با عروسی دجّال و گرگ ما را چه کار؟
چرا در این کاروانسرا
خیمه‌ی دردمان برپاست؟
جملگی سروریشان را
در بر دار بودنم می‌‌بینند.
منم آماجِ‌ همه آنها
بودن خویش را
در نبودنم می‌بینند.

[رفیق سابیر]

ترجمه از کُردی: کامران متین

#شعر #شعر_کردی #ترجمه #ترجمه_شعر

در این گفتگوی آنلاین که کلکتیو #ژن_ژیان_ئازادی برگزار کرد سارا کرمانیان، آسو جواهری و من به جایگاه #روژهه‌لات و نیروهای سیاسی #کُردستان در جنگ میان آمریکا-اسرائیل و #ایران و نیز مواضع برخی از جریانات چپ ایرانی در این رابطه پرداختیم. ============ youtube.com/watch?time_continue=1&v=WNMSbSFFcHI&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Fx.com%2F&source_ve_path=Mjg2NjY

I told BBC News that reports of an imminent #Iran–#US ceasefire deal should be treated with scepticism. Their positions remain far apart, and Iran retains the capacity to keep the Strait of #Hormuz closed and to strike #Israel and #Gulf states. I also noted that #Trump’s threat to target Iran’s economic infrastructure is unlikely to alter #Tehran’s strategic calculus. ============== https://www.youtube.com/watch?v=TaYDcRTQqQs

این هفته #پرگار بی‌بی‌سی فارسی به بازپخش برنامه‌ای از چندین (شاید ۱۵-۱۴) سال پیش‌ در باره مفهوم #تمدن و #جنگ_تمدنها با هدایت داریوش کریمی اختصاص دارد که من هم - البته بسی جوانتر و کمی لُپوتر از امروز 😊 - در آن شرکت داشتم. موضوع برنامه با اوضاع کنونی بی ارتباط نیست و به این دلیل لینک برنامه را اینجا شِر میکنم. ======== https://www.youtube.com/watch?v=CIGi2C1k7QE&list=PLmdEvtplre60WPMMz9qNoDM81vp0VOaMQ&index=2

وتارێکی سەرنجڕاکێش بۆ قۆناغی هەستیاری ئەمڕۆی ڕۆژهەڵات.

حیزب و کۆمەڵگەی مەدەنی لە ڕۆژهەڵات؛ چۆنیەتی پێکهێنانی هاوسەنگی دێمۆکراتیک


جەمیل ڕەحمانی

♦️ئەم وتارە تیشک دەخاتە سەر پێوەندی نێوان حیزب و کۆمەڵگەی مەدەنی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. بە مەبەستی بەهێزکردنی عاملییەتی سیاسی و کۆمەڵایەتیی نەتەوەی کورد، نووسەر لە ڕێگەی سێ بیرۆکەی ڕێکخەرەوە (ئیدەی تەنزیمی)، هەوڵ دەدات نیشانی بدات کە چۆن دەکرێت هاوسەنگییەکی دیمۆکراتیک لە نێوان حیزب و کۆمەڵگەی مەدەنی پێکبێت.


♦️بۆ خوێندنی کۆی بابەتەکە و داگرتنی فایلی PDF لە سەر ئەم لینکەی خوارەوە کرتە بکەن.

https://govarikomar.org/حیزب-و-کۆمەڵگەی-مەدەنی-لە-ڕۆژهەڵات؛چۆ/

@govarikomar

هاوڕێی ڕووحم،
حەز دەکەم
باخەوانی چاو بەگریانی زەوی بم
کە تۆ زۆر ناوەخت
نیشتەجێی بووی و پڕ بەر و به پیتت کرد.

خەمم بە بێ ئامانج خۆراک دەدا
به باران و جەستەکان و
قاپێلکەی شەیتانۆکەکان
من دڵت دەکەم به ئاو
بۆ گوڵاڵه بێکەسەکان

وەها خەمێک له سینگم دا گڵۆڵە بووه،
که هەناسەی شینگێڕیەکەم پڕە
لە زام
لە ئێش
لە کووڵ

مستێکی تووند
گوورزێکی قوورس
تەورێکی نادیاری قاتڵ
زەبرێکی بێ بەزەیی
تۆی خستە خوار

مەودا نیه
هێندەی خەمم بێ ئەوپەڕ بێ
دەگریم، دەگریم
بۆ بێکەسیت، بۆ بێکەسیم
بۆ بەدچاریت، بۆ کڵۆڵیم
مەرگت زۆرتر له ژیانی خۆم
هەست پێ دەکەم
له سەر ڕێچکەی مردووەکانا ڕێگە دەبڕم
بە بێ گەرمی دڵنەواییەک هەنگاو دەنێم.

چ زوو مەرگ لە شەقەی باڵی دا
چ زوو خۆری بەیان سەری هەڵدا
چ زوو لەشت لە ئامێزی خاک ئۆقرەی گرت
نە بەخششێک بۆ مەرگی ئەویندارێک
نە بەخششێک بۆ ژیانی چارەڕەشی
نە بەخششێک بۆ خاک،
بۆ هیچ نەبوون

تۆفانێک له تاشەبەرد و
برووسکە و تەوری تیژ
له ناو دەستم سەر هەڵدێنێ
تووڕە و قەڵسه، تینووی کارەساتە

دەمهەوێ زەوی به ددانەکانم بجووم
دەمهەوێ بە گەستنی ووشک و ئاگراوی
زەوی لەت و قاش کەم
دەمهەوێ زەوی بکۆڵم و بکۆڵم
تا تۆ ببینمەوە و
کەڵڵەسەری ڕەسەنت ماچ کەم
کفنی سپیت بکەمەوە و بتهێنمەوە
تۆ دێیتەوە بۆ باخچەکەم
بۆ ناو دارە هەنجیرەکان

لە سەر داربەستی بەرزی گوڵان
ڕووحت وەک باڵنده،
وەک کۆڵەی مێش هەنگوینی
پڕ لە مۆم و ڕەنجی فریشتەئاسا
دێتەوە لام.

تۆ دێیتەوە
بۆ چریوەی عاشقانەی پشت پەنجەرە
سێبەری سەر ناوچاونم
ڕووناک دەکەیت و
و کچەکەت و میش هەنگوینەکان
بە یەکەوە، هەر یەکەو لە لایەکت
بە ڕێگەوە لە سەر خۆینت بە کێشە دێن

دەنگی پڕ لە تاسەی عاشقی من
لە ناو دەشتی پڕ له داره بادامەکان
بەەرەو دڵی مەخمەرینی لێک بڵاوبووت
هاوار دەکا

بانگت دەکەم بۆ لای ڕووحی باڵداری
شکۆفەکانی ڕەنگ قەیماغی بادامەکان
زۆر زۆر شت ماون باسیان بکەین
ئەی هاورێم،
هاوڕێی ڕووحم.

[میگۆئێل هێڕناندێز، ١٩٣٦]

*وەرگێڕانی له ئینگلیزی: کامران مەتین، ١٨ ئاوریل ٢٠٢٦*

ئەم وەرگێڕانه پێشکەشه به ڕووحی پاک و یادی پیرۆزی شەهیدان غەزەل مەولان، نەدا ئەمیری، سەمیرا ئەللایاری و شاهین ئازەربەرزین
=================
https://t.me/Kamran_Matin
================

*زۆر سپاس بۆ کاک کاوە ئەڵماسی بۆ بەرهەم هێنانی ئەم ڤیدیۆ-گۆرانیه که شێعرەکەی من له ئینگلیسیەوە وەرمگێڕاوەتە سەر کوردی و هەر وەک لە پۆستی پێرێ دا نوسیم پێشکەشم کردووه بە یاد و ناوی شەهیدانی ئەم دواییەی ڕزگاری کوردستان غەزەل مەولان، نەدا ئەمیری، سەمیرا ئەللایاری و شاهین ئازەربەرزین.*

لانی کەم نۆینەرانی ٣ حزبی ڕۆژهەڵات (حدکا، کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی کوردستانی ئێران، و پژاک) لەم کۆبوونەوەیەی «کۆنگرەی ئازادی ئێران» بەشدارن. ئەساسنامەی ئەم کۆنگرەیه له خاڵی ٣ دا ڕاشکاوانه له سەر «یکپارچگی سرزمینی ایران» جەخت دەکا و دەڵی هەوڵ دەدرێ مافی «ئێتنیک»ەکانی ئێران لە چوارچێوە ئەم «یکپارچگی سرزمینی» ە دا دابین بکرێ. هەر سێی ئەم حزبانە هاوکات ئەندامی «هاوپەیمانیی هێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران» یشن که له ڕاگەیاندنی دامەزرانی دا هاتووه کە ئامانجی ئەو هاوپەیمانیه «بەدیهێنانی مافی دیاریکردنی چارەنووسی کورد و بنیاتنانی دامەزراوەیەکی نیشتمانی و دێموکراتیک لەسەر بنەمای ئیرادەی سیاسیی نەتەوەی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستانە».

دەکرێ ئەم حزبانه بۆ بیر و ڕای گشتی خەڵکی ڕۆژهەڵات وکوردستان بە گشتی شی کەنەوە که پاساوی ئەم ناتەباییە بنەڕەتیه چیه؟ بۆ و چۆن لەم کۆنگرەیه ملیان داوە بە پەسند کرانی ئەساسنامەیەک که بە ڕاشکاوی مافی چارەی خۆ نووسین، که یەکێک له بژاردەکانی سەربەخۆیی سیاسیە، رەت دەکاتەوە، و کورد دەکا به «ئێتنیک» (بەرامبەری موحتەرەمانه بۆ «قوم») و دیسان «تمامیت ارضی» دەکا به شتێکی موقەددەسی دەرەوەی مشت و مڕی سیاسی و هەر هەمان گوتاری سیاسی بەرهەم دێنێتەوە که ١٠٠ ساڵه کوردی پێ چەوساوەتەەوە سەرکووت کراوه؟ بە ڕاستی جیاوازی ناوەڕۆک و ئاکامەکانی ئەم خاڵەی ئەساسنامەی کۆنگرەی ئازادی ئێران لە پەیوەندی له گەڵ بزووتنەوەی ڕزگاریخوازانەی کوردستان له گەڵ مەنشوری جۆرج تاون کە هەموان دەزانن خەڵکی ڕۆژهەڵات بۆچوونیان چی بوو لە سەری چیه؟

ڕاشکاوی و سەداقەتی سیاسی ڕوو له جەماوەری ڕۆژهەڵات کەمترین شتێکه که حزبه سیاسیەکانی ڕۆژهەڵات دەتوانن و دەبێ ئەنجامی دەن. بە هیوای گرتنی هەڵوێستێکی ڕوون و سادقانه له لایەن ئەم حزبانه له سەر ئەم بابەتە هەرە گرینگه بۆ ئێستا و داهاتویی سیاسی ڕۆژهەڵات.

روژهلات کوردستان و کنگره آزادی ایران؛ تکثرِ تزئینی و آشفتگی درونی نیروهای دموکراتیک

شیوا عاملی‌راد-شفیعی


♦️نویسنده، که خود از شرکت‌کنندگان کنگره آزادی ایران در لندن بوده، در این یادداشت نگاهی انتقادی به تجربه حضورش دارد؛ تجربه‌ای که برای او فرصتی شد تا سازوکارهای پنهان بازتولید قدرت را، حتی در دل گفتمان‌های مدعی دموکراسی و کثرت‌گرایی، بازخوانی کند. این متن با تمرکز بر هم‌پوشانی مردسالاری، مرکزگرایی، ستم طبقاتی و ستم ملی، نشان می‌دهد که مسئله اصلی نه حضور یا غیاب گروه‌های مختلف، بلکه کیفیت رابطه میان آن‌هاست؛ اینکه آیا این رابطه بر پایه بازشناسی متقابل و توزیع واقعی قدرت شکل می‌گیرد، یا همان سلسله‌مراتب نابرابر را در قالبی تازه بازتولید می‌کند.

♦️برای مطالعه متن کامل یادداشت و دانلود نسخه PDF آن بر روی لینک کلیک کنید.

https://govarikomar.org/روژهلات-کوردستان-و-کنگره-آزادی-ایران؛/

@govarikomar

خشم مشروع و بازتولید سلطه: تحلیل زبان جنسیت‌زده و هموفوبیکِ اپوزیسیون ایرانی

فاطمه کریمی


♦️این یادداشت با تمرکز بر زبان جنسیت‌زده و هموفوبیک در میان بخشی از اپوزیسیون ایرانی بررسی می‌کند که چگونه زبان اعتراضی می‌تواند به بازتولید سلسله‌مراتب جنسیتی و طرد گروه‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده بینجامد. متن می‌پرسد آیا می‌توان خشم مشروع علیه سرکوب را بدون توسل به زبان تحقیرآمیز بیان کرد و آیا این زبان صرفاً واکنشی لحظه‌ای است یا نشانه درونی‌شدن منطق‌های پدرسالارانه در فرهنگ سیاسی.

♦️برای مطالعه متن کامل این یادداشت و دانلود نسخه PDF آن بر روی لینک کلیک کنید.


https://govarikomar.org/خشم-مشروع-و-بازتولید-سلطه-تحلیل-زبان-جن

@govarikomar

In this piece for The Amargi I discuss the origins of the disastrous flaw of the existing anti-imperialism: mistaking the geopolitical autonomy of states for the liberation of the peoples they rule. I argue that "revitalising anti-imperialism into a genuinely democratic and emancipatory praxis requires a triple movement, which intellectually confronts the origins of "deformed anti-imperialism" within the Marxist canon; politically begins from the premise that no project of liberation can be built on the subjugation of workers, women, minorities, or stateless nations; and strategically adopts a programme guided not by a Western-centric conception of imperialism, but by an international and intersectional vision that, at any given conjuncture, concentrates politically on the weakest link in the chain of capitalism, colonialism, and patriarchy." Link: https://theamargi.com/posts/the-iran-war-and-the-contradictions-of-anti-imperialism ============

بخشی از مصاحبه‌ام با «ایران وایر» درباره «ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران» که در آن به اصل #حق_تعیین_سرنوشت ملت کُرد مندرج در اطلاعیه‌ی «ائتلاف» میپردازم.

لینک نسخه کامل مصاحبه: https://www.youtube.com/watch?v=rmHrQeXQoEg

https://radiozamaneh.com/889440
با تشکر از تیروژ و «رادیو زمانه» برای ترجمه و انتشار این مقاله که چند روز پیش به زبان انگلیسی در وبسایت آمارگی منتشر شده بود.
از متن:‌ «بازآرایی [ضد امپریالیسم به عنوان پراکسیسی واقعاً دموکراتیک و رهایی‌بخش] مستلزم حرکتی در سه سطح است. در بعد فکری و نظری، باید با خاستگاه‌های [نظری] «ضدامپریالیسم معیوب» در متون کلاسیک مارکسیستی مواجه شود. از نظر سیاسی، باید از این اصل آغاز کند که هیچ پروژه‌ی رهایی‌بخشی نمی‌تواند بر پایه‌ی فرودستیِ کارگران، زنان، اقلیت‌ها یا ملت‌های بدون دولت بنا شود. از نظر راهبردی، لازم است برنامه‌ای را اتخاذ کند که نه مبتنی بر تبیینی غرب‌محور از امپریالیسم بلکه بر چشم‌اندازی بین‌المللی و تقاطعی (اینترسکشنال) استوار باشد؛ چشم‌اندازی که در هر مقطع معین، تمرکز سیاسی خود را بر ضعیف‌ترین حلقه‌ در زنجیر سرمایه‌داری، استعمار و پدرسالاری قرار دهد.»

جنگ و تناقض‌های ضدامپریالیسم

کامران متین ـ احیای ضدامپریالیسم به‌عنوان پراکسیسی واقعاً دموکراتیک و رهایی‌بخش مستلزم عبور از چارچوبی اروپامحور و دولت‌محور و حرکت به‌سوی مفهومی واقعاً انترناسیونالیستی و انسان‌دوستانه از رهایی است؛ مفهومی مبتنی بر همزیستی برابر و دموکراتیک همه‌ی خلق‌ها ، فارغ از هرگونه سلسله‌مراتب طبقاتی، ملی و جنسیتی، در هر کجا که باشند.


https://www.radiozamaneh.com/889440/

@RadioZamaneh | رادیو زمانه

In this interview, I speak publicly for the first time about some childhood experiences that enduringly shaped my scholarship and politics. We also discuss the war, Rojava/Kurdish politics, “inter-subaltern colonialism”, Eurocentrism, UCD and much more.

Many thanks to Kadir Can and @pungmedia for hosting this conversation. ============== https://pungmedia.com/en/kamran-matin-for-some-kurds-im-too-kurdish/?fbclid=IwY2xjawR6aQtleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEerhLLd8XOG_nFgcfpbqQ4zk47Sq9iOVZq9snP75YEk_y2_kiDxXbGJLI5IxY_aem_8hwsnlpY3S4Ne9TvyWyAkA

زۆر سپاس بۆ ڕادیۆ دیالۆگ بۆ سازدانی ئەم دیمانەیه

شەڕ لە ئێران و کورد لە ناوچەکە

بە میوانداری بەڕێزان:
د. کامران مەتین مامۆستای زانکۆ لە برایتۆن ـ بریتانیا و لێکۆڵەری سیاسی
د. ئازاد حاجی ئاقایی مامۆستای زانکۆ لە ساڵانی پێشوو و ئێستا لێکۆڵەر لە ناوەندی لۆبێن

٢٠٢٦/٠٥/٢٧

ڕادیۆ دیالۆگ

از متن:‌ در بنیاد خود، پسااستعمارگرایی نقدیست بر استعمار مدرن اما خود دارای یک نقطه‌ی کورِ نظری و هنجاری مهم نیز است: استعمار غیر غربی. ... امروزه، از ترکیه، ایران و روسیه گرفته تا هند، چین و میانمار، دولت‌های غیرغربی با خشونت بر مردمان غیرغربیِ «دیگر» سلطه‌ای استعماری اعمال می‌کنند اما لبه تیز نقد پسااستعمارگرایی کماکان متوجه استعمار غربیست. غفلت از استعمار غیرغربی از سوی پسااستعمار گرایی ریشه در عدم تواناییش در گذار ایجابی از اروپامحوری از خلال ارائه‌ی یک نظریه اجتماعی عام جایگزین دارد. مقاله‌ای که ترجمهٔ فارسی آن اکنون پیش روی شماست، نخستین تلاش من برای صورت‌بندی این استدلال و ارائهٔ راه‌حلی برای آن از خلال نظریه «توسعه ناموزون و مرکب» بود؛ نظریه‌ای که لئون تروتسکی واضع آن است اما در دو دهه اخیر در جامعه‌شناسی تاریخی مارکسیستی به ویژه در دانشکده روابط‌ بین‌الملل دانشگاه ساسکس بسط‌ و توسعه یافته است. مقاله مبنای ابداع مفهوم #استعمار_بینافرودستی است که در حال حاضر در حال بسط‌ و تدقیق آن در مقاله‌ای جداگانه هستم. از میدیا راد برای ترجمهٔ این مقاله از انگلیسی به فارسی و از نشریه «گۆڤاری کۆمار» ( Govari Komar) برای انتشار آن سپاسگزارم. ========== https://govarikomar.org/%D8%AA%D8%A8%D8%B1%D8%A6%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87/

*ئەم شێعره، کە وەرگێردراوی هۆنراوەیەکی پابڵۆ نێرودایه، پێشکەشه بە یادی پیرۆزی نۆ شەهیدی نوێی ڕۆژهەڵات*

هەستەوە براکەم،
با بە یەکەوە له دایک ببینەوە
لەو قووڵاییانەی خەمەکانت چاندیانن
دەستت بده دەستم.
تۆ ناگەڕێیەوە لە ژێر ئەم دیوارە بەردینانه
تۆ ناگەڕێیەوە لە ژێڕ کاتی ژێرعەردان
دەنگی قرچاوت ناگەڕێتەوە.
چاوەکانی بە تیر ئەنگەوتراوت
لە کاسەکانیانەوە ڕا نابنەوە.

له قووڵایی زەویەوە چاوم لێکە،
ئەی کرێکار، ئەی تەونچی،
ئەی شوانی بێدەنگ:
ئەی دەستەمۆکەری ئەسپە وەحشیەکان
ئەی کرێکاری سەر داربەستە بەرزەکان،
ئەی مرۆڤی سەهۆڵینی فرمێسکی ئاند*،
ئەی زێڕینگەری قامک شکاو،
ئەی جووتیاری دڵ بە خوورپەی ناو نەمامەکان،
ئەی گۆزەگەری نووقمی گڵ –
خەمی کۆنی ناشتراوت
بێنه بەر دەمی ئەم جامە نوێەی ژیان.
خۆین و کێلگەتم پیشان دە؛
پێم بڵێ: لێره پشتم بە قامچی سوور کرا
چوونکه گەوهەرێک نەدرەوشایەوە
یا چوونکه زەوی بەرد یا گەنمی
لە کاتی خۆی بەرهەم نەهێنا.
پێم نیشان دە ئەو تاشە بەردەی
له سەری کەوتیە خوارەوە،
ئەو دارەی له سەری له سەلیبیان دای.
چەخماخە کۆنەکان لێک دە
تا چرا لەمێژینەکان هەڵکەی
تا ببینی ئەو قامچیانەی سەدان ساڵە
به برینەکانتەوە نووساون
ئەو تەورانەی بە خۆینی تۆ دەدرەوشێنەوە.

من دێم بۆ دەمی مردووتان بدوێم.

با لەو پەڕ بۆ ئەوپەڕی زەوی
لێوە مردووەکان کۆ ببنەوە،
له قووڵاییەکانەوە
ئەم شەوە دوور و درێژەم بۆ بچڕن
تا بتوانم لە گەڵ ئێوە وەک لەنگەرێک
بکەومە قووڵترینی قوڵاییەکان

هەموو شتم پێ بڵێن،
زنجیر به زنجیر،
ئاڵقە بە ئاڵقە،
هەنگاو به هەنگاو؛
ئەو چەقۆانەی شاردووتانەوە تیژ کەنەوە
بیانخەنە ناو سینگم، ناو دەستم،
وەک شاڵاوی خۆرەتاو،
وەک ئامازۆنێک له پڵنگی چاڵکراو،
و لێم گەرێن با بگریم:
بگریم به درێژایی کاتژمێرەکان، ڕۆژەکان و ساڵەکان،
سەردەمە کۆیرەکان، هەزارەکان.

و بێدەنگیم پێ بدەن،
ئاو و هیوام پێ بدەن.
خەباتم پێ بدەن،
ئاسن و بورکانم پێ بدەن.
با لەشەکان وەک میغناتیس
بە لەشمەوە بنووسێن.
خێرا وەرن بۆ ناو دەمارەکانم، بۆ ناو دەمم.
بە زمانی من قسە بکەن،
بە خۆینی من بدوێن.

[بەشی دوازدەهەم و کۆتایی شێعری «بەرزاییەکانی ماچوو پیکچوو» هۆنراوەی پابڵۆ نێرودا]

وەرگێران له ئینگلیسیەوە، کامران مەتین - ١٨ جولای ٢٠٢٦

*مەبەست زنجیرە چیای «ئاند» له ئەمریکای لاتینه