***
А лес стаіць, маўклівы ціха,
Не зварухне свайго галля...
Зіма, зіма... Бы ў цвеце ліпа,
У белым снезе ўся зямля.

Пятро Глебка

#вершдня

11 сакавіка — гадавіна з дня смерці Аляксея ПЯТКЕВІЧА, беларускага літаратуразнаўцы, краязнаўцы, педагога.

Будучы прафесар нарадзіўся 30 сакавіка 1931 года ў вёсцы Новы Свержань Стаўбцоўскага павета. З 1957 года жыў у Гродне. Быў адным з ініцыятараў за наданне Гродзенскаму ўніверсітэту імя класіка беларускай літаратуры Янкі Купалы, стварэння кафедры беларускай культуры. Абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Псіхалагічны аналіз і праблема характару ў прозе Кузьмы Чорнага».
З 1958 года друкаваў артыкулы, гісторыка-літаратурныя і краязнаўчыя даследаванні, рэцэнзіі. Адзін з аўтараў «Гісторыі беларускай дакастрычніцкай літаратуры» (1969), «Гісторыі беларускай літаратуры. XIX — пачатак XX ст.» (1981).
Быў навуковым кіраўніком аспірантаў, падрыхтаваў трох кандыдатаў навук. Аўтар 527 літаратурна-крытычных і культуралагічных работ, у тым ліку 16 кніг.

Артыкул Алы ПЕТРУШКЕВІЧ пра адну з апошніх кніг Аляксея Міхайлавіча ПЯТКЕВІЧА «Слова і кніга Прынёмання», у якой прасочаны здабыткі культурнай спадчыны Гарадзеншчыны ад даўніх часоў да сучаснасці, можна прачытаць у № 116 «Літаратурнай Беларусі».

***
Ёсць на свеце мой алень,
Ёсць і гэткае маленне:
Будзь заўсёды у аленя,
Цёмны мох і светлы дзень!

Вы, разумныя браты, —
Я і сам страляць умею —
Дайце жыць майму аленю
Пад галінкай дабраты.

Вось у цішыні лясоў
Ліст трапеча счырванелы.
Можа, гэта страх аленя
Тут асінкаю ўзышоў?

Я іду, іду між дрэў
Па асінавай алеі.
Мне пабачыць бы аленя...
Зноў я чую блізкі стрэл.

Аляксей Пысін

#раптамверш

Прыказка на кожны дзень

Лепей хлеб з вадой, чым пірог з бядой. 🧐

#прыказка

***
Варта ў крылы паверыць свае,
Трэба ў крылы свае паверыць,
А нам смеласці ўсё не стае,
Каб свой край на свой лёт перамераць.

Крылы нашы — для радасці, мар,
Крылы нашы — для працы і свята.
Крылы — лішнія, крылы — цяжар,
Калі ў іх не верыш зацята.

Крылы ціснуцца пудка к спіне —
I адкуль сарамлівасць такая?
Хто, як ветразі, іх развіне?
А Радзіма чакае, чакае...

Каб пад намі зямля паплыла,
Каб вятры захадзілі над намі, —
Трэба верыць у сілу крыла
I абняць Беларусь крыламі!

Янка Сіпакоў

#вершдня

🗞️ Дарагія сябры,
вашай увазе – сакавіцкі нумар культурна-асветніцкага праекта «Літаратурная Беларусь».

Рубрыкі выпуску:
 
✔️ ЮБІЛЕЙ: артыкулы да 140-годдзя «бацькі беларускага тэатра» Францішка АЛЯХНОВІЧА

✔️ ЮБІЛЕЙ: 120-годдзе «верніка паэзіі» Тодара КЛЯШТОРНАГА

✔️ ПРОЗА: абразкі Лявона ВАЛАСЮКА «Прадчуванне перамен»

✔️ ПАЭЗІЯ: новыя вершы Дануты БІЧЭЛЬ

✔️ ЧЫТАЛЬНЯ: «Аўтапартрэт у шаўковай кашулі» Адама ГЛОБУСА

✔️ ПАЭЗІЯ: вершы Дар’і ЛІС, Алы НІКІФОРСКАЙ і Аліны ПАЎЛОЎСКАЙ

✔️ ГІСТОРЫІ: Андрэй ЦУНСКІ пра «іспанскіх арфеяў» Лопэ дэ ВЕГА і Мігеля дэ СЕРВАНТЭСА

✔️ ПЕРАКЛАДЫ: выбарка рускай вершаванай сатыры канца ХІХ — пачатку ХХ стагоддзяў (Уладзімір САЛАЎЁЎ, Леанід ТРЭФАЛЕЎ, Дзмітрый МІНАЕЎ, Уладзімір ЛІХАЧОЎ, Васілій КУРАЧКІН, Аркадзій БУХАЎ) у перастварэнні Генрыха ДАЛІДОВІЧА

✔️ СВЕТ: навіны і цікавосткі літаратурнага замежжа
 
Прыемнага чытання!

Знайсці свежы і мінулыя выпускі нашага выдання можна на сайце Інтэрнэт-бібліятэкі KAMUNIKAT: https://kamunikat.org/litaraturnaja_bielarus.html

Старое фота 📸

Паэт і бард Алесь Камоцкі (1990-я гг.)

#здымак

⭐️ “Выбранае” Міхася Кавыля

Праз некалькі тыдняў у Беластоку пабачыць свет укладзеная архівістам і даследчыкам эміграцыі Лявонам Юрэвічам (Беларускі інстытут навукі і мастацтва) кніга “Выбранае” беларускага паэта-эмігранта ў ЗША, сябры БІНіМа Міхася Кавыля (1915—2017).

Гэта першае пасля больш як трыццацігадовага перапынку выданне творчай спадчыны аўтара, удзельніка беларускага літаратурнага працэсу яшчэ канца 1920-х — пачатку 1930-х. Міхась Кавыль пачынаў свой творчы шлях у Менскім Белпедтэхнікуме, друкаваўся на старонках “Маладняка”.
👉Болей тут

#палічка

Якуб Колас - новыя рыскі да партрэта класіка ❗️

Якія псеўданімы найчасцей ужываў Канстанцін Міцкевіч і як яны з’яўляліся? Калі паэт пачаў пісаць па-беларуску? Што можа расказаць пра свайго ўладальніка асабістая бібліятэка Якуба Коласа? Якія ўражанні засталіся ў паэта ад паездкі ў Парыж? Ці праўда тое, што Якуб Колас быў моднікам і меў прыватную плантацыю тытуню? 🧐

Пра незвычаны жыццёвы і творчы шлях народнага паэта Беларусі Якуба Коласа ў размове з гісторыкам і літаратуразнаўцам Алесем Крыжэвічам у перадачы “Культурная раніца” на Радыё Марыя
Глядзіце тут

#партрэт

👋 Вітанкі, даражэнькія!

Сёння хочам запрасіць вас на сваю ўнутраную кухню: распавядзем пра нашыя планы, каб вы ведалі, якіх агучку якіх кніг варта чакаць у бліжэйшай будучыні.

«Mercks Graz!», Уладзіслаў Гарбацкі

…«Mercks Graz!» – настальгічная аповесць пра каханне ў час чумы, падарожжы ў часе і дух еўрапейскага места, натхнёная месяцамі, праведзенымі аўтарам падчас кавіднай ізаляцыі ў аўстрыйскім Грацы. Гэта – шчымлівая і эмацыйная гісторыя геройства і рамантычнай повязі капітана варты Якаба і шэравокага аптэкарчыка Маціяса. Любаванне з Замкавай гары Грацам і сузор’ем старадаўніх бажніцаў нагадваюць галоўнаму герою пра далёкае, але ўсё гэтак жа моцнае каханне…

«Бэйруцкія апавяданьні», Агатангел Крымскі

Кніга класіка ўкраінскай літаратуры з крымскататарскімі і беларускімі каранямі ў цудоўным перакладзе Уладзіслава Гарбацкага.

«Бэйруцкія апавяданьні» – псіхалагічна-сатырычны твор, у якім можна знайсці багаты этнаграфічны матэрыял, каштоўны для разумення Лівану і Блізкага ўсходу.

«І ўзыходзіць сонца», Эрнэст Хэмінгуэй

Знакаміты раман Эрнэста Хэмінгуэя, з перавыдання якога распачалася дзейнасць выдавецтва «Янушкевіч» у Варшаве. «І ўзыходзіць сонца» упершыню выйшла па-беларуску ў перакладзе Юркі Гаўрука ў 1977 годзе.

«Воляй абраны», Анатоль Бароўскі

Раман гомельскага пісьменніка Анатоля Бароўскага «Воляй абраны», з якога можна даведацца пра каханне беларускага нацыянальнага героя і кіраўніка паўстання 1863–1864 гадоў Кастуся Каліноўскага і яго нарачонай Марыі Ямант.

А ў каментах падзяліцеся: што з гэтага вы хацелі б паслухаць у першую чаргу?

📖 Новы пераклад «Бібліі» на беларускую мову

Пратэстанцкі пастар Антоні Бокун паведаміў на сваёй старонцы ў Facebook, што скончыў вялікую працу – пераклад “Бібліі” на беларускую мову. На гэта яму спатрэбілася каля 12 гадоў. Таксама перакладчык адзначыў, што пераклад ажыццяўляўся з грэцкай і іўрыту.
Пераклад даступны ў электроннай форме праз мабільны дадатак Bible App (www.bible.com/be) і разьмешчаны на сайтах www.bible.com/be/bible/1573/GEN.1.БББ, www.bible.by, www.logos.by.

#анонс

❗️XXX Мінскі кніжны кірмаш пройдзе 22-26 сакавіка

Кірмаш пройдзе ў сталіцы па адрасе пр. Пераможцаў, 16. Урачыстае адкрыццё запланаванае на 14:00 22 сакавіка. Сёлетняя назва мерапрыемства “Свет без межаў”.

#анонс

Літаратурная Беларусь 🗞

Прапануем вам эсэ Андрэя Федарэнкі “Скрыган”, прысвечанае ўражанням ад сустрэч аўтара з Янам Скрыганам і яго кнігамі.

“…Канечне, у чалавека ёсць лёс. Ёсць над ім Бог, які апякуецца, каб чалавек пайшоў менавіта такім і ніякім іншым шляхам. Бо нездарма ж у хвіліны найбольшых душэўных пакутаў выкалупнуўся з паліцы не першы, а менавіта другі том Яна Скрыгана. І, канечне, нездарма адкрыўся на «Думках аб мове», «Чарах слова», «Майстэрні». Адчуванне было, нібыта мяне ўзялі за руку і вывелі з цёмнай, непралазнай глушэчы, дзе я безнадзейна блукаў, на сонечную паляну, адкуль ужо рукой падаць і да жаданай, цупкай дарогі.”

👉 чытаць усё эсэ тут (спампаваць pdf)

#лонгрыд

16 сакавіка адышоў у іншы свет пісьменнік, публіцыст, педагог Леанід (Аляксей Георгіевіч) ФІЛАТАЎ.

Ён нарадзіўся 13 траўня 1939 года ў вёсцы Бабінічы Віцебскага раёна. У першы дзень Вялікай Айчыннай вайны падчас нямецкага бамбавання на ганку школы загінулі яго маці і яго родны брат. Малы Леанід Філатаў з дзвюма старэйшымі братамі жыў у вялікай сям’і цёткі ў заходнепалескім мястэчку Маларыта.
У вайну Леанід Філатаў стаў непаўналетнім вязнем канцлагеру Потшыкаў (каля польскага горада Чанстахова), куды трапіў у 1944-ым разам з прыёмнымі бацькамі. Цудам змог выжыць.
Скончыў Маларыцкую сярэднюю школу, Брэсцкі чыгуначны тэхнікум, затым філфак Брэсцкага педінстытута. На працягу многіх гадоў аж да выхаду на пенсію працаваў настаўнікам у Мухавецкай СШ Брэсцкага раёна.
З 2002 года быў членам Саюза беларускіх пісьменнікаў. Аўтар кніг «Ляхавецкая торба» (1992), «Дарога» (трылогія, 1997), «Адарваць ад сэрца» (2000), «Жывая зямля» (2001), «Асколкі болю» (успаміны вязняў фашызму), «Страла жыцця» (мініяцюры, апавяданні, народны гумар, аповесці, вершы (2007), «Жывому жыць (Споведзь качагара)» (2013).
Быў узнагароджаны літаратурнымі прэміямі «Берасцейская зорка», «Мядовая», Дыпломам імя Уладзіміра Калесніка Берасцейскай філіі СБП.

Пахаванне адбудзецца ў суботу, 18 сакавіка.

Вечная памяць!

Вечарына памяці Аляксея Пяткевіча

17 сакавіка а 15-й гадзіне ў Гарадзенскай гарадской цэнтральнай бібліятэцы імя А. Макаёнка адбудзецца вечарына памяці знакамітага беларускага літаратуразнаўца, краязнаўца Аляксея Міхайлавіча Пяткевіча "Патрыярх гарадзенскага краязнаўства".

#анонс

⭐️ Вечарына да Сусветнага дня паэзіі

21 сакавіка ў 18:30 Дзяржаўны музей гісторыі беларускай літаратуры і канал “Культура” запрашаюць на вечарыну “Прачулым радком…”, каб разам адзначыць Сусветны дзень паэзіі.
У святочны вечар ў выкананні актораў і супрацоўнікаў канала “Культура” прагучаць вершы беларускіх класікаў і сучасных паэтаў. У вечарыне возьмуць удзел Алег Вінярскі, Навум Гальпяровіч, Маргарыта Захарыя, Уладзімір Трапянок.
❗️А таксама наведвальнікі атрымаюць унікальную магчымасць пачуць галасы Петруся Броўкі, Сяргея Грахоўскага, Пімена Панчанкі ў запісах з фондаў канала “Культура”.

Уваход вольны!

#анонс

🎧 Дэбютны падкаст «Адкуль бяруцца кнігі»: Таццяна Заміроўская і яе творчы бэкстэйдж

У першым выданні падкасту ад litradio пісьменніца Таццяна Заміроўская распавядае, як прыдумляе апавяданні ў фонавым рэжыме мозга, калі этычна браць чужую гісторыю і як мігрэнь ды Джон Ленан дапамаглі ёй напісаць раман.👀
«Адкуль бяруцца кнігі» — падкаст пра пісьменніцтва, які складаецца з асабістых гісторый беларускіх аўтараў і аўтарак, іх творчых правілаў і практычных пісьменніцкіх парадаў.
👉Чытаць болей і слухаць тут

#анонс

***
Нарэшце снег гарыць на чорным полі
І п’е усмак размоклая ралля,
І з кожнае адтуліны й расколіны
Бяжыць цурком дзіцятка ручая,
І ў небе клінам шумнае вяртанне,
І радасны гармідар у бары,
І дрэвы, натаміўшыся ў чаканні,
Ўжо чырванеюць веццем на вятры,
Вясна ідзе, і ёй ўсё роўна, дзе мы,
Дзе нас заспее ясны надыход,
Ці мы вадой нап’емся ў падзем’і,
Ці ў сонейка дапросімся даброт,
І я бяру, і п’ю вясну з прыгоршчы,
Палову пакідаючы журбе,
Бо ў гэты дзень, прыгожы і харошы,
Яшчэ мацней сумую па табе.

Ганна Севярынец

#раптамверш