль традициягә – кешене «халык массасы», зур төркемнәрнең (милләт/өммәт/дәүләт) бер көчсез бөртеге, аларның пассив объекты буларак билгеләүгә каршы тора.

Микротарих – ул метод та, оптика да. Бер кешенең тормышы, хәтта берәр кечкенә генә вакыйга – казус – аша кеше яшәгән җәмгыять турында бик күпне ачыклап була.

Әлбәттә, мондый оптикада олы, күләмле, гомумиләштерүчән нарративларга таянып булмый, шуңа тарих челпәрәмә килеп меңләгән кыйпылчыкларга таркала. Милләт, өммәт, дәүләт тарихы бүтән бербөтен хикәяне тәшкил итми, алар арасындагы киеренкелек (бәлкем кемгәдер «кисешүләр» сүзе күбрәк ошар) яңа, продуктив тарихи күзаллауларны булдыра. Ул күзаллауларда гади кеше мөстәкыйль карарлар кабул итә ала торган акторга әйләнә. Андый акторның максатларын зур нарративлар аша гына, «милләт өчен», «дин өчен», «ватан өчен» дип кенә аңлатып булмый.

Һәрберебез төрле контекстларда яши, безне берләштерерлек әйберләр күп тә, күп тә түгел сыман. Ничек кенә булса да, киләсе елда үзебезнең тетрәндерерлек вакыйгаларның мәхбүсе түгеллегебезне, ихтыяр көче сахибе булуыбызны тагын да яхшырак аңларга тырышыйк.

#academia@mektupler