🇷🇺Азбука зуботехнического мастерства 🇷🇺
✍️ Гюнтер Зойберг
📣2007
🛂 @bookmydrug

Share QODIRJONOV ABDUJABBOR 301-A TISH TOʼQIMALARINING TOʻLIQ YEMIRILISHI.pptx

🦷 Fiziologik prikus (qisqa mazmun)
• Tishlar orasidagi to‘g‘ri va funksional kontakt
• Maqsad: ovqatni samarali chaynash va yuklamaga chidamlilik

⸻

🔹 Prikus turlari:
• Ortognatik (norma)
• To‘g‘ri prikus
• Fiziologik progeniya
• Fiziologik opistognatiya

⸻

🔑 Ortognatik prikus belgilar:
• Barcha tishlar kontaktda
• Har bir tish 2 ta antagonistga ega (aqldan tashqari)
• O‘rta chiziqlar mos keladi
• Yuqori kesuvchilar pastkini 1/3 qoplaydi
• Kesuv-qirrali kontakt mavjud
• 1-molyarlar to‘g‘ri joylashgan

⸻

⚙️ Joylashuv xususiyatlari:
• Yuqori tishlar — biroz tashqariga egilgan
• Pastki tishlar — biroz ichkariga egilgan
• Yuqori tishlar pastkilarni qisman yopadi

🔹 I sinf (norma)
• 1-molyarlar neytral holatda
• Yuqori 6-tish pastki fissurada joylashadi
• Patologiya → faqat old tishlarda

⸻

🔹 II sinf (distal prikus)
• Pastki jag‘ orqaga siljigan
• Yuqori tishlar oldinga chiqadi
• Belgilar:
• Sagittal tirqish
• Tremalar
• Chuqur qoplash mumkin

Turlari:
• 1-tip: old tishlar oldinga chiqadi
• 2-tip: old tishlar ichkariga egilgan

⸻

🔹 III sinf (medial prikus)
• Pastki jag‘ oldinga siljigan
• Pastki tishlar yuqorini qoplaydi
• Teskari sagittal tirqish

⸻

🎯 Eslatma:
• Klassifikatsiya faqat morfologik
• Har doim klinik holatga to‘liq mos kelmasligi mumkin

Yaxshi — bu qismni aniq bilsang, klinik savollarda bemalol javob berasan. Quyida qisman tish qatori nuqsonida ortopedik davolash rejasining to‘liq, bosqichma-bosqich algoritmi:

⸻

🦷 QISMAN TISH YO‘QOTILISHIDA DAVOLASH REJASI

🔹 1. Anamnez yig‘ish
• Shikoyatlar (chaynash qiyinligi, estetik muammo)
• Kasallik tarixi
• Allergiyalar (metallga!)
• Umumiy sog‘liq holati

⸻

🔹 2. Klinik tekshiruv
• Og‘iz bo‘shlig‘i ko‘rigi
• Tayanch tishlar holati (kariyes, harakatchanlik)
• Okkluziya (tishlash)
• Gingiva va parodont holati

⸻

🔹 3. Qo‘shimcha tekshiruvlar
• Rentgen (OPG / periapikal)
• Model olish (diagnostik gips model)

⸻

🔹 4. Diagnostika va klassifikatsiya
• Nuqsonni aniqlash
• Kennedy klassifikatsiyasi bo‘yicha baholash

👉 Bu bosqich davolashni tanlash uchun asos

⸻

🔹 5. Davolash variantlarini tanlash

🔸 Variantlar:
1. Ko‘prik protez (fixed bridge)
• Agar tayanch tishlar kuchli bo‘lsa
2. Qisman olinadigan protez
• Ko‘p tish yo‘qolgan bo‘lsa
3. Implantatsiya
• Suyak yetarli bo‘lsa va bemor rozi bo‘lsa

⸻

🔹 6. Individual reja tuzish

Quyidagilarni hisobga ol:
• Bemor yoshi
• Suyak holati
• Gigiyena darajasi
• Moliyaviy imkoniyat

👉 Shu yerda sen “doktor fikrlash”ni ko‘rsatasan

⸻

🔹 7. Tayyorlov bosqichi
• Kariyeslarni davolash
• Professional tozalash
• Parodontal davolash (kerak bo‘lsa)
• Tayanch tishlarni mustahkamlash

⸻

🔹 8. Ortopedik bosqich

Agar ko‘prik tanlansa:
• Tishlarni charxlash
• Qolip olish
• Vaqtinchalik kronka
• Laboratoriya bosqichi (metall-keramika tayyorlash)
• Doimiy protezni o‘rnatish

⸻

🔹 9. Moslashtirish va nazorat
• Okkluziya tekshirish
• Estetik baholash
• Bemorni o‘rgatish (gigiyena)

⸻

🔹 10. Kuzatuv (follow-up)
• 1–3 oyda nazorat
• Asoratlarni oldini olish

⸻

⚠️ Muhim klinik qoidalar
• Zaif tayanch tishga ko‘prik qo‘yilmaydi
• Parodont muammosi bo‘lsa → avval davolash
• Har doim minimal invaziv yondashuv

⸻

🎯 Qisqa algoritm (yodlash uchun)

👉 Anamnez → Tekshiruv → Rentgen → Klassifikatsiya → Variant tanlash → Tayyorlash → Protez → Nazorat

⸻

Agar shu rejani og‘zaki aytsang:
👉 tartibli + klinik fikrlash bor deb baholanadi

Agar xohlasang, keyingi qadamda:
• real klinik case qilib beraman (imtihon style)
• yoki Kennedy bo‘yicha tez ajratish usulini o‘rgataman

Kennedy

Yaxshi — Kennedy klassifikatsiyasini bilish = to‘g‘ri davolash rejasining asosi. Qisqa emas, aniq va tushunarli qilib beraman.

⸻

🦷 Kennedy klassifikatsiyasi (qisman tish yo‘qotilishi)

🔹 I sinf (Class I)

👉 Ikki tomonlama distal nuqson
• Orqa (distal) tishlar yo‘q
• Old tishlar saqlangan

📌 Misol:
Premolyar va molyarlar ikkala tomonda yo‘q

👉 Davolash:
• Qisman olinadigan protez (RPD)
• Implant (agar imkon bo‘lsa)

⸻

🔹 II sinf (Class II)

👉 Bir tomonlama distal nuqson
• Faqat bitta tomonda orqa tishlar yo‘q

📌 Misol:
Chap tomonda molyarlar yo‘q, o‘ng tomonda bor

👉 Davolash:
• RPD
• Implant
• Ba’zan ko‘prik (cheklangan holatda)

⸻

🔹 III sinf (Class III)

👉 Chegaralangan (bounded) nuqson
• Yo‘qotilgan tishlar ikkala tomondan tishlar bilan chegaralangan

📌 Misol:
Ikki tish orasida bo‘shliq bor

👉 Davolash:
• Eng yaxshi variant → ko‘prik protez
• Implant ham mumkin

⸻

🔹 IV sinf (Class IV)

👉 Old (anterior) nuqson, o‘rta chiziqdan o‘tadi
• Old tishlar yo‘q
• Estetika juda muhim

📌 Misol:
4 ta old tish yo‘q

👉 Davolash:
• Ko‘prik
• Implant
• Estetik yondashuv muhim

⸻

⚠️ Muhim qoidalar (imtihon uchun)

🔸 1. Eng orqa nuqson hal qiladi

👉 Klass aniqlashda eng distal bo‘shliq asosiy

⸻

🔸 2. Modifikatsiya (qo‘shimcha nuqsonlar)
• Asosiy sinfdan tashqari bo‘shliqlar → modification
• Masalan:
• Class III mod 1
• Class II mod 2

⸻

🔸 3. IV sinfda modifikatsiya YO‘Q

👉 Chunki u faqat old va yagona nuqson bo‘ladi

⸻

🎯 Ultra qisqa yodlash
• I → 2 tomon distal
• II → 1 tomon distal
• III → o‘rtada, chegaralangan
• IV → old (midline o‘tadi)

⸻

🔥 Klinik fikrlash (bu seni ajratadi)
• I va II → olinadigan protez ko‘proq
• III → ko‘prik ideal
• IV → estetika = birinchi o‘rinda

⸻

Agar xohlasang, keyingi bosqich:
• men senga rasmga qarab Kennedy aniqlashni mashq qildiraman
• yoki real exam savollari bilan test qilaman

Shu joyni mukammal qilsang, ortopediyadan ancha oldinga chiqasan.