ﻣﺎﻧﺎ ﻧﻴﺴﺘﺎﻧﻲ Mana Neyestani

۸
زندگی پنهان
A Hidden Life

فیلم سه ساعته ترنس مالیک نسبت به ساخته های اخیرش، متفاوت‌ترین و داستانی‌ترین محسوب می‌شود، از بهشت خیره‌کننده‌ای می‌آغازد در طبیعت آلپ که با عشق و خوشبختی مردوزن کشاورزی اطریشی یادآور باغ عدن است اما آتش جنگ جهانی و نازیسم به سادگی خوشبختی را پایان می‌دهد و آدم‌وحوا را در جهنم واقعیت جاری می‌اندازد. مردان روستا را به خدمت جنگ زیر پرچم متحدین می‌خوانند، اما قهرمان داستان که مسیحی معتقدی است تن به جنگ و کشتار همنوعان نمی‌دهد. شرکت در جنگ و حمایت از هیتلر در آن مقطع تاریخی یک ارزش اجتماعی و تجلی میهن‌پرستی تلقی می‌شود پس مرد از جانب هم‌ولایتی‌ها انگ ترسو، بی وجود و عاقبت خائن به وطن می‌خورد ‌و زیرفشار اکثریت ناهمسو و قدرت قرار می‌گیرد. مالیک نشان می‌دهد که چطور در جامعه‌ای که تحت تاثیر احساسات و هیجانات مقطعی است فرد به خاطر دگراندیشی و ناسازی با معیارهایی که ده سال بعد نادرستیش بر همگان مسلم خواهد شد عذاب می‌بیند و له می‌شود. مرد را برای خدمت نظام احضار می‌کنند او هم می‌رود اما از قسم خوردن به نام هیتلر که جزو مقررات نام‌نویسی است سر باز می‌زند و به زندان می‌افتد و با عواقب سخت این «نه گفتن» و تن ندادن به چیزی که به آن نامعتقد است روبرو می‌شود. شخصیت مرد و پافشاری‌اش بر باوری که دارد یادآور سر تامس مور در «مردی برای تمام فصول» است، مالیک اما می‌کوشد از او قهرمانی شکست‌ناپذیر نسازد، او بیشتر مثل مسیح «آخرین وسوسه» است با تمام شک ها و ترس‌ها و ضعف‌هایش- صحنه ای در برابر قاضی نظامی آلمانی با بازی برونو گانز دارد که یادآور برخورد پونتیوس پیلاطس با عیسی در «مرشد و مارگاریتا»ست- حتی بارها در پاسخ بازجوها و قاضی ‌تاکید می‌کند اصرار بر حقانیت نظرش دربرابر جمع ندارد فقط «نمی‌تواند کاری را انجام دهد که دیکته کرده‌اند و باورش ندارد» و سر همین یک حرف می‌مانَد و هزینه می‌دهد، کاری که اگر در مملکت خود ما رایج بود، شاید روزگار دیگری داشتیم. مثل اکثر کارهای مالیک ، فیلم صحنه‌های طولانی و بی‌ربط هم دارد و خصوصا در یک ساعت آخر گاه تحملش سخت می‌شود، اما مجموعا اثری تاثیرگذار، سبک‌مند و بسیار چشم‌نواز است با بازی‌های درجه یک از هنرپیشه‌های اطریشی و آلمانی.
۹
جوجو ربیت
Jojo Rabbit

ایده بچه ای که زمان تسلط نازیسم در آلمان ، هیتلر را قهرمان و همبازی ذهنی خودش قرار داده بسیار جذاب و با توجه به فضای پرهراس از بازگشت نازیسم و نژادپرستی معاصر ، جسورانه است اما این جسارت در همین حد انتخاب ایده باقی می‌ماند، کارگردان جرأت نمی‌کند با این هیتلر ذهنی که باید از فیلتر ذهن کودک ده ساله گذشته باشد خیلی ور برود و بازی کند، احتمالا از ترس این که مبادا «زیباسازی» و «شیرین‌سازی» دیکتاتور نژادپرست آلمانی تلقی شود. فیلم در همه قسمت‌هایش یکدست خوب نیست، گاهی زیادی کاریکاتوری می‌شود گاه زیادی جدی، با این حال در بخش‌های خوبش واقعا تاثیرگذار است، مثل تمام صحنه‌هایی که رابطه جوجو و مادرش را نمایش می‌دهد با بازی خوب اسکارلت جوهانسن یا سکانس جنگ نهایی و ورود متفقین به شهر که بسیار خوب کارگردانی شده.
۱۰
میدسامر
Midsommar

مثل «وراثت» ساخته ترسناک قبلی این کارگردان بر لحظه‌های ترسناک و خوف انگیز استوار نیست، اما با موفقیت فضایی شوم و بدیمن می‌سازد که تا آخر همراه بیننده است. این حس تهدید و ناامنی بر خلاف انتظار نه در فضاهای تاریک و پرسایه شبانه که در دل روشنی مطلق و بدون شب یک روستای اسکاندیناوی شکل می‌گیرد و اتفاقا این همیشه روز بودن و فقدان شب، بر بی زمانی و توهم فضا می‌افزاید. مشکل فیلم این است که مایه‌هایی که باید اثر را عمق بیشتری بدهند آنقدر پرملاط و جانانه نیست و آخر سر احساس میکنی انرژی و وسواس غریب «آری استر» در تصویرپردازی و قاب‌بندی و میزانسن می‌توانست صرف چیزی بامعناتری بشود، با این حال به لحاظ بصری یکی از دیدنی‌ترین آثار سال قبل است که حس و حال نقاشانه کادرها گاهی پاراجانف را یاد آدم می‌آورد

انتخاب ویژه:

یک فیلم ایرانی نه چندان جدید که کمتر درباره ش گفته اند:
«شماره هفده، سهیلا» ساخته محمود غفاری
اثری بی‌زرق ‌و برق، بی ادعا، بی سروصدا اما غافلگیرکننده است درباره زن مجردی در آستانه چهل سالگی که دلش بچه می‌خواهد و برای همین عجله دارد شوهری پیدا کند، با رجوع به دوست پسرهای قدیمش، مواردی که آشنایان معرفی می‌کنند، یک بنگاه زوج‌یابی و راه‌هایی از این دست. با سبکی سهل و ممتنع که کیارستمی «گزارش» و «کلوزاپ» را به خاطر می‌آورد، نقبی می‌زند بر معضلات زن بودن، در جامعه‌ای سرشار از پیشفرض، قضاوت و انتظار، نتیجه یکی از بهترین فیلمهای دهه هزاروسیصدونود ایران و از معدود آثار قابل رجوعی در آینده است که می‌شود گوشه‌هایی از جامعه و آدم‌های معاصر و مناسبات زمانه‌اش را در آن بازشناخت.

👍1

13.9K viewsedited 11:12